telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.67.2026.AS
Warszawa, 11 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18157 złożoną przez Panią Poseł Joannę Muchę w sprawie
potrzeby przygotowania międzyresortowej diagnozy kryzysu zdrowia psychicznego
Polaków oraz opracowania strategii państwa w tym zakresie, zwracam się z uprzejmą
prośbą o przyjęcie poniższych informacji.
Ad 1.
Uprzejmie informuję, że Rada Ministrów dostrzega znaczenie problematyki zdrowia
psychicznego jako jednego z istotnych wyzwań zdrowotnych i społecznych współczesnego
państwa. Kwestie związane z ochroną zdrowia psychicznego znajdują odzwierciedlenie w
strategicznych dokumentach publicznych. Kluczowym dokumentem strategicznym w tym
obszarze pozostaje Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego (dalej: „NPOZP”).
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 października 2023 r. w sprawie
Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023-2030 realizowany
jest program, którego głównymi celami są:
1) zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi, w tym osobom uzależnionym oraz
doświadczającym kryzysu psychicznego, wszechstronnej i kompleksowej opieki i
wsparcia adekwatnych do ich potrzeb,
2) prowadzenie działań na rzecz zapobiegania stygmatyzacji i dyskryminacji osób z
zaburzeniami psychicznymi.
W związku z powyższym, realizatorzy programu realizują cele szczegółowe, takie jak:
1) upowszechnienie zintegrowanego i kompleksowego modelu ochrony zdrowia
psychicznego w oparciu o model opieki środowiskowej,
2) upowszechnienie nowego modelu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży
opartego o trzy poziomy referencyjne,

-- 1 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
3) upowszechnianie i zapewnienie dostępu do specjalistycznych programów
terapeutycznych oraz procedur diagnostycznych,
4) upowszechnienie zróżnicowanych form pomocy i oparcia społecznego,
5) aktywizacja zawodowa i społeczna osób z zaburzeniami psychicznymi,
6) skoordynowanie dostępnych form opieki i wsparcia,
7) udzielanie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego dzieciom, uczniom, rodzicom i
nauczycielom,
8) opracowanie i wdrożenie nowego, zintegrowanego i kompleksowego modelu opieki
nad osobami uzależnionymi i ich bliskimi,
9) upowszechnienie rekomendowanych założeń do programów terapeutycznych dla
dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych,
10) opracowanie we współpracy z towarzystwami naukowymi właściwymi w sprawach
uzależnień oraz z podmiotami zrzeszającymi psychoterapeutów uzależnień,
standardów lub rekomendacji postępowania medycznego, psychologicznego i
psychoterapeutycznego w podmiotach prowadzących działalność leczniczą w zakresie
leczenia uzależnień,
11) prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych dotyczących przedstawiania
wizerunku osób z zaburzeniami psychicznymi w mediach,
12) prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych dotyczących konieczności
respektowania praw osób z zaburzeniami psychicznymi.
Ad 2. i 3.
Uprzejmie informuje, że działania na rzecz poprawy zdrowia psychicznego społeczeństwa
są realizowane w formule współpracy międzyresortowej, w szczególności w ramach
NPOZP. Program ten określa cele, zadania oraz podmioty odpowiedzialne za ich realizację,
obejmując działania z zakresu ochrony zdrowia, edukacji, polityki społecznej, rynku pracy
oraz szeroko rozumianej profilaktyki.
Należy również wskazać, że jednym z kluczowych dokumentów strategicznych
Ministerstwa Zdrowia w obszarze zdrowia publicznego jest Narodowy Program Zdrowia,
którego nadrzędnym celem jest wydłużenie życia w zdrowiu oraz ograniczanie społecznych
nierówności w zdrowiu. Obecna edycja Programu wygasa z końcem 2026 r. Uprzejmie
informuję, że w resorcie zdrowia trwają prace nad nową edycją Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2027-2036.
W ramach Narodowego Programu Zdrowia realizowane są działania ukierunkowane na
promocję zdrowia psychicznego oraz profilaktykę zaburzeń psychicznych i zachowań
samobójczych, skierowane zarówno do populacji ogólnej, jak i grup szczególnie narażonych
na występowanie problemów w obszarze zdrowia psychicznego. Ich celem jest tworzenie

-- 2 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
warunków sprzyjających utrzymaniu, wzmacnianiu i poprawie zdrowia psychicznego na
wszystkich etapach życia. Podejmowane działania służą poprawie dobrostanu
psychicznego społeczeństwa poprzez realizację przedsięwzięć o charakterze promocyjnym,
edukacyjnym i profilaktycznym, a także ograniczaniu liczby samobójstw i prób
samobójczych. Istotnym elementem tych działań jest zapewnienie wsparcia osobom
doświadczającym kryzysów psychicznych oraz zwiększanie dostępności pomocy
psychologicznej i interwencji kryzysowej.
Nowa edycja Narodowego Programu Zdrowia zakłada kontynuację i rozwój działań w
zakresie promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki zaburzeń psychicznych i zachowań
samobójczych oraz wsparcia osób doświadczających kryzysów psychicznych.
Równocześnie planowane jest wdrażanie nowych inicjatyw ukierunkowanych na poprawę
koordynacji działań, wzmocnienie współpracy międzysektorowej oraz zwiększenie
dostępności skutecznych, opartych na dowodach naukowych programów edukacyjnych,
profilaktycznych i interwencyjnych. Dla poszczególnych celów Narodowego Programu
Zdrowia zostaną określone wskaźniki, których monitorowanie pozwoli na ocenę
skuteczności podejmowanych działań oraz stopnia realizacji założonych celów.
Jednym z działań zaplanowanych w obszarze zdrowia psychicznego jest przeprowadzenie
kompleksowego badania stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań
(EZOP III) wraz z rekomendacjami. Badanie EZOP (Epidemiologia zaburzeń
psychiatrycznych i dostępność psychiatrycznej opieki zdrowotnej) stanowi ogólnopolski
program monitorowania zdrowia psychicznego mieszkańców Polski. Dotychczas
zrealizowano dwie edycje badania. EZOP I obejmował osoby w wieku 18-64 lata i
dostarczył pierwszych kompleksowych danych dotyczących rozpowszechnienia zaburzeń
psychicznych oraz korzystania z pomocy psychiatrycznej. EZOP II, przeprowadzony w 2017
r. i opublikowany w 2021 r., rozszerzył zakres badania na wszystkie grupy wiekowe,
obejmując reprezentatywną próbę około 15 tys. mieszkańców Polski. Celem badania było
określenie skali występowania zaburzeń psychicznych, identyfikacja ich uwarunkowań
społecznych i zdrowotnych, ocena postaw społecznych wobec problemów zdrowia
psychicznego oraz analiza dostępu do opieki psychiatrycznej. Wyniki badania stanowią
kluczowe źródło wiedzy wykorzystywane przy planowaniu działań z zakresu ochrony
zdrowia psychicznego i profilaktyki zaburzeń psychicznych. EZOP III ma dostarczyć
aktualnych danych umożliwiających ocenę zmian, jakie zaszły w kondycji psychicznej
społeczeństwa w ostatnich latach oraz wskazać kierunki dalszych działań systemowych.
Ad 4.
Na wstępie uprzejmie informuje, że w dniu 4 grudnia 2024 r. Minister Zdrowia powołała
Zespół do spraw zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego, którego zadaniem

-- 3 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
było opracowanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia psychicznego.
W ramach prac Zespołu omawiano i analizowano jednostki chorobowe z obszaru zaburzeń i
chorób psychicznych, a także zagadnienia związane z absencją chorobową nimi
spowodowaną. W tym miejscu pragnę poinformować, że Zespół przedłożył ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia, raport końcowy przedstawiający rekomendacje dotyczące
dalszego kształtowania systemu ochrony zdrowia psychicznego w Polsce, z
uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia psychicznego po
zakończeniu programu pilotażowego. Rekomendacje głównie dotyczą zakresu:
 Systemu referencyjności,
 Map odpowiedzialności terytorialnej,
 Finansowania centrów zdrowia psychicznego,
 Struktury udzielania świadczeń w centrach zdrowia psychicznego,
 Docelowym modelu centrum zdrowia psychicznego,
 Proponowanego harmonogramu wdrażania zmian;
Raport ww. Zespołu został opublikowany na stronie Ministerstwa Zdrowia i jest
ogólnodostępny pod linkiem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/raport-koncowy-zespolu-
do-spraw-zmian-systemowych-w-centrach-zdrowia-psychicznego/.
Ad 5.
Działania podejmowane przez administrację publiczną ukierunkowane są na poprawę
dostępności świadczeń z zakresu ochrony zdrowia psychicznego, rozwój opieki
środowiskowej, wzmacnianie działań profilaktycznych oraz poprawę jakości opieki nad
osobami doświadczającymi kryzysów psychicznych. Skuteczność realizowanych działań jest
monitorowana przy wykorzystaniu wskaźników określonych w obowiązujących
programach i dokumentach strategicznych, obejmujących m.in. dostępność świadczeń,
liczbę osób objętych wsparciem, rozwój Centrów Zdrowia Psychicznego oraz ocenę
efektów realizowanych programów zdrowotnych. Wyniki monitoringu są podstawą do
dalszego doskonalenia polityki państwa w obszarze zdrowia psychicznego.
Ewentualne przyjęcie nowych wskaźników w tym zakresie wymagałoby odrębnych
uzgodnień, z uwzględnieniem możliwości organizacyjnych i finansowych.
Ponadto, uzupełniając powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że poniżej
przedstawiono informacje odnoszące się do pytań zawartych w ww. interpelacji, z
uwzględnieniem podziału na poszczególne Ministerstwa będące realizatorami Narodowego
Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, wraz ze wskazaniem zakresu ich właściwości
oraz działań realizowanych w obszarze zdrowia psychicznego.

-- 4 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
MINISTERSTWO ZDROWIA
Uprzejmie informuje, że kwestia zdrowia psychicznego oraz zapewnienia sprawnie
funkcjonującego, dostępnego i skutecznego systemu ochrony zdrowia psychicznego
stanowi obecnie jeden z kluczowych priorytetów polityki zdrowotnej państwa, szczególnie
dla Ministerstwa Zdrowia.
W obliczu rosnących potrzeb społeczeństwa w zakresie wsparcia psychologicznego i
psychiatrycznego, Ministerstwo Zdrowia podejmuje szereg działań mających na celu
poprawę dostępności, jakości oraz kompleksowości świadczonych usług. Szczególny nacisk
kładziony jest na rozwój opieki środowiskowej, zwiększanie dostępności świadczeń dla
dzieci, młodzieży i osób dorosłych, a także wzmacnianie działań profilaktycznych i
edukacyjnych w obszarze zdrowia psychicznego.
W celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo Zdrowia
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju.
Od 2018 roku w Polsce trwa reforma opieki psychiatrycznej, w ramach której dorośli
pacjenci mają prawo skorzystać ze świadczeń zdrowotnych udzielanych w centrach zdrowia
psychicznego. To miejsce, w którym można uzyskać natychmiastową, bezpłatną pomoc w
związku z problemami ze zdrowiem psychicznym przez całą dobę, bez konieczności
posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania wizyty. W chwili obecnej
funkcjonuje 118 centrów zdrowia psychicznego, które obejmują działaniem 50 % dorosłej
populacji Polski.
Intencją Ministerstwa Zdrowia jest wdrożenie modelu centrów zdrowia psychicznego w
skali ogólnokrajowej od 1 stycznia 2027 r. Efektem tych działań jest opublikowany dniu 24
czerwca 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt
rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniający rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Projekt ten
przedstawia propozycję modelu centrum zdrowia psychicznego jako rozwiązania
systemowego, opartego na dotychczas testowanym modelu w ramach programu
pilotażowego. Wdrożenie modelu centrum zdrowia psychicznego w skali ogólnokrajowej
jest podyktowane koniecznością zapewnienia ciągłości realizacji świadczeń
gwarantowanych w centrach zdrowia psychicznego, zwłaszcza w kontekście zbliżającego
się terminu zakończenia programu pilotażowego, przypadającego na dzień 31 grudnia 2026
r.

-- 5 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Natomiast w odniesieniu do psychiatrii dziecięcej, należy wskazać, że opieka psychiatryczna
jest organizowana na trzech poziomach referencyjności. Każdy poziom określa zakres i
formę wzajemnie uzupełniającej się opieki, którą może zostać objęty pacjent.
 I poziom – pomoc w warunkach ambulatoryjnych w poradni psychologicznej udzielana
przez psychologów, psychoterapeutów, terapeutów środowiskowych. Aktualnie w
Polsce działa 540 Zespołów/Ośrodków środowiskowej opieki psychologicznej i
psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży.
 II poziom – opieka dzienna lub w warunkach ambulatoryjnych w oddziale dziennym lub
poradni zdrowia psychicznego pod kierunkiem lekarzy psychiatrów, psychologów,
psychoterapeutów i terapeutów zajęciowych. Aktualnie w Polsce działa 195 Centrów
Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży - II poziomu referencyjnego.
 III poziom – opieka w szpitalu, w stacjonarnym oddziale psychiatrycznym. Pomocy w
nim udzielają lekarze psychiatrzy, psychologowie, psychoterapeuci, terapeuci
zajęciowi. Aktualnie w Polsce działa 37 Ośrodków wysokospecjalistycznej całodobowej
opieki psychiatrycznej.
Ponadto uprzejmie informuję, że w ramach Narodowego Programu Zdrowia prowadzone są
2 linie wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym:
1) Centrum Wsparcia - zapewnia całodobową, bezpłatną i anonimową pomoc osobom w
kryzysie psychicznym poprzez telefon (800 70 2222), czat i e-mail. Oferuje wsparcie
m.in. dla osób:
 w kryzysie emocjonalnym, suicydalnym, rozwojowym, środowiskowym,
 z zaburzeniami psychicznymi, uzależnieniami,
 doświadczających przemocy lub problemów związanych z tożsamością
płciową/seksualną,
 bliskich osób w kryzysie.
Dodatkowa linia (800 70 2430) dedykowana jest służbom mundurowym i ratownikom
medycznym oraz ich rodzinom. Centrum oferuje również konsultacje ze specjalistami
(psychiatra, seksuolog, prawnik, terapeuta uzależnień, pracownik socjalny).
2) Centrum Wsparcia dla Dzieci i Młodzieży – celem Centrum wsparcia jest udzielanie
całodobowej, doraźnej, anonimowej i nieodpłatnej pomocy dzieciom
i młodzieży w kryzysie psychicznym poprzez zdalne formy kontaktu (telefon,
wiadomość tekstowa typu email, chat), a w razie potrzeby podjęcie interwencji
ratującej zdrowie lub życie. Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (116 111) - telefon
zaufania dla dzieci i młodzieży udziela wsparcia dzieciom i młodzieży do 18 r.ż. Telefon
jest anonimowy i bezpłatny, działa 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę. Dzieci mogą

-- 6 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
porozmawiać z nami o wszystkim: o przyjaźni, miłości, dojrzewaniu, kontaktach z
rodzicami, rodzeństwem, problemach w szkole czy emocjach, których doświadczają.
Gdy czują się dyskryminowane, kiedy doświadczają przemocy lub są jej świadkiem.
MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI
Uprzejmie informuje, że w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości problematyka zdrowia
psychicznego wykracza poza system ochrony zdrowia i pozostaje istotna również dla
funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz bezpieczeństwa publicznego.
W zakresie właściwości resortu sprawiedliwości ewentualna diagnoza międzyresortowa
powinna uwzględniać następujące obszary:
 stosowanie środków zabezpieczających o charakterze leczniczym, orzekanych na
podstawie art. 93a–93g ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w tym pobytu
w zakładzie psychiatrycznym;
 opiekę psychiatryczną i psychologiczną w jednostkach penitencjarnych;
 sytuację nieletnich przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla
nieletnich, w kontekście stosowania ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i
resocjalizacji nieletnich;
 sprawy sądowe prowadzone na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie
zdrowia psychicznego, w szczególności o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego albo
domu pomocy społecznej bez zgody; dynamika wpływu tych spraw stanowi pośredni
wskaźnik skali zjawiska;
 dostępność biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii – utrzymujący się
niedobór biegłych tych specjalności oraz wydłużony czas oczekiwania na opinie
przekładają się na sprawność postępowań karnych, cywilnych i opiekuńczych, a
pośrednio odzwierciedlają rosnące zapotrzebowanie systemu na wiedzę
specjalistyczną w obszarze zdrowia psychicznego;
 problematykę osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie, objętych
ustawą z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych
osób;
Warto podkreślić, że od czerwca 2026 roku w Ministerstwie Sprawiedliwości jest
realizowany program ,,Zrozumieć-pomóc” skierowany dla pracowników wymiaru
sprawiedliwości (sędziów, prokuratorów, urzędników etc.) i osób neuroatypowych
uczestniczących w czynnościach procesowych oraz korzystających z (szeroko rozumianego)
wymiaru sprawiedliwości. Program jest inicjatywą nowatorską w podejściu do dostępności;

-- 7 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
ma charakter systemowy, a nie punktowy, obejmujący zarówno szkolenia, jak i praktykę
działania instytucji. Projekt integruje wiedzę prawniczą i psychologiczną oraz tworzy
standardy pracy z osobami neuroatypowymi. Program przygotowany w Ministerstwie
Sprawiedliwości realizowany jest zgodnie z ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. 2019 poz. 1696 ze zm.) i zakłada:
 wprowadzenie rozwiązań poprawiających dostępność:
 dostosowanie procedur i języka komunikacji,
 rozwój szkoleń dla kadr wymiaru sprawiedliwości,
 tworzenie przyjaznych warunków udziału w postępowaniach.
Szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości obejmować mają aktualny stan
wiedzy o neuroatypowości oraz zmiany w klasyfikacji ICD-11, która wejdzie w życie 1
stycznia 2027 r., w tym omówienie współczesnego podejścia do ADHD, spektrum autyzmu i
innych form neuroatypowości oraz wpływu tych zmian na praktykę wymiaru
sprawiedliwości, komunikację z osobą neuroatypową podczas przesłuchania, zatrzymania
oraz innych czynności procesowych, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji stresowych
oraz znaczenie neuroatypowości dla oceny zachowania uczestników postępowania.
MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ
Problematyka zdrowia psychicznego w resorcie obrony narodowej jest traktowana jako
istotny element utrzymywania gotowości bojowej żołnierzy oraz zapewnienia wsparcia
osobom uprawnionym. Monitorowanie, ocena oraz podejmowanie działań interwencyjnych
w obszarze zdrowia psychicznego żołnierzy należą do stałych zadań systemu pomocy
psychologicznej funkcjonującego w resorcie obrony narodowej. Ministerstwo Obrony
Narodowej prowadzi działania ukierunkowane na rozpoznawanie, monitorowanie oraz
ograniczanie skutków kryzysów psychicznych w środowisku wojskowym.
Zadania z zakresu opieki psychologicznej są realizowane w trzech obszarach: psychologii
społecznej, psychologii służby i pracy oraz psychologii klinicznej. System ten obejmuje w
szczególności żołnierzy, weteranów-żołnierzy, weteranów poszkodowanych, najbliższych
członków rodzin żołnierzy i weteranów, a także rodziny żołnierzy i pracowników wojska
poległych podczas misji poza granicami państwa. Celem objęcia wsparciem również
członków rodzin jest ograniczanie wtórnych skutków społecznych i psychicznych służby
wojskowej.
W resorcie obrony narodowej są realizowane zarówno działania profilaktyczne, jak i
interwencyjne. Obejmują one m.in. indywidualną pomoc psychologiczną, interwencje
kryzysowe, wsparcie kadry dowódczej, osłonę psychologiczną żołnierzy uczestniczących w
misjach poza granicami państwa, wsparcie żołnierzy pełniących służbę w rejonie granicy

-- 8 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
polsko-białoruskiej, a także działania psychoedukacyjne oraz szkoleniowe dotyczące
radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, profilaktyki samobójstw i budowania sieci
wsparcia w zespole.
Uzupełnieniem systemu jest uruchomiony 1 maja 2024 r. całodobowy Wojskowy Telefon
Wsparcia Psychologicznego dla żołnierzy, pracowników resortu obrony narodowej oraz
najbliższych członków ich rodzin. Telefon zapewnia możliwość uzyskania informacji o
dostępnych formach pomocy oraz rozmowy z psychologiem w trybie zdalnym.
Resort obrony narodowej dostrzega również potrzebę pozyskiwania kompleksowych
danych dotyczących kondycji psychicznej żołnierzy. W tym celu zaplanowano opracowanie
i pilotaż wielopłaszczyznowego programu przeciwdziałania kryzysom psychicznym w Siłach
Zbrojnych RP pn. „WSPARCIE, INTERWENCJA, MONITOROWANIE”. Program obejmuje
m.in. badanie (monitorowanie i analizę) uwarunkowań problemów zdrowia psychicznego w
populacji wojskowej, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań samobójczych,
agresywnych i przemocowych, a także barier w korzystaniu z pomocy oraz strategii
radzenia sobie ze stresem.
Szczególny obszar wsparcia stanowi pomoc psychologiczna dla weteranów działań poza
granicami państwa oraz członków ich rodzin. Wsparcie to realizowane jest m.in. przez
Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa, wojskowe podmioty lecznicze,
jednostki wojskowe oraz Centrum Leczenia Weterana w Wojskowym Instytucie
Medycznym – Państwowym Instytucie Badawczym. Pomoc obejmuje w szczególności
diagnozę psychologiczną, poradnictwo, interwencję kryzysową oraz terapię, a w
określonych przypadkach także turnusy leczniczo-profilaktyczne z treningiem
antystresowym.
MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI
Uprzejmie informuję, że resort spraw wewnętrznych i administracji dostrzega konieczność
podejmowania stałych działań w zakresie ochrony zdrowia psychicznego funkcjonariuszy i
pracowników służb mundurowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i
Administracji (dalej: ,,MSWiA”). Funkcjonariusze i pracownicy służb mundurowych są
często uczestnikami traumatycznych sytuacji, co staje się źródłem stresu, problemów
rodzinnych i osobistych. Narażeni są oni na specyficzny szereg czynników związanych z
obciążeniami psychicznymi, które w konsekwencji mogą prowadzić do chorób przewlekłych
o charakterze psychosomatycznym, problemów psychicznych, a w skrajnych przypadkach
samobójstw.
Warto zauważyć, że zarządzeniem nr 8 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z
dnia 9 marca 2026 r.2 został powołany Zespół Konsultacyjny do spraw ochrony i wsparcia

-- 9 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
zdrowia psychicznego funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa,
Państwowej Straży Pożarnej oraz pracowników tych służb. Do zadań Zespołu należy m.in.:
1) przeprowadzenie analizy obowiązujących rozwiązań organizacyjnych i prawnych w
zakresie ochrony zdrowia psychicznego funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej,
Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej oraz pracowników tych służb;
2) przygotowanie rekomendacji i wytycznych w zakresie kwalifikacji psychologicznej do
służby albo pracy w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa oraz
Państwowej Straży Pożarnej oraz okresowych ocen psychologicznych funkcjonariuszy i
pracowników służb mundurowych;
3) przygotowanie rekomendacji oraz rozwiązań organizacyjnych i merytorycznych
sprzyjających wzmacnianiu odporności psychicznej funkcjonariuszy i pracowników
służb mundurowych oraz członków ich rodzin.
W skład Zespołu wchodzą m.in. konsultanci krajowi w dziedzinie psychiatrii, psychologii
klinicznej, psychoterapii uzależnień, psychiatrii dzieci i młodzieży, a także psychologowie,
eksperci z obszaru zdrowia psychicznego, w tym przedstawiciele służb mundurowych oraz
podmiotów leczniczych MSWiA.
MINISTERSTWO RODZINY, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ
Uprzejmie informuję, że zdrowie psychiczne i praca są ze sobą ściśle powiązane. Z jednej
strony – kondycja psychiczna w istotnym stopniu determinuje możliwości zatrudnienia i
rozwoju zawodowego. Osobom w gorszym stanie psychicznym trudniej jest sprostać
konkurencji na rynku pracy, a w szczególnych przypadkach mają nawet problemy ze
znalezieniem zatrudnienia. Z drugiej strony - dobre środowisko pracy chroni przed stresem
i wypaleniem. Złe warunki prowadzą do problemów, takich jak depresja.
Zgodnie z danymi Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia Pracy stres, lęk i depresja
stanowią drugi najczęstszy problem zdrowotny związany z pracą, który dotyka
europejskich pracowników. Poruszanie aspektów zdrowia psychicznego i mówienie o
wyzwaniach w miejscu pracy wciąż wiąże się z obawą przed stygmatyzacją. Mimo to
odsetek pracowników, którzy zgłaszają, że są narażeni na czynniki ryzyka, które mogą
negatywnie wpływać na ich zdrowie psychiczne, wynosi prawie 45%1.
W Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego 2030, będącej podstawowym dokumentem
strategicznym w obszarze rozwoju kapitału ludzkiego i obszarze spójności społecznej w
Polsce, przewidziano realizację działań ukierunkowanych na poprawę dobrostanu
1 https://osha.europa.eu/pl/themes/psychosocial-risks-and-mental-health

-- 10 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
psychicznego Polaków poprzez opracowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej
opieki zdrowotnej – ww. program pilotażowy oraz wsparcie procesu wdrażania reformy
wprowadzającej nowy model systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży.
Działania dotyczące wsparcia osób z zaburzeniami psychicznymi oraz znajdujących się w
kryzysie psychicznym są także ujęte w następujących dokumentach strategicznych rangi
polityk publicznych :
 w „Krajowym Programie Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu.
Aktualizacja 2021-2027, polityka publiczna z perspektywą do roku 2030”: Priorytet III
Usługi społeczne dla osób z niepełnosprawnościami, osób starszych i innych osób
potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, Działanie 3.4 Wsparcie osób z
zaburzeniami psychicznymi oraz znajdujących się w kryzysie psychicznym,
 w „Strategii rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do roku 2030 (z
perspektywą do 2035 r.)”: Cel strategiczny 4 Stworzenie skutecznego systemu usług
społecznych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Szereg działań na rzecz poprawy zdrowia psychicznego zostało także zawartych w
dokumencie MRPiPS „Plan Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata 2025-2027”
(dalej: ,,PR PSZ”). W ramach działania: 3.3 dbałość o dobrostan i zapobieganie wypaleniu
zawodowemu pracowników PSZ przewidziano, że urzędy należące do PSZ (MRPiPS,
wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy oraz urzędy wojewódzkie) będą wdrażać
rozwiązania z zakresu kultury zdrowia psychicznego, równowagi między życiem
zawodowym a prywatnym i partycypacji pracowniczej. W 2025 r. działania takie
realizowało 12 wojewódzkich urzędów pracy (spośród 16 w kraju), 10 urzędów
wojewódzkich oraz 53,5% powiatowych urzędów pracy (w kraju było ich 340).
Istotne znaczenie działań na rzecz dobrostanu psychicznego pracowników w polityce rynku
pracy znalazło też odzwierciedlenie w Priorytetach wydatkowania Krajowego Funduszu
Szkoleniowego w roku 2026 (zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 marca
2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 r. poz. 620). Krajowy Fundusz
Szkoleniowy stanowi wydzieloną cześć Funduszu Pracy, przeznaczoną na dofinansowanie
kształcenia ustawicznego osób pracujących pracowników, pracodawców, osób fizycznych
prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz osób świadczących pracę na
podstawie umów cywilnoprawnych takich jak umowa o dzieło czy zlecenia),
podejmowanego z inicjatywy lub za zgodą podmiotu wnioskującego o wsparcie. Środki KFS
można przeznaczyć m.in. na badania lekarskie i psychologiczne, jeśli okażą się niezbędne.
Minister właściwy do spraw pracy ustala plan wydatkowania środków oraz nie więcej niż
cztery priorytety wydatkowania środków KFS na dany rok (po zasięgnięciu opinii Rady
Rynku Pracy). W roku 2026 r. jednym z priorytetów Ministra w wydatkowaniu środków

-- 11 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
KFS jest poprawa zarządzania i komunikacji w firmie w oparciu o zasady przeciwdziałania
dyskryminacji i mobbingowi, rozwoju dialogu społecznego, partycypacji pracowniczej i
wspierania integracji w miejscu pracy.
Z myślą o poprawie dobrostanu psychicznego poprzez wzmocnienie pozycji kobiet na rynku
pracy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołała nowe gremium - Radę do
spraw Kobiet na Rynku Pracy2, która jest organem konsultacyjno-doradczym ministra
właściwego do spraw pracy. Do zadań Rady należy m.in.:
 inicjowanie debat i kampanii społecznych przeciwdziałających stereotypowemu
postrzeganiu ról społecznych kobiet i mężczyzn,
 inicjowanie działań promujących równowagę między życiem rodzinnym i zawodowym,
w tym zachęcanie ojców do korzystania z uprawnień pracowniczych związanych z
rodzicielstwem.
Innowacyjne rozwiązania dotyczące poprawy zdrowia psychicznego były ponadto
testowane w ramach pilotażu „Czas na młodych – punkty doradztwa dla młodzieży” w
latach 2023-2024. Projekty miały na celu poprawę sytuacji na rynku pracy osób do 30 roku
życia.
W ramach projektów udzielane były porady psychologiczne ukierunkowane na poprawę
stanu psychicznego młodych osób bezrobotnych. Ze spotkań, terapii indywidualnej,
warsztatów grupowych i innych form wsparcia psychologicznego skorzystało łącznie ponad
4,5 tys. osób.
Aktualnie wdrażany jest pilotaż „Skrócony czas pracy – to się dzieje!”. Poprzez ograniczenie
liczby godzin pracy łatwiejsze będzie osiągnięcie równowagi między życiem zawodowym i
prywatnym, a to z kolei pozwoli na zmniejszenie wieloletnich obciążeń zadaniami
służbowymi i sprzyjać będzie poprawie kondycji psychicznej osób zatrudnionych.
W ramach systemu pomocy społecznej podejmowane są działania zmierzające do
życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz integracji ze środowiskiem, polegające na
wzmacnianiu i rozwijaniu umiejętności koniecznych do samodzielnego, aktywnego życia,
wspomaganiu środowiska społecznego osoby w kryzysie, w tym rodziny, osób z otoczenia,
współdziałania organizacji społecznych i instytucji a także na udzielaniu pomocy
finansowej, rzeczowej oraz świadczeń pomocy społecznej.
2 Zarządzeniem z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie powołania Rady do spraw Kobiet na
Rynku Pracy

-- 12 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
Należy podkreślić, że świadczenia z pomocy społecznej udzielane w związku z kwestiami
zdrowia psychicznego mają charakter subsydiarny w stosunku do działań podejmowanych
w ramach systemu ochrony zdrowia czy oświaty.
Ponadto ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 r.
poz. 917) normuje obowiązki organów ds. pomocy społecznej w zakresie tworzenia oparcia
społecznego dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
System pomocy społecznej oferuje osobom z zaburzeniami psychicznymi formy wsparcia
środowiskowego, kierowane wyłącznie do tej grupy osób. Należą do nich usługi opiekuńcze
lub specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania, w
środowiskowych domach samopomocy i w klubach samopomocy, w mieszkaniach
treningowych i wspomaganych, w domach pomocy społecznej dla osób przewlekle
psychicznie chorych.
Ponadto, ustawa o pomocy społecznej przewiduje również inne formy wsparcia dla osób i
rodzin w kryzysie, w szczególności takie świadczenia niepieniężne jak poradnictwo
specjalistyczne, interwencja kryzysowa i praca socjalna.
Co istotne, wyżej wskazane formy pomocy świadczone są osobom i rodzinom bez względu
na posiadany dochód, a ich udzielenie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Większość tych usług jest zadaniem jednostek samorządu terytorialnego, finansowanym z
ich budżetu. Wyjątek stanowią usługi dedykowane osobom z zaburzeniami psychicznymi,
czyli specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz usługi świadczone w ośrodkach wsparcia dla
osób z zaburzeniami psychicznymi, które są zadaniem zleconym z zakresu administracji
rządowej jednostkom samorządu terytorialnego, finansowanym ze środków budżetu
państwa.
Ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są: środowiskowy dom
samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, które w wyniku
upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy
do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania
zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej.
Środowiskowy dom samopomocy (ŚDS) jest placówką dziennego pobytu, która może
prowadzić miejsca całodobowe. Świadczy usługi w ramach indywidualnych lub
zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających
na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia
codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym.

-- 13 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
Klub samopomocy jest kolejną formą ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, w ramach której podejmowane są działania samopomocowe oraz w zakresie
integracji społecznej. Korzystanie z usług w klubie samopomocy jest dobrowolne i nie
wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zakres usług świadczonych w klubach
samopomocy zależy od ustaleń właściwego organu gminy/powiatu prowadzącego klub
samopomocy z wojewodą.
Ośrodki wsparcia pełnią bardzo ważną rolę w systemie oparcia społecznego, w związku z
tym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie rozwija sieć ośrodków
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, przeznaczając co roku na powyższy cel
środki rezerwy celowej, która pozostaje w jego dyspozycji.
W 2026 r. na utworzenie 10 nowych środowiskowych domów samopomocy, 4 filii
istniejących domów oraz utworzenie 1 klubu samopomocy, a także uruchomienie łącznie
690 miejsc w nowych i istniejących środowiskowych domach samopomocy, w tym 252
miejsca z podwyższoną dotacją w ramach programu „Za życiem” Minister Rodziny
rozdysponował kwotę niemal 32 mln zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej co roku ogłasza otwarty konkurs ofert na
finansowe wsparcie realizacji projektów w ramach Programu „Od zależności ku
samodzielności”. Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego, a także
organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003
r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571, z późn.
zm.), oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 1–3 tej ustawy, prowadzących
działalność na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzin.
Celem głównym Programu jest umożliwienie osobom z zaburzeniami psychicznymi
przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły, której własnym staraniem,
wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości nie są w stanie samodzielnie
pokonać. Ważne jest, aby osoba z zaburzeniami psychicznymi była partnerem instytucji i
organizacji, które działają na rzecz osób wymagających wsparcia. Model Programu jest
nastawiony na podniesienie poziomu świadomości osób z zaburzeniami psychicznymi o
tkwiących w nich możliwościach oraz przysługujących im prawach co, jak się zakłada,
zwiększy pewność siebie oraz umocni ich pozycję, jak również pomoże w lepszym
wykorzystaniu możliwości.
Realizacja Programu powinna być oparta na włączeniu wszystkich podmiotów działających
w obszarze pomocy i integracji społecznej na rzecz inicjowania przedsięwzięć mających na
celu pokonywanie przez osoby z zaburzeniami psychicznymi barier uniemożliwiających im
uczestniczenie w życiu społecznym. Program jest narzędziem motywującym do wdrażania

-- 14 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
15
nowych metod pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi, jak również promuje dobre
praktyki w zakresie organizowania przez pomoc społeczną oparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi.
Realizacja Programu finansowana jest ze środków budżetowych w części 44 –
zabezpieczenie społeczne. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dysponuje na
wsparcie finansowe zadań realizujących cele Programu roczną kwotą programową w
wysokości 3 mln zł.
Odnosząc się do wsparcia najmłodszych dzieci planowane jest wprowadzenie narzędzia:
Monitorowanie rozwoju dzieci do trzeciego roku życia we wszystkich żłobkach z
wykorzystaniem rzetelnych, wystandaryzowanych narzędzi, co jest istotnym elementem
zapewniania wysokiej jakości opieki i edukacji w żłobku. Systematyczna obserwacja
pozwoli na wczesne rozpoznawanie sygnałów mogących wskazywać na trudności
rozwojowe lub potrzebę pogłębionej diagnozy. Wyniki monitorowania będą stanowić
wartościową podstawę do prowadzenia merytorycznych i opartych na faktach rozmów z
rodzicami na temat funkcjonowania i potrzeb dziecka. W konsekwencji umożliwi to
podejmowanie odpowiednich działań wspierających na możliwie najwcześniejszym etapie
rozwoju, we współpracy z rodziną oraz – w razie potrzeby – specjalistami. Czas wdrażania
narzędzia w podstawowej wersji to lata 2027-2029.
MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Uprzejmie informuje, że działania Ministra Edukacji koncentrują się na projektowaniu
systemowych rozwiązań gwarantujących bezpieczne warunki kształcenia, wychowania i
opieki oraz wspierania szkół i placówek systemu oświaty w realizacji zadań z zakresu
profilaktyki i promocji zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
Wśród podstawowych kierunków polityki oświatowej na lata szkolne 2025/2026 oraz
2026/2027 znalazły się m.in. promocja zdrowego stylu życia, edukacja zdrowotna,
profilaktyka przemocy rówieśniczej, profilaktyka uzależnień oraz wspieranie zdrowia
psychicznego dzieci i młodzieży i udzielanie pomocy w kryzysach psychicznych.
Poniżej uprzejmie przedstawiam przykłady konkretnych działań w zakresie
przeciwdziałania występowaniu kryzysów zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży.
1. Zespół do spraw analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach
systemu oświaty
Na podstawie Zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 19 lutego 2026 r. został powołany
Zespół do spraw analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach
systemu oświaty.

-- 15 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
16
Zadaniem Zespołu jest analiza wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach
systemu oświaty, oraz przygotowanie na jej podstawie propozycji rozwiązań w zakresie
bezpieczeństwa i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego uczniów i wychowanków,
w szczególności w obszarach dotyczących:
a) sposobu identyfikacji i analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych;
b) klasyfikowania przyczyn i okoliczności wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych;
c) procedur stosowanych w trakcie i po zakończeniu wypadków i innych zdarzeń
nadzwyczajnych;
d) instytucjonalnego systemu wsparcia i pomocy dla wszystkich osób zaangażowanych w
zdarzenie, w szczególności uczniów i wychowanków, kadry kierowniczej
i pedagogicznej oraz innych pracowników jednostek systemu oświaty, rodziców;
e) zasad i zakresu współpracy z organizacjami pozarządowymi;
f) systemu doskonalenia kadry kierowniczej i pedagogicznej jednostek systemu oświaty w
zakresie zapobiegania wypadkom i innym zdarzeniom nadzwyczajnym oraz reagowania
na nie;
g) współpracy jednostek systemu oświaty i odpowiednich służb z rodzicami uczniów
i wychowanków.
2. Edukacja zdrowotna w nauczaniu szkolnym
Od 1 września 2025 r. we wszystkich typach szkół (podstawowych i ponadpodstawowych)
został wprowadzony nowy nieobowiązkowy przedmiot: edukacja zdrowotna, który zastąpił
nieobowiązkowy przedmiot wychowanie do życia w rodzinie.
Przedmiot edukacja zdrowotna charakteryzuje się obecnie interdyscyplinarnym
charakterem, łącząc elementy nauk: o zdrowiu, medycznych, społecznych,
humanistycznych, przyrodniczych i ścisłych. Podstawa programowa3 tego przedmiotu
została przygotowana z uwzględnieniem wieku i rozwoju psychofizycznego uczniów, którzy
będą uczęszczać na te zajęcia. Holistycznie zaprojektowana edukacja zdrowotna obejmuje
dziesięć działów, które odzwierciedlają sfery funkcjonowania człowieka, w tym również
zdrowia psychiczne.
3 określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie
w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej
kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością
intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I
stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia
ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 378) oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji z
dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego
dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2025 r. poz. 382).

-- 16 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
17
Jednocześnie od 1 września 2026 r. we wszystkich typach szkół (podstawowych
i ponadpodstawowych) przedmiot edukacja zdrowotna będzie obowiązkowym zajęciem
edukacyjnym, a przedmiot edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne będzie
nieobowiązkowy.
W realizowanej podstawie programowej ww. przedmiotu dla klas IV-VI w Dziale V
Zdrowie
psychiczne uczeń otrzymuje m.in. wiedzę w zakresie dbałości o dobrostan psychiczny
i emocjonalny, w tym poczucia własnej wartości i skuteczności. Na zajęciach uczeń omawia
pojęcie przemocy; wymienia przykłady zachowań przemocowych, tj. przemoc fizyczną,
psychiczną, rówieśniczą i cyberprzemoc, omawia sposoby reagowania na przemoc. Ponadto
uczeń potrafi wskazać miejsca, w których można szukać pomocy psychologicznej,
psychoterapeutycznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, w tym telefony zaufania, w
sytuacji, gdy jest osobą doświadczającą przemocy lub jej świadkiem.
3. Profilaktyka w szkole
W ramach poziomu „0” realizowana jest pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole i w
poradniach psychologiczno-pedagogicznych, która polega na:
 rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości
psychofizycznych dzieci i uczniów, jak również czynników środowiskowych
wpływających na ich funkcjonowanie w przedszkolu, szkole i placówce;
 zaspokajaniu potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów.
Pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielają nie tylko specjaliści, w szczególności
psycholodzy, pedagodzy, pedagodzy specjalni, logopedzi, doradcy zawodowi i terapeuci
pedagogiczni, ale także nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych.
4. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
W polskim systemie oświaty funkcjonują rozwiązania prawne i organizacyjne umożliwiające
udzielanie wsparcia uczniom, którzy doświadczyli sytuacji kryzysowych, traumatycznych
lub innych zdarzeń negatywnie wpływających na ich sytuację życiową oraz stan psychiczny.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna polega na rozpoznawaniu i zaspokajaniu
indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz wspieraniu jego
funkcjonowania. Uczniowie mogą zostać objęci wsparciem adekwatnym do rozpoznanych
potrzeb, obejmującym m.in. diagnozę potrzeb, konsultacje, zajęcia rozwijające kompetencje
emocjonalno-społeczne, działania terapeutyczne, profilaktyczne i edukacyjne oraz
współpracę z rodzicami, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i innymi instytucjami
wspierającymi dzieci i młodzież. W przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych szkoły są

-- 17 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
18
zobowiązane do uruchamiania dostępnych form wsparcia i podejmowania działań
interwencyjnych.
W celu zwiększenia dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej od 2022 r.
wprowadzono obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów, w tym psychologów i
pedagogów specjalnych, oraz standardy określające minimalny wymiar ich zatrudnienia.
Proces ten jest monitorowany za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej.
W wyniku podjętych działań liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923,67 w
roku szkolnym 2021/2022 do 58 460,14 w roku szkolnym 2025/2026, tj. o 36 536,47
etatów (ponad 166%).
5. System programów rekomendowanych
Jest to zadanie realizowane we współpracy trzech instytucji: Krajowego Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom, Ośrodka Rozwoju Edukacji oraz Instytutu Psychiatrii i
Neurologii. W ramach systemu dokonywana jest ocena programów z obszarów promocji
zdrowia psychicznego, profilaktyki uzależnień (profilaktyki narkomanii, profilaktyki
problemów alkoholowych) oraz programów profilaktyki innych zachowań problemowych
(ryzykownych) dzieci i młodzieży.
Programy są badane pod kątem spełnienia standardów – szczegółowych wymagań
odnoszących się do jakości programu jako całości, a także poszczególnych etapów jego
realizacji, tj. etapu diagnozy i oceny potrzeb, wyboru grupy docelowej, planowania celów
i sposobów ich realizacji, zapewnienia jakości realizacji oraz monitorowania i oceny efektów
programu w trakcie ewaluacji.
Szkoły mogą korzystać z 32 dostępnych programów z bazy programów rekomendowanych.
6. Działania wspierające dzieci i młodzież oraz środowisko szkolne
Od grudnia 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej cyklicznie w 2025 r. oraz w 2026 r.
przekazuje (w formie przypomnień), za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej,
wszystkim jednostkom systemu oświaty standardy postępowania dla nauczycieli
i nauczycieli specjalistów - dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po
próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej.
Materiały zostały przygotowane na zlecenie Ministerstwa Zdrowia we współpracy
z Ministerstwem Edukacji Narodowej przez ekspertki Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom
Samobójczym Zakładu Zdrowia Publicznego w Instytucie Psychiatrii i Neurologii.

-- 18 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
19
Materiały dostępne są do pobrania na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji
Narodowej pod linkiem: https://www.gov.pl/web/edukacja/materialy-pomocowe-dla-
nauczycieli-w-kontaktach-z-osobami-w-kryzysie-samobojczym.
7. Gazetka pn. Profilaktyka
W marcu 2026 r. powstała publikacja poświęcona zagadnieniom związanym z profilaktyką
zdrowia, w tym zdrowia psychicznego. Gazetka pn. Profilaktyka może być dla jednostek
systemu oświaty inspiracją w prowadzeniu działań w szkole i placówce z udziałem nie tylko
dzieci i młodzieży, ale także rodziców, nauczycieli, wychowawców, specjalistów
i pozostałych pracowników niepedagogicznych.
Wśród materiałów zamieszczanych w gazetce jest zawsze ramka pomocowa oraz
informacja o dostępnych standardach postępowania dla nauczycieli i nauczycieli
specjalistów - dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie
samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej.
8. Programy i projekty realizowane na rzecz wsparcia dzieci i młodzieży w zakresie
zdrowia psychicznego
a) 5 września 2024 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację
w latach 2024 i 2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Zobacz emocje.
Przedmiotem konkursu było zadanie polegające na przygotowaniu i przeprowadzeniu
w szkołach i placówkach programów z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach
którego nabywa się wiedzę na temat funkcjonowania umysłu i emocji oraz uczy się
skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. W wyniku realizacji zadania
nastąpiły: poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego, radzenie sobie z
trudnościami, poprawa relacji interpersonalnych oraz zapobieganie stygmatyzacji.
Na realizację zadania przeznaczono środki publiczne w maksymalnej wysokości 7 639 422
zł. Minister Edukacji przyznała pięciu podmiotom dotacje na realizację zadań publicznych.
b) 20 sierpnia 2025 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację
w 2025 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Przeciwdziałanie przemocy
rówieśniczej - realizacja projektów edukacyjnych. Projekt obejmował moduł „dobre
praktyki” oraz moduł „debata”. W wyniku realizacji zadania przeprowadzono projekty
edukacyjne prezentowane społecznościom na poziomie lokalnym, regionalnym i
ogólnopolskim. Na realizację zadania przeznaczono środki publiczne w maksymalnej
wysokości 2 000 620 zł. Minister Edukacji przyznała dwunastu podmiotom dotacje na
realizację zadań publicznych.

-- 19 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
20
c) 13 kwietnia 2026 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację w
2026 r. zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Budowanie odporności – realizacja
programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych.
Zadanie obejmuje dwa moduły: 1) „Zobacz relacje”, dotyczący budowania
konstruktywnych relacji, dobrostanu psychicznego, radzenia sobie z trudnościami oraz
zapobiegania stygmatyzacji; 2) „W zdrowiu – w ruchu”, dotyczący aktywności fizycznej,
zdrowego żywienia, dobrostanu psychicznego oraz radzenia sobie z trudnościami. Na
zadania w 2026 r. przeznaczono 7 125 000 zł. Podpisano 8 umów dotacyjnych z
organizacjami pozarządowymi.
d) Na podstawie podpisanego 23 stycznia 2025 r. przez Ministra Edukacji planu pracy
MEN-UNICEF, Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracowało z UNICEF przy
opracowaniu ABS - Programu Antybullyingowego dla Szkół. Program ABS – Anty-
Bullying dla Szkół odpowiada na rosnącą potrzebę systemowego, trwałego i
włączającego podejścia do przeciwdziałania bullyingowi (przemocy rówieśniczej) w
szkołach. Model ABS opiera się na trzech filarach: polityka szkoły, reagowanie oraz
profilaktyka. W roku szkolnym 2025/2026 program jest pilotażowo wdrażany w 20
szkołach podstawowych w dwunastu regionach Polski.
e) Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu
Edukacji realizuje projekt, którego głównym celem jest opracowanie i przetestowanie
w 200 szkołach ponadpodstawowych metody wsparcia dla uczniów i uczennic w
kryzysach psychicznych opartej o wsparcie rówieśnicze (peer support). Ministerstwo
zakłada, że wypracowana metoda przyczyni się do poprawy klimatu środowiska
szkolnego, zwiększy zaufanie do nauczycieli i innych osób dorosłych oraz umożliwi
wypracowanie dobrych praktyk w tym zakresie. Do 2028 r. na realizację zadania
przeznaczono ponad 41 mln zł.
9. Raport „Diagnoza Młodzieży 2026”. Przygotowanie strategii młodzieżowej
Zgodnie z Zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2025 r., minister
właściwy do spraw oświaty i wychowania został wyznaczony Koordynatorem działań w
obszarze polityki młodzieżowej w Rzeczypospolitej Polskiej4. Jednym z głównych zadań
Koordynatora jest opracowanie i przedłożenie Radzie Ministrów krajowej strategii
młodzieżowej odpowiadającej na współczesne wyzwania młodzieży i młodych dorosłych.
Dążąc do rzetelnego przygotowania projektu dokumentu strategicznego, Minister Edukacji
zleciła opracowanie raportu identyfikującego najważniejsze wyzwania, przed którymi stoją
4 Zarządzenie nr 4 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2025 r. w sprawie koordynowania przez
ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania działań z zakresu polityki młodzieżowej, M.P.
poz. 208.

-- 20 of 21 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
21
młodzi ludzie5. Raport „Diagnoza Młodzieży”6 opiera się na analizie ponad 220 raportów
i dokumentów strategicznych z Polski i zagranicy oraz własnych badaniach ilościowych
i jakościowych prowadzonych wśród młodzieży, rodziców oraz przedstawicieli instytucji.
Analizy dotyczyły przede wszystkim zdrowia psychicznego, relacji społecznych, edukacji,
sytuacji zawodowej, korzystania z technologii cyfrowych oraz aktywności obywatelskiej.
Istotna część raportu została poświęcona zdrowiu psychicznemu młodych ludzi. Wskazano
m.in. na chroniczny kryzys, napięcie i lęk związane z narastającą niepewnością, 50-
procentowy wzrost liczby osób do 18. roku życia korzystających z pomocy psychiatrycznej
w latach 2010-2020 oraz szacunki wskazujące, że 13-16% dzieci i młodzieży w wieku 7-12
lat doświadcza zaburzeń zdrowia psychicznego.
Raport zawiera również rekomendacje dotyczące kształtowania polityk publicznych, w tym
w obszarze higieny cyfrowej i podatności młodych ludzi na dezinformację. Ministerstwo
prowadzi także dialog z młodzieżą na potrzeby przygotowania strategii, a kwestie zdrowia
psychicznego są wskazywane jako jeden z najważniejszych obszarów wymagających działań
państwa.
10. Konferencja pn. „Jak zatrzymać przemoc rówieśniczą? Relacje, bezpieczeństwo i
dobrostan młodego pokolenia – dialog i wnioski dla polityk publicznych”.
7 lipca 2026 r. w Sejmie została zorganizowana konferencja pn. „Jak zatrzymać przemoc
rówieśniczą? Relacje, bezpieczeństwo i dobrostan młodego pokolenia – dialog i wnioski dla
polityk publicznych”. W ramach dyskusji i dialogu, w tym z organizacjami pozarządowymi,
ma powstać Krajowa Strategia Młodzieży na lata 2026-2035, a przeciwdziałanie przemocy
rówieśniczej, w tym psychicznej, relacyjnej, cyfrowej, jest jednym z kluczowych wyzwań,
przed którymi stoi młodzież i szkoła.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
5 Komunikat Ministra Edukacji z dnia 16 września 2025 r. o ustanowieniu przedsięwzięcia pod nazwą
„Strategia Dzieci i Młodzieży”.
6
Diagnoza Młodzieży, Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Warszawa 2026.

-- 21 of 21 --