Interpelacja nr 9990
Interpelacja w sprawie problemu zarastania jezior
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemu zarastania jezior
Interpelacja nr 9990
do ministra infrastruktury
w sprawie problemu zarastania jezior
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 26-05-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Informacja, którą uzyskałam z Ministerstwa Infrastruktury w sprawie podejmowanych aktualnie analiz dotyczących ponad 11 tysięcy zgłoszonych podczas konsultacji społecznych uwag i wniosków do sporządzonych przez PGW Wody Polskie planów utrzymania wód daje nadzieję, że zostaną one uwzględnione w projektach dokumentów. Często bowiem osoby, które od dziesiątków lat żyją w pobliżu cieków wodnych, znają je dobrze i wiedzą z doświadczenia, jakie działania doprowadzają do ich zdegradowania.
Przy tej okazji chciałabym zwrócić uwagę Pana Ministra na zgłaszany mi problem postępującej sukcesji ekologicznej lubuskich jezior. Jak wskazują mieszkańcy, w ciągu ostatnich 80 lat jeziora i małe zbiorniki wodne w województwie lubuskim zostały mocno zdegradowane. Można zaobserwować, iż znikają one, pozostawiając po sobie bagno. W warunkach naturalnych zarastanie jest procesem powolnym i zrównoważonym. Jednak działalność człowieka, poprzez przyspieszenie eutrofizacji, czyli nadmiernego wzbogacenia w związki biogenne oraz zmianę warunków hydrologicznych znacznie nasila ten proces. Dziś, gdy roślinność wodna, między innymi trzcina, szybko się rozprzestrzenia i przybywa wielu wilgociolubnych drzew-samosiejek, takich jak olcha, gromadzące się osady, w tym rozkładające się liście i części roślin sprawiają, że warstwa mułu każdego roku zwiększa się i na dnie jezior brakuje tlenu, jest za to duża ilość szkodliwych gazów błotnych. Substancje te, wnikając do wód gruntowych, mogą wywołać szereg negatywnych konsekwencji zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia człowieka. Wiele gatunków ryb i innych organizmów wodnych, które wymagały czystych i dobrze natlenionych wód, wyginęło lub znacznie ograniczyło swoją liczebność. Przykładem są raki. Gazowe zanieczyszczenia pogarszają jakość wód podziemnych, czyniąc je także nieprzydatnymi do celów spożywczych oraz sanitarnych.
Ten stan może mieć wpływ na zmniejszenie się liczby zbiorników wodnych stanowiących rezerwy wody pitnej. W dobie zmian klimatu, których efektem jest coraz większa susza odnotowywana także w województwie lubuskim, brak wody staje się realnym problemem i należy podjąć pilne działania, by mu przeciwdziałać.
Mając na uwadze powyższe oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do opisanego problemu zarastania jezior?
Czy ministerstwo podejmie analizy, w jaki sposób ograniczyć procesy, które degradują akweny, w szczególności w jaki sposób oczyszczać brzegi jezior, tak by systematycznie się nie kurczyły?
Czy takie działania są możliwe do wdrożenia właśnie w ramach analizowanych planów utrzymania wód? Jeśli nie, co stoi na przeszkodzie?
Czy ministerstwo planuje stworzyć kompleksowy program ochrony jezior w powyższym kontekście?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 9990
do ministra infrastruktury
w sprawie problemu zarastania jezior
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 26-05-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Informacja, którą uzyskałam z Ministerstwa Infrastruktury w sprawie podejmowanych aktualnie analiz dotyczących ponad 11 tysięcy zgłoszonych podczas konsultacji społecznych uwag i wniosków do sporządzonych przez PGW Wody Polskie planów utrzymania wód daje nadzieję, że zostaną one uwzględnione w projektach dokumentów. Często bowiem osoby, które od dziesiątków lat żyją w pobliżu cieków wodnych, znają je dobrze i wiedzą z doświadczenia, jakie działania doprowadzają do ich zdegradowania.
Przy tej okazji chciałabym zwrócić uwagę Pana Ministra na zgłaszany mi problem postępującej sukcesji ekologicznej lubuskich jezior. Jak wskazują mieszkańcy, w ciągu ostatnich 80 lat jeziora i małe zbiorniki wodne w województwie lubuskim zostały mocno zdegradowane. Można zaobserwować, iż znikają one, pozostawiając po sobie bagno. W warunkach naturalnych zarastanie jest procesem powolnym i zrównoważonym. Jednak działalność człowieka, poprzez przyspieszenie eutrofizacji, czyli nadmiernego wzbogacenia w związki biogenne oraz zmianę warunków hydrologicznych znacznie nasila ten proces. Dziś, gdy roślinność wodna, między innymi trzcina, szybko się rozprzestrzenia i przybywa wielu wilgociolubnych drzew-samosiejek, takich jak olcha, gromadzące się osady, w tym rozkładające się liście i części roślin sprawiają, że warstwa mułu każdego roku zwiększa się i na dnie jezior brakuje tlenu, jest za to duża ilość szkodliwych gazów błotnych. Substancje te, wnikając do wód gruntowych, mogą wywołać szereg negatywnych konsekwencji zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia człowieka. Wiele gatunków ryb i innych organizmów wodnych, które wymagały czystych i dobrze natlenionych wód, wyginęło lub znacznie ograniczyło swoją liczebność. Przykładem są raki. Gazowe zanieczyszczenia pogarszają jakość wód podziemnych, czyniąc je także nieprzydatnymi do celów spożywczych oraz sanitarnych.
Ten stan może mieć wpływ na zmniejszenie się liczby zbiorników wodnych stanowiących rezerwy wody pitnej. W dobie zmian klimatu, których efektem jest coraz większa susza odnotowywana także w województwie lubuskim, brak wody staje się realnym problemem i należy podjąć pilne działania, by mu przeciwdziałać.
Mając na uwadze powyższe oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do opisanego problemu zarastania jezior?
Czy ministerstwo podejmie analizy, w jaki sposób ograniczyć procesy, które degradują akweny, w szczególności w jaki sposób oczyszczać brzegi jezior, tak by systematycznie się nie kurczyły?
Czy takie działania są możliwe do wdrożenia właśnie w ramach analizowanych planów utrzymania wód? Jeśli nie, co stoi na przeszkodzie?
Czy ministerstwo planuje stworzyć kompleksowy program ochrony jezior w powyższym kontekście?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9019 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.41.2025
Warszawa, 16 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9990 Poseł na Sejm RP, Pani Katarzyny Osos, w sprawie
problemu zarastania jezior, przekazuję poniższe informacje.
Ministerstwo Infrastruktury wraz z podległym mu Państwowym Gospodarstwem
Wodnym Wody Polskie (dalej PGW Wody Polskie) podejmuje liczne działania mające na
celu szeroko pojętą ochronę wód. Działania te obejmują działania planistyczne,
techniczne oraz nietechniczne, w tym ograniczenie zrzutów ścieków niedostatecznie
oczyszczanych do wód czy ochronę przez zanieczyszczeniem azotanami ze źródeł
rolniczych.
W zakresie działań uwzględnionych w Planach utrzymania wód (dalej PUW) informuję, że
PGW Wody Polskie opracowuje plany w celu identyfikacji odcinków wód z potencjalnymi
zagrożeniami dla swobodnego przepływu wód oraz spływu lodu, które generują ryzyko
wystąpienia niekorzystnych zjawisk (podtopień, powodzi) zagrażających ludziom, ich
mieniu lub infrastrukturze. W oparciu o zidentyfikowane zagrożenia w projektach
dokumentów zaplanowano przyszłe ewentualne działania utrzymaniowe. Katalog działań,
które mogą znaleźć się w planach utrzymania wód jest określony w art. 227 ust. 3 ustawy
Prawo wodne1. Są to:
a) wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych,
b) usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód
powierzchniowych,
c) usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód
powierzchniowych,
d) usuwanie ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz
wynikających z działalności człowieka,
e) zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz ich
zabudowę biologiczną,
1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087)
-- 1 of 4 --
2
f) udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów
utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu,
g) remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wód: ubezpieczeń
w obrębie urządzeń wodnych oraz budowli regulacyjnych,
h) rozbiórka lub modyfikacja tam bobrowych oraz zasypywanie nor bobrów lub nor innych
zwierząt w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych.
