Interpelacja nr 9961
Interpelacja w sprawie wpływu przyspieszonych zwrotów VAT na szacunki luki VAT w latach 2023 i 2024
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu przyspieszonych zwrotów VAT na szacunki luki VAT w latach 2023 i 2024
Interpelacja nr 9961
do ministra finansów
w sprawie wpływu przyspieszonych zwrotów VAT na szacunki luki VAT w latach 2023 i 2024
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z opublikowanym przez Pana komunikatem dotyczącym zmniejszenia luki VAT z 13,5% w 2023 r. do 6,9% w 2024 r. zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie szczegółowych danych oraz metodologii obliczeniowej, które legły u podstaw tych szacunków. W przestrzeni publicznej pojawiły się bowiem poważne wątpliwości co do ich wiarygodności, w tym zarzuty o celowe manipulowanie statystyką poprzez przesuwanie zwrotów VAT pomiędzy latami podatkowymi.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaka była dokładna wartość zwrotów VAT wykonanych w 2023 r. i 2024 r., z rozbiciem na miesiące kalendarzowe? Proszę o wskazanie kwoty zwrotów przyspieszonych w 2023 r., które w normalnym trybie zostałyby zrealizowane w 2024 r.
2. Czy i w jakim stopniu wartość tych przyspieszonych zwrotów została uwzględniona w wyliczeniu luki VAT dla 2023 r. oraz 2024 r.? Proszę o wskazanie konkretnych wartości uwzględnionych przy obliczaniu dochodów wykonanych, które posłużyły jako podstawa do szacowania luki VAT w ww. latach.
3. Czy w toku wyliczania luki VAT zastosowano narzędzia wpływające na przesunięcia dochodów budżetowych pomiędzy latami podatkowymi, w szczególności poprzez zmianę harmonogramu zwrotów VAT?
4. Czy Ministerstwo Finansów dokonało korekty szacunków luki VAT w związku ze skutkami przejściowymi tarcz antyinflacyjnych obowiązujących w 2022 r. (m.in. w zakresie paliw i energii), a także wypłat rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych? Proszę o wskazanie, czy i w jakiej wysokości te elementy zostały uwzględnione w danych wejściowych do szacunku luki.
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada audyt metodologiczny lub opinię niezależnych ekspertów potwierdzających prawidłowość wyliczeń luki VAT za lata 2023 i 2024? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
6. Czy dane źródłowe (tj. wartość wykonanych dochodów netto z VAT oraz wartość oczekiwanych dochodów) wykorzystane do obliczenia luki VAT za lata 2023 i 2024 zostaną opublikowane w całości, z podaniem zastosowanej metodologii? Jeśli nie, proszę o ich przekazanie w załączeniu do odpowiedzi na interpelację.
Zgodnie z zasadą jawności życia publicznego oraz w interesie rzetelnej debaty na temat efektywności systemu podatkowego przedstawienie powyższych informacji pozwoli ocenić, czy podawane dane dotyczące luki VAT są obiektywnym wskaźnikiem skuteczności działań uszczelniających, czy też wynikiem działań o charakterze księgowym.
Interpelacja nr 9961
do ministra finansów
w sprawie wpływu przyspieszonych zwrotów VAT na szacunki luki VAT w latach 2023 i 2024
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z opublikowanym przez Pana komunikatem dotyczącym zmniejszenia luki VAT z 13,5% w 2023 r. do 6,9% w 2024 r. zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie szczegółowych danych oraz metodologii obliczeniowej, które legły u podstaw tych szacunków. W przestrzeni publicznej pojawiły się bowiem poważne wątpliwości co do ich wiarygodności, w tym zarzuty o celowe manipulowanie statystyką poprzez przesuwanie zwrotów VAT pomiędzy latami podatkowymi.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaka była dokładna wartość zwrotów VAT wykonanych w 2023 r. i 2024 r., z rozbiciem na miesiące kalendarzowe? Proszę o wskazanie kwoty zwrotów przyspieszonych w 2023 r., które w normalnym trybie zostałyby zrealizowane w 2024 r.
2. Czy i w jakim stopniu wartość tych przyspieszonych zwrotów została uwzględniona w wyliczeniu luki VAT dla 2023 r. oraz 2024 r.? Proszę o wskazanie konkretnych wartości uwzględnionych przy obliczaniu dochodów wykonanych, które posłużyły jako podstawa do szacowania luki VAT w ww. latach.
3. Czy w toku wyliczania luki VAT zastosowano narzędzia wpływające na przesunięcia dochodów budżetowych pomiędzy latami podatkowymi, w szczególności poprzez zmianę harmonogramu zwrotów VAT?
4. Czy Ministerstwo Finansów dokonało korekty szacunków luki VAT w związku ze skutkami przejściowymi tarcz antyinflacyjnych obowiązujących w 2022 r. (m.in. w zakresie paliw i energii), a także wypłat rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych? Proszę o wskazanie, czy i w jakiej wysokości te elementy zostały uwzględnione w danych wejściowych do szacunku luki.
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada audyt metodologiczny lub opinię niezależnych ekspertów potwierdzających prawidłowość wyliczeń luki VAT za lata 2023 i 2024? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
6. Czy dane źródłowe (tj. wartość wykonanych dochodów netto z VAT oraz wartość oczekiwanych dochodów) wykorzystane do obliczenia luki VAT za lata 2023 i 2024 zostaną opublikowane w całości, z podaniem zastosowanej metodologii? Jeśli nie, proszę o ich przekazanie w załączeniu do odpowiedzi na interpelację.
Zgodnie z zasadą jawności życia publicznego oraz w interesie rzetelnej debaty na temat efektywności systemu podatkowego przedstawienie powyższych informacji pozwoli ocenić, czy podawane dane dotyczące luki VAT są obiektywnym wskaźnikiem skuteczności działań uszczelniających, czy też wynikiem działań o charakterze księgowym.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6056 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 17 czerwca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9961
Znak sprawy: PM9.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9961 z dn. 27 maja 2024 r. posła Bartosza
Kownackiego przekazuję poniższe informacje.
1. Jaka była dokładna wartość zwrotów VAT wykonanych w 2023 r. i 2024 r., z
rozbiciem na miesiące kalendarzowe? Proszę o wskazanie kwoty zwrotów
przyspieszonych w 2023 r., które w normalnym trybie zostałyby zrealizowane w
2024 r.
Zwroty w latach 2023-2024:
Zwroty VAT w 2023 roku Zwroty VAT w 2024 roku
styczeń 15 675 486 391,16 zł styczeń 15 530 368 752,41 zł
luty 16 558 686 870,36 zł luty 10 366 248 062,00 zł
marzec 19 125 035 016,41 zł marzec 13 399 792 510,91 zł
kwiecień 15 770 938 761,43 zł kwiecień 14 860 953 217,86 zł
maj 17 754 253 053,83 zł maj 13 939 146 339,45 zł
czerwiec 17 629 063 798,88 zł czerwiec 13 951 780 466,76 zł
lipiec 15 148 431 250,37 zł lipiec 13 245 199 719,33 zł
sierpień 14 591 241 282,05 zł sierpień 13 141 602 957,42 zł
wrzesień 14 591 382 013,99 zł wrzesień 13 400 211 001,33 zł
-- 1 of 3 --
2/3
październik 14 783 411 151,68 zł październik 13 707 812 217,10 zł
listopad 14 324 914 339,07 zł listopad 13 318 085 562,78 zł
grudzień 27 755 775 661,32 zł grudzień 24 936 407 075,89 zł
Informuję również, że kwota zwrotów wykonanych w 2023 r., których termin
realizacji przypadał w 2024 roku wynosiła 11 563 643 608,36 zł.
Wyjaśniam, że dane dotyczące zwrotów pochodzą z systemu Poltax2BPlus i mogą
się różnić w zależności od daty ich pobrania z bazy systemu.
2. Czy i w jakim stopniu wartość tych przyspieszonych zwrotów została
uwzględniona w wyliczeniu luki VAT dla 2023 r. oraz 2024 r.? Proszę o wskazanie
konkretnych wartości uwzględnionych przy obliczaniu dochodów wykonanych,
które posłużyły jako podstawa do szacowania luki VAT w ww. latach.
Do szacunku luki VAT, w celu zapewnienia porównywalności i spójności szacunku
pomiędzy danymi z rachunków narodowych a wpływami z VAT, wykorzystywane są
dochody z podatku VAT w ujęciu memoriałowym – tj. według metodyki ESA2010.
Dane na temat VAT w ujęciu ESA 2010 są szacowane przez GUS / EUROSTAT.
Ministerstwo Finansów przy szacowaniu luki VAT skorzystało, zgodnie ze
stosowana metodyką, z danych z rachunków narodowych.
3. Czy w toku wyliczania luki VAT zastosowano narzędzia wpływające na
przesunięcia dochodów budżetowych pomiędzy latami podatkowymi,
w szczególności poprzez zmianę harmonogramu zwrotów VAT?
Dane dot. dochodów z VAT są danymi według metodyki ESA2010 – tzn. pochodzą z
rachunków narodowych. GUS szacuje dane nt. dochodów z VAT wg. ESA2010, co
zasadniczo sprowadza się do przesunięcia dochodów kasowych o 1 miesiąc. (dla
przykładu dochody memoriałowe z VAT wg ESA2010 w 2024 r. są równe dochodom
budżetu z okresu II 2024 r.– I 2025 r.). Przesunięcie to jest uproszczonym przejściem
z danych kasowych (widocznych w sprawozdaniach z wykonania budżetu państwa)
do danych memoriałowych – spójnych z ESA2010, tj. innymi danymi
makroekonomicznymi używanymi w rachunkach narodowych.
4. Czy Ministerstwo Finansów dokonało korekty szacunków luki VAT w związku ze
skutkami przejściowymi tarcz antyinflacyjnych obowiązujących w 2022 r. (m.in.
w zakresie paliw i energii), a także wypłat rekompensat dla przedsiębiorstw
energetycznych? Proszę o wskazanie, czy i w jakiej wysokości te elementy zostały
uwzględnione w danych wejściowych do szacunku luki.
Do szacunku podatku teoretycznego uwzględniono w latach 2022-2024 skutki tarcz
antyinflacyjnych oraz rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych. Korekta
w 2022 r. wyniosła 37,4 mld zł
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada audyt metodologiczny lub opinię
niezależnych ekspertów potwierdzających prawidłowość wyliczeń luki VAT za
lata 2023 i 2024? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
-- 2 of 3 --
3/3
W ramach corocznych kontroli wykonania ustawy budżetowej NIK bada również
lukę VAT, która zawarta jest w sprawozdaniu z wykonania ustawy budżetowej za
dany rok. Luka VAT była również uwzględniona w kontroli Przeciwdziałanie
uszczuplaniu dochodów z podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego
przeprowadzaną w Ministerstwie Finansów (w 2024 r.) oraz kontroli Nadzór Ministra
Finansów nad poborem podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2007 r. do 30
września 2018 r.
Ponadto na stronie Ministerstw Finansów dostępny jest materiał opisujący metodę
szacowania luki VAT, która wykorzystywana jest od 2016 r.:
https://www.gov.pl/web/finanse/no-3-2019
Ministerstwo Finansów jest również w stałym kontakcie z Komisja Europejską
/CASE, która również dokonuje szacunku luki VAT dla krajów wspólnoty. Szacunki
MF i te publikowane przez KE są zbliżone. Ewentualne różnice wynikają z
dostępności danych i szczegółów metodologicznych. Kierunek zmian szacunku luki
VAT w czasie jest jednak analogiczny jak w przypadku szacunków KE.
Należy także pamiętać, że szacunek luki VAT stanowi tylko aproksymację zmiennej
nieobserwowanej. Z tego powodu właściwa jest analiza zmian tej wielkości w
średnim okresie a nie analizowane samych poziomów lub zmian tylko w jednym roku.
Szacunki luki VAT dotyczące zwłaszcza ostatnich lat ulegają zmianie w miarę
dostępności nowszych danych o konsumpcji dotyczących kolejnych lat.
6. Czy dane źródłowe (tj. wartość wykonanych dochodów netto z VAT oraz wartość
oczekiwanych dochodów) wykorzystane do obliczenia luki VAT za lata 2023 i
2024 zostaną opublikowane w całości, z podaniem zastosowanej metodologii?
Jeśli nie, proszę o ich przekazanie w załączeniu do odpowiedzi na interpelację.
Szacunek luki VAT w latach 2023-2024:
lata VTTL- VAT
teoretyczny
w mld zł
Wpływy z
VAT wg
ESA w mld
zł
Luka
VAT w
mld zł
luka
VAT
2023 288,9 249,8 39,1 13,5%
2024 312,2 290,7 21,5 6,9%
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 17 czerwca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9961
Znak sprawy: PM9.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9961 z dn. 27 maja 2024 r. posła Bartosza
Kownackiego przekazuję poniższe informacje.
1. Jaka była dokładna wartość zwrotów VAT wykonanych w 2023 r. i 2024 r., z
rozbiciem na miesiące kalendarzowe? Proszę o wskazanie kwoty zwrotów
przyspieszonych w 2023 r., które w normalnym trybie zostałyby zrealizowane w
2024 r.
Zwroty w latach 2023-2024:
Zwroty VAT w 2023 roku Zwroty VAT w 2024 roku
styczeń 15 675 486 391,16 zł styczeń 15 530 368 752,41 zł
luty 16 558 686 870,36 zł luty 10 366 248 062,00 zł
marzec 19 125 035 016,41 zł marzec 13 399 792 510,91 zł
kwiecień 15 770 938 761,43 zł kwiecień 14 860 953 217,86 zł
maj 17 754 253 053,83 zł maj 13 939 146 339,45 zł
czerwiec 17 629 063 798,88 zł czerwiec 13 951 780 466,76 zł
lipiec 15 148 431 250,37 zł lipiec 13 245 199 719,33 zł
sierpień 14 591 241 282,05 zł sierpień 13 141 602 957,42 zł
wrzesień 14 591 382 013,99 zł wrzesień 13 400 211 001,33 zł
-- 1 of 3 --
2/3
październik 14 783 411 151,68 zł październik 13 707 812 217,10 zł
listopad 14 324 914 339,07 zł listopad 13 318 085 562,78 zł
grudzień 27 755 775 661,32 zł grudzień 24 936 407 075,89 zł
Informuję również, że kwota zwrotów wykonanych w 2023 r., których termin
realizacji przypadał w 2024 roku wynosiła 11 563 643 608,36 zł.
Wyjaśniam, że dane dotyczące zwrotów pochodzą z systemu Poltax2BPlus i mogą
się różnić w zależności od daty ich pobrania z bazy systemu.
2. Czy i w jakim stopniu wartość tych przyspieszonych zwrotów została
uwzględniona w wyliczeniu luki VAT dla 2023 r. oraz 2024 r.? Proszę o wskazanie
konkretnych wartości uwzględnionych przy obliczaniu dochodów wykonanych,
które posłużyły jako podstawa do szacowania luki VAT w ww. latach.
Do szacunku luki VAT, w celu zapewnienia porównywalności i spójności szacunku
pomiędzy danymi z rachunków narodowych a wpływami z VAT, wykorzystywane są
dochody z podatku VAT w ujęciu memoriałowym – tj. według metodyki ESA2010.
Dane na temat VAT w ujęciu ESA 2010 są szacowane przez GUS / EUROSTAT.
Ministerstwo Finansów przy szacowaniu luki VAT skorzystało, zgodnie ze
stosowana metodyką, z danych z rachunków narodowych.
3. Czy w toku wyliczania luki VAT zastosowano narzędzia wpływające na
przesunięcia dochodów budżetowych pomiędzy latami podatkowymi,
w szczególności poprzez zmianę harmonogramu zwrotów VAT?
Dane dot. dochodów z VAT są danymi według metodyki ESA2010 – tzn. pochodzą z
rachunków narodowych. GUS szacuje dane nt. dochodów z VAT wg. ESA2010, co
zasadniczo sprowadza się do przesunięcia dochodów kasowych o 1 miesiąc. (dla
przykładu dochody memoriałowe z VAT wg ESA2010 w 2024 r. są równe dochodom
budżetu z okresu II 2024 r.– I 2025 r.). Przesunięcie to jest uproszczonym przejściem
z danych kasowych (widocznych w sprawozdaniach z wykonania budżetu państwa)
do danych memoriałowych – spójnych z ESA2010, tj. innymi danymi
makroekonomicznymi używanymi w rachunkach narodowych.
4. Czy Ministerstwo Finansów dokonało korekty szacunków luki VAT w związku ze
skutkami przejściowymi tarcz antyinflacyjnych obowiązujących w 2022 r. (m.in.
w zakresie paliw i energii), a także wypłat rekompensat dla przedsiębiorstw
energetycznych? Proszę o wskazanie, czy i w jakiej wysokości te elementy zostały
uwzględnione w danych wejściowych do szacunku luki.
Do szacunku podatku teoretycznego uwzględniono w latach 2022-2024 skutki tarcz
antyinflacyjnych oraz rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych. Korekta
w 2022 r. wyniosła 37,4 mld zł
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada audyt metodologiczny lub opinię
niezależnych ekspertów potwierdzających prawidłowość wyliczeń luki VAT za
lata 2023 i 2024? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
-- 2 of 3 --
3/3
W ramach corocznych kontroli wykonania ustawy budżetowej NIK bada również
lukę VAT, która zawarta jest w sprawozdaniu z wykonania ustawy budżetowej za
dany rok. Luka VAT była również uwzględniona w kontroli Przeciwdziałanie
uszczuplaniu dochodów z podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego
przeprowadzaną w Ministerstwie Finansów (w 2024 r.) oraz kontroli Nadzór Ministra
Finansów nad poborem podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2007 r. do 30
września 2018 r.
Ponadto na stronie Ministerstw Finansów dostępny jest materiał opisujący metodę
szacowania luki VAT, która wykorzystywana jest od 2016 r.:
https://www.gov.pl/web/finanse/no-3-2019
Ministerstwo Finansów jest również w stałym kontakcie z Komisja Europejską
/CASE, która również dokonuje szacunku luki VAT dla krajów wspólnoty. Szacunki
MF i te publikowane przez KE są zbliżone. Ewentualne różnice wynikają z
dostępności danych i szczegółów metodologicznych. Kierunek zmian szacunku luki
VAT w czasie jest jednak analogiczny jak w przypadku szacunków KE.
Należy także pamiętać, że szacunek luki VAT stanowi tylko aproksymację zmiennej
nieobserwowanej. Z tego powodu właściwa jest analiza zmian tej wielkości w
średnim okresie a nie analizowane samych poziomów lub zmian tylko w jednym roku.
Szacunki luki VAT dotyczące zwłaszcza ostatnich lat ulegają zmianie w miarę
dostępności nowszych danych o konsumpcji dotyczących kolejnych lat.
6. Czy dane źródłowe (tj. wartość wykonanych dochodów netto z VAT oraz wartość
oczekiwanych dochodów) wykorzystane do obliczenia luki VAT za lata 2023 i
2024 zostaną opublikowane w całości, z podaniem zastosowanej metodologii?
Jeśli nie, proszę o ich przekazanie w załączeniu do odpowiedzi na interpelację.
Szacunek luki VAT w latach 2023-2024:
lata VTTL- VAT
teoretyczny
w mld zł
Wpływy z
VAT wg
ESA w mld
zł
Luka
VAT w
mld zł
luka
VAT
2023 288,9 249,8 39,1 13,5%
2024 312,2 290,7 21,5 6,9%
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --