Interpelacja w sprawie leczenia endometriozy i wdrażania zapowiedzianych rozwiązań systemowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9998
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia endometriozy i wdrażania zapowiedzianych rozwiązań systemowych
Zgłaszający: Urszula Nowogórska
Data wpływu: 26-05-2025
Szanowna Pani Minister,
endometrioza jest przewlekłą chorobą dotykającą ogromnej liczby kobiet w Polsce. Powoduje ona silny ból, niepłodność i znacząco obniża jakość życia pacjentek. Mimo to diagnostyka tej choroby trwa średnio kilka lat, a dostęp do skutecznego leczenia jest nadal bardzo ograniczony. Kobiety z zaawansowaną postacią endometriozy często pozostają bez odpowiedniej opieki, ponieważ brakuje wyspecjalizowanych ośrodków, kompleksowego podejścia oraz dedykowanego finansowania. W wypowiedzi z dnia 21.05.2025 r. zapowiedziała Pani zmiany systemowe w zakresie leczenia endometriozy – w tym opracowanie nowego standardu opieki, utworzenie wyspecjalizowanych centrów leczenia oraz rozpoczęcie finansowania świadczeń w ramach NFZ od 1 lipca 2025 r. Wskazano również, że tylko wybrane, doświadczone zespoły wielospecjalistyczne będą mogły prowadzić leczenie tej choroby, a lekarze mają zostać odpowiednio przeszkoleni. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaki jest szczegółowy harmonogram wdrożenia zapowiedzianych zmian, w tym terminy:
- skierowania standardu opieki do konsultacji publicznych,
- podpisania pierwszych umów z placówkami,
- rozpoczęcia udzielania świadczeń finansowanych z NFZ?
2. Jakie będą kryteria wyboru ośrodków, które zostaną uprawnione do leczenia endometriozy w zaawansowanej postaci? Czy będą uwzględnione takie aspekty jak: doświadczenie zespołu, wyposażenie techniczne, liczba wykonanych zabiegów operacyjnych, dostęp do różnych specjalistów?
3. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia planuje monitorować wdrażanie programu? Czy planowane jest cykliczne raportowanie postępów (np. liczby leczonych pacjentek, wykonanych operacji, czasów oczekiwania)?
4. Jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na realizację programu leczenia endometriozy? Czy zostaną zapewnione dodatkowe fundusze poza standardowym budżetem NFZ? Czy przewidziano rezerwy celowe lub wsparcie z innych źródeł publicznych?
5. Czy w ramach planowanych działań przewidziane są programy szkoleniowe dla lekarzy, a także działania informacyjne i edukacyjne skierowane do pacjentek i społeczeństwa? Endometrioza pozostaje jedną z najbardziej niedodiagnozowanych i zaniedbanych chorób kobiecych w Polsce. Deklaracje Ministerstwa Zdrowia budzą nadzieję na poprawę sytuacji, jednak kluczowe jest ich konsekwentne i przejrzyste wdrożenie. W imieniu wielu pacjentek apeluję o szczególną staranność w realizacji tego programu oraz bieżące informowanie opinii publicznej o postępach.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7680 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.742.48.2025.MGL
Warszawa, 02 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9998 Poseł Urszuli Nowogórskiej w sprawie leczenia
endometriozy i wdrażania zapowiedzianych rozwiązań systemowych, uprzejmie informuję.
Odnosząc się do pytania 1 i 2, należy wskazać, że projekt rozporządzenia zmieniający
rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (MZ
1777) wprowadzający świadczenie kompleksowej opieki nad świadczeniobiorcą z
endometriozą (KOS-ENDO), został skierowany do konsultacji publicznych i opiniowania w
dniu 18 kwietnia 2025 r. Termin zakończenia tych konsultacji upłynął w dniu 9 maja 2025
r., a komplet dokumentów wraz z raportem związanym z przebiegiem konsultacji oraz
rozstrzygnięciem uwag zgłoszonych podczas konsultacji jest dostępny na stronie
internetowej Rządowego Centrum Legislacji https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397000
Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu
5 czerwca 2025 roku.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego wprowadzającego KOS-ENDO,
określono minimalne, dodatkowe warunki realizacji nowego modelu opieki zarówno dla
kryteriów kwalifikacji do leczenia operacyjnego zaawansowanej endometriozy (głębokiej)
jak i zakresu świadczenia z uwzględnieniem kompleksowej diagnostyki, w tym konsultacji
specjalistycznych (fizjoterapeuty, psychologa, osoby planującej dietę) i badań obrazowych,
endoskopowych, patomorfologicznych pobranego materiału tkankowego, leczenia
zabiegowego oraz leczenia zachowawczego przed i pooperacyjnego. Dodatkowo
świadczeniodawcy chcący realizować KON-ENDO powinni zapewnić udokumentowaną
koordynację procesu diagnostyczno – terapeutycznego prowadzoną przez lekarza
specjalistę w dziedzinie położnictwa i ginekologii z udokumentowanym doświadczeniem
obejmującym wykonanie w ostatnim roku w roli operatora co najmniej 40 zabiegów w
zakresie zaawansowanej endometriozy (głębokiej), potwierdzone przez konsultanta
krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii, który ustala indywidualny plan leczenia
zachowawczego lub wspomagającego, lub zabiegowego.
Natomiast na podstawie wytycznych praktyki klinicznej i rekomendacji dotyczących
diagnostyki i leczenia endometriozy oraz danych Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji, pacjentki z endometriozą zaawansowaną (głęboką) powinny być diagnozowane
i leczone w wysoko wyspecjalizowanych, referencyjnych ośrodkach leczenia endometriozy,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w których jest możliwość zapewnienia wielospecjalistycznej opieki. Tym samym zakłada się,
że z uwagi na złożony charakter dolegliwości związanych z endometriozą, realizacja
nowego modelu opieki powinna być prowadzona (od rozpoczęcia terapii do jej zakończenia)
w jednym podmiocie leczniczym, celem zapewnienia ciągłości i spójności leczenia, a także
właściwej koordynacji całego procesu na różnych jego etapach, co wydaje się być
szczególnie istotnym aspektem zwłaszcza w zaawansowanych stadiach choroby.
Planowany termin wejścia w życie rozporządzenia to dzień 1 lipca 2025 r. Termin ten jest
podyktowany koniecznością pilnego zapewnienia pacjentkom z endometriozą poprawy
dostępu do kompleksowej diagnostyki i leczenia tej przewlekłej choroby. Należy
jednocześnie wskazać, że z dniem 1 lipca 2025 r. kobiety uzyskają dostęp nie tylko do
interdyscyplinarnego modelu kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcą
z endometriozą, ale również do nowej procedury pn. „Wycięcie ogniska gruczolistości
śródmacicznej z zatoki Douglasa” związanej z leczeniem operacyjnym endometriozy
zaawansowanej (głębokiej).
Odpowiadając na pytanie nr 3, uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z
2024 r., poz. 146), kompetencje do monitorowania oraz oceny jakości i dostępności do
świadczeń na terenach poszczególnych województw posiada Narodowy Fundusz Zdrowia.
Na podstawie danych sprawozdawczych przekazywanych przez świadczeniodawców
realizujących nowy model kompleksowej opieki do właściwego oddziału wojewódzkiego
NFZ, będzie możliwe uzyskanie informacji o liczbie pacjentek objętych opieką w ramach
KOS-ENDO jak i liczbie wykonanych operacji, a także czasów oczekiwania na świadczenie.
Pragnę jednocześnie nadmienić, że zgodnie z lp. 71 do ww. rozporządzenia Ministra
Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego,
świadczeniodawca realizujący zabieg operacyjny endometriozy, celem oceny efektu
zastosowanego leczenia, powinien zapewnić monitorowanie po zabiegu w następujących
termiach: – po upływie 3 miesięcy, po upływie 6 miesięcy oraz przez koleje 3 lata i nie
rzadziej niż raz na 12 miesięcy.
Odpowiadając na pytanie 4, uprzejmie informuję, że środki finansowe na realizację
świadczeń opieki zdrowotnej wynikających z wejścia w życie ww. zmiany rozporządzenia
zostały zabezpieczone przez NFZ ze środków pochodzących z dotacji podmiotowej na 2025
r. Szacuje się, że wprowadzenie w życie modelu kompleksowej opieki specjalistycznej nad
pacjentką z endometriozą, zgodnie z projektowanymi warunkami realizacji, będzie wiązało
się z dodatkowymi wydatkami po stronie płatnika publicznego w wysokości około 48,2 mln
zł w skali pierwszego roku realizacji. Biorąc pod uwagę planowany termin wejścia w życie
projektowanej zmiany tj. od 1 lipca 2025 r., należy spodziewać się, że koszt ten będzie
proporcjonalnie niższy i wyniesie odpowiednio 24,1 mln zł do końca 2025 r., co stanowi
50% uprzednio prognozowanych kosztów. Wyliczenie zostało dokonane na podstawie
danych przekazanych przez AOTMiT. Przyszłe prognozy pozwolą oszacować potencjalne
wydatki płatnika publicznego w kolejnych latach realizacji świadczenia. Tym samym
ewentualne skutki finansowe wynikające z wyższych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej
w przyszłości, podyktowane większą niż wstępnie planowano liczbą pacjentów objętych
Kompleksową opieką specjalistyczną nad świadczeniobiorcą z endometriozą, również
zostaną zabezpieczone w planie finansowym NFZ na 2026 r. i na kolejne lata.
Odpowiadając na pytanie 5, uprzejmie informuję, że przedmiotowy model KOS-ENDO nie
podejmuje kwestii organizacji szkoleń personelu medycznego, natomiast niewątpliwie
realizacja zabiegów zaawansowanej endometriozy może stanowić okazję do optymalizacji
procesów diagnostyczno - terapeutycznych jak i doskonalenia kadry medycznej w realizacji
zabiegów endometriozy zaawansowanej poprzez zwiększenie kompetencji personelu
medycznego w omawianym zakresie.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ewentualne działania informacyjne oraz edukacyjne skierowane do pacjentek i
społeczeństwa, będą realizowane w miarę potrzeb, natomiast obecnie nie są planowane
dodatkowe inicjatywy w tym związane. Pacjentki kwalifikujące się do leczenia w ramach
KOS-ENDO powinny uzyskać pełną informację o dostępnych metodach leczenia podczas
wizyty u lekarza specjalisty, który ocenia stan zdrowia pacjentek i wskazuje dalszy przebieg
leczenia na podstawie wyników wykonanych badań diagnostycznych, zgodnie z aktualną
wiedzą medyczną.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --