Interpelacja nr 9960
Interpelacja w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Interpelacja nr 9960
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie artykułu 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), które zgłaszają mi wyborcy. Jako poseł Prawa i Sprawiedliwości, reprezentujący interesy obywateli, jestem głęboko zaniepokojony sygnałami o problemach z terminowością wypłat, które dotykają osoby najbardziej potrzebujące wsparcia, takie jak emeryci, renciści, rodzice czy osoby chore. Opóźnienia te, będące efektem nieudolnego zarządzania przez obecny rząd podważają zaufanie do systemu ubezpieczeń społecznych i narażają obywateli na trudności finansowe.
Z informacji przekazanych przez wyborców wynika, że ZUS dotychczas wypłacał świadczenia wspierające, takie jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze czy świadczenia pielęgnacyjne, w sposób terminowy, zwykle między 5. a 10. dniem każdego miesiąca. Obecnie jednak osoby uprawnione czekają na te świadczenia nawet do 21. dnia miesiąca, co znacząco utrudnia im codzienne funkcjonowanie. Sygnały te wskazują na poważne problemy organizacyjne w ZUS, które mogą wynikać z braku skutecznego nadzoru ze strony Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, kierowanego przez obecną koalicję rządzącą. W czasie, gdy rząd Prawa i Sprawiedliwości budował stabilny system wsparcia dla rodzin i seniorów, takie opóźnienia były nie do pomyślenia. Obecna sytuacja budzi obawy o zdolność rządu do realizacji podstawowych zadań w zakresie polityki społecznej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami dotyczącymi opóźnień w wypłacaniu świadczeń przez ZUS:
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotowuje problemy z terminowym wypłacaniem świadczeń wspierających, takich jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, świadczenia pielęgnacyjne czy zasiłki pogrzebowe? Proszę przedstawić dane dotyczące liczby opóźnień w okresie od 1 stycznia 2024 roku do 30 kwietnia 2025 roku, w tym średni czas opóźnień oraz liczbę osób dotkniętych problemem.
Czy ZUS boryka się z problemami w terminowym wypłacaniu innych świadczeń, takich jak emerytury, renty, świadczenia rodzinne czy świadczenia wypadkowe? Proszę wskazać, które kategorie świadczeń są najczęściej opóźniane, wraz z danymi statystycznymi za ww. okres.
Jakie są przyczyny opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez ZUS? Proszę wskazać konkretne czynniki, takie jak problemy organizacyjne, niedobory kadrowe, trudności techniczne czy braki finansowe, oraz wyjaśnić, dlaczego nie podjęto skutecznych działań zapobiegawczych.
Jakie kroki podjęło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, aby zaradzić opóźnieniom w wypłatach świadczeń wobec osób najbardziej potrzebujących wsparcia? Proszę przedstawić podjęte działania, ich harmonogram oraz efekty.
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie systemowych rozwiązań, aby zapewnić terminowość wypłat świadczeń przez ZUS w przyszłości? Jeśli tak, proszę wskazać szczegóły tych planów, w tym terminy wdrożenia i przewidywane rezultaty.
Jak ministerstwo zamierza zrekompensować osobom poszkodowanym opóźnienia w wypłatach świadczeń, które w wielu przypadkach są ich jedynym źródłem utrzymania? Proszę wskazać, czy planowane są np. dodatkowe świadczenia lub odsetki za opóźnienia.
Podkreślam, że terminowe wypłacanie świadczeń wspierających oraz innych świadczeń jest podstawowym obowiązkiem ZUS i rządu wobec obywateli, szczególnie tych w najtrudniejszej sytuacji życiowej. Opóźnienia w wypłatach, zgłaszane przez wyborców, świadczą o nieudolności obecnego rządu w zarządzaniu systemem ubezpieczeń społecznych i wymagają pilnych działań naprawczych. Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą na ocenę skali problemu, przyczyn opóźnień oraz skuteczności działań podejmowanych przez ministerstwo na rzecz osób potrzebujących wsparcia.
Z poważaniem Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 9960
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie artykułu 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację w sprawie poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), które zgłaszają mi wyborcy. Jako poseł Prawa i Sprawiedliwości, reprezentujący interesy obywateli, jestem głęboko zaniepokojony sygnałami o problemach z terminowością wypłat, które dotykają osoby najbardziej potrzebujące wsparcia, takie jak emeryci, renciści, rodzice czy osoby chore. Opóźnienia te, będące efektem nieudolnego zarządzania przez obecny rząd podważają zaufanie do systemu ubezpieczeń społecznych i narażają obywateli na trudności finansowe.
Z informacji przekazanych przez wyborców wynika, że ZUS dotychczas wypłacał świadczenia wspierające, takie jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze czy świadczenia pielęgnacyjne, w sposób terminowy, zwykle między 5. a 10. dniem każdego miesiąca. Obecnie jednak osoby uprawnione czekają na te świadczenia nawet do 21. dnia miesiąca, co znacząco utrudnia im codzienne funkcjonowanie. Sygnały te wskazują na poważne problemy organizacyjne w ZUS, które mogą wynikać z braku skutecznego nadzoru ze strony Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, kierowanego przez obecną koalicję rządzącą. W czasie, gdy rząd Prawa i Sprawiedliwości budował stabilny system wsparcia dla rodzin i seniorów, takie opóźnienia były nie do pomyślenia. Obecna sytuacja budzi obawy o zdolność rządu do realizacji podstawowych zadań w zakresie polityki społecznej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami dotyczącymi opóźnień w wypłacaniu świadczeń przez ZUS:
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotowuje problemy z terminowym wypłacaniem świadczeń wspierających, takich jak zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, świadczenia pielęgnacyjne czy zasiłki pogrzebowe? Proszę przedstawić dane dotyczące liczby opóźnień w okresie od 1 stycznia 2024 roku do 30 kwietnia 2025 roku, w tym średni czas opóźnień oraz liczbę osób dotkniętych problemem.
Czy ZUS boryka się z problemami w terminowym wypłacaniu innych świadczeń, takich jak emerytury, renty, świadczenia rodzinne czy świadczenia wypadkowe? Proszę wskazać, które kategorie świadczeń są najczęściej opóźniane, wraz z danymi statystycznymi za ww. okres.
Jakie są przyczyny opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez ZUS? Proszę wskazać konkretne czynniki, takie jak problemy organizacyjne, niedobory kadrowe, trudności techniczne czy braki finansowe, oraz wyjaśnić, dlaczego nie podjęto skutecznych działań zapobiegawczych.
Jakie kroki podjęło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, aby zaradzić opóźnieniom w wypłatach świadczeń wobec osób najbardziej potrzebujących wsparcia? Proszę przedstawić podjęte działania, ich harmonogram oraz efekty.
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie systemowych rozwiązań, aby zapewnić terminowość wypłat świadczeń przez ZUS w przyszłości? Jeśli tak, proszę wskazać szczegóły tych planów, w tym terminy wdrożenia i przewidywane rezultaty.
Jak ministerstwo zamierza zrekompensować osobom poszkodowanym opóźnienia w wypłatach świadczeń, które w wielu przypadkach są ich jedynym źródłem utrzymania? Proszę wskazać, czy planowane są np. dodatkowe świadczenia lub odsetki za opóźnienia.
Podkreślam, że terminowe wypłacanie świadczeń wspierających oraz innych świadczeń jest podstawowym obowiązkiem ZUS i rządu wobec obywateli, szczególnie tych w najtrudniejszej sytuacji życiowej. Opóźnienia w wypłatach, zgłaszane przez wyborców, świadczą o nieudolności obecnego rządu w zarządzaniu systemem ubezpieczeń społecznych i wymagają pilnych działań naprawczych. Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą na ocenę skali problemu, przyczyn opóźnień oraz skuteczności działań podejmowanych przez ministerstwo na rzecz osób potrzebujących wsparcia.
Z poważaniem Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
8%
Konkretność
92%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 18 %
Precyzyjne daty
22
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14982 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.261.2025.
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9960 Pana Posła Michała Moskala, w sprawie
poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), po uzyskaniu wyjaśnień z ZUS, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy odróżnić świadczenie wspierające kierowane do osób
z niepełnosprawnościami, posiadających decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia,
którego warunki nabywania określono przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.), od innych świadczeń
wypłacanych przez ZUS, takich jak:
świadczenia długoterminowe, tj. emerytury i renty przyznawane na podstawie ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm., dalej jako: „ustawa emerytalna”);
świadczenia krótkoterminowe, takie jak: zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze
oraz świadczenia rehabilitacyjne - przyznawane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, dalej jako: „ustawa zasiłkowa”);
inne świadczenia rodzinne i wychowawcze, np. te, o których mowa w ustawie z dnia 15
maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu
dziecka - „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz. 858)), czy świadczenia wychowawcze,
o których mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Przywołany katalog nie zawiera pełnej listy świadczeń przyznawanych lub wypłacanych
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pokazuje jednak wachlarz różnorodnych zadań
obsługiwanych przez ZUS.
W corocznym planie działalności ZUS określa standardy terminowości dla większości zadań,
które obsługuje. I tak dla:
realizacji wniosków o świadczenia emerytalno-rentowe obowiązuje standard
terminowości na poziomie 97%. W przedziale czasowym od 1 stycznia 2024 r. do 31
marca 2025 r. standard ten został osiągnięty. W tym okresie terminowość obsługi
wniosków emerytalno-rentowych kształtowała się na poziomie od 99,41% do 99,67%;
wypłat świadczeń krótkoterminowych obowiązuje standard terminowości na poziomie
98%. W okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r. standard ten został osiągnięty.
realizacji wniosków o świadczenia rodzinne, w tym świadczenie wspierające, obowiązuje
standard terminowości na poziomie 90%. Od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r.
standard ten osiągnięto, a wskaźnik terminowości wynosił 94,47%.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę wsparcia określono w przedziale od
70 do 100 punktów w 100 punktowej skali. Jednocześnie, zgodnie z ustawą o świadczeniu
wspierającym, wejście przepisów ustawy w życie rozciągnięte jest w czasie na okres od
1 stycznia 2024 r. do 1 stycznia 2026 r. Aktualnie świadczenie wypłacane jest osobom,
którym ustalono potrzebę wsparcia na poziomie 78 punktów i więcej. Od 2026 r. do
pobierania świadczenia będą uprawnione wszystkie osoby posiadające decyzję o przyznaniu
co najmniej 70 punktów. Wysokość świadczenia uzależniona jest od liczby punktów w skali
potrzeby wsparcia i wynosi od 40% do 220% renty socjalnej.
Proces uzyskania świadczenia wspierającego przez osobę z niepełnosprawnościami składa
się z dwóch etapów, które przebiegają w dwóch różnych instytucjach. Wpierw omówię
wcześniejszy z nich.
Na pierwszym etapie osoba musi uzyskać z wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności (WZON) decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której
potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 100 punktów.
Zainteresowanie uzyskaniem prawa do świadczenia wspierającego jest ogromne.
Od momentu jego wprowadzenia 1 stycznia 2024 r. do 2 czerwca br. złożono 638 tys.
wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, z czego 471,3 tys. w pierwszym roku
obowiązywania ustawy. Wydano w sumie 377,3 tys. decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia: 214,4 tys. w 2024 r. i 162,9 tys. od początku stycznia do końca maja 2025 r.
Z przekazywanych na bieżąco przez wojewódzkie zespoły danych o liczbie złożonych
wniosków i wydanych decyzji wynika, że stan realizacji zadań związanych ze świadczeniem
wspierającym jest zróżnicowany regionalnie. W części województw, jak śląskie, czy
wielkopolskie rozpatrzono dotychczas jedną trzecią złożonych wniosków, inne działają
znacznie wydajniej (zachodniopomorskie: 86% wniosków zakończono już decyzją, opolskie:
78 %, świętokrzyskie: 77 %, podlaskie: 73%, kujawsko pomorskie: 74 %, podkarpackie: 70%).
W styczniu br. w siedzibie Ministerstwa zorganizowano spotkanie z wojewodami oraz
przewodniczącymi WZON z sześciu województw o najniższym wskaźniku realizacji
(województwo śląskie, wielkopolskie, warmińsko-mazurskie, łódzkie, mazowieckie,
dolnośląskie). Na spotkaniu zobowiązano wojewodów i przewodniczących do podjęcia
zdecydowanych działań tak, aby do końca czerwca br. (w szczególnych przypadkach koniec
sierpnia) czas oczekiwania na wydanie decyzji nie przekraczał przewidzianych w ustawie
z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby
wsparcia.
W lutym br. wojewodowie przedstawili plany naprawcze, zawierające propozycję rozwiązań,
które poprawią sytuację w zakresie wydawania decyzji ustalających potrzebę wsparcia
w ich regionach. Postępy w realizacji planów naprawczych są monitorowane przez Biuro
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych na podstawie comiesięcznych
sprawozdań przekazywanych przez wojewodów.
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych podejmuje liczne działania na rzecz
zwiększania liczby specjalistów uprawnionych ustalania poziomu potrzeby wsparcia
w wojewódzkich zespołach, prowadząc szkolenia dla nowych specjalistów. Prowadzone są
również szkolenia doskonalące dla już pracujących specjalistów w celu podnoszenia ich
kwalifikacji i tym samym, jakości ich pracy.
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z danych monitoringowych wynika, że od momentu wprowadzenia planów naprawczych
w większości objętych nimi województw miesięczna liczba decyzji wzrosła od kilkudziesięciu
% (dolnośląskie, pomorskie) do kilkuset % (lubuskie, łódzkie, mazowieckie, warmińsko-
mazurskie).
Oceniając stan realizacji zadań związanych z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia, w tym
tempo wydawania decyzji, czas oczekiwania na decyzję i wolumen wniosków oczekujących
na rozpatrzenie, należy uwzględniać liczbę wniosków napływających do WZON.
Przykładowo: w województwie śląskim decyzji wydaje się nieco więcej niż w podlaskim
(około 2 tys. w stosunku do 1,7 tys. przeciętnie w ciągu ostatnich trzech miesięcy), jednak
od marca do maja do śląskiego WZON złożono 6 tys. nowych wniosków, podczas gdy
do podlaskiego w tym samym czasie niemal o połowę mniej, bo około 3,1 tys.
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniu wspierającym minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego, po upływie roku od dnia wejścia w życie ustawy, dokonuje
przeglądu stosowania jej przepisów. Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej dobiegają końca prace nad przeglądem. Kwestia oczekiwania na wydanie decyzji
o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia stanowiła jeden z istotnych problemów
analizowanych w jego ramach. Na podstawie wniosków z analizy minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego przedstawi Radzie Ministrów rekomendacje odnośnie
ewentualnej konieczności podjęcia dodatkowych działań usprawniających wydawanie
decyzji przez wojewódzkie zespoły.
Na drugim etapie procesu uzyskiwania przez wnioskodawcę świadczenia wspierającego,
kiedy osoba z niepełnosprawnościami posiada już decyzję ustalającą poziom potrzeby
wsparcia, może ona złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS (nie wcześniej niż
w miesiącu, w którym decyzja stała się ostateczna).
Przyznanie prawa i wypłata świadczeń wspierających przez ZUS realizowane są terminowo
i przebiegają bez zakłóceń.
Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek
osoby z niepełnosprawnościami lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Jeżeli
wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego zostanie złożony w okresie 3
miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo do
świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Po stronie ZUS proces rozpatrywania wniosków o świadczenie wspierające jest
zautomatyzowany, co pozwala na niezwłoczne ich rozpatrzenie i wypłatę. Rozstrzygnięcie
w sprawie wniosku o świadczenie wspierające podejmowane jest po ustaleniu przez ZUS
w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzeczeń o Niepełnosprawności
(EKSMOoN), że osoba z niepełnosprawnościami posiada decyzję WZON ustalającą poziom
potrzeby wsparcia. Dane dotyczące tej do EKSMOoN wprowadzają WZON. Jeśli w dniu
złożenia wniosku o świadczenie wspierające wnioskodawca posiada ostateczną decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia i data decyzji jest odpisana w EKSMOoN, ustalenie
prawa i wypłata świadczenia wspierającego następuje w ciągu kilku dni od złożenia wniosku
do ZUS.
Informuję, że stopień realizacji wniosków o świadczenie wspierające na 31 marca 2025 r.
wyniósł 90,1%. Odnośnie wypłaty innych świadczeń:
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wypłata przyznanych świadczeń z programu „Aktywny rodzic” dokonywana jest na
bieżąco, w kolejnym miesiącu za miesiąc poprzedni. Stopień realizacji wniosków
o świadczenia z tego programu w okresie od 1 października 2024 r. do 31 marca 2025 r.
wyniósł 98,7% .
Również wypłaty przyznanych świadczeń wychowawczych, przebiegają terminowo.
W planie działalności ZUS standard terminowości dla świadczenia wychowawczego
został ustalony na poziomie 95%. Od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r. standard ten
został osiągnięty na poziomie 99,7%.
Odnośnie do świadczeń krótko i długoterminowych (zasiłków i świadczeń emerytalno-
rentowych, dalej: świadczeń) informuję, że:
prawo do zasiłków, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, ZUS ustala i wypłaca
ubezpieczonym zgłoszonym do ubezpieczeń przez płatników składek, którzy zgłaszają
do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych; ubezpieczonym
prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym;
ubezpieczonym będącym duchownymi; osobom uprawnionym do zasiłków za okres po
ustaniu ubezpieczenia; ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu
w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego;
prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do
jego nabycia, a jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie
rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na
podstawie przepisów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności
do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku,
świadczenia lub wynagrodzenia (art. 100 ustawy emerytalnej).
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy zasiłkowej oraz art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej ZUS
rozpatruje wnioski o zasiłki lub świadczenia i wypłaca je na bieżąco, nie później jednak niż
w terminie 30 dni, licząc od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia
prawa do zasiłku lub świadczenia. Za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się datę
końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów, wyznaczonego
przez organ rentowy albo datę przedstawienia tych dowodów.
ZUS, rozpatrując wnioski o zasiłki lub świadczenia, dokłada wszelkich starań, aby sprawy
były załatwiane najszybciej jak to możliwe. Prawo do świadczenia może być przyznane
dopiero po ustaleniu, że wnioskodawca jest osobą do niego uprawnioną. Jednocześnie należy
podkreślić, że każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie ze względu na odrębne
okoliczności jej towarzyszące. Ocena dowodów pozyskanych w sprawie pozostaje
w kompetencji rozpatrującego ją oddziału ZUS.
Rozpatrując sprawy dotyczące ustalenia prawa do zasiłku lub świadczenia ZUS ma na
uwadze zasady realizacji postępowań uregulowane przepisami Kodeksu postępowania
administracyjnego. Prowadząc postępowanie administracyjne Zakład Ubezpieczeń
Społecznych kieruje się przede wszystkim zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12
KPA), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest działać w sprawie
wnikliwie i szybko, bez zbędnej zwłoki, posługując się możliwie najprostszymi środkami
prowadzącymi do jej załatwienia. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania
wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie
skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś
w przypadku postępowania odwoławczego w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania
(art. 35 § 1 i 2 KPA). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ZUS ma obowiązek
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy
oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Obowiązek ten ciąży na ZUS również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 KPA).
W sprawach spornych wydawana jest decyzja, która podlega kontroli sądowej, jeżeli zostanie
wniesione odwołanie w przewidzianym przepisami art. 63 ustawy zasiłkowej oraz art. 83 ust.
1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) terminie.
Z przepisu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych wynika, że uchybienie terminu rozpatrzenia sprawy, tj. brak wypłaty zasiłku lub
świadczenia w terminie 30 dni, licząc od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej
do ustalenia prawa do zasiłku lub świadczenia, z przyczyn leżących po stronie ZUS skutkuje
obowiązkiem wypłaty odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty zasiłku lub świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.261.2025.
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9960 Pana Posła Michała Moskala, w sprawie
poważnych opóźnień w wypłacaniu świadczeń wspierających oraz innych świadczeń przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), po uzyskaniu wyjaśnień z ZUS, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy odróżnić świadczenie wspierające kierowane do osób
z niepełnosprawnościami, posiadających decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia,
którego warunki nabywania określono przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.), od innych świadczeń
wypłacanych przez ZUS, takich jak:
świadczenia długoterminowe, tj. emerytury i renty przyznawane na podstawie ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm., dalej jako: „ustawa emerytalna”);
świadczenia krótkoterminowe, takie jak: zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze
oraz świadczenia rehabilitacyjne - przyznawane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, dalej jako: „ustawa zasiłkowa”);
inne świadczenia rodzinne i wychowawcze, np. te, o których mowa w ustawie z dnia 15
maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu
dziecka - „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz. 858)), czy świadczenia wychowawcze,
o których mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Przywołany katalog nie zawiera pełnej listy świadczeń przyznawanych lub wypłacanych
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pokazuje jednak wachlarz różnorodnych zadań
obsługiwanych przez ZUS.
W corocznym planie działalności ZUS określa standardy terminowości dla większości zadań,
które obsługuje. I tak dla:
realizacji wniosków o świadczenia emerytalno-rentowe obowiązuje standard
terminowości na poziomie 97%. W przedziale czasowym od 1 stycznia 2024 r. do 31
marca 2025 r. standard ten został osiągnięty. W tym okresie terminowość obsługi
wniosków emerytalno-rentowych kształtowała się na poziomie od 99,41% do 99,67%;
wypłat świadczeń krótkoterminowych obowiązuje standard terminowości na poziomie
98%. W okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r. standard ten został osiągnięty.
realizacji wniosków o świadczenia rodzinne, w tym świadczenie wspierające, obowiązuje
standard terminowości na poziomie 90%. Od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r.
standard ten osiągnięto, a wskaźnik terminowości wynosił 94,47%.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę wsparcia określono w przedziale od
70 do 100 punktów w 100 punktowej skali. Jednocześnie, zgodnie z ustawą o świadczeniu
wspierającym, wejście przepisów ustawy w życie rozciągnięte jest w czasie na okres od
1 stycznia 2024 r. do 1 stycznia 2026 r. Aktualnie świadczenie wypłacane jest osobom,
którym ustalono potrzebę wsparcia na poziomie 78 punktów i więcej. Od 2026 r. do
pobierania świadczenia będą uprawnione wszystkie osoby posiadające decyzję o przyznaniu
co najmniej 70 punktów. Wysokość świadczenia uzależniona jest od liczby punktów w skali
potrzeby wsparcia i wynosi od 40% do 220% renty socjalnej.
Proces uzyskania świadczenia wspierającego przez osobę z niepełnosprawnościami składa
się z dwóch etapów, które przebiegają w dwóch różnych instytucjach. Wpierw omówię
wcześniejszy z nich.
Na pierwszym etapie osoba musi uzyskać z wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności (WZON) decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której
potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 100 punktów.
Zainteresowanie uzyskaniem prawa do świadczenia wspierającego jest ogromne.
Od momentu jego wprowadzenia 1 stycznia 2024 r. do 2 czerwca br. złożono 638 tys.
wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, z czego 471,3 tys. w pierwszym roku
obowiązywania ustawy. Wydano w sumie 377,3 tys. decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia: 214,4 tys. w 2024 r. i 162,9 tys. od początku stycznia do końca maja 2025 r.
Z przekazywanych na bieżąco przez wojewódzkie zespoły danych o liczbie złożonych
wniosków i wydanych decyzji wynika, że stan realizacji zadań związanych ze świadczeniem
wspierającym jest zróżnicowany regionalnie. W części województw, jak śląskie, czy
wielkopolskie rozpatrzono dotychczas jedną trzecią złożonych wniosków, inne działają
znacznie wydajniej (zachodniopomorskie: 86% wniosków zakończono już decyzją, opolskie:
78 %, świętokrzyskie: 77 %, podlaskie: 73%, kujawsko pomorskie: 74 %, podkarpackie: 70%).
W styczniu br. w siedzibie Ministerstwa zorganizowano spotkanie z wojewodami oraz
przewodniczącymi WZON z sześciu województw o najniższym wskaźniku realizacji
(województwo śląskie, wielkopolskie, warmińsko-mazurskie, łódzkie, mazowieckie,
dolnośląskie). Na spotkaniu zobowiązano wojewodów i przewodniczących do podjęcia
zdecydowanych działań tak, aby do końca czerwca br. (w szczególnych przypadkach koniec
sierpnia) czas oczekiwania na wydanie decyzji nie przekraczał przewidzianych w ustawie
z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby
wsparcia.
W lutym br. wojewodowie przedstawili plany naprawcze, zawierające propozycję rozwiązań,
które poprawią sytuację w zakresie wydawania decyzji ustalających potrzebę wsparcia
w ich regionach. Postępy w realizacji planów naprawczych są monitorowane przez Biuro
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych na podstawie comiesięcznych
sprawozdań przekazywanych przez wojewodów.
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych podejmuje liczne działania na rzecz
zwiększania liczby specjalistów uprawnionych ustalania poziomu potrzeby wsparcia
w wojewódzkich zespołach, prowadząc szkolenia dla nowych specjalistów. Prowadzone są
również szkolenia doskonalące dla już pracujących specjalistów w celu podnoszenia ich
kwalifikacji i tym samym, jakości ich pracy.
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z danych monitoringowych wynika, że od momentu wprowadzenia planów naprawczych
w większości objętych nimi województw miesięczna liczba decyzji wzrosła od kilkudziesięciu
% (dolnośląskie, pomorskie) do kilkuset % (lubuskie, łódzkie, mazowieckie, warmińsko-
mazurskie).
Oceniając stan realizacji zadań związanych z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia, w tym
tempo wydawania decyzji, czas oczekiwania na decyzję i wolumen wniosków oczekujących
na rozpatrzenie, należy uwzględniać liczbę wniosków napływających do WZON.
Przykładowo: w województwie śląskim decyzji wydaje się nieco więcej niż w podlaskim
(około 2 tys. w stosunku do 1,7 tys. przeciętnie w ciągu ostatnich trzech miesięcy), jednak
od marca do maja do śląskiego WZON złożono 6 tys. nowych wniosków, podczas gdy
do podlaskiego w tym samym czasie niemal o połowę mniej, bo około 3,1 tys.
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniu wspierającym minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego, po upływie roku od dnia wejścia w życie ustawy, dokonuje
przeglądu stosowania jej przepisów. Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej dobiegają końca prace nad przeglądem. Kwestia oczekiwania na wydanie decyzji
o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia stanowiła jeden z istotnych problemów
analizowanych w jego ramach. Na podstawie wniosków z analizy minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego przedstawi Radzie Ministrów rekomendacje odnośnie
ewentualnej konieczności podjęcia dodatkowych działań usprawniających wydawanie
decyzji przez wojewódzkie zespoły.
Na drugim etapie procesu uzyskiwania przez wnioskodawcę świadczenia wspierającego,
kiedy osoba z niepełnosprawnościami posiada już decyzję ustalającą poziom potrzeby
wsparcia, może ona złożyć wniosek o świadczenie wspierające do ZUS (nie wcześniej niż
w miesiącu, w którym decyzja stała się ostateczna).
Przyznanie prawa i wypłata świadczeń wspierających przez ZUS realizowane są terminowo
i przebiegają bez zakłóceń.
Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek
osoby z niepełnosprawnościami lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Jeżeli
wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego zostanie złożony w okresie 3
miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo do
świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Po stronie ZUS proces rozpatrywania wniosków o świadczenie wspierające jest
zautomatyzowany, co pozwala na niezwłoczne ich rozpatrzenie i wypłatę. Rozstrzygnięcie
w sprawie wniosku o świadczenie wspierające podejmowane jest po ustaleniu przez ZUS
w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzeczeń o Niepełnosprawności
(EKSMOoN), że osoba z niepełnosprawnościami posiada decyzję WZON ustalającą poziom
potrzeby wsparcia. Dane dotyczące tej do EKSMOoN wprowadzają WZON. Jeśli w dniu
złożenia wniosku o świadczenie wspierające wnioskodawca posiada ostateczną decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia i data decyzji jest odpisana w EKSMOoN, ustalenie
prawa i wypłata świadczenia wspierającego następuje w ciągu kilku dni od złożenia wniosku
do ZUS.
Informuję, że stopień realizacji wniosków o świadczenie wspierające na 31 marca 2025 r.
wyniósł 90,1%. Odnośnie wypłaty innych świadczeń:
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wypłata przyznanych świadczeń z programu „Aktywny rodzic” dokonywana jest na
bieżąco, w kolejnym miesiącu za miesiąc poprzedni. Stopień realizacji wniosków
o świadczenia z tego programu w okresie od 1 października 2024 r. do 31 marca 2025 r.
wyniósł 98,7% .
Również wypłaty przyznanych świadczeń wychowawczych, przebiegają terminowo.
W planie działalności ZUS standard terminowości dla świadczenia wychowawczego
został ustalony na poziomie 95%. Od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2025 r. standard ten
został osiągnięty na poziomie 99,7%.
Odnośnie do świadczeń krótko i długoterminowych (zasiłków i świadczeń emerytalno-
rentowych, dalej: świadczeń) informuję, że:
prawo do zasiłków, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, ZUS ustala i wypłaca
ubezpieczonym zgłoszonym do ubezpieczeń przez płatników składek, którzy zgłaszają
do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych; ubezpieczonym
prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym;
ubezpieczonym będącym duchownymi; osobom uprawnionym do zasiłków za okres po
ustaniu ubezpieczenia; ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu
w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego;
prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do
jego nabycia, a jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie
rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na
podstawie przepisów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności
do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku,
świadczenia lub wynagrodzenia (art. 100 ustawy emerytalnej).
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy zasiłkowej oraz art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej ZUS
rozpatruje wnioski o zasiłki lub świadczenia i wypłaca je na bieżąco, nie później jednak niż
w terminie 30 dni, licząc od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia
prawa do zasiłku lub świadczenia. Za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się datę
końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów, wyznaczonego
przez organ rentowy albo datę przedstawienia tych dowodów.
ZUS, rozpatrując wnioski o zasiłki lub świadczenia, dokłada wszelkich starań, aby sprawy
były załatwiane najszybciej jak to możliwe. Prawo do świadczenia może być przyznane
dopiero po ustaleniu, że wnioskodawca jest osobą do niego uprawnioną. Jednocześnie należy
podkreślić, że każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie ze względu na odrębne
okoliczności jej towarzyszące. Ocena dowodów pozyskanych w sprawie pozostaje
w kompetencji rozpatrującego ją oddziału ZUS.
Rozpatrując sprawy dotyczące ustalenia prawa do zasiłku lub świadczenia ZUS ma na
uwadze zasady realizacji postępowań uregulowane przepisami Kodeksu postępowania
administracyjnego. Prowadząc postępowanie administracyjne Zakład Ubezpieczeń
Społecznych kieruje się przede wszystkim zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12
KPA), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest działać w sprawie
wnikliwie i szybko, bez zbędnej zwłoki, posługując się możliwie najprostszymi środkami
prowadzącymi do jej załatwienia. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania
wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie
skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś
w przypadku postępowania odwoławczego w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania
(art. 35 § 1 i 2 KPA). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ZUS ma obowiązek
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy
oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Obowiązek ten ciąży na ZUS również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 KPA).
W sprawach spornych wydawana jest decyzja, która podlega kontroli sądowej, jeżeli zostanie
wniesione odwołanie w przewidzianym przepisami art. 63 ustawy zasiłkowej oraz art. 83 ust.
1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) terminie.
Z przepisu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych wynika, że uchybienie terminu rozpatrzenia sprawy, tj. brak wypłaty zasiłku lub
świadczenia w terminie 30 dni, licząc od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej
do ustalenia prawa do zasiłku lub świadczenia, z przyczyn leżących po stronie ZUS skutkuje
obowiązkiem wypłaty odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty zasiłku lub świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --