Interpelacja nr 9951
Interpelacja w sprawie zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki społecznej
Interpelacja nr 9951
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki społecznej
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w świetle art. 53 Konstytucji RP każdemu obywatelowi przysługuje prawo do wolności sumienia i religii, a państwo zobowiązane jest zapewnić realne warunki do korzystania z posługi religijnej. Jednocześnie art. 25 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek zachowania bezstronności światopoglądowej i wyznaniowej.
W licznych placówkach podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – takich jak domy pomocy społecznej, zakłady opiekuńczo-lecznicze, ośrodki wsparcia, placówki wychowawcze – osoby objęte opieką mają dostęp do posługi duszpasterskiej. Z doniesień medialnych, analiz samorządowych oraz relacji obywatelskich wynika jednak, że w wielu przypadkach:
kapelani są zatrudniani na podstawie umów z diecezjami lub parafiami, bez konkursów i bez szczegółowych regulacji co do zakresu obowiązków,
ich wynagrodzenia pokrywane są nie z Funduszu Kościelnego, lecz bezpośrednio z budżetów jednostek lub środków własnych instytucji,
dostęp do psychologa lub terapeuty jest ograniczony lub niepełny, mimo zapewnienia stałej obecności kapelana,
brakuje rozwiązań umożliwiających osobom niewierzącym lub wyznawcom innych religii skorzystanie z równoważnego wsparcia,
nie istnieją jednolite zasady sprawozdawczości, raportowania czy etycznych ram działania kapelanów zatrudnianych w placówkach publicznych.
W tym kontekście zasadne jest postawienie pytania o zgodność takich praktyk z zasadami bezstronności światopoglądowej państwa, a także o racjonalność i transparentność wydatków publicznych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu kapelanów (w przeliczeniu na etaty) jest obecnie zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej? Proszę o dane z podziałem na formę zatrudnienia (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, wolontariat).
Jakie wyznania reprezentują zatrudnieni kapelani? Proszę o podanie danych liczbowych z podziałem na Kościoły i związki wyznaniowe oraz wskazanie, czy dana jednostka umożliwia równolegle dostęp do posługi innych wyznań.
Jakie są łączne roczne koszty związane z zatrudnianiem kapelanów – z uwzględnieniem wynagrodzeń, składek ZUS, dodatków, świadczeń pozapłacowych oraz kosztów organizacyjnych (np. pomieszczeń duszpasterskich, kaplic, sprzętu)?
Z jakich środków pokrywane są wynagrodzenia kapelanów? Czy pochodzą one z Funduszu Kościelnego, budżetu danej jednostki, środków resortowych czy innych źródeł publicznych? Proszę o wyszczególnienie według typu jednostki i rodzaju środków.
Czy zatrudnianie kapelanów odbywa się na podstawie otwartych konkursów, czy na mocy porozumień zawieranych z diecezjami, parafiami lub związkami wyznaniowymi? Czy ministerstwo posiada aktualny rejestr takich umów?
Czy w umowach z diecezjami lub parafiami zawarte są zapisy dotyczące nadzoru nad pracą kapelana, ewidencji godzin, obowiązku raportowania działań, czy też pozostaje to wyłącznie w gestii zwierzchnika kościelnego?
Czy ministerstwo posiada ujednolicone regulaminy, wzory umów lub standardy etyczne, które powinny być stosowane przez jednostki podległe przy współpracy z duchownymi?
Ilu psychologów (w przeliczeniu na etaty) jest zatrudnionych w tych samych jednostkach? Czy znane są przypadki, w których zapewniono obecność kapelana, mimo że brakowało w placówce etatu psychologa lub terapeuty?
Czy osoby niewierzące lub innego wyznania mają zagwarantowany równoważny dostęp do wsparcia emocjonalnego lub duchowego – np. poprzez obecność świeckich doradców, terapeutów, psychologów lub mediatorów?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie przeglądu i weryfikacji zasad zatrudniania kapelanów w podległych jednostkach, uwzględniającego: transparentność procedur, zgodność z konstytucyjnymi zasadami, a także efektywność i racjonalność wydatków publicznych?
Czy analizowano modele stosowane w innych państwach UE, gdzie posługa duszpasterska świadczona jest wyłącznie na indywidualny wniosek osoby zainteresowanej, bez tworzenia etatów finansowanych z budżetu państwa?
Zadane pytania służą nie ograniczeniu wolności religijnej, lecz zapewnieniu transparentności, racjonalności oraz równych praw dla wszystkich – niezależnie od światopoglądu.
Z wyrazami szacunku
Marcin Józefaciuk
Interpelacja nr 9951
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki społecznej
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w świetle art. 53 Konstytucji RP każdemu obywatelowi przysługuje prawo do wolności sumienia i religii, a państwo zobowiązane jest zapewnić realne warunki do korzystania z posługi religijnej. Jednocześnie art. 25 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek zachowania bezstronności światopoglądowej i wyznaniowej.
W licznych placówkach podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – takich jak domy pomocy społecznej, zakłady opiekuńczo-lecznicze, ośrodki wsparcia, placówki wychowawcze – osoby objęte opieką mają dostęp do posługi duszpasterskiej. Z doniesień medialnych, analiz samorządowych oraz relacji obywatelskich wynika jednak, że w wielu przypadkach:
kapelani są zatrudniani na podstawie umów z diecezjami lub parafiami, bez konkursów i bez szczegółowych regulacji co do zakresu obowiązków,
ich wynagrodzenia pokrywane są nie z Funduszu Kościelnego, lecz bezpośrednio z budżetów jednostek lub środków własnych instytucji,
dostęp do psychologa lub terapeuty jest ograniczony lub niepełny, mimo zapewnienia stałej obecności kapelana,
brakuje rozwiązań umożliwiających osobom niewierzącym lub wyznawcom innych religii skorzystanie z równoważnego wsparcia,
nie istnieją jednolite zasady sprawozdawczości, raportowania czy etycznych ram działania kapelanów zatrudnianych w placówkach publicznych.
W tym kontekście zasadne jest postawienie pytania o zgodność takich praktyk z zasadami bezstronności światopoglądowej państwa, a także o racjonalność i transparentność wydatków publicznych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu kapelanów (w przeliczeniu na etaty) jest obecnie zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej? Proszę o dane z podziałem na formę zatrudnienia (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, wolontariat).
Jakie wyznania reprezentują zatrudnieni kapelani? Proszę o podanie danych liczbowych z podziałem na Kościoły i związki wyznaniowe oraz wskazanie, czy dana jednostka umożliwia równolegle dostęp do posługi innych wyznań.
Jakie są łączne roczne koszty związane z zatrudnianiem kapelanów – z uwzględnieniem wynagrodzeń, składek ZUS, dodatków, świadczeń pozapłacowych oraz kosztów organizacyjnych (np. pomieszczeń duszpasterskich, kaplic, sprzętu)?
Z jakich środków pokrywane są wynagrodzenia kapelanów? Czy pochodzą one z Funduszu Kościelnego, budżetu danej jednostki, środków resortowych czy innych źródeł publicznych? Proszę o wyszczególnienie według typu jednostki i rodzaju środków.
Czy zatrudnianie kapelanów odbywa się na podstawie otwartych konkursów, czy na mocy porozumień zawieranych z diecezjami, parafiami lub związkami wyznaniowymi? Czy ministerstwo posiada aktualny rejestr takich umów?
Czy w umowach z diecezjami lub parafiami zawarte są zapisy dotyczące nadzoru nad pracą kapelana, ewidencji godzin, obowiązku raportowania działań, czy też pozostaje to wyłącznie w gestii zwierzchnika kościelnego?
Czy ministerstwo posiada ujednolicone regulaminy, wzory umów lub standardy etyczne, które powinny być stosowane przez jednostki podległe przy współpracy z duchownymi?
Ilu psychologów (w przeliczeniu na etaty) jest zatrudnionych w tych samych jednostkach? Czy znane są przypadki, w których zapewniono obecność kapelana, mimo że brakowało w placówce etatu psychologa lub terapeuty?
Czy osoby niewierzące lub innego wyznania mają zagwarantowany równoważny dostęp do wsparcia emocjonalnego lub duchowego – np. poprzez obecność świeckich doradców, terapeutów, psychologów lub mediatorów?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie przeglądu i weryfikacji zasad zatrudniania kapelanów w podległych jednostkach, uwzględniającego: transparentność procedur, zgodność z konstytucyjnymi zasadami, a także efektywność i racjonalność wydatków publicznych?
Czy analizowano modele stosowane w innych państwach UE, gdzie posługa duszpasterska świadczona jest wyłącznie na indywidualny wniosek osoby zainteresowanej, bez tworzenia etatów finansowanych z budżetu państwa?
Zadane pytania służą nie ograniczeniu wolności religijnej, lecz zapewnieniu transparentności, racjonalności oraz równych praw dla wszystkich – niezależnie od światopoglądu.
Z wyrazami szacunku
Marcin Józefaciuk
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3989 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.262.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9951 Pana Posła Marcina Józefaciuka, „w sprawie
zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki
społecznej”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) nie jest prowadzona
centralna ewidencja zatrudnienia kapelanów w jednostkach podległych lub nadzorowanych
przez ministra właściwego ds. pracy, nie zbiera się też informacji dotyczących kwestii
związanych z formą stosunków pracy zawartych między wskazanymi podmiotami. Wynika to
z faktu, iż w jednostkach tego rodzaju zasadniczo nie są zatrudniane osoby duchowne.
Wszelkie pytania dotyczące przeprowadzenia przeglądu i weryfikacji zasad zatrudniania
kapelanów w jednostkach podległych i nadzorowanych przez MRPiPS są zatem, w aktualnym
stanie faktycznym, bezprzedmiotowe.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zatrudnia kapelanów, psychologów, ani innych osób
zapewniających równoważny dostęp do wsparcia emocjonalnego lub duchowego, np.
świeckich doradców, terapeutów czy mediatorów.
Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, z uwagi na charakter prowadzonej działalności (jednostka
jest instytutem badawczym w myśl przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych - Dz.U. 2024, poz. 534), nie zatrudnia kapelanów - w instytucie nie
funkcjonują zatem żadne rozwiązania regulaminowe w tym zakresie. Jeżeli dochodzi do
współpracy z duchownymi, to ma ona charakter sporadyczny i jest związana w sposób ścisły
z realizowanymi w placówce projektami naukowymi,
Z informacji przekazanych przez Urząd ds. Kombatantów oraz Osób Represjonowanych
wynika, że instytucja nie zatrudniała i nie planuje zatrudniać kapelanów jakichkolwiek
wyznań.
Z kolei w jednostkach organizacyjnych Ochotniczych Hufców Pracy (OHP) etat kapelana
aktualnie nie istnieje, w związku z czym obecnie nie są na tym stanowisku - i wręcz nie mogą
zostać – zatrudnione żadne osoby. Jeżeli chodzi o zatrudnianie psychologów przekazuję
natomiast, że na dzień udzielenia niniejszej odpowiedzi w rzeczonych jednostkach
obsadzone jest 4,5 etatu psychologa. Dodatkowa pomoc psychologiczna świadczona jest
również na podstawie umów cywilnoprawnych.
Pragnę też podkreślić, że minister właściwy do spraw pracy nie ma uprawnień pozwalających
na opracowanie jednolitych regulacji i wzorów umów dotyczących – w obecnym stanie
rzeczy hipotetycznej - współpracy pomiędzy jednostkami podległymi mu lub przez niego
nadzorowanymi, a duchownymi. Regulacje tego typu tworzone są bezpośrednio na poziomie
takich jednostek, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa oraz
potrzeb osób zamierzających korzystać z usług danego podmiotu.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie do równego dostępu dla osób niewierzących lub różnych wiar i wyznań do
wsparcia w jednostkach nadzorowanych albo podległych ministrowi właściwemu do spraw
pracy informuję, że podmioty, o które pyta Pan Poseł mają obowiązek stosować się do
obowiązujących przepisów prawa, także tych zawartych w najważniejszym z aktów, czyli
Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. W ustawie zasadniczej jasno wskazano, że kościoły
i inne związki wyznaniowe są równouprawnione oraz że władze publiczne RP zachowują
bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych,
zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. Konstytucja stanowi też, że nikt nie
może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym
z jakiejkolwiek przyczyny.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.262.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9951 Pana Posła Marcina Józefaciuka, „w sprawie
zatrudniania kapelanów w jednostkach podległych resortowi rodziny, pracy i polityki
społecznej”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) nie jest prowadzona
centralna ewidencja zatrudnienia kapelanów w jednostkach podległych lub nadzorowanych
przez ministra właściwego ds. pracy, nie zbiera się też informacji dotyczących kwestii
związanych z formą stosunków pracy zawartych między wskazanymi podmiotami. Wynika to
z faktu, iż w jednostkach tego rodzaju zasadniczo nie są zatrudniane osoby duchowne.
Wszelkie pytania dotyczące przeprowadzenia przeglądu i weryfikacji zasad zatrudniania
kapelanów w jednostkach podległych i nadzorowanych przez MRPiPS są zatem, w aktualnym
stanie faktycznym, bezprzedmiotowe.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zatrudnia kapelanów, psychologów, ani innych osób
zapewniających równoważny dostęp do wsparcia emocjonalnego lub duchowego, np.
świeckich doradców, terapeutów czy mediatorów.
Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, z uwagi na charakter prowadzonej działalności (jednostka
jest instytutem badawczym w myśl przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych - Dz.U. 2024, poz. 534), nie zatrudnia kapelanów - w instytucie nie
funkcjonują zatem żadne rozwiązania regulaminowe w tym zakresie. Jeżeli dochodzi do
współpracy z duchownymi, to ma ona charakter sporadyczny i jest związana w sposób ścisły
z realizowanymi w placówce projektami naukowymi,
Z informacji przekazanych przez Urząd ds. Kombatantów oraz Osób Represjonowanych
wynika, że instytucja nie zatrudniała i nie planuje zatrudniać kapelanów jakichkolwiek
wyznań.
Z kolei w jednostkach organizacyjnych Ochotniczych Hufców Pracy (OHP) etat kapelana
aktualnie nie istnieje, w związku z czym obecnie nie są na tym stanowisku - i wręcz nie mogą
zostać – zatrudnione żadne osoby. Jeżeli chodzi o zatrudnianie psychologów przekazuję
natomiast, że na dzień udzielenia niniejszej odpowiedzi w rzeczonych jednostkach
obsadzone jest 4,5 etatu psychologa. Dodatkowa pomoc psychologiczna świadczona jest
również na podstawie umów cywilnoprawnych.
Pragnę też podkreślić, że minister właściwy do spraw pracy nie ma uprawnień pozwalających
na opracowanie jednolitych regulacji i wzorów umów dotyczących – w obecnym stanie
rzeczy hipotetycznej - współpracy pomiędzy jednostkami podległymi mu lub przez niego
nadzorowanymi, a duchownymi. Regulacje tego typu tworzone są bezpośrednio na poziomie
takich jednostek, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa oraz
potrzeb osób zamierzających korzystać z usług danego podmiotu.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie do równego dostępu dla osób niewierzących lub różnych wiar i wyznań do
wsparcia w jednostkach nadzorowanych albo podległych ministrowi właściwemu do spraw
pracy informuję, że podmioty, o które pyta Pan Poseł mają obowiązek stosować się do
obowiązujących przepisów prawa, także tych zawartych w najważniejszym z aktów, czyli
Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. W ustawie zasadniczej jasno wskazano, że kościoły
i inne związki wyznaniowe są równouprawnione oraz że władze publiczne RP zachowują
bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych,
zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. Konstytucja stanowi też, że nikt nie
może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym
z jakiejkolwiek przyczyny.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --