Interpelacja w sprawie zasad ustalenia proponowanego 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18120
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasad ustalenia proponowanego 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r.
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Waldemar Andzel, Wioletta Maria Kulpa, Filip Kaczyński, Jerzy Polaczek, Michał Kowalski
Data wpływu: 29-06-2026
Panie Ministrze,
w dniu 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła propozycję średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów rząd proponuje wzrost wynagrodzeń w „budżetówce” jedynie o 3% w 2027 r.
Z informacji prasowych wynika, że propozycja ta spotkała się z krytyką przedstawicieli związków zawodowych reprezentujących m.in. nauczycieli, pracowników sądów i prokuratury oraz funkcjonariuszy Policji. Centrale związkowe miały wcześniej postulować wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o nie mniej niż 10% w skali roku. W publikacjach wskazuje się, że przedstawiciele tych grup zawodowych oceniają propozycję rządu jako niewystarczającą wobec wzrostu kosztów życia, wcześniejszego spadku realnej wartości wynagrodzeń oraz problemów kadrowych w usługach publicznych.
Problem dotyczy szerokiej grupy pracowników i funkcjonariuszy wykonujących zadania państwa, w tym w obszarach edukacji, wymiaru sprawiedliwości, administracji publicznej i bezpieczeństwa wewnętrznego. W przypadku nauczycieli w artykule wskazano, że 3-procentowa waloryzacja miałaby oznaczać wzrost wynagrodzenia zasadniczego o ok. 159–191 zł brutto, co według strony związkowej utrzymywałoby niewielki dystans pomiędzy wynagrodzeniem nauczyciela początkującego a płacą minimalną.
Równolegle Rada Ministrów zaproponowała, aby od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4950 zł, co oznacza wzrost o 144 zł wobec kwoty obowiązującej w 2026 r., tj. o 3,0%.
Wątpliwości budzi to, czy proponowany 3-procentowy wzrost wynagrodzeń został poprzedzony pełną analizą skutków kadrowych, jakościowych i organizacyjnych w poszczególnych działach administracji rządowej oraz w jednostkach wykonujących zadania państwa. Istotne jest także ustalenie, czy rząd dysponuje oceną wpływu tej propozycji na odpływ pracowników, wakaty oraz konkurencyjność wynagrodzeń w sektorze publicznym wobec sektora prywatnego.
Ryzykiem systemowym jest utrwalanie spłaszczania wynagrodzeń, zwłaszcza w zawodach wymagających kwalifikacji, odpowiedzialności prawnej lub gotowości do służby. Może to prowadzić do obniżenia atrakcyjności zatrudnienia w państwowej sferze budżetowej, trudności rekrutacyjnych oraz pogorszenia ciągłości wykonywania zadań publicznych.
Wymaga wyjaśnienia, czy obecny mechanizm corocznego ustalania wskaźnika wzrostu wynagrodzeń zapewnia wystarczającą przewidywalność i transparentność polityki płacowej państwa, czy też wymaga uzupełnienia o bardziej stabilne kryteria, np. odnoszące się do inflacji, przeciętnego wynagrodzenia, mediany wynagrodzeń albo sytuacji kadrowej w poszczególnych służbach i urzędach.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Na jakich konkretnych danych makroekonomicznych i fiskalnych oparto propozycję 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na 2027 r.?
2. Czy Ministerstwo Finansów sporządziło analizę skutków tej propozycji dla realnej wartości wynagrodzeń w latach 2024–2027, z uwzględnieniem inflacji oraz zmian przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej?
3. Ile wynosiłaby łączna kwota dodatkowych wydatków budżetu państwa przy wzroście wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o 3%, 5%, 10% oraz 15% w 2027 r.?
4. Czy rząd posiada dane o wakatach, rotacji kadr i trudnościach rekrutacyjnych w administracji rządowej, sądach, prokuraturze, Policji, oświacie oraz innych kluczowych obszarach państwowej sfery budżetowej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych za lata 2024–2026.
5. Jakie konsultacje przeprowadzono ze stroną społeczną przed przyjęciem propozycji wskaźnika 3% i jakie stanowiska zgłosiły reprezentatywne centrale związkowe?
6. Czy Ministerstwo Finansów analizowało postulowany przez centrale związkowe wzrost wynagrodzeń o co najmniej 15%? Jeżeli tak, jakie były wyniki tej analizy i z jakich przyczyn postulat nie został przyjęty?
7. Czy Ministerstwo Finansów monitoruje wpływ polityki płacowej państwa na zdolność instytucji publicznych do wykonywania ustawowych zadań? Jeżeli tak, jakie są stosowane wskaźniki i które resorty przekazują dane w tym zakresie?
8. Czy rząd przedstawi Sejmowi zbiorczą informację o stanie zatrudnienia, wakatach i wynagrodzeniach w państwowej sferze budżetowej przed skierowaniem projektu ustawy budżetowej na 2027 r.?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (30)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10316 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 22 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr r 18120 w sprawie zasad ustalenia proponowanego
3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze
budżetowej na 2027 r.
Znak sprawy: DWR1.054.13.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18120 grupy posłów z 2 lipca br. w sprawie zasad
ustalenia proponowanego 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej
sferze budżetowej na 2027 r. (psb), przedstawiam następujące stanowisko.
Ad. 1 Na jakich konkretnych danych makroekonomicznych i fiskalnych oparto
propozycję 3-procentowego wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na
2027 r.?
Decyzje w zakresie corocznego podwyższania wynagrodzeń w psb są podejmowane
z uwzględnieniem występujących w danym czasie uwarunkowań ekonomiczno-
społecznych, w tym, m.in. rocznej dynamiki CPI. Zgodnie z dokumentem
„Wieloletnie założenia makroekonomiczne na lata 2026-2030” prognozowana
dynamika CPI na 2027 r. wynosi 102,5%. Uwzględniając powyższe, rząd przyjął
propozycję średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń psb na 2027 r.
w wysokości 3%, tj. na poziomie wyższym od prognozowanej inflacji o 0,5 pkt. proc.
Ad. 2 Czy Ministerstwo Finansów sporządziło analizę skutków tej propozycji dla realnej
wartości wynagrodzeń w latach 2024–2027, z uwzględnieniem inflacji oraz zmian
przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej?
-- 1 of 5 --
2/5
Przyjęty przez Radę Ministrów (a następnie zaproponowany Radzie Dialogu
Społecznego do negocjacji), średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w psb na
2027 r. w wysokości 103%, oznacza, że przy prognozowanej na przyszły rok inflacji
(102,5%), płace w psb realnie wzrosną. Podwyżka obejmie wszystkie grupy
pracownicze psb, w tym nauczycieli, urzędników, żołnierzy i funkcjonariuszy.
Zwaloryzowany zostanie również fundusz na wynagrodzenia.
Zaproponowany 3%-wy wzrost wynagrodzeń w psb oznacza, że w perspektywie 4
lat (2024-2027) nastąpi systemowy (skumulowany) wzrost nominalnie o ok. 33,7%,
zaś realnie o ok. 18,5%. W tym okresie w przypadku nauczycieli początkujących
narastający wzrost nominalny wyniesie ok. 48,2% (realnie 31,4%), zaś pozostałych
nauczycieli 44,8% nominalnie (realnie 28,4%). Skumulowany wzrost CPI w tym
okresie wynosić będzie 12,8%.
Ad. 3 Ile wynosiłaby łączna kwota dodatkowych wydatków budżetu państwa przy
wzroście wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o 3%, 5%, 10% oraz 15%
w 2027 r.?
Szacowane skutki finansowe dla budżetu państwa wynikające z podwyższenia
wynagrodzeń w psb w 2027 r. wynoszą odpowiednio: przy wzroście
średniorocznego wskaźnika o 3% - ok. 7,0 mld zł, o 5% - ok. 12,0 mld zł, o 10% -
ok. 24,0 mld zł, natomiast przy wzroście o 15% - ok. 36,0 mld zł. Należy przy tym
zaznaczyć, że nie są to wydatki jednorazowe, będą lecz powodować skutki
przechodzące na kolejne lata.
Ad. 4 Czy rząd posiada dane o wakatach, rotacji kadr i trudnościach rekrutacyjnych
w administracji rządowej, sądach, prokuraturze, Policji, oświacie oraz innych
kluczowych obszarach państwowej sfery budżetowej? Jeżeli tak, proszę
o przedstawienie danych za lata 2024–2026.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości
budżetowej1 (rozdział 11) dysponenci zobowiązani są do sporządzania
sprawozdania Rb-70 o zatrudnieniu i wynagrodzeniach. Stosownie do
postanowień § 18 ww. rozporządzenia dysponenci części budżetowych sporządzają
sprawozdanie łączne w szczegółowości określonej dla sprawozdań jednostkowych
i przekazują do Głównego Urzędu Statystycznego. GUS pozyskuje ww. dane
w ramach corocznego Programu Badań Statystycznych Statystki Publicznej.
Na podstawie ww. danych, opracowywane jest roczne sprawozdanie z wykonania
ustawy budżetowej, w zakresie wynagrodzeń w państwowych jednostkach
budżetowych (pjb).
Ministerstwo Finansów nie pozyskuje informacji w zakresie realizowanej polityki
kadrowej, o których mowa w interpelacji.
1 Rozporządzenie Ministra finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości
budżetowej (Dz. U. poz. 133).
-- 2 of 5 --
3/5
Należy zwrócić uwagę, że obowiązek gromadzenia i raportowania danych
o zatrudnieniu i wynagrodzeniach, w korpusie służby cywilnej, został powierzony
Szefowi Służby Cywilnej. Zgodnie z art. 15 ust. 6 i 7 ustawy o służbie cywilnej.2
Szef Służby Cywilnej zbiera i przetwarza szczegółowe dane o stanie zatrudnienia
i wynagrodzeniach członków korpusu służby cywilnej, jak również przedstawia
Prezesowi Rady Ministrów, do końca marca każdego roku, sprawozdanie o stanie
służby cywilnej i o realizacji zadań tej służby za rok poprzedni.
Z kolei w sądach i prokuraturze sytuacja jest na bieżąco monitorowana przez
Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Prokuraturę Krajową.
Natomiast sprawowanie nadzoru nad działalnością służb mundurowych, w tym
kształtowanie szczegółowych zasad dotyczących uposażeń funkcjonariuszy, należy
do kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wobec powyższego,
to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada ewentualne szczegółowe
informacje w tej kwestii.
Należy mieć również na uwadze, zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o finansach
publicznych3, kierownik jednostki sektora finansów publicznych jest
odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki, w tym za
gospodarowanie funduszem wynagrodzeń w ramach zaplanowanych środków. To
kierownik jednostki decyduje m.in. o liczbie etatów oraz o sposobie ich
zaangażowania.
Warto zauważyć, że od 2010 r. zniesione zostały limity zatrudnienia w psb w
związku z uchyleniem przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o kształtowaniu
wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw4,
zgodnie z którym w ustawie budżetowej ustala się w pjb limity zatrudnienia dla
poszczególnych grup osób, (…), w podziale na części i działy klasyfikacji dochodów i
wydatków. Zniesienie limitu zatrudnienia stworzyło warunki do elastycznego
kształtowania wielkości i struktury zatrudnienia oraz odpowiedniego
wykorzystania funduszu wynagrodzeń - w pełni adekwatnego do realizowanych
zadań, posiadanych kwalifikacji pracowników czy efektów pracy.
Ad. 5 Jakie konsultacje przeprowadzono ze stroną społeczną przed przyjęciem
propozycji wskaźnika 3% i jakie stanowiska zgłosiły reprezentatywne centrale
związkowe?
2 Ustawa o służbie cywilnej z dnia 21 listopada 2008 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 590).
3 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483
z późn. zm.).