Warto również zaznaczyć, że PGW Wody Polskie realizuje działania utrzymaniowe wód,
polegające na zachowaniu stanu dna lub brzegów jezior w przypadkach ściśle określonych
w art. 227 ust. 2 prawa wodnego, celem zapewnienia:
a) ochrony przed powodzią lub usuwania skutków powodzi,
b) spływu lodu oraz przeciwdziałania powstawaniu niekorzystnych zjawisk lodowych,
c) warunków umożliwiających korzystanie z wód, w tym utrzymywania zwierciadła wody
na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie urządzeń wodnych, obiektów mostowych,
rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń,
d) warunków eksploatacyjnych śródlądowych dróg wodnych określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze
śródlądowej,
e) działania urządzeń wodnych, w szczególności ich odpowiedniego stanu technicznego
i funkcjonalnego.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, przy planowaniu
i wykonywaniu prac utrzymaniowych, a także przy procedowaniu nowych PUW,
wykorzystywane są zalecenia wskazane w opracowaniu pn. Katalog dobrych praktyk
w zakresie robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniem zasad ich
wdrażania, które mają na celu zminimalizowanie możliwych negatywnych oddziaływań
działań utrzymaniowych na środowisko. Zgodnie ze wskazaniami ww. publikacji,
w przypadku nadmiernego zarastania wód z powodu eutrofizacji wód, prace
utrzymaniowe polegające na wykaszaniu roślinności na brzegach lub usuwaniu roślinności
korzeniącej się w dnie, są jedynie doraźnym rozwiązaniem problemu. Należy zastosować
trwałe rozwiązania alternatywne polegające m.in. na: zapewnieniu stref buforowych
wzdłuż brzegów, właściwym zarządzaniu nawożeniem w zlewni i jego kontroli,
wprowadzeniu zadrzewień ograniczających nadmierne oświetlenie słoneczne.
Ww. zakresy działań wykraczają jednak poza ustawowy katalog zawarty w art. 227 ust. 3
Prawa wodnego, będący także przedmiotem PUW. Należy jednocześnie zaznaczyć, że
działania związane z ograniczeniem eutrofizacji ze zlewni czy rekultywacji jezior są
przedmiotem innych dokumentów, m.in. Planów gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy (dalej PGW).
Na potrzeby aktualnie obowiązujących PGW, przyjętych w 2023 r. dla poszczególnych
jednolitych części wód powierzchniowych (dalej JCWP) zaplanowano szereg działań
naprawczych ukierunkowanych na poprawę stanu wód. Zaplanowane działania
-- 2 of 4 --
3
zweryfikowano pod względem możliwości likwidacji/redukcji presji znaczących,
zidentyfikowanych w danej JCWP, powodujących ryzyko nieosiągnięcia celów
środowiskowych.
Dla JCWP obejmujących jeziora położone na terenie województwa lubuskiego
zaplanowano blisko 400 działań naprawczych. Ich realizację przypisano wielu instytucjom
regionalnym i krajowym, m.in.: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gorzowie
Wielkopolskim, Zespołowi Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego, lokalnym
gminom i podlegającym im przedsiębiorstwom wodno-kanalizacyjnym, PGW Wody
Polskie i innym.
Odnosząc się do kwestii ograniczenia zrzutów nieoczyszczonych ścieków należy zaznaczyć,
że Polska przystępując do Unii Europejskiej zobowiązała się do wypełnienia do końca 2015
r. wymagań dotyczących systemów kanalizacji i oczyszczalni ścieków komunalnych,
wynikających z dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej
oczyszczania ścieków komunalnych tzw. dyrektywy ściekowej. Podstawowym
instrumentem wdrożenia postanowień dyrektywy ściekowej jest Krajowy program
oczyszczania ścieków komunalnych (dalej KPOŚK). Celem KPOŚK, poprzez realizację
ujętych w nim inwestycji, jest ograniczenie zrzutów niedostatecznie oczyszczanych
ścieków, a co za tym idzie – ochrona środowiska wodnego przed ich niekorzystnymi
skutkami. KPOŚK jest dokumentem strategicznym, w którym oszacowano potrzeby
i określono działania na rzecz wyposażenia aglomeracji o równoważnej liczbie
mieszkańców wynoszącej ponad 2 000, w systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków
komunalnych.
Należy także zauważyć, że ochrona wód powierzchniowych w tym jezior obejmuje także
redukcję, zanieczyszczeń pochodzących z rolnictwa. Skutkiem nadmiernej ilości azotu
trafiającego za pomocą spływu powierzchniowego do wód jest ich zanieczyszczenie
i eutrofizacja, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w azot i fosfor. Najbardziej
podatne na eutrofizację są wody stojące, czyli wody w jeziorach oraz innych naturalnych
zbiornikach wodnych. Właściwe i zrównoważone stosowanie nawozów, pozwoli na
zminimalizowanie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzenia rolniczego, dzięki czemu
nastąpi ograniczenie eutrofizacji wód, co pozytywnie wpłynie na zdrowie i jakość życia
ludzi oraz poprawi stan środowiska naturalnego.
Od 2018 r. wszystkie podmioty prowadzące produkcję rolną, w tym działy specjalne
produkcji rolnej oraz działalność, w ramach której są przechowywane i stosowane nawozy
naturalne są zobowiązane do stosowania Programu działań, mających na celu
zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (dalej Program azotanowy), który jest
odpowiedzią na konieczność pełnego wdrożenia dyrektywy 91/676/EWG, tzw. dyrektywy
azotanowej.
-- 3 of 4 --
4
Wprowadzając ogólnokrajowy Program azotanowy wydłużono m.in. okres, w którym
stosowanie nawozów jest zabronione, a także zwiększono wymaganą pojemność miejsc
do przechowywania nawozów naturalnych. Uzupełnieniem Programu azotanowego jest
Zbiór zaleceń dobrej praktyki rolniczej, opracowywany przez ministra właściwego do
spraw rolnictwa, który zawiera propozycje działań do dobrowolnego stosowania.
Odnosząc się do kwestii przeciwdziałania skutkom suszy informuję, że na poziomie kraju
podejmowane działania są realizowane zgodnie z Planem przeciwdziałania skutkom suszy
(dalej PPSS). Ograniczenie skutków suszy zgodnie z PPSS jest prowadzone przez działania,
zarówno techniczne, w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak kształtowanie
odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS wymaga wdrażania przez
współdziałanie, co oznacza, że jest prowadzone przy zaangażowaniu społeczeństwa,
zwłaszcza przedstawicieli władz samorządowych, środowisk naukowych, przedsiębiorców
oraz organizacji społecznych.
Warto również nadmienić, ze aktualnie trwają prace w zakresie przeglądu i aktualizacji
PPSS, prowadzone przez PGW Wody Polskie. Zakończenie całości prac nad aktualizacją
PPSS przewidziane jest w II kwartale 2027 r.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.41.2025
Warszawa, 16 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9990 Poseł na Sejm RP, Pani Katarzyny Osos, w sprawie
problemu zarastania jezior, przekazuję poniższe informacje.
Ministerstwo Infrastruktury wraz z podległym mu Państwowym Gospodarstwem
Wodnym Wody Polskie (dalej PGW Wody Polskie) podejmuje liczne działania mające na
celu szeroko pojętą ochronę wód. Działania te obejmują działania planistyczne,
techniczne oraz nietechniczne, w tym ograniczenie zrzutów ścieków niedostatecznie
oczyszczanych do wód czy ochronę przez zanieczyszczeniem azotanami ze źródeł
rolniczych.
W zakresie działań uwzględnionych w Planach utrzymania wód (dalej PUW) informuję, że
PGW Wody Polskie opracowuje plany w celu identyfikacji odcinków wód z potencjalnymi
zagrożeniami dla swobodnego przepływu wód oraz spływu lodu, które generują ryzyko
wystąpienia niekorzystnych zjawisk (podtopień, powodzi) zagrażających ludziom, ich
mieniu lub infrastrukturze. W oparciu o zidentyfikowane zagrożenia w projektach
dokumentów zaplanowano przyszłe ewentualne działania utrzymaniowe. Katalog działań,
które mogą znaleźć się w planach utrzymania wód jest określony w art. 227 ust. 3 ustawy
Prawo wodne1. Są to:
a) wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych,
b) usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód
powierzchniowych,
c) usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód
powierzchniowych,
d) usuwanie ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz
wynikających z działalności człowieka,
e) zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz ich
zabudowę biologiczną,
1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087)
-- 1 of 4 --
2
f) udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów
utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu,
g) remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wód: ubezpieczeń
w obrębie urządzeń wodnych oraz budowli regulacyjnych,
h) rozbiórka lub modyfikacja tam bobrowych oraz zasypywanie nor bobrów lub nor innych
zwierząt w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych.
Warto również zaznaczyć, że PGW Wody Polskie realizuje działania utrzymaniowe wód,
polegające na zachowaniu stanu dna lub brzegów jezior w przypadkach ściśle określonych
w art. 227 ust. 2 prawa wodnego, celem zapewnienia:
a) ochrony przed powodzią lub usuwania skutków powodzi,
b) spływu lodu oraz przeciwdziałania powstawaniu niekorzystnych zjawisk lodowych,
c) warunków umożliwiających korzystanie z wód, w tym utrzymywania zwierciadła wody
na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie urządzeń wodnych, obiektów mostowych,
rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń,
d) warunków eksploatacyjnych śródlądowych dróg wodnych określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze
śródlądowej,
e) działania urządzeń wodnych, w szczególności ich odpowiedniego stanu technicznego
i funkcjonalnego.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, przy planowaniu
i wykonywaniu prac utrzymaniowych, a także przy procedowaniu nowych PUW,
wykorzystywane są zalecenia wskazane w opracowaniu pn. Katalog dobrych praktyk
w zakresie robót hydrotechnicznych i prac utrzymaniowych wraz z ustaleniem zasad ich
wdrażania, które mają na celu zminimalizowanie możliwych negatywnych oddziaływań
działań utrzymaniowych na środowisko. Zgodnie ze wskazaniami ww. publikacji,
w przypadku nadmiernego zarastania wód z powodu eutrofizacji wód, prace
utrzymaniowe polegające na wykaszaniu roślinności na brzegach lub usuwaniu roślinności
korzeniącej się w dnie, są jedynie doraźnym rozwiązaniem problemu. Należy zastosować
trwałe rozwiązania alternatywne polegające m.in. na: zapewnieniu stref buforowych
wzdłuż brzegów, właściwym zarządzaniu nawożeniem w zlewni i jego kontroli,
wprowadzeniu zadrzewień ograniczających nadmierne oświetlenie słoneczne.
Ww. zakresy działań wykraczają jednak poza ustawowy katalog zawarty w art. 227 ust. 3
Prawa wodnego, będący także przedmiotem PUW. Należy jednocześnie zaznaczyć, że
działania związane z ograniczeniem eutrofizacji ze zlewni czy rekultywacji jezior są
przedmiotem innych dokumentów, m.in. Planów gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy (dalej PGW).
Na potrzeby aktualnie obowiązujących PGW, przyjętych w 2023 r. dla poszczególnych
jednolitych części wód powierzchniowych (dalej JCWP) zaplanowano szereg działań
naprawczych ukierunkowanych na poprawę stanu wód. Zaplanowane działania
-- 2 of 4 --
3
zweryfikowano pod względem możliwości likwidacji/redukcji presji znaczących,
zidentyfikowanych w danej JCWP, powodujących ryzyko nieosiągnięcia celów
środowiskowych.
Dla JCWP obejmujących jeziora położone na terenie województwa lubuskiego
zaplanowano blisko 400 działań naprawczych. Ich realizację przypisano wielu instytucjom
regionalnym i krajowym, m.in.: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gorzowie
Wielkopolskim, Zespołowi Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego, lokalnym
gminom i podlegającym im przedsiębiorstwom wodno-kanalizacyjnym, PGW Wody
Polskie i innym.
Odnosząc się do kwestii ograniczenia zrzutów nieoczyszczonych ścieków należy zaznaczyć,
że Polska przystępując do Unii Europejskiej zobowiązała się do wypełnienia do końca 2015
r. wymagań dotyczących systemów kanalizacji i oczyszczalni ścieków komunalnych,
wynikających z dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej
oczyszczania ścieków komunalnych tzw. dyrektywy ściekowej. Podstawowym
instrumentem wdrożenia postanowień dyrektywy ściekowej jest Krajowy program
oczyszczania ścieków komunalnych (dalej KPOŚK). Celem KPOŚK, poprzez realizację
ujętych w nim inwestycji, jest ograniczenie zrzutów niedostatecznie oczyszczanych
ścieków, a co za tym idzie – ochrona środowiska wodnego przed ich niekorzystnymi
skutkami. KPOŚK jest dokumentem strategicznym, w którym oszacowano potrzeby
i określono działania na rzecz wyposażenia aglomeracji o równoważnej liczbie
mieszkańców wynoszącej ponad 2 000, w systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków
komunalnych.
Należy także zauważyć, że ochrona wód powierzchniowych w tym jezior obejmuje także
redukcję, zanieczyszczeń pochodzących z rolnictwa. Skutkiem nadmiernej ilości azotu
trafiającego za pomocą spływu powierzchniowego do wód jest ich zanieczyszczenie
i eutrofizacja, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w azot i fosfor. Najbardziej
podatne na eutrofizację są wody stojące, czyli wody w jeziorach oraz innych naturalnych
zbiornikach wodnych. Właściwe i zrównoważone stosowanie nawozów, pozwoli na
zminimalizowanie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzenia rolniczego, dzięki czemu
nastąpi ograniczenie eutrofizacji wód, co pozytywnie wpłynie na zdrowie i jakość życia
ludzi oraz poprawi stan środowiska naturalnego.
Od 2018 r. wszystkie podmioty prowadzące produkcję rolną, w tym działy specjalne
produkcji rolnej oraz działalność, w ramach której są przechowywane i stosowane nawozy
naturalne są zobowiązane do stosowania Programu działań, mających na celu
zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (dalej Program azotanowy), który jest
odpowiedzią na konieczność pełnego wdrożenia dyrektywy 91/676/EWG, tzw. dyrektywy
azotanowej.
-- 3 of 4 --
4
Wprowadzając ogólnokrajowy Program azotanowy wydłużono m.in. okres, w którym
stosowanie nawozów jest zabronione, a także zwiększono wymaganą pojemność miejsc
do przechowywania nawozów naturalnych. Uzupełnieniem Programu azotanowego jest
Zbiór zaleceń dobrej praktyki rolniczej, opracowywany przez ministra właściwego do
spraw rolnictwa, który zawiera propozycje działań do dobrowolnego stosowania.
Odnosząc się do kwestii przeciwdziałania skutkom suszy informuję, że na poziomie kraju
podejmowane działania są realizowane zgodnie z Planem przeciwdziałania skutkom suszy
(dalej PPSS). Ograniczenie skutków suszy zgodnie z PPSS jest prowadzone przez działania,
zarówno techniczne, w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak kształtowanie
odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS wymaga wdrażania przez
współdziałanie, co oznacza, że jest prowadzone przy zaangażowaniu społeczeństwa,
zwłaszcza przedstawicieli władz samorządowych, środowisk naukowych, przedsiębiorców
oraz organizacji społecznych.
Warto również nadmienić, ze aktualnie trwają prace w zakresie przeglądu i aktualizacji
PPSS, prowadzone przez PGW Wody Polskie. Zakończenie całości prac nad aktualizacją
PPSS przewidziane jest w II kwartale 2027 r.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --