Interpelacja w sprawie usługi ePłatności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17420
do ministra cyfryzacji
w sprawie usługi ePłatności
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 26-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z procedowanym projektem ustawy o usłudze ePłatności uprzejmie zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Zgodnie z projektem ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego ma uzyskać wyłączne uprawnienie do obsługi elektronicznych transakcji płatniczych realizowanych na rzecz podmiotów publicznych w ramach systemu ePłatności. Rozwiązanie to rodzi istotne wątpliwości w zakresie zgodności z zasadami konkurencji obowiązującymi w Unii Europejskiej, a także zasadami przejrzystości i efektywności wydatkowania środków publicznych.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Cyfryzacji przeprowadziło analizę zgodności projektowanych rozwiązań z art. 106 i 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczącymi pomocy publicznej oraz przyznawania praw wyłącznych przedsiębiorstwom publicznym?
2. Czy projekt ustawy został przekazany do zaopiniowania prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów? Jeśli tak, proszę o udostępnienie treści stanowiska UOKiK lub przedstawienie jego najważniejszych wniosków.
3. Czy ministerstwo planuje notyfikację projektowanych rozwiązań Komisji Europejskiej jako potencjalnej pomocy publicznej? Jeżeli nie, proszę o wskazanie podstawy prawnej uzasadniającej brak takiej notyfikacji.
4. Jakie przesłanki zdecydowały o wskazaniu Banku Gospodarstwa Krajowego jako jedynego podmiotu obsługującego usługę ePłatności?
5. Czy ministerstwo analizowało możliwość wyłonienia operatora usługi ePłatności w drodze konkurencyjnego postępowania przetargowego?
6. Jakie podmioty rynkowe zostały objęte analizą porównawczą przed podjęciem decyzji o powierzeniu obsługi systemu BGK?
7. Czy sporządzono analizę wpływu projektowanych rozwiązań na rynek krajowych instytucji płatniczych i agentów rozliczeniowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej wyników.
8. Jaka jest przewidywana wysokość środków publicznych, które w latach 2026-2035 zostaną przeznaczone na finansowanie działalności BGK związanej z obsługą systemu ePłatności?
9. W jaki sposób ustalono maksymalną wysokość wynagrodzenia BGK za pojedynczą transakcję i jakie analizy ekonomiczne stanowiły podstawę przyjęcia tego poziomu?
10. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę porównawczą pomiędzy kosztami obsługi transakcji przewidzianymi w projekcie ustawy a kosztami usług świadczonych przez komercyjnych operatorów płatności?
11. Jakie mechanizmy mają zapobiegać uzyskaniu przez BGK nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej wynikającej z dostępu do danych o płatnościach obywateli i podmiotów publicznych?
12. Czy przewidziano ograniczenia dotyczące wykorzystywania przez BGK danych pozyskiwanych w ramach funkcjonowania systemu ePłatności do innych celów niż realizacja ustawowego zadania?
13. Czy ministerstwo posiada analizy wskazujące, że rynek prywatnych dostawców usług płatniczych nie byłby w stanie zapewnić realizacji usługi ePłatności na warunkach oczekiwanych przez administrację publiczną?
14. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu okresowego, konkurencyjnego wyboru operatora systemu ePłatności zamiast ustawowego przyznania tego zadania jednemu podmiotowi?
15. Czy przeprowadzono ocenę skutków regulacji dotyczącą wpływu projektowanych rozwiązań na poziom konkurencji, innowacyjności i inwestycji w sektorze usług płatniczych w Polsce?
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26109 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.117.2026
Warszawa, 01 października 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 15 czerwca br. Posła na Sejm RP Pana Michała Połuboczek w sprawie usługi
ePłatności (interpelacja nr 17420)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytanie.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji przeprowadziło analizę zgodności projektowanych
rozwiązań z art. 106 i 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczącymi
pomocy publicznej oraz przyznawania praw wyłącznych przedsiębiorstwom publicznym?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Definicja pomocy państwa w art. 107
ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazuje, że wszelka pomoc
przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w
jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie
niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów w zakresie, w jakim
wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi, musi być niezgodna z
rynkiem wewnętrznym.
Usługa ePłatności nie jest usługą obowiązkową. Jej realizacja zależy od indywidualnej
decyzji podmiotu publicznego.
Wybór Banku Gospodarstwa Krajowego jako podmiotu, który obsługuje elektroniczne
transakcje płatnicze na rzecz podmiotów publicznych:
• nie zamyka dostępu do rynku dla innych podmiotów, ponieważ zakres ePłatności
stanowi wyspecjalizowany, wąski segment usług
• nie eliminuje możliwości świadczenia usług płatniczych przez innych operatorów
w innych obszarach;
• nie tworzy trwałych barier wejścia – potencjalni konkurenci mogą rozwijać
zdolności w przyszłości.
Ponadto:
przedmiot projektowanej regulacji nie obejmuje całego rynku płatności,
a jedynie jego specyficzną część, wynikającą z funkcji publicznych;
• zakres zaproponowanych rozwiązań ma znikomą wartość i ograniczone znaczenie
rynkowe, gdyż:
o ma charakter ograniczony zarówno pod względem wolumenu, jak i
wartości,
o nie stanowi istotnej części rynku płatności w Polsce;
o nie wpływa na strukturę konkurencji ani nie zmienia udziałów rynkowych
znaczących graczy.
-- 1 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
W konsekwencji, decyzja o wskazaniu Banku Gospodarstwa Krajowego jako podmiotu
obsługującego realizację transakcji płatniczych na rzecz podmiotów publicznych nie ma
wpływu na równowagę rynkową, ani na poziom konkurencji w sektorze.
Ad 2) Czy projekt ustawy został przekazany do zaopiniowania Prezesowi Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów? Jeśli tak, proszę o udostępnienie treści
stanowiska UOKiK lub przedstawienie jego najważniejszych wniosków.
Projekt skierowano do zaopiniowania przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Ad 3) Czy Ministerstwo planuje notyfikację projektowanych rozwiązań Komisji
Europejskiej jako potencjalnej pomocy publicznej? Jeżeli nie, proszę o wskazanie
podstawy prawnej uzasadniającej brak takiej notyfikacji.
Projekt zostanie skierowany pod obrady Komitetu do Spraw Europejskich.
Ad 4) Jakie przesłanki zdecydowały o wskazaniu Banku Gospodarstwa Krajowego jako
jedynego podmiotu obsługującego usługę ePłatności?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK)
to bank państwowy wyspecjalizowany w obsłudze sektora publicznego i realizacji zadań
na rzecz administracji rządowej (w tym realizacji transakcji płatniczych). BGK potwierdził
swoje kompetencje, obsługując rozliczenia podatków PIT we współpracy z Ministerstwem
Finansów − w e-urzędzie skarbowym i na portalu Twój ePIT. Wsparcie procesu płatności
elektronicznych na rzecz administracji jest również ściśle związane z misją BGK. Bank
Gospodarstwa Krajowego, we współpracy ze swoimi partnerami, ma niezbędne narzędzia
do rozliczania transakcji.
BGK został wybrany do realizacji tego zadania na etapie pilotażu usługi ePłatności.
W ramach tego procesu bank opracował i wdrożył kompleksowe rozwiązanie, w tym
zaawansowane mechanizmy rekoncyliacji płatności.
Ad 5) Czy Ministerstwo analizowało możliwość wyłonienia operatora usługi ePłatności w
drodze konkurencyjnego postępowania przetargowego?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Przyjęty model organizacyjny usługi
ePłatności wynika z uwarunkowań technicznych, ekonomicznych i systemowych,
związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej.
W tym kontekście należy podkreślić rolę Banku Gospodarstwa Krajowego jako instytucji
realizującej zadania o charakterze publicznym. BGK jako bank rozwoju działa w oparciu o
misję wspierania państwa i sektora publicznego, co uzasadnia jego zaangażowanie w
projekt o charakterze systemowym, jakim jest usługa ePłatności.
Tym niemniej na etapie początkowym projektu prowadzono rozmowy z innymi
podmiotami infrastrukturalnymi rynku płatniczego, w tym z Krajową Izbą Rozliczeniową,
dotyczące możliwości ich udziału w rozwijaniu rozwiązania.
Przyjęty model nie prowadzi przy tym do wyłączenia konkurencji, gdyż BGK współpracuje
z dostawcami usług płatniczych wyłanianymi w ramach rynkowych procedur
konkurencyjnych. Oznacza to, że podmioty działające na rynku usług płatniczych mogą
uczestniczyć w systemie ePłatności poprzez współpracę z BGK, a tym samym oferować
swoje rozwiązania użytkownikom systemu.
-- 2 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 6) Jakie podmioty rynkowe zostały objęte analizą porównawczą?
W toku prac nad projektem ustawy oceniano funkcjonujące na rynku modele świadczenia
usług płatniczych i poziomy opłat stosowane przez podmioty działające w tym obszarze.
Ocena ta miała charakter porównawczy w ujęciu ekonomicznym i systemowym, a jej
wyniki znalazły odzwierciedlenie w projektowanych przepisach dotyczących m.in. modelu
wynagradzania za obsługę transakcji.
W kontekście potencjalnego wyboru wykonawcy analizowano też rozwiązania stosowane
przez uczestników rynku płatniczego jako całość, w tym dostawców usług płatniczych,
organizacje płatnicze oraz podmioty świadczące usługi rozliczeniowe, a nie wyłącznie
pojedyncze przedsiębiorstwa. Celem było wypracowanie modelu systemowego
odpowiadającego specyfice sektora publicznego, przy zachowaniu odniesienia do
warunków rynkowych.
Warto również wskazać, że przyjęty model funkcjonowania usługi ePłatności nie wyklucza
udziału podmiotów rynkowych. Bank Gospodarstwa Krajowego współpracuje
z dostawcami usług płatniczych i operatorami funkcjonującymi na rynku. Już na etapie
wdrożenia rozwiązania wykorzystywane są mechanizmy płatności oferowane przez
podmioty rynkowe, w tym m.in. system BLIK i organizacje kartowe. Podmioty te pozostają
aktywnymi uczestnikami rynku płatniczego i współtworzą ekosystem ePłatności.
Oznacza to, że przyjęty model nie eliminuje z rynku żadnego podmiotu, lecz wykorzystuje
i integruje jego rozwiązania w ramach jednolitej infrastruktury publicznej. Zapewnia to
spójność działania i przewidywalność kosztową dla sektora publicznego.
Ad 7) Czy sporządzono analizę wpływu projektowanych rozwiązań na rynek krajowych
instytucji płatniczych i agentów rozliczeniowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej
wyników.
Wpływ projektowanych rozwiązań na rynek był przedmiotem oceny w toku konsultacji
publicznych, w których uczestniczyły organizacje branżowe reprezentujące instytucje
płatnicze. W zgłaszanych uwagach wskazywano m.in. na potencjalny wpływ regulacji na
segment rynku acquiringu i zakres działalności podmiotów prywatnych. Oznacza to, że
skutki regulacji dla rynku były przedmiotem oceny na etapie legislacyjnym.
Ad 8) Jaka jest przewidywana wysokość środków publicznych, które w latach 2026–
2035 zostaną przeznaczone na finansowanie działalności BGK związanej z obsługą
systemu ePłatności?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Projekt ustawy określa maksymalne
limity wydatków z budżetu państwa w perspektywie wieloletniej. Wskazano, że wydatki te
wyniosą m.in. 9,36 mln zł w 2027 r., 9,99 mln zł
w 2028 r. i 13,89 mln zł w 2029 r., a następnie będą kontynuowane w kolejnych latach, do
2036 r., na poziomie kilku milionów złotych rocznie.
Ad 9) W jaki sposób ustalono maksymalną wysokość wynagrodzenia BGK za pojedynczą
transakcję i jakie analizy ekonomiczne stanowiły podstawę przyjęcia tego poziomu?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Wysokość wynagrodzenia Banku
Gospodarstwa Krajowego została określona bezpośrednio w projekcie ustawy w sposób
zryczałtowany i powiązany z wartością pojedynczej transakcji. Przyjęto model, zgodnie z
-- 3 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
którym dla transakcji o wartości do 1000 zł wynagrodzenie wynosi 0,06% jej wartości,
natomiast dla transakcji powyżej tej kwoty – wynosi ono 1 zł.