4 Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze
budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1356).
-- 3 of 5 --
4/5
Przyjęcie przez Radę Ministrów średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń
w psb na poziomie 3%, było poprzedzone dyskusją prowadzoną w ramach Rady
Dialogu Społecznego, m. in. w zakresie przekazanych przez Radę Ministrów
„Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych na lata 2026-2030”. W oparciu
o otrzymane Założenia Makroekonomiczne oraz przekazaną opinię Rady Fiskalnej
dotyczącą tych Założeń, partnerzy społeczni mieli możliwość przedstawienia
wspólnej propozycji, m.in. w sprawie wzrostu wynagrodzeń w psb w roku 2027.
Organizacje związków zawodowych (FZZ, NSZZ „Solidarność” i OPZZ) przedstawiły
wspólną propozycję w ww. zakresie w piśmie z 27 maja 2026 r., wskazując, m.in. że
wzrost wynagrodzeń w psb powinien wynosić nie mniej niż 15,0%.
Ad. 6 Czy Ministerstwo Finansów analizowało postulowany przez centrale związkowe
wzrost wynagrodzeń o co najmniej 15%? Jeżeli tak, jakie były wyniki tej analizy i z jakich
przyczyn postulat nie został przyjęty?
Postulowane przez związki zawodowe (we wspólnym stanowisku) podwyższenie
wynagrodzeń w psb o co najmniej 15% oznacza, że byłby to wzrost wyższy o co
najmniej 12 punktów procentowych niż propozycja Rady Ministrów. Przyjęcie
średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń na takim poziomie oznacza
skutki finansowe dla budżetu państwa na poziomie ok. 36 mld zł, tj. o ok. 29 mld zł
wyższym niż przy propozycji rządowej tego wskaźnika (tj. na poziomie 103%).
Propozycja organizacji związków zawodowych w zakresie podwyższania
wynagrodzeń odnosi się do wysokości średniorocznego wskaźnika wzrostu
wynagrodzeń w psb. Jednakże, trzeba mieć na uwadze, że sytuację płacową należy
rozpatrywać nie tylko z punktu widzenia wysokości tego wskaźnika, ale przede
wszystkim z punktu widzenia wykonania przeciętnych wynagrodzeń w psb i ich
relacji względem sytuacji na rynku. Analizując wykonanie przeciętnych
wynagrodzeń w psb względem 2019 r. (z uwzględnieniem prognoz w zakresie 3%
wzrostu wynagrodzeń w psb w latach 2026-2027), nominalnie wzrosną one o ok.
96,8%, natomiast CPI o ok. 56,2%. Powyższe oznacza, że w tym okresie przeciętne
wynagrodzenia w psb wzrosną realnie niemal o 26%.
Ad.7 Czy Ministerstwo Finansów monitoruje wpływ polityki płacowej państwa na
zdolność instytucji publicznych do wykonywania ustawowych zadań? Jeżeli tak, jakie są
stosowane wskaźniki i które resorty przekazują dane w tym zakresie?
Odpowiedzialność za realizację poszczególnych zadań wykonywanych w ramach
polityki wyznaczonej przez Prezesa Rady Ministrów i Radę Ministrów należy do
właściwych ministrów działowych. Ich kompetencje oraz obszary działania określa
ustawa o działach administracji rządowej.5
5Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz.
1275, z późn. zm.)
-- 4 of 5 --
5/5
Ad. 8 Czy rząd przedstawi Sejmowi zbiorczą informację o stanie zatrudnienia, wakatach
i wynagrodzeniach w państwowej sferze budżetowej przed skierowaniem projektu
ustawy budżetowej na 2027 r.?
Jak już wskazano w pkt 4, od 2010 r. zniesione zostały limity zatrudnienia w psb
w związku z uchyleniem przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r.
o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie
niektórych ustaw. W związku z powyższym, od 2010 r. w ustawach budżetowych
w załączniku „Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych” nie są
prezentowane dane w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --