Interpelacja nr 9980
Interpelacja w sprawie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia
Interpelacja nr 9980
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 23-05-2025
Działając zgodnie z art. 14 art. ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r, w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) powrót po zakończeniu okresu zatrudnienia.
Zgodnie z obecnym stanem prawnym, czyli art. 10f wymienionej wyżej ustawy, osoba z niepełnosprawnościami po podjęciu zatrudnienia traci automatycznie status uczestnika WTZ. Co w praktyce nie aktywizuje, ale zniechęca uczestników WTZ do prób sprawdzenia swoich umiejętności na otwartym rynku pracy. Osoby z niepełnosprawnościami nie zawsze są w stanie utrzymać zatrudnienie z przyczyn od siebie niezależnych, takich jak np. wysokie tempo pracy albo brak odpowiedniego wsparcia. Z uwagi na fakt, że powrót do WTZ po utracie pracy jest niemożliwy, większość niepełnosprawnych woli nie ryzykować, ale utrzymać stabilne miejsce w WTZ.
Dlatego niezbędne są zmiany legislacyjne, które umożliwią uczestnikom WTZ powrót do warsztatu po utracie zatrudnienia. Jednym z możliwych rozwiązań jest zachowanie statusu uczestnika WTZ przez określony czas po podjęciu pracy, przykładowo przez 120 dni w celu stworzenia swego rodzaju okresu ochronnego. Wtedy uczestnik WTZ będzie mógł sprawdzić się na rynku pracy nie ryzykując utraty wcześniejszego wsparcia.
Takie rozwiązanie zwiększy skuteczność rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami, ograniczy ryzyko ich trwałej marginalizacji w przypadku niepowodzenia na otwartym rynku pracy, a tym samym zwiększy gotowość do podejmowania prób zatrudnienia poza WTZ. Zwracam się zatem o zmianę przepisów z 1997 roku, w celu lepszego dostosowania systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami do obecnych realiów rynku pracy.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy MRPiPS rozważa możliwość nowelizacji art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w celu umożliwienia powrotu do WTZ byłym uczestnikom, którzy utracili zatrudnienie?
2. Czy zmiany dojdą do skutku w 2025 roku?
3. Czy MRPiPS posiada dane dotyczące uczestników WTZ, którzy podjęli pracę i utrzymali zatrudnienie w latach 2020-2025?
4. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych powstała blisko 30 lat temu. Przez ten czas znacząco zmieniły się zarówno formy wsparcia osób z niepełnosprawnościami, jak realia rynku pracy.
Jakie działania podjął resort w celu dostosowania zapisów ustawy do czasów współczesnych?
Interpelacja nr 9980
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 23-05-2025
Działając zgodnie z art. 14 art. ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r, w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) powrót po zakończeniu okresu zatrudnienia.
Zgodnie z obecnym stanem prawnym, czyli art. 10f wymienionej wyżej ustawy, osoba z niepełnosprawnościami po podjęciu zatrudnienia traci automatycznie status uczestnika WTZ. Co w praktyce nie aktywizuje, ale zniechęca uczestników WTZ do prób sprawdzenia swoich umiejętności na otwartym rynku pracy. Osoby z niepełnosprawnościami nie zawsze są w stanie utrzymać zatrudnienie z przyczyn od siebie niezależnych, takich jak np. wysokie tempo pracy albo brak odpowiedniego wsparcia. Z uwagi na fakt, że powrót do WTZ po utracie pracy jest niemożliwy, większość niepełnosprawnych woli nie ryzykować, ale utrzymać stabilne miejsce w WTZ.
Dlatego niezbędne są zmiany legislacyjne, które umożliwią uczestnikom WTZ powrót do warsztatu po utracie zatrudnienia. Jednym z możliwych rozwiązań jest zachowanie statusu uczestnika WTZ przez określony czas po podjęciu pracy, przykładowo przez 120 dni w celu stworzenia swego rodzaju okresu ochronnego. Wtedy uczestnik WTZ będzie mógł sprawdzić się na rynku pracy nie ryzykując utraty wcześniejszego wsparcia.
Takie rozwiązanie zwiększy skuteczność rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami, ograniczy ryzyko ich trwałej marginalizacji w przypadku niepowodzenia na otwartym rynku pracy, a tym samym zwiększy gotowość do podejmowania prób zatrudnienia poza WTZ. Zwracam się zatem o zmianę przepisów z 1997 roku, w celu lepszego dostosowania systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami do obecnych realiów rynku pracy.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy MRPiPS rozważa możliwość nowelizacji art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w celu umożliwienia powrotu do WTZ byłym uczestnikom, którzy utracili zatrudnienie?
2. Czy zmiany dojdą do skutku w 2025 roku?
3. Czy MRPiPS posiada dane dotyczące uczestników WTZ, którzy podjęli pracę i utrzymali zatrudnienie w latach 2020-2025?
4. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych powstała blisko 30 lat temu. Przez ten czas znacząco zmieniły się zarówno formy wsparcia osób z niepełnosprawnościami, jak realia rynku pracy.
Jakie działania podjął resort w celu dostosowania zapisów ustawy do czasów współczesnych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4825 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.270.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9980 Pani Posłanki Urszuli Pasławskiej, w sprawie działań
legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom
warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W latach 2020-2023 realizowany był projekt pn. „Aktywni niepełnosprawni – narzędzia
wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”1, w ramach którego opracowano m.in.
Standardy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej2, mające poprawić jakość
i skuteczność działań realizowanych przez warsztaty terapii zajęciowej.
Standardy, wraz z projektami rozwiązań prawnych, są aktualnie przedmiotem rozmów
prowadzonych z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej w ramach Grupy roboczej
ds. WTZ, która powstała w grudniu 2024 r. w ramach doraźnego Zespołu problemowego do
spraw aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami3, powołanego uchwałą
Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 26 czerwca
2024 r.
Pierwsze spotkanie grupy roboczej odbyło się 28 stycznia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a następne, w formule zdalnej, w lutym i marcu 2025 r.
Na kolejnym spotkaniu w siedzibie MRPiPS, 14 kwietnia 2025 r., zaprezentowano wstępne
propozycje zmian prawnych związanych z wdrażaniem standardów, wśród nich również te
dotyczące zwiększenia tygodniowego wymiaru czasu nieodpłatnych praktyk zawodowych,
dla uczestnika warsztatu, możliwości odbywania staży zawodowych przez uczestników
WTZ, czy umożliwienie uczestnikowi WTZ, który podjął pracę niezwłocznego powrotu do
WTZ w przypadku niepowodzenia w pracy. Propozycje, wraz z informacją o możliwości
zgłaszania uwag i postulatów dotyczących zmian przepisów regulujących funkcjonowanie
WTZ, wysłano również do podmiotów prowadzących warsztaty terapii zajęciowej. Zebrany
materiał jest aktualnie analizowany i zostanie wykorzystany w pracach nad zmianami aktów
prawnych regulujących funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej.
1 Projekt realizowało Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, w partnerstwie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną i Fundacją im. Królowej Polski św.
Jadwigi.
2 Standardy funkcjonowania WTZ, oprac.: A. Rąbel, I. Mikee, A. Gierej i in., Warszawa, październik 2023.
3 Zadaniem Zespołu jest m.in. wyznaczenie obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, a także opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i pozaprawnych, odpowiadających
na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami i zatrudniających ich pracodawców i zgodnych
z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W Sprawozdaniach Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-finansowego z działalności
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych4 publikowane są dane
dotyczące migracji uczestników warsztatów terapii zajęciowej, w tym m.in. w zakresie liczby
osób z niepełnosprawnościami, które podjęły zatrudnienie. W 2020 r. było to 266 osób
niepełnosprawnych, w 2021 r. 222, w 2022 r. 274, w 2023 245, a w 2024 r. 256 osób
z niepełnosprawnościami.
W sprawozdaniach publikowane są również dane dotyczące beneficjentów programu
„Zajęcia klubowe w WTZ”, w tym na temat osób, które były uczestnikami WTZ i opuściły go
w związku z podjęciem zatrudnienia (dane z takim podziałem publikowane są od 2022 r.).
W 2022 r. było 468 beneficjentów programu „Zajęcia klubowe w WTZ”, którzy uczestniczyli
w WTZ i opuścili je w związku z podjęciem zatrudnienia. W 2023 r. sytuacja ta dotyczyła 521
osób, a w 2024 r. 573 osób.
Dane za 2025 r. w powyższym zakresie nie są jeszcze dostępne.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 Sprawozdania Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-finansowego z działalności Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, https://bip.pfron.org.pl/pfron/budzet-funduszu/sprawozdania-zarzadu-
pfron-z-realizacji-planu-rzeczowo-finansowego-z-dzialalnosci-panstwowego-funduszu-rehabilitacji-osob-
niepelnosprawnych/ [dostęp 16.06.2025].
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.270.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9980 Pani Posłanki Urszuli Pasławskiej, w sprawie działań
legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom
warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W latach 2020-2023 realizowany był projekt pn. „Aktywni niepełnosprawni – narzędzia
wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”1, w ramach którego opracowano m.in.
Standardy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej2, mające poprawić jakość
i skuteczność działań realizowanych przez warsztaty terapii zajęciowej.
Standardy, wraz z projektami rozwiązań prawnych, są aktualnie przedmiotem rozmów
prowadzonych z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej w ramach Grupy roboczej
ds. WTZ, która powstała w grudniu 2024 r. w ramach doraźnego Zespołu problemowego do
spraw aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami3, powołanego uchwałą
Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 26 czerwca
2024 r.
Pierwsze spotkanie grupy roboczej odbyło się 28 stycznia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a następne, w formule zdalnej, w lutym i marcu 2025 r.
Na kolejnym spotkaniu w siedzibie MRPiPS, 14 kwietnia 2025 r., zaprezentowano wstępne
propozycje zmian prawnych związanych z wdrażaniem standardów, wśród nich również te
dotyczące zwiększenia tygodniowego wymiaru czasu nieodpłatnych praktyk zawodowych,
dla uczestnika warsztatu, możliwości odbywania staży zawodowych przez uczestników
WTZ, czy umożliwienie uczestnikowi WTZ, który podjął pracę niezwłocznego powrotu do
WTZ w przypadku niepowodzenia w pracy. Propozycje, wraz z informacją o możliwości
zgłaszania uwag i postulatów dotyczących zmian przepisów regulujących funkcjonowanie
WTZ, wysłano również do podmiotów prowadzących warsztaty terapii zajęciowej. Zebrany
materiał jest aktualnie analizowany i zostanie wykorzystany w pracach nad zmianami aktów
prawnych regulujących funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej.
1 Projekt realizowało Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, w partnerstwie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną i Fundacją im. Królowej Polski św.
Jadwigi.
2 Standardy funkcjonowania WTZ, oprac.: A. Rąbel, I. Mikee, A. Gierej i in., Warszawa, październik 2023.
3 Zadaniem Zespołu jest m.in. wyznaczenie obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, a także opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i pozaprawnych, odpowiadających
na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami i zatrudniających ich pracodawców i zgodnych
z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W Sprawozdaniach Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-finansowego z działalności
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych4 publikowane są dane
dotyczące migracji uczestników warsztatów terapii zajęciowej, w tym m.in. w zakresie liczby
osób z niepełnosprawnościami, które podjęły zatrudnienie. W 2020 r. było to 266 osób
niepełnosprawnych, w 2021 r. 222, w 2022 r. 274, w 2023 245, a w 2024 r. 256 osób
z niepełnosprawnościami.
W sprawozdaniach publikowane są również dane dotyczące beneficjentów programu
„Zajęcia klubowe w WTZ”, w tym na temat osób, które były uczestnikami WTZ i opuściły go
w związku z podjęciem zatrudnienia (dane z takim podziałem publikowane są od 2022 r.).
W 2022 r. było 468 beneficjentów programu „Zajęcia klubowe w WTZ”, którzy uczestniczyli
w WTZ i opuścili je w związku z podjęciem zatrudnienia. W 2023 r. sytuacja ta dotyczyła 521
osób, a w 2024 r. 573 osób.
Dane za 2025 r. w powyższym zakresie nie są jeszcze dostępne.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 Sprawozdania Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-finansowego z działalności Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, https://bip.pfron.org.pl/pfron/budzet-funduszu/sprawozdania-zarzadu-
pfron-z-realizacji-planu-rzeczowo-finansowego-z-dzialalnosci-panstwowego-funduszu-rehabilitacji-osob-
niepelnosprawnych/ [dostęp 16.06.2025].
-- 2 of 2 --