Maksymalna wysokość wynagrodzenia Banku Gospodarstwa Krajowego za pojedynczą
transakcję została ustalona w oparciu o opracowany model kosztowy, który uwzględnia
strukturę transakcji i koszty składowe, tj:
• koszty operacyjne obsługi transakcji,
• koszty infrastruktury technicznej,
• koszty procesów rozliczeniowych (w tym rekoncyliacji),
• skalę działania oraz efektywność operacyjną rozwiązania.
Istotnym czynnikiem była również specyfika BGK jako banku państwowego o charakterze
misyjnym, realizującego zadania publiczne.
Przyjęty model zapewnia równowagę pomiędzy efektywnością kosztową usługi dla
sektora publicznego a adekwatnym, uzasadnionym ekonomicznie wynagrodzeniem dla
operatora, z uwzględnieniem specyfiki obsługi płatności publicznoprawnych.
Dodatkowo − określenie maksymalnych stawek pełni funkcję zabezpieczającą. Umożliwia
to kontrolę poziomu kosztów w przypadku zmian struktury lub wolumenu transakcji, przy
jednoczesnym zachowaniu przewidywalności wydatków po stronie administracji
publicznej.
Zaproponowana stawka uwzględnia rozkład transakcji obliczony na podstawie ilości
transakcji dokonanych w ramach pilotażu projektu odpowiednio wyliczonych ze względu
na przypisanie urzędu według kryterium liczebności mieszkańców w danej jednostce.
Dodatkowo uwzględniono ilość transakcji w podziale ze względu na jej wysokość,
w przedziale: do 1000 zł i powyżej 1000 zł.
Uwzględnienie wartości transakcji jest to model wykorzystywany na rynku najczęściej.
Opiera się on na prowizji interchange, w odniesieniu do wartości transakcji. Aby
zabezpieczyć i kontrolować budżet przeznaczony na prowizję dla BGK, zaproponowano ją
na poziomie 1 zł od transakcji powyżej 1 000 zł. Stanowi to zabezpieczenie w sytuacji,
w której przy większych kwotach (ok. 1700 zł i więcej) opłata od transakcji zawsze będzie
wynosić 1 zł, gdzie procentowe podejście przeliczenia kwoty wynosiłoby już ponad 1 zł do
nawet kilkudziesięciu czy kilkuset, w zależności od wielkości kwoty dokonywanej opłaty.
Przyjęcie takiego modelu było związane z potrzebą zapewnienia mechanizmu
finansowania obsługi płatności w sektorze publicznym, który byłby stabilny,
przewidywalny i efektywny kosztowo. Model ten uwzględnia specyfikę płatności
publicznych, które mają często charakter masowy i obejmują zarówno drobne należności,
jak i płatności o wyższej wartości.
Wynagrodzenie BGK obejmuje obsługę transakcji realizowanych w ramach systemu
ePłatności, w tym współpracę z dostawcami usług płatniczych oraz integrację z różnymi
metodami płatności funkcjonującymi na rynku. Przyjęte rozwiązanie wpisuje się
w założenie stworzenia jednolitej infrastruktury płatniczej dla sektora publicznego, która
z jednej strony pozostaje osadzona w realiach rynkowych, a z drugiej strony zapewnia
przewidywalność kosztów i szeroką dostępność usługi ePłatności.
Ad 10) Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę porównawczą pomiędzy kosztami
obsługi transakcji przewidzianymi w projekcie ustawy a kosztami usług świadczonych
przez komercyjnych operatorów płatności?
Na etapie prac nad projektem ustawy − przy określaniu modelu wynagradzania
uwzględniono poziomy opłat stosowany przez uczestników rynku usług płatniczych,
w tym operatorów płatności.
-- 4 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
W szczególności odniesiono się do kosztów jednostkowych obsługi pojedynczej transakcji
funkcjonujących w modelach rynkowych, zestawiając je z projektowanym modelem
wynagrodzenia. Pozwoliło to na ukształtowanie stawek w sposób pozostający w relacji do
realiów rynkowych, a jednocześnie dostosowany do specyfiki sektora publicznego.
Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że przyjęte rozwiązanie:
• uwzględnia mechanizmy rozliczeniowe funkcjonujące na rynku i poziomy kosztów
obsługi płatności elektronicznych,
• zapewnia przewidywalność kosztów i braku dodatkowych opłat po stronie
użytkownika końcowego.
Jednocześnie projekt zmierza do wypracowania modelu systemowego, który z jednej
strony pozostaje osadzony w warunkach rynkowych, a z drugiej umożliwia powszechne
wdrożenie rozwiązania w administracji publicznej.
Ad 11) Jakie mechanizmy mają zapobiegać uzyskaniu przez BGK nieuzasadnionej
przewagi konkurencyjnej wynikającej z dostępu do danych o płatnościach obywateli
i podmiotów publicznych?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Projekt ustawy został skonstruowany
tak, aby wyraźnie rozdzielić warstwę infrastrukturalną systemu od realizacji usług
płatniczych. Minister Cyfryzacji odpowiada za Platformę ePłatności jako system
teleinformatyczny i pełni funkcję administratora danych, natomiast czynności związane z
realizacją płatności wykonywane są przez Bank Gospodarstwa Krajowego i inne podmioty.
Dane wykorzystywane w systemie ePłatności są zasilane przez podmioty publiczne na
podstawie przepisów prawa i wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji usługi.
Minister jako administrator systemu przetwarza te dane i przekazuje je dalej
w ograniczonym zakresie, niezbędnym do obsługi transakcji płatniczych.
Ważnym elementem przyjętego modelu jest to, że dane przekazywane do obsługi
płatności nie mają charakteru pełnej identyfikacji użytkownika. W procesie przetwarzania
stosowane są mechanizmy ograniczenia i przekształcania danych. W szczególności polega
ono na zastępowaniu danych identyfikujących użytkownika wewnętrznymi
identyfikatorami systemowymi generowanymi w Platformie ePłatności. Oznacza to, że
podmiot realizujący obsługę płatności nie ma dostępu do pełnej informacji. Nie pozwala to
ani na identyfikację użytkownika, ani na powiązanie danych z konkretną osobą − poza
zakresem niezbędnym do realizacji transakcji.
System został zaprojektowany jako rozwiązanie otwarte, umożliwiające współpracę
z różnymi dostawcami usług płatniczych i operatorami funkcjonującymi na rynku, w tym
m.in. dostawcami płatności mobilnych i organizacjami kartowymi. W tym modelu BGK
pełni rolę integratora i agenta rozliczeniowego, współpracując z podmiotami rynkowymi,
nie zastępując ich działalności.
W konsekwencji przyjęte rozwiązania ograniczają zakres informacji dostępnych dla
podmiotu realizującego obsługę płatności do minimum niezbędnego dla wykonania
transakcji. Zapewniają ponadto, że dane o płatnościach pozostają pod kontrolą
administracji publicznej. Model ten zmniejsza ryzyko uzyskania przewagi konkurencyjnej
wynikającej z dostępu do danych i umożliwia funkcjonowanie systemu w sposób
bezpieczny, interoperacyjny i zgodny z zasadami ochrony danych.
-- 5 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 12) Czy przewidziano ograniczenia dotyczące wykorzystywania przez BGK danych
pozyskiwanych w ramach funkcjonowania systemu ePłatności do innych celów niż
realizacja ustawowego zadania?
System ePłatności przewiduje mechanizmy ograniczające zakres danych dostępnych
w ramach funkcjonowania i sposób ich wykorzystywania. Przede wszystkim
administratorem danych przetwarzanych w Platformie ePłatności jest minister właściwy
do spraw informatyzacji, który gromadzi dane w celu świadczenia usługi i odpowiada za
ich dalsze udostępnianie wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji płatności.
Dane przekazywane w ramach obsługi transakcji do podmiotu realizującego usługę
płatniczą, w tym do Banku Gospodarstwa Krajowego, obejmują ograniczony katalog
informacji koniecznych do wykonania transakcji. System został zaprojektowany tak, aby
dane identyfikujące użytkownika nie były przekazywane w pełnym zakresie, a w wielu
przypadkach – aby były zastępowane identyfikatorami systemowymi, generowanymi
w Platformie ePłatności.
Oznacza to, że dane pozyskiwane w toku realizacji płatności nie stanowią pełnego obrazu
relacji użytkownika z administracją publiczną. Ich zakres jest ściśle powiązany z realizacją
konkretnej operacji płatniczej. Tym samym możliwości ich wykorzystania do innych celów
niż obsługa transakcji są ograniczone zarówno zakresem przekazywanych informacji,
jak i rolą poszczególnych uczestników systemu.
W konsekwencji przyjęte rozwiązania mają na celu zapewnić, że dane o płatnościach
pozostają pod kontrolą administracji publicznej, a podmiot realizujący obsługę płatności
nie uzyskuje dostępu do informacji, które mogłyby stanowić podstawę do budowania
przewagi konkurencyjnej lub wykorzystywania ich do celów innych niż wykonanie
ustawowego zadania.
Ad 13) Czy Ministerstwo posiada analizy wskazujące, że rynek prywatnych dostawców
usług płatniczych nie byłby w stanie zapewnić realizacji usługi ePłatności na warunkach
oczekiwanych przez administrację publiczną?
Projektowane rozwiązanie zostało stworzone jako system publiczny, którego jednym z
podstawowych założeń jest zapewnienie powszechnej dostępności usługi przy jednolitym
i przewidywalnym modelu kosztowym, w szczególności bez obciążania użytkownika
końcowego dodatkowymi opłatami.
W realiach rynkowych usługi płatnicze mają co do zasady charakter komercyjny i wiążą się
z pobieraniem opłat lub prowizji od transakcji uwzględniających koszty i marżę
komercyjnych dostawców. Przy wykorzystaniu takich rozwiązań w sektorze publicznym
mogłoby to:
• prowadzić do ograniczenia dostępności usług płatniczych dla części podmiotów
publicznych, w szczególności tych dysponujących ograniczonymi środkami
finansowymi;
• wpływać na poziom kosztów ponoszonych przez obywateli.
Należy również podkreślić, że system ePłatności ma charakter uzupełniający wobec
rozwiązań rynkowych. W wielu podmiotach publicznych funkcjonują już systemy
teleinformatyczne, w tym tzw. portale mieszkańca. Są w nich udostępniane komercyjne
usługi płatnicze świadczone przez prywatnych dostawców. Obywatel ma zatem możliwość
wyboru sposobu wykonania płatności, w tym skorzystania z usług dostępnych na rynku
komercyjnym.
Korzystanie z usługi ePłatności nie ma charakteru obowiązkowego ani dla podmiotów
publicznych, ani dla użytkowników. Oznacza to, że projektowane rozwiązanie nie eliminuje
-- 6 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
istniejących usług rynkowych, lecz tworzy dodatkową, publiczną ścieżkę realizacji
płatności, dostosowaną do specyfiki administracji publicznej i jej ograniczeń budżetowych.
Ad 14) Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu okresowego,
konkurencyjnego wyboru operatora systemu ePłatności zamiast ustawowego przyznania
tego zadania jednemu podmiotowi?
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym. Przyjęty model funkcjonowania usługi
ePłatności zakłada powierzenie realizacji określonych zadań Bankowi Gospodarstwa
Krajowego związanych z szerszą odpowiedzialnością niż rola agenta rozliczeniowego, przy
jednoczesnym zachowaniu otwartego charakteru systemu.
BGK współpracuje i może współpracować z różnymi dostawcami usług płatniczych, także
z operatorami metod płatności funkcjonującymi na rynku. W praktyce oznacza to
możliwość szerokiej integracji dostępnych i rozwijających się rozwiązań płatniczych.
Przykładem takiej współpracy jest uwzględnienie w systemie popularnych metod
płatności wykorzystywanych na rynku. Przykładem takich jak płatności są BLIK, płatności
kartowe czy rozwiązania mobilne typu Google Pay oraz Apple Pay, które funkcjonują
w oparciu o infrastrukturę organizacji płatniczych i dostawców usług płatniczych.
Podmioty te pozostają aktywnymi uczestnikami rynku i mogą być częścią ekosystemu
ePłatności.
Wybór Banku Gospodarstwa Krajowego jako podmiotu realizującego rozliczenie transakcji
w ramach usługi wiąże się z jego szczególną rolą jako banku rozwoju, działającego
w oparciu o misję wspierania państwa i sektora publicznego.
W tym ujęciu przyjęty model nie ogranicza udziału rynku, lecz zapewnia ramy
organizacyjne umożliwiające współpracę z wieloma podmiotami i rozwój systemu, wraz
z postępem technologicznym i zmianami w obszarze usług płatniczych, przy jednoczesnym
wykorzystaniu doświadczenia instytucji publicznej odpowiedzialnej za realizację zadań
o charakterze systemowym.
Ad 15) Czy przeprowadzono ocenę skutków regulacji dotyczącą wpływu projektowanych
rozwiązań na poziom konkurencji, innowacyjności i inwestycji w sektorze usług
płatniczych w Polsce?
Projekt ustawy był przedmiotem uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych,
w ramach których zgłaszano uwagi dotyczące funkcjonowania rynku usług płatniczych, w
tym wpływu projektowanych rozwiązań na konkurencję, innowacyjność
i udział podmiotów prywatnych w realizacji płatności.
W toku tych prac odniesiono się do funkcjonujących modeli rynkowych i mechanizmów
rozliczeniowych stosowanych w sektorze płatności bezgotówkowych. Znalazło to
odzwierciedlenie w projektowanych przepisach dotyczących organizacji systemu i modelu
finansowania jego funkcjonowania. Przeprowadzono również ocenę skutków regulacji,
która obejmowała analizę wpływu projektowanych rozwiązań na funkcjonowanie rynku
usług płatniczych, w tym na poziom konkurencji, innowacyjności i możliwe kierunki
inwestycji.
Ocena ta uwzględniała specyfikę projektowanego rozwiązania ukierunkowanego na sektor
publiczny i dotyczy obsługi płatności publicznoprawnych, a nie całego rynku usług
płatniczych. W tym kontekście wskazano, że wpływ regulacji na konkurencję w sektorze
komercyjnym będzie ograniczony ze względu na wąski, wyspecjalizowany zakres usługi.
Wskazano również, że przyjęty model nie wyklucza rozwoju innowacyjnych usług
-- 7 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
płatniczych w sektorze prywatnym, gdyż nie obejmuje on standardowych produktów
oferowanych klientom indywidualnym i przedsiębiorstwom.
Przyjęte rozwiązania były również analizowane w świetle przewidywanych skutków
finansowych dla sektora publicznego, w tym w perspektywie wieloletniej. Zostało to
odzwierciedlone w określeniu limitów wydatków budżetowych i mechanizmów
zapewniających stabilność i przewidywalność kosztów funkcjonowania systemu
ePłatności.
Przyjęty model uwzględnia fakt, że system ePłatności nie zastępuje usług rynkowych, lecz
funkcjonuje równolegle do nich, tworząc jednolitą infrastrukturę dla administracji
publicznej. System ten umożliwia tym samym integrację rozwiązań dostarczanych przez
podmioty prywatne. W tym kontekście rozwiązanie to wspiera rozwój nowoczesnych form
płatności poprzez ich wykorzystanie w usługach publicznych, przy jednoczesnym
zapewnieniu ich powszechnej dostępności.
W konsekwencji przyjęte regulacje zostały ukształtowane z uwzględnieniem zarówno
uwarunkowań rynku usług płatniczych, jak i potrzeb sektora publicznego. Znacząca jest tu
perspektywa zapewnienia równowagi pomiędzy dostępnością usługi, jej efektywnością
kosztową i możliwością dalszego rozwoju rozwiązań płatniczych w Polsce.
Pytania dotyczą procesu legislacyjnego, który jeszcze nie został zakończony. W związku z
tym wszystkie odpowiedzi dotyczą projektu ustawy, który na kolejnych etapach może ulec
zmianie w wyniku uwzględnienia uwag uczestników procesu na poziomie rządowych lub
przyjęcia poprawek na poziomie parlamentarnym.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów − Departament Spraw Parlamentarnych
-- 8 of 8 --