Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do podwyższenia kwoty zasiłku macierzyńskiego kobietom ubezpieczonym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9981
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podjęcia działań prowadzących do podwyższenia kwoty zasiłku macierzyńskiego kobietom ubezpieczonym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 23-05-2025
Zwracam się z interpelacją poselską w sprawie podjęcia działań prowadzących do podwyższenia kwoty zasiłku macierzyńskiego kobietom ubezpieczonym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).
Zasiłek macierzyński wypłacany od 2016 roku wszystkim matkom nieubezpieczonym w ZUS, tak zwane kosiniakowe, wynosi 1 tys. zł miesięcznie niezależnie od tego, czy kobiety kiedykolwiek pracowały i zapłaciły jakiekolwiek składki. Ten mechanizm jest szczególnie niesprawiedliwy wobec matek – rolniczek ciężko pracujących na roli i regularnie opłacających KRUS.
Obecnie miesięczne obciążenie rolniczek składkami KRUS wynosi najczęściej, zależnie od wielkości gospodarstwa, od 203 zł do 812 zł plus obowiązkowe 257 zł składki zdrowotnej. Tymczasem wysokość kosiniakowego jest taka sama dla wszystkich matek nieubezpieczonych w ZUS, co budzi poczucie społecznej niesprawiedliwości. Matkom rolniczkom coraz trudniej jest akceptować fakt, że po urodzeniu dziecka otrzymują tyle samo pieniędzy, co matki nigdy niepracujące i nieopłacające żadnych składek.
Pojawia się zatem potrzeba zmiany systemu, czyli wprowadzenie mechanizmu różnicowania wysokości zasiłku macierzyńskiego zależnie od wysokości składek odprowadzonych na KRUS, analogicznie jak ma to miejsce w systemie ZUS.
Zwracam się o podjęcie odpowiednich działań oraz o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważa podjęcie działań legislacyjnych mających na celu wprowadzenie mechanizmu uzależniającego wysokość zasiłku macierzyńskiego w KRUS od wysokości opłaconych składek?
2. Jeśli tak, jaki jest harmonogram prac legislacyjnych w tym zakresie?
3. Ile matek będących rolniczkami, ubezpieczonych w KRUS, pobiera świadczenie kosiniakowe w 2025 r., a ile pobierało w latach 2016–2024 (proszę o rozbicie danych na lata)?
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4412 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 24 czerwca 2025 r.
Znak sprawy: DOS.zs.058.19.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 9981 posłanki na Sejm RP pani Urszuli
Pasławskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 99811 w sprawie podjęcia działań prowadzących do
podwyższenia kwoty zasiłku macierzyńskiego kobietom ubezpieczonym w Kasie
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad 1. „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważa podjęcie działań legislacyjnych
mających na celu wprowadzenie mechanizmu uzależniającego wysokość zasiłku
macierzyńskiego w KRUS od wysokości opłaconych składek?”
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. (1) o
ubezpieczeniu społecznym rolników, zasiłek macierzyński stanowi świadczenie
z ubezpieczenia emerytalno-rentowego i przysługuje osobie ubezpieczonej, która:
a) jest matką albo ojcem dziecka,
b) przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia
14. roku życia;
c) przyjęła na wychowanie dziecko i wystąpiła do sądu z wnioskiem o wszczęcie
postępowania w sprawie jego przysposobienia, w przypadku objęcia opieką dziecka
w wieku do ukończenia 14. roku życia;
d) przyjęła dziecko w wieku do 7. roku życia na wychowanie w ramach rodziny
1 Wpływ do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 30 maja 2025 r.
-- 1 of 3 --
zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, a w przypadku dziecka, wobec
którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10. roku życia.
Przez osobę ubezpieczoną uprawnioną do ww. zasiłku rozumie się osobę, która
podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy lub na wniosek
w pełnym zakresie (czyli objęta jest zarówno ubezpieczeniem wypadkowym,
chorobowym i macierzyńskim, jak i ubezpieczeniem emerytalno-rentowym) oraz
osobę podlegającą wyłącznie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy
lub na wniosek. Okres przez jaki może być pobierany zasiłek macierzyński (w
podstawowym okresie) to odpowiednio od 52 do 71 tygodni i zależy od liczby dzieci
urodzonych/przysposobionych/przyjętych na wychowanie. Zasiłek przysługuje
w wysokości świadczenia rodzicielskiego, o którym mowa w ustawie z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (2), tj. w wysokości 1000 zł
miesięcznie.
Zatem przepisy ustawy nie różnicują w zakresie ustalania wysokości zasiłku
macierzyńskiego poszczególnych grup ubezpieczonych. Zachowują jednocześnie
spójność z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Warto wskazać,
że również w zakresie uprawnień, o których mowa w art. 16a - 16c ustawy (1), dot.
finansowania z budżetu państwa składek za osoby, które sprawują osobistą opiekę
nad dzieckiem ubezpieczeni nie są różnicowani. Zasiłek macierzyński finansowany
jest z funduszu emerytalno-rentowego, niemniej częściowe finansowanie wydatków
na ten zasiłek ww. fundusz pozyskuje ze środków samofinansującego się Funduszu
Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w formie odpisu w wysokości
40% wydatków na zasiłki macierzyńskie. Pozostałe wydatki na zasiłki macierzyńskie
pokrywane są z dotacji budżetu państwa (art. 78 ust. 2 pkt 2a i 3 ustawy (1).
Mając powyższe na uwadze, informuję, że przepisy te zabezpieczają prawo do zasiłku
wszystkim grupom ubezpieczonych.
Ad 2. „Jeśli tak, jaki jest harmonogram prac legislacyjnych w tym zakresie?”
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi obecnie nie planuje prac legislacyjnych w
powyższym zakresie.
Ad 3. „Ile matek – rolniczek ubezpieczonych w KRUS pobiera w 2025 r. świadczenie
„kosiniakowe”, a ile pobierało w latach 2016 – 2024 (proszę o rozbicie danych na lata)?”
-- 2 of 3 --
Poniżej przekazuję dane dotyczące liczby kobiet, które w latach 2016-2024 i w roku
2025 r. pobrały/pobierają zasiłek macierzyński.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
1. ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 197, 620 i 621 )
2. ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r.
poz. 323, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Rok 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Liczba
osób
17 018 32 781 32 542 30 274 27 507 24 403 21 337 18 600 16 222 9 945
-- 3 of 3 --