Interpelacja nr 18214
Interpelacja w sprawie narastającego zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie narastającego zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości
Interpelacja nr 18214
do ministra zdrowia
w sprawie narastającego zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani z niezwykle pilną sprawą, która wymaga natychmiastowej reakcji aparatu państwowego, ponieważ mamy do czynienia z bardzo niebezpiecznym i rozrastającym się procederem, do złudzenia przypominającym tragiczną w skutkach aferę związaną ze sprzedażą tak zwanych dopalaczy.
W polskim Internecie masowo pojawiają się sklepy oferujące substancje, które mają stanowić tańsze zamienniki popularnych i bardzo drogich leków stosowanych w leczeniu otyłości oraz cukrzycy, takich jak Ozempic czy Mounjaro.
Podmioty odpowiedzialne za ten proceder wykorzystują lukę prawną, sprzedając roztwory i preparaty peptydowe jako produkty przeznaczone wyłącznie do badań naukowych lub testów laboratoryjnych, wyraźnie zaznaczając na opakowaniach, że nie są one przeznaczone do spożycia przez ludzi. Jednocześnie jednak te same strony internetowe oferują pełne wsparcie dla konsumentów za pośrednictwem infolinii, gdzie kupujący otrzymują szczegółowe instrukcje dotyczące samodzielnego przygotowywania roztworów oraz wykonywania zastrzyków, co w sposób jednoznaczny dowodzi, że rzeczywistym celem dystrybucji jest aplikowanie tych substancji przez ludzi.
Mamy tu do czynienia z preparatami, które nie przeszły absolutnie żadnych badań klinicznych, nie figurują w oficjalnych rejestrach medycznych i farmaceutycznych, a ich produkcja odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą państwowych instytucji. Niska cena, wynosząca nierzadko ułamek kosztów prawdziwej terapii nadzorowanej przez lekarza, kusi wielu obywateli poszukujących drogi na skróty, co w konsekwencji może prowadzić do tragicznych powikłań zdrowotnych i utraty życia.
Mając na uwadze powyższe fakty oraz konieczność pilnego zabezpieczenia zdrowia publicznego, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy do Ministerstwa Zdrowia wpłynęły już doniesienia o wyżej opisanym procederze? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dotychczas podjętych działań.
Czy Ministerstwo Zdrowia we współpracy z odpowiednimi służbami monitoruje zjawisko sprzedaży w Internecie nieprzebadanych substancji farmakologicznych oferowanych pod przykrywką odczynników chemicznych i preparatów do badań naukowych?
Jakie kroki legislacyjne oraz systemowe planuje podjąć resort, aby w trybie pilnym ukrócić ten proceder i uniemożliwić obchodzenie prawa w sposób, z jakim mieliśmy do czynienia w przeszłości w przypadku rynku dopalaczy?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zainicjowanie szerokiej kampanii informacyjnej, która ostrzeże obywateli przed gigantycznym ryzykiem, jakie niesie za sobą wstrzykiwanie substancji niewiadomego pochodzenia, zakupionych z nielegalnych i niezweryfikowanych źródeł?
Interpelacja nr 18214
do ministra zdrowia
w sprawie narastającego zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani z niezwykle pilną sprawą, która wymaga natychmiastowej reakcji aparatu państwowego, ponieważ mamy do czynienia z bardzo niebezpiecznym i rozrastającym się procederem, do złudzenia przypominającym tragiczną w skutkach aferę związaną ze sprzedażą tak zwanych dopalaczy.
W polskim Internecie masowo pojawiają się sklepy oferujące substancje, które mają stanowić tańsze zamienniki popularnych i bardzo drogich leków stosowanych w leczeniu otyłości oraz cukrzycy, takich jak Ozempic czy Mounjaro.
Podmioty odpowiedzialne za ten proceder wykorzystują lukę prawną, sprzedając roztwory i preparaty peptydowe jako produkty przeznaczone wyłącznie do badań naukowych lub testów laboratoryjnych, wyraźnie zaznaczając na opakowaniach, że nie są one przeznaczone do spożycia przez ludzi. Jednocześnie jednak te same strony internetowe oferują pełne wsparcie dla konsumentów za pośrednictwem infolinii, gdzie kupujący otrzymują szczegółowe instrukcje dotyczące samodzielnego przygotowywania roztworów oraz wykonywania zastrzyków, co w sposób jednoznaczny dowodzi, że rzeczywistym celem dystrybucji jest aplikowanie tych substancji przez ludzi.
Mamy tu do czynienia z preparatami, które nie przeszły absolutnie żadnych badań klinicznych, nie figurują w oficjalnych rejestrach medycznych i farmaceutycznych, a ich produkcja odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą państwowych instytucji. Niska cena, wynosząca nierzadko ułamek kosztów prawdziwej terapii nadzorowanej przez lekarza, kusi wielu obywateli poszukujących drogi na skróty, co w konsekwencji może prowadzić do tragicznych powikłań zdrowotnych i utraty życia.
Mając na uwadze powyższe fakty oraz konieczność pilnego zabezpieczenia zdrowia publicznego, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy do Ministerstwa Zdrowia wpłynęły już doniesienia o wyżej opisanym procederze? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dotychczas podjętych działań.
Czy Ministerstwo Zdrowia we współpracy z odpowiednimi służbami monitoruje zjawisko sprzedaży w Internecie nieprzebadanych substancji farmakologicznych oferowanych pod przykrywką odczynników chemicznych i preparatów do badań naukowych?
Jakie kroki legislacyjne oraz systemowe planuje podjąć resort, aby w trybie pilnym ukrócić ten proceder i uniemożliwić obchodzenie prawa w sposób, z jakim mieliśmy do czynienia w przeszłości w przypadku rynku dopalaczy?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zainicjowanie szerokiej kampanii informacyjnej, która ostrzeże obywateli przed gigantycznym ryzykiem, jakie niesie za sobą wstrzykiwanie substancji niewiadomego pochodzenia, zakupionych z nielegalnych i niezweryfikowanych źródeł?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
55%
Konkretność
45%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „brak możliwości ustalenia” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„brak możliwości ustalenia”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9869 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.39.2026.MP
Warszawa, 29 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18214 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie narastającego
zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą
nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości,
Minister Zdrowia uprzejmie przedstawia następujące stanowisko.
Problem internetowej sprzedaży nieprzebadanych substancji stanowi złożone zagadnienie
obejmujące kwestie bezpieczeństwa zdrowotnego, ochrony konsumentów oraz
funkcjonowania rynku farmaceutycznego. Ryzyko związane ze stosowaniem tego rodzaju
produktów wynika z braku kontroli nad ich składem, dawkowaniem oraz jakością, co może
prowadzić do wystąpienia poważnych działań niepożądanych, interakcji z innymi
przyjmowanymi lekami, a także opóźnienia właściwej diagnostyki i leczenia. Nielegalna
sprzedaż tego rodzaju substancji za pośrednictwem Internetu może ponadto sprzyjać
wprowadzaniu konsumentów w błąd co do ich rzeczywistych właściwości i bezpieczeństwa
stosowania oraz prowadzić do podejmowania decyzji zdrowotnych bez konsultacji z
personelem medycznym.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, Minister Zdrowia potwierdza, że informacje dotyczące
nielegalnych preparatów oferowanych w Internecie docierają do Głównego Inspektora
Farmaceutycznego, który sprawuje nadzór nad obrotem produktami leczniczymi.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Główny Inspektor Farmaceutyczny wykonuje zadania
określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2026 r.
poz. 612, z późn. zm.), dalej „u.p.f.” i podejmuje działania wyłącznie w granicach ustawowo
przyznanych kompetencji. Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna sprawuje nadzór nad
legalnym obrotem produktami leczniczymi, obejmującym działalność wytwórców,
importerów, hurtowni farmaceutycznych oraz aptek. Jednocześnie podejmowanie
czynności wobec podmiotów prowadzących działalność poza legalnym łańcuchem
dystrybucji produktów leczniczych, w szczególności czynności polegających na
przeszukiwaniu lub zabezpieczaniu substancji, pozostaje poza właściwością organu.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Główny Inspektor Farmaceutyczny nie posiada również kompetencji do blokowania stron
internetowych. W przypadku uzyskania informacji mogących wskazywać na podejrzenie
popełnienia przestępstwa lub naruszenia przepisów pozostających we właściwości innych
organów, informacje te są przekazywane właściwym jednostkom Policji i prokuratury.
Od 2023 r. w sprawach dotyczących nielegalnych preparatów oferowanych w Internecie
jako „odchudzające” Główny Inspektorat Farmaceutyczny skierował 17 zawiadomień do
organów ścigania. W przypadkach otrzymania odmowy wszczęcia śledztwa lub
dochodzenia wniesiono 5 zażaleń. W jednym przypadku postępowanie zakończyło się
wydaniem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy niezgodnej z przepisami
u.p.f.
W zakresie pytania drugiego Minister Zdrowia wskazuje, że Główny Inspektor
Farmaceutyczny prowadzi stały monitoring mediów, obejmujący radio, telewizję, internet,
media społecznościowe oraz reklamę zewnętrzną, pod kątem przestrzegania przepisów
u.p.f. regulujących reklamę produktów leczniczych. W przypadku powzięcia informacji o
materiałach mogących naruszać przepisy u.p.f. podejmowane są z urzędu czynności
nadzorcze mające na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania
administracyjnego. Działania te mają charakter systemowy i prowadzone są zarówno z
urzędu, jak i na podstawie sygnałów przekazywanych przez podmioty trzecie.
Należy jednocześnie podkreślić, że oznaczenie produktu jako przeznaczonego „wyłącznie
do badań” lub „odczynnika chemicznego” nie wyłącza automatycznie możliwości podjęcia
działań przez właściwe organy. W przypadkach, gdy sposób prezentowania produktu lub
przekaz marketingowy przypisuje mu właściwości charakterystyczne dla produktów
leczniczych albo sugeruje jego stosowanie w celach zdrowotnych, działania takie mogą
podlegać ocenie na gruncie przepisów u.p.f., w tym przepisów regulujących reklamę
produktów leczniczych.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 130 u.p.f. przypisywanie produktowi
wprowadzanemu do obrotu właściwości produktu leczniczego, pomimo że nie spełnia on
wymogów określonych w ustawie, stanowi czyn zabroniony zagrożony karą grzywny. W
latach 2024–2026 Główny Inspektor Farmaceutyczny prowadził czynności nadzorcze i
postępowania administracyjne dotyczące czterech podmiotów prowadzących w Internecie
reklamę lub reklamę i sprzedaż preparatów prezentowanych jako odpowiedniki produktów
leczniczych stosowanych w leczeniu otyłości. W jednym przypadku postępowanie
zakończyło się wydaniem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy
niezgodnej z przepisami u.p.f. W pozostałych sprawach nie było podstaw do wszczęcia
postępowania administracyjnego, m.in. z uwagi na zaprzestanie prowadzenia reklamy albo
brak możliwości ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za jej prowadzenie. Zgromadzony
materiał został przekazany do dalszego wykorzystania, w tym pod kątem oceny
prawnokarnej.
Odpowiadając na pytanie trzecie, Minister Zdrowia informuje, że w celu zwiększenia
skuteczności działań w obszarze zwalczania przestępczości farmaceutycznej w Głównym
Inspektoracie Farmaceutycznym utworzono stanowisko koordynujące współpracę z
organami ścigania. Ponadto Główny Inspektor Farmaceutyczny zawarł porozumienia z
Głównym Inspektorem Sanitarnym, Prezesem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz Rzecznikiem Praw Pacjenta
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dotyczące współpracy w zakresie nadzoru i monitorowania rynku, przeciwdziałania
pseudomedycynie i dezinformacji zdrowotnej, działań edukacyjnych i informacyjnych oraz
analizowania możliwych rozwiązań prawnych służących ograniczeniu przypadków
oferowania produktów niezgodnie z ich rzeczywistym przeznaczeniem, w szczególności
produktów prezentowanych jako „do badań” lub „odczynniki chemiczne”.
Odnosząc się do przywołanego w interpelacji doświadczenia związanego z rynkiem tzw.
dopalaczy, należy podkreślić, że problem internetowej sprzedaży nieprzebadanych
substancji, w tym produktów imitujących produkty lecznicze, ma charakter
wieloaspektowy. Obejmuje on kwestie bezpieczeństwa zdrowotnego, ochrony
konsumentów oraz funkcjonowania rynku farmaceutycznego i pozostaje we właściwości
kilku instytucji i organów nadzoru. Nie jest zatem możliwe skuteczne przeciwdziałanie
temu zjawisku wyłącznie za pomocą działań podejmowanych w ramach działu administracji
rządowej zdrowie. Wymaga ono skoordynowanej współpracy właściwych organów
nadzoru i organów ścigania, z uwzględnieniem kompetencji każdego z tych organów.
Istotnym elementem przeciwdziałania omawianym zagrożeniom są również działania
informacyjne i edukacyjne. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wspólnie z Głównym
Inspektorem Sanitarnym opublikował ostrzeżenie publiczne dotyczące nielegalnego obrotu
syntetycznymi peptydami oferowanymi jako odczynniki chemiczne lub do badań.
Opublikowano również wspólne ostrzeżenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego i
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych dotyczące zagrożeń związanych ze sfałszowanymi lekami stosowanymi w
cukrzycy i chorobie otyłościowej. Ponadto realizowana jest kampania społeczna „Nie
okradaj się ze zdrowia. Fałszywe leki to prawdziwe zagrożenie”, prowadzona wspólnie
przez Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektorat Farmaceutyczny, Komendę Główną
Policji oraz Polską Agencję Antydopingową.
W zakresie pytania czwartego Minister Zdrowia wskazuje, że prowadzi również działania
informacyjne dotyczące produktów leczniczych, w ramach których uwzględniane są
zagadnienia związane z prawidłowym zakupem leków oraz zwracaniem uwagi na zjawisko
leków podrabianych. Jednocześnie analizowana jest potrzeba dalszego rozszerzania
działań edukacyjnych odnoszących się do zagrożeń wynikających ze stosowania
nieprzebadanych substancji oferowanych w Internecie jako produkty przeznaczone do
badań lub odczynniki chemiczne.
Działania edukacyjne w zakresie promocji zdrowego stylu życia, prawidłowego żywienia
oraz profilaktyki chorób związanych z nieprawidłowym odżywianiem realizowane są przez
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, w
szczególności za pośrednictwem Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Obejmują
one publikacje, materiały edukacyjne, poradniki oraz webinary upowszechniające aktualną
wiedzę dotyczącą zasad zdrowego żywienia, aktywności fizycznej oraz profilaktyki chorób
związanych z nieprawidłowym odżywianiem. Szczególny nacisk kładziony jest na działania
służące przeciwdziałaniu nadwadze i otyłości. Działania te stanowią istotny element
profilaktyki zdrowotnej oraz przeciwdziałania zjawisku sięgania po niesprawdzone i
potencjalnie niebezpieczne substancje.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że skuteczne przeciwdziałanie zjawisku
dystrybucji nieprzebadanych substancji wymaga skoordynowanych działań o charakterze
systemowym, obejmujących wzmacnianie nadzoru nad obrotem tego rodzaju produktami,
współpracę międzyinstytucjonalną oraz dalszy rozwój działań edukacyjnych i
informacyjnych służących zwiększaniu świadomości zdrowotnej społeczeństwa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.39.2026.MP
Warszawa, 29 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18214 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie narastającego
zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli w związku z internetową sprzedażą
nieprzebadanych substancji imitujących popularne leki stosowane w leczeniu otyłości,
Minister Zdrowia uprzejmie przedstawia następujące stanowisko.
Problem internetowej sprzedaży nieprzebadanych substancji stanowi złożone zagadnienie
obejmujące kwestie bezpieczeństwa zdrowotnego, ochrony konsumentów oraz
funkcjonowania rynku farmaceutycznego. Ryzyko związane ze stosowaniem tego rodzaju
produktów wynika z braku kontroli nad ich składem, dawkowaniem oraz jakością, co może
prowadzić do wystąpienia poważnych działań niepożądanych, interakcji z innymi
przyjmowanymi lekami, a także opóźnienia właściwej diagnostyki i leczenia. Nielegalna
sprzedaż tego rodzaju substancji za pośrednictwem Internetu może ponadto sprzyjać
wprowadzaniu konsumentów w błąd co do ich rzeczywistych właściwości i bezpieczeństwa
stosowania oraz prowadzić do podejmowania decyzji zdrowotnych bez konsultacji z
personelem medycznym.
Odpowiadając na pytanie pierwsze, Minister Zdrowia potwierdza, że informacje dotyczące
nielegalnych preparatów oferowanych w Internecie docierają do Głównego Inspektora
Farmaceutycznego, który sprawuje nadzór nad obrotem produktami leczniczymi.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Główny Inspektor Farmaceutyczny wykonuje zadania
określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2026 r.
poz. 612, z późn. zm.), dalej „u.p.f.” i podejmuje działania wyłącznie w granicach ustawowo
przyznanych kompetencji. Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna sprawuje nadzór nad
legalnym obrotem produktami leczniczymi, obejmującym działalność wytwórców,
importerów, hurtowni farmaceutycznych oraz aptek. Jednocześnie podejmowanie
czynności wobec podmiotów prowadzących działalność poza legalnym łańcuchem
dystrybucji produktów leczniczych, w szczególności czynności polegających na
przeszukiwaniu lub zabezpieczaniu substancji, pozostaje poza właściwością organu.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Główny Inspektor Farmaceutyczny nie posiada również kompetencji do blokowania stron
internetowych. W przypadku uzyskania informacji mogących wskazywać na podejrzenie
popełnienia przestępstwa lub naruszenia przepisów pozostających we właściwości innych
organów, informacje te są przekazywane właściwym jednostkom Policji i prokuratury.
Od 2023 r. w sprawach dotyczących nielegalnych preparatów oferowanych w Internecie
jako „odchudzające” Główny Inspektorat Farmaceutyczny skierował 17 zawiadomień do
organów ścigania. W przypadkach otrzymania odmowy wszczęcia śledztwa lub
dochodzenia wniesiono 5 zażaleń. W jednym przypadku postępowanie zakończyło się
wydaniem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy niezgodnej z przepisami
u.p.f.
W zakresie pytania drugiego Minister Zdrowia wskazuje, że Główny Inspektor
Farmaceutyczny prowadzi stały monitoring mediów, obejmujący radio, telewizję, internet,
media społecznościowe oraz reklamę zewnętrzną, pod kątem przestrzegania przepisów
u.p.f. regulujących reklamę produktów leczniczych. W przypadku powzięcia informacji o
materiałach mogących naruszać przepisy u.p.f. podejmowane są z urzędu czynności
nadzorcze mające na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania
administracyjnego. Działania te mają charakter systemowy i prowadzone są zarówno z
urzędu, jak i na podstawie sygnałów przekazywanych przez podmioty trzecie.
Należy jednocześnie podkreślić, że oznaczenie produktu jako przeznaczonego „wyłącznie
do badań” lub „odczynnika chemicznego” nie wyłącza automatycznie możliwości podjęcia
działań przez właściwe organy. W przypadkach, gdy sposób prezentowania produktu lub
przekaz marketingowy przypisuje mu właściwości charakterystyczne dla produktów
leczniczych albo sugeruje jego stosowanie w celach zdrowotnych, działania takie mogą
podlegać ocenie na gruncie przepisów u.p.f., w tym przepisów regulujących reklamę
produktów leczniczych.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 130 u.p.f. przypisywanie produktowi
wprowadzanemu do obrotu właściwości produktu leczniczego, pomimo że nie spełnia on
wymogów określonych w ustawie, stanowi czyn zabroniony zagrożony karą grzywny. W
latach 2024–2026 Główny Inspektor Farmaceutyczny prowadził czynności nadzorcze i
postępowania administracyjne dotyczące czterech podmiotów prowadzących w Internecie
reklamę lub reklamę i sprzedaż preparatów prezentowanych jako odpowiedniki produktów
leczniczych stosowanych w leczeniu otyłości. W jednym przypadku postępowanie
zakończyło się wydaniem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy
niezgodnej z przepisami u.p.f. W pozostałych sprawach nie było podstaw do wszczęcia
postępowania administracyjnego, m.in. z uwagi na zaprzestanie prowadzenia reklamy albo
brak możliwości ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za jej prowadzenie. Zgromadzony
materiał został przekazany do dalszego wykorzystania, w tym pod kątem oceny
prawnokarnej.
Odpowiadając na pytanie trzecie, Minister Zdrowia informuje, że w celu zwiększenia
skuteczności działań w obszarze zwalczania przestępczości farmaceutycznej w Głównym
Inspektoracie Farmaceutycznym utworzono stanowisko koordynujące współpracę z
organami ścigania. Ponadto Główny Inspektor Farmaceutyczny zawarł porozumienia z
Głównym Inspektorem Sanitarnym, Prezesem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz Rzecznikiem Praw Pacjenta
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dotyczące współpracy w zakresie nadzoru i monitorowania rynku, przeciwdziałania
pseudomedycynie i dezinformacji zdrowotnej, działań edukacyjnych i informacyjnych oraz
analizowania możliwych rozwiązań prawnych służących ograniczeniu przypadków
oferowania produktów niezgodnie z ich rzeczywistym przeznaczeniem, w szczególności
produktów prezentowanych jako „do badań” lub „odczynniki chemiczne”.
Odnosząc się do przywołanego w interpelacji doświadczenia związanego z rynkiem tzw.
dopalaczy, należy podkreślić, że problem internetowej sprzedaży nieprzebadanych
substancji, w tym produktów imitujących produkty lecznicze, ma charakter
wieloaspektowy. Obejmuje on kwestie bezpieczeństwa zdrowotnego, ochrony
konsumentów oraz funkcjonowania rynku farmaceutycznego i pozostaje we właściwości
kilku instytucji i organów nadzoru. Nie jest zatem możliwe skuteczne przeciwdziałanie
temu zjawisku wyłącznie za pomocą działań podejmowanych w ramach działu administracji
rządowej zdrowie. Wymaga ono skoordynowanej współpracy właściwych organów
nadzoru i organów ścigania, z uwzględnieniem kompetencji każdego z tych organów.
Istotnym elementem przeciwdziałania omawianym zagrożeniom są również działania
informacyjne i edukacyjne. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wspólnie z Głównym
Inspektorem Sanitarnym opublikował ostrzeżenie publiczne dotyczące nielegalnego obrotu
syntetycznymi peptydami oferowanymi jako odczynniki chemiczne lub do badań.
Opublikowano również wspólne ostrzeżenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego i
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych dotyczące zagrożeń związanych ze sfałszowanymi lekami stosowanymi w
cukrzycy i chorobie otyłościowej. Ponadto realizowana jest kampania społeczna „Nie
okradaj się ze zdrowia. Fałszywe leki to prawdziwe zagrożenie”, prowadzona wspólnie
przez Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektorat Farmaceutyczny, Komendę Główną
Policji oraz Polską Agencję Antydopingową.
W zakresie pytania czwartego Minister Zdrowia wskazuje, że prowadzi również działania
informacyjne dotyczące produktów leczniczych, w ramach których uwzględniane są
zagadnienia związane z prawidłowym zakupem leków oraz zwracaniem uwagi na zjawisko
leków podrabianych. Jednocześnie analizowana jest potrzeba dalszego rozszerzania
działań edukacyjnych odnoszących się do zagrożeń wynikających ze stosowania
nieprzebadanych substancji oferowanych w Internecie jako produkty przeznaczone do
badań lub odczynniki chemiczne.
Działania edukacyjne w zakresie promocji zdrowego stylu życia, prawidłowego żywienia
oraz profilaktyki chorób związanych z nieprawidłowym odżywianiem realizowane są przez
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, w
szczególności za pośrednictwem Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Obejmują
one publikacje, materiały edukacyjne, poradniki oraz webinary upowszechniające aktualną
wiedzę dotyczącą zasad zdrowego żywienia, aktywności fizycznej oraz profilaktyki chorób
związanych z nieprawidłowym odżywianiem. Szczególny nacisk kładziony jest na działania
służące przeciwdziałaniu nadwadze i otyłości. Działania te stanowią istotny element
profilaktyki zdrowotnej oraz przeciwdziałania zjawisku sięgania po niesprawdzone i
potencjalnie niebezpieczne substancje.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że skuteczne przeciwdziałanie zjawisku
dystrybucji nieprzebadanych substancji wymaga skoordynowanych działań o charakterze
systemowym, obejmujących wzmacnianie nadzoru nad obrotem tego rodzaju produktami,
współpracę międzyinstytucjonalną oraz dalszy rozwój działań edukacyjnych i
informacyjnych służących zwiększaniu świadomości zdrowotnej społeczeństwa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --