Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-I.050.9.2025.AJ
3993945.16134026.13126550
Warszawa, 28-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Barbary Grygorcewicz (znak: K10INT12314).
Temat: Funkcjonowanie systemu prosumenckiego a możliwości sieci elektroenergetycznej.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12314 Posłanki Barbary Grygorcewicz przekazuję
odpowiedź przygotowaną we współpracy z Ministerstwem Energii, w zakresie pytań
zgodnie z jego właściwością.
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia uczciwego
i przejrzystego systemu rozliczeń energii wyprodukowanej przez prosumentów, tak
aby uniknąć sytuacji, w których część energii przepada bez ekwiwalentu dla jej
wytwórcy?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania mające na celu zapewnienie
uczciwego, przejrzystego i rynkowego systemu rozliczeń energii wytwarzanej przez
prosumentów. Obecnie funkcjonujący system net-billing najpełniej odzwierciedla
mechanizmy rynkowe, ponieważ opiera się na wartości energii elektrycznej wprowadzanej
do sieci i z niej pobieranej, co odpowiada rzeczywistym warunkom popytu i podaży.
System ten zachęca prosumentów do większej autokonsumpcji energii, czyli zużywania jej
w miejscu wytworzenia. Takie podejście sprzyja odciążeniu sieci elektroenergetycznej,
obniżeniu poziomu napięć oraz zwiększeniu bezpieczeństwa i stabilności krajowego
systemu energetycznego. Dodatkowo energia może być magazynowana w przydomowych
magazynach energii, co umożliwia maksymalne wykorzystanie wyprodukowanej energii na
własne potrzeby i zwiększa opłacalność inwestycji w mikroinstalacje fotowoltaiczne.
W odróżnieniu od wcześniejszego systemu net-metering, który miał charakter nierynkowy
i prowadził do nadmiernego obciążenia sieci poprzez tzw. „wirtualne magazynowanie
energii”, system net-billing zapewnia bardziej zrównoważony, transparentny i sprawiedliwy
model rozliczeń, wspierający dalszy rozwój energetyki prosumenckiej w Polsce.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje funkcjonowanie systemu net-
billing oraz analizuje możliwości jego dalszego doskonalenia, tak aby w jak największym
stopniu odpowiadał potrzebom prosumentów i celom transformacji energetycznej.
2. Czy ministerstwo monitoruje realną przepustowość sieci dystrybucyjnych i
przypadki, w których lokalne sieci nie są w stanie odebrać nadwyżek energii z
instalacji OZE?

-- 1 of 6 --

Wskazać należy, że w zakresie funkcjonowania mikroinstalacji od kilku lat zauważalny jest
dynamiczny wzrost liczby i mocy mikroinstalacji przyłączanych do sieci dystrybucyjnych. W
zdecydowanej większości są to instalacje PV, z czego dominującą większość stanowią
mikroinstalacje prosumenckie przyłączone do sieci na podstawie zgłoszenia, czyli bez
możliwości oddziaływania w tym zakresie przez operatorów systemów dystrybucyjnych
(dalej OSD). Stanowi to ułatwienia proceduralne związane z możliwością przyłączenia
generacji prosumenckiej do sieci niskich napięć, bez konieczności uzyskania warunków
przyłączenia od OSD. Zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm. – dalej: ustawa – Prawo energetyczne)
przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej są
zobowiązane do przyłączenia do sieci każdej zgłoszonej mikroinstalacji prosumenckiej w
terminie 30 dni od poprawnie dokonanego zgłoszenia.
Znaczącą skalę przyrostu przyłączonych przez OSD mikroinstalacji odzwierciedlają poniższe
liczby: od początku 2019 r. do końca stycznia 2025 r. liczba przyłączeń uległa ponad 28-
krotnemu (o 2753%), wzrostowi, przy jednoczesnym ponad 37-krotnym wzroście mocy
zainstalowanych. Na koniec stycznia 2025 r. liczba wszystkich mikroinstalacji przyłączonych
do sieci dystrybucyjnych OSD wyniosła ponad 1 milion 547 tysięcy, a ich moc ponad 12,7
GW. Na wysokim i stale rosnącym poziomie utrzymuje się także średnia moc jednostkowa
przyłączanych do sieci mikroinstalacji (średnia moc przyłączonej mikroinstalacji w 2024
roku wyniosła 10,29 kW, przy średniej 6,68 kW w roku 2020). Widoczny od kilku lat trend
wskazuje na zainteresowanie prosumentów przyłączaniem instalacji o rosnącej mocy, co
skutkuje brakiem możliwości autokonsumpcji wyprodukowanej energii elektrycznej i
świadczyć może o coraz większym przewymiarowaniu mikroinstalacji.
W przypadku koncentracji wielu mikroinstalacji przyłączonych do jednej linii
elektroenergetycznej pojawiają się problemy z dotrzymaniem parametrów poziomu
napięcia, co jest spowodowane zbyt dużą ilością produkowanej energii elektrycznej w
stosunku do konsumpcji energii elektrycznej w danym miejscu sieci. W takich przypadkach
następuje uruchomienie automatyki inwertera mikroinstalacji skutkujące wyłączeniem
mikroinstalacji na czas ponownej stabilizacji poziomu napięcia w danym obwodzie (spadku
napięcia do wartości bezpiecznych przewidzianych w odpowiednich przepisach). Należy w
tym miejscu podkreślić, że przyczyny problemów napięciowych najczęściej nie leżą po
stronie sieci elektroenergetycznej, ale wynikają z nieprawidłowego doboru mocy
mikroinstalacji (przewymiarowanie mocy) do rzeczywistego zapotrzebowania na energię
elektryczną przez prosumentów oraz braku autokonsumpcji energii w miejscu i momencie
jej wytworzenia. Zmniejszeniem tego problemu w przypadku prosumentów może być
zastosowanie odpowiednio dobranych oraz odpowiednio zaprogramowanych
prosumenckich magazynów energii. OSD modernizują istniejące oraz budują nowe sieci
elektroenergetyczne, tak aby sprostać wyzwaniom transformacji energetycznej i
zwiększeniu udziału mocy z OZE w systemie.
Jednak wartości mocy zainstalowanych w mikroinstalacjach oraz stale rosnąca ich liczba
oraz moc, w miejscach o których OSD dowiadują się już po wybudowaniu mikroinstalacji
(zgodnie z zasadami przyłączenia na zgłoszenie), powodują, że lawinowo rosną potrzeby
przebudowy sieci, nawet tych nowych, wybudowanych w ostatnich latach, a z tym również
koszty tych działań. W tym zakresie pojawiają się również problemy z dostępnością
rozwiązań technicznych w sieciach nN, które byłyby w stanie od strony technicznej

-- 2 of 6 --

przetransportować takie ilości energii. Kolejną kwestią jest brak uzasadnienia do tak dużego
przewymiarowania parametrów technicznych sieci nN, a w tym do ponoszenia tak dużych
kosztów i obciążania nimi odbiorców energii poprzez system taryf. Wydaje się, że
zdecydowanie lepszym i tańszym rozwiązaniem jest zwiększenie autokonsumpcji przez
właścicieli mikroinstalacji, tj. prosumentów.
Ze strony operatorów sieci podejmowane są również działania edukacyjne i informacyjne,
dotyczące wpływu dużej liczby mikroinstalacji na pracę sieci i wskazujące w jaki sposób
prosument może zapobiegać automatycznym włączeniom mikroinstalacji poprzez:
• właściwe zwymiarowanie mocy zainstalowanej mikroinstalacji odpowiednio do
potrzeb odbiorcy i jego zużycia;
• odpowiednie dopasowanie godzin zużycia energii elektrycznej do jej szczytowej
generacji, zwłaszcza w miesiącach dużego nasłonecznienia;
• efektywne wykorzystanie środków zgromadzonych na koncie prosumenckim tzn.
autokonsumpcja w godzinach szczytowego wytwarzania oraz pobór energii w
strefach pozaszczytowych (niższe ceny i stawki);
• przeprowadzenie sprawdzenia zainstalowanej mikroinstalacji pod kątem
właściwego doboru mocy i odpowiednich nastaw sterownika, czy też rozbudowy
zainstalowanego systemu fotowoltaicznego, np. o układ sekwencyjnego załączania
mocy i poszczególnych grup paneli fotowoltaicznych w zależności od rzeczywistego
poziomu napięcia w sieci;
• pobór energii np. na cele ogrzewania/klimatyzacji w momentach największej
produkcji przy braku autokonsumpcji;
• aktywowanie trybu regulacji mocy biernej w funkcji zmian napięcia, pozwalającego
na stabilizację poziomu napięcia (jeśli falownik posiada taką funkcję) oraz trybu
regulacji mocy czynnej w funkcji zmian napięcia;
• weryfikację, czy nie występują problemy napięciowe w wewnętrznej instalacji
odbiorcy;
• zastosowanie magazynów energii.
Należy podkreślić jednak, że na obecnym etapie budowy mikroinstalacji w Polsce, w
większości przypadków mikroinstalacje współpracują z siecią nN bez zakłóceń i bez
negatywnego wpływu na jej parametry. Jednakże mając na uwadze dalszy wzrost liczby
mikroinstalacji, sytuacje w których występują problemy wynikające z dużej liczby
mikroinstalacji i innych źródeł rozproszonych w sieci nN, mogą przybierać na sile. Ryzyko
występowania problemów ze współpracą mikroinstalacji z siecią elektroenergetyczną
wzrasta w przypadku pojedynczego lub łącznego występowania następujących warunków:
 dużej liczby i mocy mikroinstalacji w obszarze zasilanym z jednej stacji SN/nN;
• dużej odległości mikroinstalacji od stacji zasilającej SN/nN;
• małego zapotrzebowania na energię w sieciach nN, w których przyłączone są
mikroinstalacje, w okresach największej zdolności wytwórczej (godziny
największego nasłonecznienia);
• rozbudowy istniejącej mikroinstalacji przez jego właściciela bez poinformowania
OSD.
Zgodnie z art. 7 ust 8d10 ustawy – Prawo energetyczne praca mikroinstalacji o mocy
zainstalowanej większej niż 10 kW może być ograniczona w przypadku wystąpienia
zagrożenia pracy sieci na polecenie OSD, do którego sieci przyłączona jest dana
mikroinstalacja lub w celu bilansowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (dalej

-- 3 of 6 --

KSE) na polecenie OSP. Mikroinstalacje o mocy zainstalowanej do 10 kW nie podlegają
poleceniom redysponowania. Jednak jak wskazano powyżej automatyczne wyłączanie
mikroinstalacji prosumenckich wynika głównie z lokalnych problemów napięciowych na
poziomie sieci niskiego napięcia i nie jest związane z poleceniami wydawanymi przez
operatorów systemów elektroenergetycznych.
Wskazać również należy, że na zasadzie wyrażonej w art. 23 ustawy – Prawo energetyczne
uprawnienia kontrolne w stosunku do operatorów systemów dystrybucyjnych posiada
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE). Organ ten reguluje działalność
przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą - Prawo energetyczne i polityką
energetyczną państwa, a w swym postępowaniu jest zobowiązany do równoważenia
zarówno interesów przedsiębiorstw energetycznych jak i odbiorców energii. Zakres
uprawnień kontrolnych Prezesa URE obejmuje m.in. kontrolę realizacji planów rozwoju sieci
– w tym zgodności z wytycznymi i zaleceniami Prezesa URE, kontrolę jakości obsługi
odbiorców – w zakresie standardów technicznych i jakościowych a także kontrolę
obowiązków koncesyjnych – sprawdzanie czy operatorzy spełniają warunki wynikające z
koncesji.
Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 81 ustawy – Prawo energetyczne odbiorca
końcowy – a więc także prosument, którego praw dotyczy wykonywanie obowiązków przez
operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, może zawiadomić Prezesa
URE o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez tych operatorów obowiązków
określonych w ustawie. W takim wypadku Prezes URE jest zobowiązany do przekazania
informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia.
3. Jakie są plany rządu dotyczące modernizacji i rozbudowy infrastruktury
przesyłowej oraz dystrybucyjnej, aby uniknąć blokowania odbioru energii od
prosumentów i zapewnić rozwój odnawialnych źródeł energii zgodnie z celami
transformacji energetycznej?
Wyjaśnić należy, że na zasadzie określonej w art. 16 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. –
Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.) przedsiębiorstwa energetyczne
zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej są zobowiązane do
sporządzania dla obszaru swojego działania plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego
i przyszłego zapotrzebowania na energię. Projekty planów podlegają uzgodnieniu z
Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki działającym w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw energii.
Zgodnie z uzgodnionymi planami rozwoju na lata 2023–2028, łączne nakłady inwestycyjne
pięciu największych operatorów systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego w
Polsce, w tym okresie wyniosą 72,7 mld zł. (w cenach stałych z 2023 r.).
W 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki uzgodnił przedłożony przez operatora
systemu przesyłowego elektroenergetycznego (PSE S.A.) projekt planu rozwoju w zakresie
zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata
2025‒ 2034. Plan zakłada nakłady inwestycyjne na poziomie 66 425,76 mln zł (dane w
cenach stałych z 2024 r.).1
1 Sprawozdanie z działalności Prezesa URE w 2024 r., Warszawa 2025, str. 135.

-- 4 of 6 --

Podkreślić należy także, że w ostatnich latach operatorzy systemu dystrybucyjnego (OSD)
uzyskali dostęp do rekordowo wysokiego poziomu finansowania inwestycji w sieci
elektroenergetyczne, obejmującego zarówno dotacje, jak i preferencyjne pożyczki.
Kluczowym źródłem wsparcia jest Krajowy Plan Odbudowy (KPO), w szczególności
komponent G1.2.4, który przeznacza 4,1 mld zł w formie dotacji na budowę lub
modernizację 880 km sieci dystrybucyjnych, w tym powiązanych stacji, oraz integrację
funkcji inteligentnych sieci. Inwestycja ma na celu wsparcie budowy, modernizacji i
cyfryzacji sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej obsługujących głównie obszary
wiejskie, m.in. w celu umożliwienia przyłączenia nowych odnawialnych źródeł energii na
tych obszarach.
Ponadto w ramach komponentu G3.1.4 w KPO funkcjonuje Fundusz Wsparcia Energetyki
z budżetem 71 mld zł w formie preferencyjnych pożyczek. Środki te przeznaczone są m.in.
na modernizację i rozbudowę sieci dystrybucyjnych i przesyłowych – operatorzy sieciowi
zawarli już umowy na ponad 50 mld zł.
Dodatkowo, Fundusz Modernizacyjny oferuje 1 mld zł w grantach na wdrażanie liczników
zdalnego odczytu i powiązaną infrastrukturę IT dla OSD, co umożliwia rozwój inteligentnych
usług energetycznych. Z kolei program Fundusze Europejskie na Klimat, Infrastrukturę i
Środowisko (FEnIKS) przewiduje ponad 3 mld zł w dotacjach na rozwój sieci
elektroenergetycznych dla OSD i OSP, a program Fundusze Europejskie dla Polski
Wschodniej – blisko 900 milionów zł na inteligentne sieci dystrybucyjne.
Łączna pula dostępnych środków na rozwój sieci elektroenergetycznych (przesyłowych i
dystrybucyjnych) wynosi dziś ok. 15 mld zł w dotacjach i ponad 50 mld zł w pożyczkach.
4. Czy brak wskazań oddawanej energii do sieci w godzinach największego
nasłonecznienia może wynikać z niewydolności lokalnej sieci energetycznej i czy
ministerstwo prowadzi w tym zakresie kontrolę operatorów?
Brak wskazań energii oddawanej do sieci w godzinach największego nasłonecznienia może
wynikać z ograniczonej przepustowości lokalnej sieci elektroenergetycznej, szczególnie na
obszarach o dużej koncentracji mikroinstalacji prosumenckich. Zjawisko to jest okresowo
obserwowane przez operatorów systemów dystrybucyjnych i stanowi naturalne wyzwanie
w procesie transformacji energetycznej.
Skutecznym rozwiązaniem ograniczającym to zjawisko jest montaż magazynu energii, który
pozwala na gromadzenie nadwyżek energii wytworzonej w godzinach szczytowej produkcji
i wykorzystanie jej w późniejszym czasie, gdy zapotrzebowanie jest wyższe. Takie
rozwiązanie przyczynia się do stabilizacji pracy sieci elektroenergetycznej, zwiększenia
autokonsumpcji energii oraz poprawy efektywności ekonomicznej instalacji
fotowoltaicznej.
Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, prosument energii odnawialnej
to odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł
energii na własne potrzeby w mikroinstalacji. W tym kontekście system rozliczeń net-billing
stanowi korzystne rozwiązanie dla prosumentów, pod warunkiem dążenia do jak najwyższej
autokonsumpcji wytworzonej energii.
Takie podejście pozwala ograniczać lokalne przeciążenia sieci, stabilizować jej pracę oraz
zwiększać efektywność energetyczną całego systemu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
prowadzi ciągłe działania wspierające rozwój magazynów energii, które umożliwiają

-- 5 of 6 --

prosumentom gromadzenie nadwyżek energii i wykorzystywanie ich w późniejszym czasie,
zamiast oddawania do sieci w godzinach szczytowej produkcji.
W zakresie powyższego Ministerstwo Klimatu i Środowiska obecnie realizuje priorytet
Rządu RP, jakim jest przyłączenie 200 tysięcy przydomowych magazynów energii. Celem
tego działania jest znaczące zwiększenie poziomu autokonsumpcji energii wytwarzanej z
mikroinstalacji OZE, co przyczyni się do odciążenia sieci elektroenergetycznej, poprawy
bezpieczeństwa energetycznego odbiorców końcowych oraz pełniejszego wykorzystania
lokalnych zasobów energii odnawialnej.
Równolegle prowadzone są analizy dotyczące nowej edycji programu dotacyjnego dla
prosumentów, realizowane we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej. Program ten będzie ukierunkowany na wsparcie zakupu
przydomowych magazynów energii, co pozwoli zwiększyć autokonsumpcję energii i
poprawić efektywność pracy instalacji fotowoltaicznych. Szczegóły dotyczące zakresu
wspieranych technologii, budżetu oraz harmonogramu naboru zostaną ogłoszone po
zakończeniu analiz.
Jednocześnie Ministerstwo prowadziło prace legislacyjne zmierzające do ponownego
wprowadzenia rozwiązań dotyczących relacji pomiędzy mocą magazynu energii a mocą
instalacji fotowoltaicznej, które były przewidziane w nowelizacji ustawy – Prawo
energetyczne (art. 7 ust. 8d12). Projekt ten zakładał, że w przypadku przyłączenia do sieci
dystrybucyjnej mikroinstalacji z magazynem energii elektrycznej, do mocy zainstalowanej
mikroinstalacji nie wlicza się mocy magazynu energii, o ile moc magazynu nie przekracza
2,2-krotności mocy mikroinstalacji, a łączna moc wprowadzana do sieci nie jest większa niż
moc mikroinstalacji. Ustawa zawierająca te przepisy została zawetowana, jednak
ministerstwo zamierza je ponownie wprowadzić w ramach kolejnych prac legislacyjnych.
Uprzejmie wyjaśniam, że opóźnienie w przekazaniu odpowiedzi na interpelację wynikało z
konieczności uzyskania niezbędnych informacji od Ministerstwa Energii, wkład otrzymałam
w dniu 27 października 2025 r.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Pan Szymon Hołownia, Marszałek Sejmu RP
- Pan Miłosz Motyka, Minister Energii
- Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 6 of 6 --