Interpelacja w sprawie niedojazdów w sanatoriach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18116
do ministra zdrowia
w sprawie niedojazdów w sanatoriach
Zgłaszający: Magdalena Łośko, Marek Tomasz Hok, Paweł Papke
Data wpływu: 29-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w imieniu przedstawicieli sektora uzdrowiskowego, świadczeniodawców realizujących leczenie uzdrowiskowe, w sprawie problemu tzw. niedojazdów polegających na niestawieniu się na turnusie sanatoryjnym lub leczeniu uzdrowiskowym przez osoby posiadające potwierdzone skierowania z Narodowego Funduszu Zdrowia.
Z dostępnych informacji wynika, że nieodwoływanie wyjazdów do sanatoriów i rezygnacje dokonywane w ostatniej chwili generują znaczące straty finansowe dla systemu ochrony zdrowia oraz prowadzą do niewykorzystania miejsc, pomimo utrzymujących się kolejek oczekujących na leczenie uzdrowiskowe. Według danych przywoływanych przez media wartość niezrealizowanych świadczeń związanych z niedojazdami mogła przekroczyć 108 mln zł w ciągu dwóch lat.
Jednocześnie problem ten był wielokrotnie podnoszony podczas prac parlamentarnych zespołów zajmujących się problematyką uzdrowisk i lecznictwa uzdrowiskowego. Przedstawiciele branży wskazują na konieczność wdrożenia rozwiązań organizacyjnych, które ograniczyłyby skalę zjawiska i poprawiły efektywność wykorzystania miejsc w sanatoriach. Sytuacja ta jednocześnie obciąża sanatoria, Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i wydłuża kolejki oczekiwania dla innych kuracjuszy zainteresowanych wyjazdem.
Pacjenci kierowani przez Narodowy Fundusz Zdrowia do sanatoriów są najczęściej osobami starszymi lub chorującymi przewlekle, dlatego do sytuacji należy podejść z odpowiednią wyrozumiałością i zrozumieniem, że często nagłe pogorszenie stanu zdrowia może wpłynąć na konieczność odwołania wyjazdu krótko przed jego realizacją.
Unia Uzdrowisk Polskich zwraca uwagę na konieczność wprowadzenia zmian systemowych, które ułatwią proces odwołania wyjazdu, jednocześnie zobowiązując pacjentów do informowania placówek, kiedy dowiedzą się, że nie mogą dotrzeć na turnus w wyznaczonym terminie. Wówczas pojawi się możliwość ulokowania na zwolnionym miejscu innej oczekującej na liście osoby, skracając tym samym kolejkę.
W zawiązku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jaka była wartość finansowa niezrealizowanych świadczeń wynikających z niedojazdów kuracjuszy w poszczególnych latach 2023-2025?
2. Jaki odsetek wszystkich potwierdzonych skierowań do leczenia uzdrowiskowego stanowiły niedojazdy w latach 2023-2025?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące głównych przyczyn rezygnacji lub niepodjęcia leczenia uzdrowiskowego przez pacjentów? Jeżeli tak, jakie są najczęściej wskazywane przyczyny?
4. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w celu ograniczenia liczby niedojazdów?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje możliwość wprowadzenia zmian legislacyjnych dotyczących konsekwencji nieuzasadnionego niepodjęcia leczenia uzdrowiskowego?
6. Jakie stanowisko zajmuje Ministerstwo Zdrowia wobec postulatów zgłaszanych przez środowisko uzdrowiskowe podczas posiedzeń parlamentarnych zespołów ds. uzdrowisk dotyczących ograniczenia zjawiska niedojazdów?
7. Czy problem niedojazdów został objęty analizą w ramach prac nad zmianami organizacyjnymi i finansowymi dotyczącymi lecznictwa uzdrowiskowego? Jeżeli tak, jakie konkretne rozwiązania są obecnie przygotowywane przez resort?
8. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje przygotowanie kompleksowego programu poprawy efektywności wykorzystania miejsc w leczeniu uzdrowiskowym finansowanym ze środków publicznych?
Z poważaniem
Magdalena Łośko
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8069 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.31.2026.SR
Warszawa, 22 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18116 z dnia 2 lipca 2026 r., złożoną przez Panią Poseł
Magdalenę Łośko i grupę Posłów, w sprawie niedojazdów w sanatoriach, bardzo proszę
o przyjęcie poniższego.
Rezygnacje z potwierdzonych skierowań na leczenie uzdrowiskowe oraz tzw. niedojazdy na
leczenie uzdrowiskowe od lat stanowią jeden z problemów związanych z procesem
kierowania pacjentów na leczenie uzdrowiskowe.
W latach 2023-2025 odsetek niedojazdów (tj. niezrealizowanych skierowań) na
potwierdzone leczenie uzdrowiskowe stanowił:
2023 r. – 1,89%,
2024 r. – 1,71%,
2025 r. – 1,40%.
W ostatnich latach wartość finansowa niezrealizowanych świadczeń leczenia
uzdrowiskowego wyniosła:
2023 r. – 50 302 164 zł,
2024 r. – 55 725 039 zł,
2025 r. – 52 570 998 zł.
Przyczyny rezygnacji pacjentów z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego w większości
przypadków nie są związane z aktualnym stanem zdrowia pacjentów, jak również nie są
wynikiem nagłych zdarzeń losowych, a dotyczą przede wszystkim: preferowania uzdrowisk
położonych nad morzem, zainteresowania wyjazdem na leczenie wyłącznie w okresie
wakacji, braku zainteresowania leczeniem w okresie zimowym (konieczność ogrzewania
domu, śliska nawierzchnia mogąca skutkować złamaniem kończyn lub innym urazem,
wcześnie zapadający zmrok, konieczność zabrania ze sobą większej ilości odzieży,
skłonności do przeziębień), niedogodności podróży na leczenie uzdrowiskowe, w tym braku
bezpośredniego połączenia komunikacyjnego z uzdrowiskiem, braku środków finansowych
związanych z podróżą i koniecznością dopłaty do pobytu, konieczności opieki nad
członkami rodziny, zaplanowanego i już opłaconego prywatnego wyjazdu na wycieczkę
oraz kwestii zawodowych.
W opinii Narodowego Funduszu Zdrowia, w przypadku leczenia uzdrowiskowego trudną
do zaakceptowania normą są sytuacje, gdy pacjenci wnioskują, a nawet żądają zmiany
terminu lub miejsca leczenia z uwagi na okoliczności inne niż medyczne, pomijając aspekt
medyczny (wskazania medyczne), który jest podstawowym kryterium kwalifikacji do
leczenia. Tego typu sytuacje nie występują w takiej skali w innych świadczeniach
medycznych (np. rehabilitacji leczniczej), gdzie pacjenci potrafią dostosować się do
wyznaczonych terminów tak, aby móc skorzystać z leczenia.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tak jak w innych rodzajach gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku
lecznictwa uzdrowiskowego brak jest aktualnie mechanizmów dyscyplinujących pacjentów,
którzy nie ponoszą odpowiedzialności w sytuacji niestawienia się na leczeniu bez
uprzedniej informacji o rezygnacji.
Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia od lat podejmują działania mające
na celu przeciwdziałanie lub minimalizowanie negatywnego oddziaływania tego zjawiska.
Mimo iż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości rezygnacji z potwierdzonego
leczenia uzdrowiskowego ani zmiany przyznanego terminu leczenia, w szczególnie
uzasadnionych przypadkach, np. związanych ze stanem zdrowia pacjentów, oddziały
wojewódzkie NFZ wychodzą naprzeciw potrzebom pacjentów i dokonują zmiany terminu,
co przyczynia się do ograniczenia niedojazdów w przypadku nagłych sytuacji losowych.
Pacjenci oczekujący na potwierdzenie skierowania na leczenie uzdrowiskowe otrzymują
informację o terminie i miejscu leczenia z odpowiednim – kilkutygodniowym, a często
nawet kilkumiesięcznym – wyprzedzeniem umożliwiającym pacjentom przygotowanie się
do leczenia, tj. zaplanowanie urlopu w pracy, wyjazdu wakacyjnego, innego leczenia,
zapewnienie opieki najbliższym, co jest szczególnie istotne dla osób czynnych zawodowo, a
w przypadku rezygnacji pacjenta z leczenia umożliwia oddziałowi wojewódzkiemu NFZ
przydzielenie tego samego miejsca kolejnej osobie z listy. W przypadku rezygnacji pacjenta
z leczenia, oddziały wojewódzkie NFZ to samo miejsce często potwierdzają kolejno po kilka
razy, aby zapewnić maksymalną realizację zawartych umów.
W sytuacji, gdy w rozpoczętym turnusie pojawia się „niedojazd”, NFZ udostępnił
świadczeniodawcom funkcjonalność w ramach tzw. giełdy, umożliwiającą wykorzystanie
tego samego miejsca w jednym z kolejnych turnusów w ramach posiadanego potencjału.
Również to rozwiązanie ma na celu zapewnienie jak najpełniejszej realizacji umowy.
Mając na uwadze, że kwestie dotyczące rezygnacji pacjentów z leczenia uzdrowiskowego to
zagadnienie problematyczne, niewątpliwie wymagające rozważenia i systemowego
podejścia, aktualnie w resorcie zdrowia trwają prace analityczne dotyczące możliwości
wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach prawa w zakresie wdrożenia rozwiązań
dyscyplinujących pacjentów rezygnujących z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego na
poziomie aktów rangi wykonawczej, w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia w
sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową1.
Obecnie analizowane są propozycje rozwiązań w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego,
przekazane przez zespoły parlamentarne zajmujące się sprawami lecznictwa
uzdrowiskowego i uzdrowisk oraz branżę uzdrowiskową, mające na celu zmniejszenie skali
rezygnacji z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego oraz niedojazdów do sanatoriów
uzdrowiskowych poprzez m.in. wprowadzenie do wzoru skierowania obligatoryjności
podawania przez pacjenta kontaktowego numeru telefonu i adresu e-mail, wprowadzenie
we wzorze skierowania pola dotyczącego szybkiej gotowości pacjenta do wyjazdu
w krótkim terminie, czy też wprowadzenie regulacji, które będą stanowić konsekwencje
niestawienia się pacjenta na leczeniu uzdrowiskowym bez uprzedniego poinformowania
NFZ – nałożenie na pacjenta minimum 12-miesięcznego okresu karencji na złożenie
kolejnego skierowania, licząc od dnia zakończenia turnusu leczenia uzdrowiskowego,
którego nie zrealizował.
Dodatkowo Ministerstwo Zdrowia wystąpiło do Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o
przedstawienie stanowiska w zakresie zgłaszanych propozycji zmian legislacyjnych,
co spotkało się z pozytywną odpowiedzią i przedstawieniem kolejnych propozycji zmian
rozwiązań systemowych (m.in. wprowadzenia automatycznego przypomnienia pacjentowi
o terminie i miejscu leczenia uzdrowiskowego na 30 dni przed planowanym rozpoczęciem
leczenia uzdrowiskowego, a także obowiązku potwierdzenia przez pacjenta udziału
w leczeniu uzdrowiskowym niezwłocznie po otrzymaniu informacji o wyznaczonym
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe
albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz.U. z 2026 r. poz. 557).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
terminie leczenia, jednak nie później niż 21 dni przed jego rozpoczęciem), które w ocenie
Funduszu mogą skutkować zdyscyplinowaniem pacjentów, a w konsekwencji ograniczyć
zjawisko rezygnacji pacjentów z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego.
Mając na uwadze zakres proponowanych zmian, w tym konieczność wdrożenia nowych
funkcjonalności w systemie informatycznym w związku z modyfikacją wzoru skierowania
na leczenie uzdrowiskowe, analiza zgłoszonych postulatów i propozycji zmian do
rozporządzenia jest nadal kontynuowana w Ministerstwie Zdrowia. W przypadku podjęcia
prac nad nowelizacją rozporządzenia w zakresie wprowadzenia zmian mających skutkować
ograniczeniem niedojazdów oraz rezygnacji z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego,
wszelkie zgłaszane do resortu zdrowia wnioski i spostrzeżenia w tym obszarze z pewnością
zostaną wzięte pod uwagę. Tak opracowany projekt będzie następnie kierowany do
ewentualnych dalszych prac legislacyjnych, obejmujących ścieżkę uzgodnień i konsultacji
społecznych oraz opiniowania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --