Interpelacja w sprawie kosztów budżetowych programu CPN - "Ceny Paliwa Niżej"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18002
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kosztów budżetowych programu CPN - "Ceny Paliwa Niżej"
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Waldemar Andzel, Agnieszka Anna Soin, Krzysztof Sobolewski, Michał Kowalski, Wojciech Michał Zubowski, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Filip Kaczyński, Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 22-06-2026
Panie Ministrze,
rządowy program CPN — „Ceny Paliwa Niżej” został wprowadzony jako czasowy instrument osłonowy w reakcji na niestabilność na światowych rynkach paliw. Obejmuje on obniżenie stawki podatku VAT na wybrane paliwa z 23% do 8%, obniżenie akcyzy do minimalnych poziomów dopuszczalnych przez prawo Unii Europejskiej oraz mechanizm maksymalnych cen detalicznych paliw ogłaszanych przez ministra energii. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z 29 maja 2026 r. niższy VAT i akcyza na określone paliwa silnikowe zostały przedłużone do 15 czerwca 2026 r., przy czym rząd wskazał, że rozwiązania te mają charakter jedynie czasowy. Akcyza została obniżona o 29 gr na litrze benzyny i 28 gr na litrze oleju napędowego.
W przestrzeni publicznej pojawiają się rozbieżne informacje dotyczące kosztu programu dla budżetu państwa. Według doniesień opartych na OSR koszt obniżenia akcyzy za okres od 30 marca do 15 maja 2026 r. szacowano na ok. 1,1 mld zł, a koszt obniżki VAT na ok. 900 mln zł miesięcznie. Program CPN może istotnie ograniczać ceny detaliczne paliw, ale jednocześnie powoduje ubytek dochodów budżetu państwa z VAT i akcyzy. Brakuje wiarygodnych i publicznie dostępnych faktycznych kosztów programu, obejmującego zarówno utracone dochody podatkowe, jak i koszty administracyjne nadzoru oraz kontroli.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Jaki jest faktyczny koszt programu CPN — „Ceny Paliwa Niżej” dla budżetu państwa od dnia jego uruchomienia do dnia udzielenia odpowiedzi, z rozbiciem na ubytek dochodów z VAT, ubytek dochodów z akcyzy oraz inne skutki finansowe dla sektora finansów publicznych?
Jaki był koszt programu w poszczególnych okresach jego obowiązywania, tj. od 30 marca do 30 kwietnia 2026 r., od 1 do 31 maja 2026 r. oraz od 1 do 15 czerwca 2026 r.?
Ile kontroli przestrzegania maksymalnych cen paliw przeprowadziła Krajowa Administracja Skarbowa od początku obowiązywania programu, ile stwierdzono naruszeń i jaka była łączna wysokość nałożonych kar?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi monitoring wpływu programu CPN na dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Funduszu Dróg Samorządowych, budżety samorządów oraz inne jednostki sektora finansów publicznych?
Czy rząd planuje wprowadzić w latach 2026-2027 systemowe, ukierunkowane instrumenty wsparcia dla grup szczególnie wrażliwych na ceny paliw, w tym małych firm transportowych, rolników, samorządów wykonujących przewozy publiczne oraz gospodarstw domowych o niższych dochodach?
Czy rząd planuje w latach 2026-2027 podjęcie systemowych działań na rzecz obniżenia opodatkowania paliw w Polsce?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (38)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9920 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 20 lipca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 18002
Znak sprawy: PAD1.054.12.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18002 w sprawie skutków
kosztów budżetowych programu „Ceny Paliw Niżej”
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację grupy posłów dotyczącą kosztów budżetowych
programu „Ceny Paliw Niżej” (CPN), chciałbym wyjaśnić, co następuje.
Konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie przyczynił się do wzrostu cen paliw, co
przełożyło się na zwiększenie kosztów działalności gospodarczej, w szczególności w
sektorze transportowym i rolnym, a także kosztów ponoszonych przez
gospodarstwa domowe. Odpowiedzią na ten kryzys paliwowy był rządowy program
CPN. W ramach tego programu czasowo obniżono stawki akcyzy oraz podatku od
towarów i usług na niektóre paliwa silnikowe.
Pytanie 1.
Jaki jest faktyczny koszt programu CPN — „Ceny Paliwa Niżej” dla budżetu państwa od
dnia jego uruchomienia do dnia udzielenia odpowiedzi, z rozbiciem na ubytek dochodów
z VAT, ubytek dochodów z akcyzy oraz inne skutki finansowe dla sektora finansów
publicznych?
Poniżej wskazane szacunkowe wartości kwotowe wynikają z ocen skutków regulacji
(OSR), przygotowywanych na potrzeby procedowanych w resorcie finansów
rozporządzeń Ministra Finansów i Gospodarki, na podstawie których wprowadzono,
na okres czasowy, obniżone stawki akcyzy oraz podatku od towarów i usług na ww.
paliwa silnikowe, a także rozporządzeń, na mocy których wydłużano okresy
-- 1 of 5 --
2/5
stosowania obniżonych stawek. Dokumenty dotyczące projektów ww.
rozporządzeń, w tym OSR dostępne są na stronie internetowej Rządowego Centrum
Legislacji w zakładce Legislacja/Rządowy Proces Legislacyjny.
Podatek akcyzowy
Szacowany koszt stosowania obniżonych stawek podatku akcyzowego na ww.
paliwa silnikowe za cały okres stosowania w ramach programu CPN tj. w okresie od
30 marca 2026 r. do 15 czerwca 2026 r. to około 1,825 mld zł.
Podatek od towarów i usług
Szacowany koszt stosowania obniżonych stawek podatku od towarów i usług na
paliwa silnikowe w ramach programu CPN tj. w okresie od 31 marca do 30 czerwca
2026 r. wynosi około 2 947 mln zł.
Pytanie 2.
Jaki był koszt programu w poszczególnych okresach jego obowiązywania, tj. od 30
marca do 30 kwietnia 2026 r., od 1 do 31 maja 2026 r. oraz od 1 do 15 czerwca 2026
r.?
Podatek akcyzowy
Podstawa prawna Okres obowiązywania Szacowany koszt (zł)
Rozporządzenie Ministra Finansów i
Gospodarki z dnia 28 marca 2026 r. w
sprawie obniżenia stawek podatku
akcyzowego na niektóre paliwa
silnikowe (Dz.U. poz. 416)
30 marca – 15 kwietnia
2026 r.
ok. 400 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia 10
kwietnia 2026 r. (Dz.U. poz. 506)
16 - 30 kwietnia 2026 r. ok. 350 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia
27 kwietnia 2026 r. (Dz.U. poz. 572)
1 – 15 maja 2026 r. ok. 350 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia
12 maja 2026 r. (Dz.U. poz. 641)
16-31 maja 2026 r. ok. 375 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia z
dnia 27 maja 2026 r. (Dz.U. poz. 698)
1-15 czerwca 2026 r. ok. 350 mln
Podatek od towarów i usług
Podstawa prawna Okres obowiązywania Szacowany koszt (zł)
Rozporządzenie Ministra Finansów i
Gospodarki z dnia 28 marca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
obniżonych stawek podatku od
towarów i usług (Dz. U. poz. 417)
znowelizowane następnie
rozporządzeniem Ministra Finansów i
Gospodarki z dnia 29 marca 2026 r. w
sprawie zmiany rozporządzenia
zmieniającego rozporządzenie w
sprawie obniżonych stawek podatku
od towarów i usług (Dz. U. poz. 418)
31 marca - 30 kwietnia
2026 r.
ok. 930 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia 27
kwietnia 2026 r. (Dz. U. poz. 573)
1 – 15 maja 2026 r. ok. 496 mln
-- 2 of 5 --
3/5
Zmienione rozporządzeniem z dnia 13
maja 2026 r. (Dz. U. poz. 642)
16-31 maja 2026 r. ok. 529 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia 27
maja 2026 r. (Dz. U. poz. 699)
1-15 czerwca 2026 r. ok. 496 mln
Zmienione rozporządzeniem z dnia 12
czerwca 2026 r. (Dz. U. poz. 771)
16-30 czerwca 2026 r. ok. 496 mln
Pytanie 3.
Ile kontroli przestrzegania maksymalnych cen paliw przeprowadziła Krajowa
Administracja Skarbowa od początku obowiązywania programu, ile stwierdzono
naruszeń i jaka była łączna wysokość nałożonych kar?
W okresie od 31 marca do 30 czerwca 2026 r. organy Krajowej Administracji
Skarbowej skontrolowały 11 226 stacji paliw. Nieprawidłowości stwierdzono na
692 stacjach paliw. Według posiadanych danych na 6 lipca 2026 r. - została wydana
jedna decyzja dotycząca nałożenia kary w sprawie przekroczenia maksymalnej ceny
paliw ciekłych na stacjach - na kwotę 500,00 zł. Natomiast w czterech przypadkach
odstąpiono od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Pytanie 4.
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi monitoring wpływu programu CPN na dochody
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Funduszu Dróg
Samorządowych, budżety samorządów oraz inne jednostki sektora finansów
publicznych?
Resort finansów nie dysponuje danymi umożliwiającymi monitoring wpływu
programu CPN na dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej.
Jednocześnie chciałbym wyjaśnić, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z
dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej1 jednostki samorządu
terytorialnego składają kwartalne sprawozdania z wykonania planu dochodów
budżetowych oraz sprawozdania z wykonania planu wydatków budżetowych.
Sprawozdania są przygotowywane i przekazywane do Ministerstwa Finansów na
zasadach i w terminach określonych w ww. rozporządzeniu. Sprawozdania z
wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego za II kwartały 2026, tj. za
okres, w którym obowiązywał rządowy program CPN, będą przekazywane do
Ministerstwa Finansów w terminie do 30 dni po upływie okresu sprawozdawczego,
to znaczy, że dane dostępne będą w połowie sierpnia 2026 r. Jednostki samorządu
terytorialnego sporządzają sprawozdania budżetowe z uwzględnieniem klasyfikacji
budżetowej. Dane dotyczące dochodów i wydatków, pochodzące ze sprawozdań
podlegają weryfikacji i analizie.
Bazy danych z informacjami zawartymi w sprawozdaniach budżetowych
poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego publikowane są na stronie BIP
Ministerstwa Finansów. Publikowane są także zbiorcze informacje z wykonania
budżetów jednostek samorządu terytorialnego
Pytanie 5.
1 Dz.U. z 2025 r. poz. 133
-- 3 of 5 --
4/5
Czy rząd planuje wprowadzić w latach 2026-2027 systemowe, ukierunkowane
instrumenty wsparcia dla grup szczególnie wrażliwych na ceny paliw, w tym małych firm
transportowych, rolników, samorządów wykonujących przewozy publiczne oraz
gospodarstw domowych o niższych dochodach?
Odpowiadając na to pytanie należy podkreślić, że powyżej opisane działania resortu
finansów, polegające na obniżeniu stawek podatku akcyzowego oraz stawki podatku
od towarów i usług miały charakter nadzwyczajny i tymczasowy. Celem tych działań
była stabilizacja cen detalicznych ww. paliw silnikowych, tak aby zarówno
gospodarstwa domowe, jak i przedsiębiorcy oraz rolnicy w możliwie jak
najmniejszym zakresie odczuli skutki światowego kryzysu paliwowego. W delegacji
ustawowej upoważniającej ministra właściwego do spraw finansów publicznych do
obniżenia stawek podatku akcyzowego na ww. wyroby energetyczne wskazano, że
rozwiązanie to może zostać wprowadzone na czas określony, niezbędny do
ograniczenia negatywnych skutków konfliktu na Bliskim Wschodzie dla rynku paliw,
jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r., z uwzględnieniem sytuacji
gospodarczej państwa2.
Obniżenie stawki podatku akcyzowego na benzynę o 29 gr za litr i na olej napędowy
o 28 gr za litr, w połączeniu z obniżeniem stawki VAT z 23% do 8% oraz
wprowadzeniem cen maksymalnych tych paliw, przyczyniło się do stabilizacji ich cen
detalicznych na stacjach paliw. Na uwagę zasługuje fakt, że według ogólnie
dostępnych danych, ceny benzyny oraz oleju napędowego na polskich stacjach paliw
należą do jednych z niższych wśród cen tych paliw notowanych w państwach
członkowskich Unii Europejskiej3.
Jednocześnie chciałbym podkreślić, że rolnicy systemowo korzystają z możliwości
zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego
wykorzystywanego do produkcji rolnej. Zasady oraz tryb zwrotu akcyzy zawartego
w cenie tzw. paliwa rolniczego określa ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie
podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do
produkcji rolnej4.
Pytanie 6.
Czy rząd planuje w latach 2026-2027 podjęcie systemowych działań na rzecz obniżenia
opodatkowania paliw w Polsce?
Akcyza stanowi istotne narzędzie realizacji polityki fiskalnej państwa. Specyfika
wyrobów akcyzowych w znacznym stopniu determinuje zarówno strukturę, jak i
wysokość stawek tego podatku. Kształtując regulacje w tym zakresie, ustawodawca
uwzględnia również cele innych polityk publicznych, wykraczających poza aspekt
fiskalny, w szczególności związanych z ochroną zdrowia, bezpieczeństwem
publicznym oraz ochroną środowiska.
Obecnie w resorcie finansów nie są podejmowane działania zmierzające do
obniżenia opodatkowania paliw w Polsce.
2 Artykuł 164c wprowadzony do ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym na podstawie ustawy z
dnia 27 marca 2026 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r., poz. 414).
3 https://energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-oil-bulletin_en, dostęp: 13.07.2026 r.
https://www.mappr.co/thematic-maps/fuel-prices-europe/, dostęp: 13.07.2026 r.
https://www.e-petrol.pl/notowania/rynki-zagraniczne/stacje-paliw-europa, dostęp: 13.07.2026 r.
4 Dz. U. z 2006 r. Nr 52 poz. 379 z późn. zm.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --