Interpelacja nr 9950
Interpelacja w sprawie potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich interesów w politykach publicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (80%)
Podatki i Finanse (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich interesów w politykach publicznych
Interpelacja nr 9950
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich interesów w politykach publicznych
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w debacie publicznej coraz częściej mówi się o wyzwaniach, przed jakimi stoją mężczyźni – zwłaszcza młodzi – w społeczeństwach demokratycznych. Jednocześnie jednak w przestrzeni publicznej mężczyźni często opisywani są zbiorczo jako „toksyczni”, „problematyczni” albo „zagubieni”, co prowadzi do polaryzacji społecznej, utrwalania krzywdzących uproszczeń oraz narastania narracji skrajnych i radykalnych, które wykorzystują frustrację i poczucie wykluczenia tej grupy.
Zjawisko to widoczne jest także w Polsce. Negatywne przedstawianie mężczyzn – przy jednoczesnym braku pozytywnych wzorców społecznych – tworzy grunt podatny na manipulację i radykalizację. Partie i środowiska ekstremistyczne budują swoją siłę właśnie na resentymencie wobec języka, który marginalizuje męskość i przedstawia ją jako źródło patologii.
Dlatego potrzebujemy nowego podejścia do mężczyzn w polityce społecznej. Nie chodzi o utrwalanie stereotypów (np. „mężczyzna = siła”), ale o promowanie takich wartości jak odpowiedzialność, zaangażowanie społeczne, troska o zdrowie, aktywność obywatelska i partnerskie ojcostwo. Przede wszystkim potrzebne są działania państwa, które pokażą, że Polsce na mężczyznach zależy – że są traktowani podmiotowo, a ich głos uwzględniany jest w kształtowaniu polityk publicznych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje promowanie pozytywnego i inkluzywnego przekazu o mężczyznach i męskości – zarówno w kampaniach społecznych, jak i dokumentach strategicznych?
Czy resort podejmuje działania na rzecz unikania w komunikatach instytucji publicznych uogólnień o charakterze negatywnym, które stereotypizują mężczyzn jako „toksycznych” lub z góry problematycznych?
Czy ministerstwo prowadzi dialog z organizacjami społecznymi promującymi nowoczesną, odpowiedzialną i nieseksistowską wizję męskości? Czy planowane jest zainicjowanie takich kontaktów?
Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi poczucia wykluczenia i braku reprezentacji wśród młodych mężczyzn, szczególnie pochodzących z mniejszych miejscowości, środowisk ubogich i klas pracujących?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie badań jakościowych lub raportu o statusie społecznym i postrzeganiu mężczyzn w politykach publicznych – analogicznie do analiz prowadzonych w obszarze równości kobiet?
Czy resort planuje weryfikację programów finansowanych ze środków publicznych, w których beneficjentami są wyłącznie kobiety – np. poradnictwa psychologicznego, aktywizacji zawodowej, kursów rozwojowych – z punktu widzenia równości płci i dostępu?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie standardów równościowych, które będą uwzględniać również sytuację mężczyzn – zwłaszcza w projektach społecznych, edukacyjnych i zdrowotnych?
Czy resort podejmie działania na rzecz wzmocnienia męskiej reprezentacji w ciałach doradczych, komisjach, zespołach ds. równości, praw rodzicielskich i zdrowia, gdzie obecnie mężczyźni są często nieobecni?
Czy ministerstwo uznaje potrzebę prowadzenia polityk społecznych, które traktują mężczyzn jako pełnoprawnych beneficjentów wsparcia, a nie wyłącznie jako osoby „sprawcze” lub „zagrożone wykluczeniem”?
Czy resort analizował wpływ braku pozytywnego przekazu o mężczyznach na radicalizację polityczną i rosnące poparcie dla ugrupowań antysystemowych wśród młodych mężczyzn?
Czy ministerstwo współpracuje z MEN i Ministerstwem Zdrowia w zakresie włączania tematów tożsamości, emocji i nowoczesnej męskości do programów wychowania i profilaktyki zdrowotnej w szkołach?
Czy resort popiera postulaty utworzenia w Sejmie ponadpartyjnej Parlamentarnej Komisji ds. Dobrostanu Mężczyzn, która pełniłaby funkcję ekspercką i inicjatywną w zakresie polityk dotyczących zdrowia, edukacji, pracy i relacji społecznych mężczyzn?
Czy planowane jest stworzenie strategii równości płci, która nie będzie ograniczała się wyłącznie do sytuacji kobiet, lecz będzie traktowała równość jako wartość obejmującą także mężczyzn i ich problemy społeczne?
Czy resort analizuje brak mężczyzn w instytucjonalnych programach profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego i rozwoju osobistego, finansowanych ze środków publicznych?
Czy ministerstwo planuje promowanie nowego języka komunikacji społecznej, który wzmacnia pozytywne postrzeganie mężczyzn jako obywateli – bez uprzedzeń, uproszczeń i ideologicznych etykiet?
Czy ministerstwo planuje przegląd dokumentów strategicznych (krajowych i regionalnych strategii równości, planów przeciwdziałania dyskryminacji), by zidentyfikować obszary, w których nie uwzględnia się mężczyzn jako potencjalnych beneficjentów polityk równościowych?
Czy resort gromadzi dane z podziałem na płeć także w odniesieniu do mężczyzn jako odbiorców pomocy społecznej, bezdomnych, ojców samotnie wychowujących dzieci, mężczyzn z niepełnosprawnością?
Czy ministerstwo analizuje zawartość kampanii finansowanych ze środków publicznych – pod kątem obecności pozytywnych, różnorodnych wizerunków mężczyzn jako pełnoprawnych członków społeczeństwa?
Czy resort planuje wypracowanie wytycznych grantowych i dotacyjnych, które uniemożliwią wspieranie projektów otwarcie wykluczających mężczyzn z pomocy lub aktywizacji?
Czy ministerstwo planuje wspierać programy budujące pozytywną tożsamość chłopców i młodych mężczyzn – analogicznie do działań „Girl empowerment” realizowanych w wielu krajach?
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Interpelacja nr 9950
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich interesów w politykach publicznych
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 22-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w debacie publicznej coraz częściej mówi się o wyzwaniach, przed jakimi stoją mężczyźni – zwłaszcza młodzi – w społeczeństwach demokratycznych. Jednocześnie jednak w przestrzeni publicznej mężczyźni często opisywani są zbiorczo jako „toksyczni”, „problematyczni” albo „zagubieni”, co prowadzi do polaryzacji społecznej, utrwalania krzywdzących uproszczeń oraz narastania narracji skrajnych i radykalnych, które wykorzystują frustrację i poczucie wykluczenia tej grupy.
Zjawisko to widoczne jest także w Polsce. Negatywne przedstawianie mężczyzn – przy jednoczesnym braku pozytywnych wzorców społecznych – tworzy grunt podatny na manipulację i radykalizację. Partie i środowiska ekstremistyczne budują swoją siłę właśnie na resentymencie wobec języka, który marginalizuje męskość i przedstawia ją jako źródło patologii.
Dlatego potrzebujemy nowego podejścia do mężczyzn w polityce społecznej. Nie chodzi o utrwalanie stereotypów (np. „mężczyzna = siła”), ale o promowanie takich wartości jak odpowiedzialność, zaangażowanie społeczne, troska o zdrowie, aktywność obywatelska i partnerskie ojcostwo. Przede wszystkim potrzebne są działania państwa, które pokażą, że Polsce na mężczyznach zależy – że są traktowani podmiotowo, a ich głos uwzględniany jest w kształtowaniu polityk publicznych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje promowanie pozytywnego i inkluzywnego przekazu o mężczyznach i męskości – zarówno w kampaniach społecznych, jak i dokumentach strategicznych?
Czy resort podejmuje działania na rzecz unikania w komunikatach instytucji publicznych uogólnień o charakterze negatywnym, które stereotypizują mężczyzn jako „toksycznych” lub z góry problematycznych?
Czy ministerstwo prowadzi dialog z organizacjami społecznymi promującymi nowoczesną, odpowiedzialną i nieseksistowską wizję męskości? Czy planowane jest zainicjowanie takich kontaktów?
Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi poczucia wykluczenia i braku reprezentacji wśród młodych mężczyzn, szczególnie pochodzących z mniejszych miejscowości, środowisk ubogich i klas pracujących?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie badań jakościowych lub raportu o statusie społecznym i postrzeganiu mężczyzn w politykach publicznych – analogicznie do analiz prowadzonych w obszarze równości kobiet?
Czy resort planuje weryfikację programów finansowanych ze środków publicznych, w których beneficjentami są wyłącznie kobiety – np. poradnictwa psychologicznego, aktywizacji zawodowej, kursów rozwojowych – z punktu widzenia równości płci i dostępu?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie standardów równościowych, które będą uwzględniać również sytuację mężczyzn – zwłaszcza w projektach społecznych, edukacyjnych i zdrowotnych?
Czy resort podejmie działania na rzecz wzmocnienia męskiej reprezentacji w ciałach doradczych, komisjach, zespołach ds. równości, praw rodzicielskich i zdrowia, gdzie obecnie mężczyźni są często nieobecni?
Czy ministerstwo uznaje potrzebę prowadzenia polityk społecznych, które traktują mężczyzn jako pełnoprawnych beneficjentów wsparcia, a nie wyłącznie jako osoby „sprawcze” lub „zagrożone wykluczeniem”?
Czy resort analizował wpływ braku pozytywnego przekazu o mężczyznach na radicalizację polityczną i rosnące poparcie dla ugrupowań antysystemowych wśród młodych mężczyzn?
Czy ministerstwo współpracuje z MEN i Ministerstwem Zdrowia w zakresie włączania tematów tożsamości, emocji i nowoczesnej męskości do programów wychowania i profilaktyki zdrowotnej w szkołach?
Czy resort popiera postulaty utworzenia w Sejmie ponadpartyjnej Parlamentarnej Komisji ds. Dobrostanu Mężczyzn, która pełniłaby funkcję ekspercką i inicjatywną w zakresie polityk dotyczących zdrowia, edukacji, pracy i relacji społecznych mężczyzn?
Czy planowane jest stworzenie strategii równości płci, która nie będzie ograniczała się wyłącznie do sytuacji kobiet, lecz będzie traktowała równość jako wartość obejmującą także mężczyzn i ich problemy społeczne?
Czy resort analizuje brak mężczyzn w instytucjonalnych programach profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego i rozwoju osobistego, finansowanych ze środków publicznych?
Czy ministerstwo planuje promowanie nowego języka komunikacji społecznej, który wzmacnia pozytywne postrzeganie mężczyzn jako obywateli – bez uprzedzeń, uproszczeń i ideologicznych etykiet?
Czy ministerstwo planuje przegląd dokumentów strategicznych (krajowych i regionalnych strategii równości, planów przeciwdziałania dyskryminacji), by zidentyfikować obszary, w których nie uwzględnia się mężczyzn jako potencjalnych beneficjentów polityk równościowych?
Czy resort gromadzi dane z podziałem na płeć także w odniesieniu do mężczyzn jako odbiorców pomocy społecznej, bezdomnych, ojców samotnie wychowujących dzieci, mężczyzn z niepełnosprawnością?
Czy ministerstwo analizuje zawartość kampanii finansowanych ze środków publicznych – pod kątem obecności pozytywnych, różnorodnych wizerunków mężczyzn jako pełnoprawnych członków społeczeństwa?
Czy resort planuje wypracowanie wytycznych grantowych i dotacyjnych, które uniemożliwią wspieranie projektów otwarcie wykluczających mężczyzn z pomocy lub aktywizacji?
Czy ministerstwo planuje wspierać programy budujące pozytywną tożsamość chłopców i młodych mężczyzn – analogicznie do działań „Girl empowerment” realizowanych w wielu krajach?
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Katarzyna Kotula
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14698 znaków
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Sekretarz Stanu
Pełnomocnik Rządu ds. Równości
Katarzyna Kotula
DRT.4510.16.2025
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 9950 posła Marcina Józefaciuka w sprawie
potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich
interesów w politykach publicznych, na wstępie pragnę zaznaczyć, że doceniam
działania na rzecz praw mężczyzn, uwzględniających intersekcjonalną perspektywę.
Warto podkreślić, że Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy
wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej w Stambule dnia 11 maja 2011 r.
(Dz. U. z 2015 r. poz. 961), choć koncentruje się na przeciwdziałaniu przemocy
wobec kobiet – nie wyklucza mężczyzn jako beneficjentów ochrony przed przemocą.
Jej postanowienia dopuszczają objęcie wsparciem wszystkich osób
doświadczających przemocy domowej, bez względu na płeć, a także zwracają uwagę
na rolę włączania chłopców i mężczyzn w równościową edukację. W takim podejściu
stanowi więc ona podstawę do budowania polityk i prawa, które są realnie
inkluzywne, a nie selektywne. Aby przeciwdziałać krzywdzącemu, stereotypowemu
pozycjonowaniu mężczyzn jako osób stosujących przemoc a kobiet jako osób
doznających przemocy, w dokumentach rządowych oraz komunikacji dotyczącej
obowiązków administracji publicznej, określonych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1673) unika się
odniesień do „ofiar” w rodzaju żeńskim i „sprawców” w rodzaju męskim,
przestrzegając stosowania terminologii ustawowej, posługującej się pojęciem
„osób”. Przezwyciężeniu stereotypowych ról płciowych i sektorowości rynku pracy
służyła z kolei nowelizacja dokonana ustawą z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie
ustawy – Kodeks pracy (Dz. U. poz. 807), która nałożyła na pracodawców
formułowania ogłoszeń o wolnych stanowiskach pracy w sposób neutralny płciowo,
nie sugerujący preferencji np. dla kobiet w przypadku stanowisk w sektorze edukacji
i opieki a dla mężczyzn w niewykwalifikowanych pracach fizycznych. W przypadku
natrafienia w komunikatach instytucji publicznych uogólnień o charakterze
negatywnym, które stereotypizują mężczyzn jako „toksycznych” lub z góry
problematycznych, Minister ds. Równości będzie podejmował interwencje u
podmiotów odpowiedzialnych lub nadzorujących. Przypadki takich
mizantropicznych publikacji mogą być zgłaszane do Departamentu ds. Równego
Traktowania Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz odpowiednio — w przypadku
-- 1 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
wystąpień medialnych — do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a w razie
wypełnienia znamion przestępstwa — prokuraturze.
W przedstawionym piśmie zapytano o szereg działań, które mają być skierowane do
mężczyzn.
Nie wszystkie podejmowane przeze mnie lub rząd działania równościowe, które
mają istotne znaczenie dla mężczyzn, w swojej nazwie wprost odnoszą się do
mężczyzn i chłopców. W szczególności należy zwrócić uwagę na uwzględnienie
tematyki zdrowia mężczyzn, w tym chorób nowotworowych, podczas prac
parlamentarnych, prowadzenie działań w ramach Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej, obejmujących również programy
korekcyjno-edukacyjne i terapeutyczne dla osób stosujących przemoc, zwiększenie
finansowania systemu wsparcia oraz działań profilaktycznych, które – zgodnie z
założeniami programu – mają charakter uniwersalny i obejmują różne grupy
społeczne, w tym mężczyzn, współpracę z organizacjami społecznymi działającymi
także na rzecz chłopców i mężczyzn oraz ich udział w spotkaniach i konsultacjach. W
szczególności, spotkałam się z przedstawicielami Stowarzyszenia na rzecz chłopców
i mężczyzn, w czasie którego otrzymałam raport pt. „Przemilczane nierówności. O
problemach mężczyzn w Polsce”, z organizacjami ojcowskimi omówiłam szereg
możliwych rozwiązań w zakresie prawa rodzinnego, a w konsultacji rządowych
projektów ustawy o statusie osoby najbliżej w związku i umowie o wspólnym pożyciu
oraz ustawy ją wprowadzającej (druki sejmowe nr 2110 i 2111) uczestniczyło
szerokie grono gejów, mężczyzn biseksualnych, transpłciowych WTM oraz queer. Są
to działania ważne i potrzebne, jednocześnie jednak zgadzam się, że ich charakter
pozostaje w dużej mierze pośredni – mężczyźni pojawiają się w nich raczej jako jedna
z wielu grup, a nie jako wyraźnie zdefiniowany adresat polityki publicznej, co
wymaga jednak zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron.
Pełnomocnik Rządu ds. Równości nie kieruje działem administracji rządowej
i nie podlega mu ministerstwo. Departament ds. Równego Traktowania KPRM
dotychczas nie zlecał interesujących Pana Posła badań dotyczących poczucia
wykluczenia i braku reprezentacji wśród młodych mężczyzn, szczególnie
pochodzących z mniejszych miejscowości, środowisk ubogich i klas pracujących.
Materiały organizacji międzynarodowych, dotyczące wykluczenia społecznego
męskiej młodzieży i młodych dorosłych nie zawsze są aktualne, pomijając np.
zagrożenia związane z nieodpowiedzialnym korzystaniem z mediów
społecznościowych lub koncentrują się na wyspecjalizowanym aspekcie
tematycznym1. Raporty poświęcone wyrównywaniu szans kobiet i mężczyzn zwykle
zawierają dane porównujące różnice pomiędzy płciami np. w aspekcie luki płacowej,
reprezentacji płci w gremiach politycznych i decyzyjnych, podatności na
uzależniania czy suicydologii, zawierając załączniki statystyczne, co pozwala na
analizę danych dotyczących mężczyzn w różnym wieku, o różnym statusie
1 np. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Young_people_-
_social_inclusion
https://pjp-
eu.coe.int/documents/42128013/47261968/Social_inclusion_POLAND.pdf/a8a0ebbf-e0c6-4ac2-
be33-3937617e5b0b?t=1410795879000
https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide
-- 2 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
edukacyjnym i finansowym, niekiedy także dezagregowanych według wielkości
miejscowości zamieszkania. I tak np. publikowany co dwa lata Gender Equality Index
Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) analizuje sfery
czasu, zdrowia, finansów, pracy, wiedzy i wpływu, porządkując Państwa
Członkowskie Unii Europejskiej według sumy punktów zdobytych w tych sześciu
aspektach przy równoczesnej publikacji danych nt. dyskryminacji krzyżowej i
przemocy ze względu na płeć, które nie są uwzględniane w rankingu, gdyż dążeniem
EIGE nie jest wyrównanie poziomu przemocy poznawanej przez kobiety i mężczyzn
czy dyskryminacji krzyżowej przedstawicieli obu płci, ale całkowita eliminacja tych
negatywnych zjawisk. Obecnie Departament ds. Równego Traktowania KPRM nie
finansuje badań jakościowych ani prac nad raportem o statusie społecznym i
postrzeganiu mężczyzn w politykach publicznych.
Pozytywna dyskryminacja kobiet, przejawiająca się w niższym wieku emerytalnym,
dobrowolności służby wojskowej w razie mobilizacji czy łagodniejszych normach
dźwigania na miejscach pracy wymagających wysiłku fizycznego, jest przejawem
celowej polityki antydyskryminacyjnej rządu, podobnie jak np. zwolnienie
komitetów wyborczych reprezentujących mniejszości narodowe i etniczne z
obowiązku przekroczenia progu wyborczego 5%, preferencje przy zatrudnianiu
osób z niepełnosprawnościami („OzN”) w instytucjach sektora publicznego
niespełniających kryterium 6% kadry będącej OzN czy ochrona pracowników w
wieku przedemerytalnym. Wspomniane przez Pana Posła programy uzasadnione są
przeważnie utrzymującym się wciąż niższym poziomem zatrudnienia kobiet niż
mężczyzn oraz niższą skłonnością kobiet do zakładania samodzielnej, choćby
jednoosobowej, działalności gospodarczej. Na polach, gdzie mężczyźni stanowią
grupę niedostatecznie reprezentowaną lub szczególnie narażoną, np. w zakresie
ciężkich i śmiertelnych wypadków przy pracy- jako Pełnomocnik Rządu ds.
Równości popieram kierowanie do nich specjalnej oferty szkoleniowej i
aktywizacyjnej.
Problemem, jaki zamierzam rozwiązać przed ewentualnym podjęciem działań na
rzecz postulowanego przez Pana Posła wzmocnienia męskiej reprezentacji w ciałach
doradczych, komisjach, zespołach ds. równości, praw rodzicielskich i zdrowia jest
wyrównanie nadreprezentacji mężczyzn w większości gremiów decyzyjnych,
łącznie z kolegialnymi organami władzy pochodzącymi z wyborów powszechnych.
Działania te obejmowały m.in. poparcie dla uchwalonej z dnia 21 listopada 2024 r.
ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz niektórych innych ustaw, skierowanej przez
Prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego, włączenie się w prace nad projektem
ustawy o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w
zakresie równego traktowania (UC63) oraz przygotowanie projektu ustawy
o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz
ustawy o samorządzie województwa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym
(UD219).
-- 3 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
W odniesieniu do obszarów, które dotyczą widzialności i partycypacji mężczyzn,
chciałabym zwrócić uwagę, że prowadzimy liczne spotkania i konsultacje społeczne,
gdzie przy stole siedzą także mężczyźni, włączamy środowiska zajmujące się
tematyką męskości do ciał doradczych, włączamy tematy dotyczące mężczyzn w
debacie publicznej, świadomie budujemy narrację, która nie stygmatyzuje, lecz
pokazuje zróżnicowane role społeczne mężczyzn i wyzwania, z którymi się mierzą,
co też znalazło odzwierciedlenie w moim portfolio podczas polskiej prezydencji w
Radzie Unii Europejskiej. Prawa chłopców i mężczyzn były tematem obrad
nieformalnej Rady Ministrów ds. Równości w dniu 16 kwietnia 2025 r. w Warszawie.
W czasie Prezydencji rozpoczęły się także prace nad opublikowaną 5 marca 2026 r.
w języku angielskim Strategią Równości Płci na lata 2026-2030)2.
Wsparcie inicjatyw, które podejmują temat męskości w sposób nowoczesny,
odpowiedzialny i inkluzywny jest dla mnie wyjątkowo ważne, dlatego obejmuje
swoim patronatem Kongres Mężczyzn, będący istotną platformą dialogu
społecznego, miejscem rozmowy o zdrowiu, relacjach, odpowiedzialności, ojcostwie
czy uczestnictwie w życiu publicznym.
Tematyka mężczyzn to także oczywiście wyzwania, od kwestii zdrowotnych po
walkę z wykluczeniem społecznym, samotnością, samobójstwami i nałogami,
przeciwdziałaniem radykalizacji i budowaniem bardziej zrównoważonego i
inkluzywnego społeczeństwa w bardzo spolaryzowanym świecie.
Jednocześnie chciałabym zaprosić do przekazywania uwag i propozycji
dotyczących Uchwały nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r. w sprawie
ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata
2022–2030 (M. P. poz. 640) – krajowego dokumentu strategicznego określającego
kierunki polityki państwa w obszarze przeciwdziałania dyskryminacji i promowania
równości. Program ten stanowi ramę dla działań administracji publicznej,
integrując różne obszary polityk społecznych i wyznaczając priorytety na poziomie
krajowym. KPDRT przewiduje wiele szczegółowych zadań skierowanych do
mężczyzn, w szczególności uwagi w akapicie „Działania nakierowane na chłopców
oraz młodych mężczyzn” od s. 69 oraz:
— w Priorytecie I, Działaniu C — Zadanie 2: Wypracowanie założeń
systemu gromadzenia i monitorowania danych odnoszących się do
równego traktowania kobiet i mężczyzn, a także innych grup
społecznych;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 1: Monitorowanie i
promowanie rozwiązań prowadzących do niwelowania luki
płacowej wynikającej z nierówności wynagrodzeń kobiet i mężczyzn
oraz luki emerytalnej między środkami finansowymi
otrzymywanymi zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 3: Obniżenie wartości luki
płacowej między kobietami i mężczyznami według metodologii
Eurostatu (różnicy średniej stawki godzinowej brutto w całej
2 https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-
rights/gender-equality/gender-equality-strategy_en
-- 4 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
gospodarce) w wyniku pakietu legislacyjnego wypracowanego w
zadaniu 2;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 6: Promowanie
mechanizmów pozwalających na godzenie życia zawodowego i
rodzinnego kobiet i mężczyzn;
— w Priorytecie II, Działaniu B — Zadanie 3: Publikacja poradników i
wytyczne dla przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego udziału
kobiet i mężczyzn w gremiach decyzyjnych;
— w Priorytecie III, Działaniu A — Zadanie 5: Opracowanie pakietów
edukacyjnych i dydaktycznych, różnych form doskonalenia:
konferencji, szkoleń, seminariów, narzędzi diagnostycznych
programów multimedialnych na temat wzmocnienia potencjału i
pozycji społecznej mężczyzn oraz chłopców;
— w Priorytecie III, Działaniu C — Zadanie 4: Promocja wśród
mężczyzn kierunków studiów oraz zawodów uznawanych za
sfeminizowane
— w Priorytecie VI, Działaniu A — Zadanie 5: Badania społeczne i
międzynarodowa konferencja naukowa dotycząca praw mężczyzn.
— w Priorytecie VI, Działaniu B — Zadanie 6: Konferencja z
organizacjami reprezentującymi prawa ojców.
— w Priorytecie VI, Działaniu H — Zadanie 1: Realizacja cyklicznych
szkoleń dla pracowników ministerstwa i polskiego środowiska
sportowego w zakresie równego traktowania kobiet i mężczyzn w
sporcie
W nadchodzącym roku planowane jest jego otwarcie na szerokie konsultacje
społeczne oraz aktualizację, tak aby w jeszcze większym stopniu odpowiadał na
realne potrzeby wszystkich grup społecznych – w tym także mężczyzn.
Odnosząc się do postulatu powołania w Sejmie ponadpartyjnej Parlamentarnej
Komisji ds. Dobrostanu Mężczyzn , która pełniłaby funkcję ekspercką i inicjatywną
w zakresie polityk dotyczących zdrowia, edukacji, pracy i relacji społecznych
mężczyzn uprzejmie informuję, że z chęcią przyjmę zaproszenie na posiedzenia
takiego gremium, a gdyby przybrało ono formę Zespołu Parlamentarnego – również
wejdę w jego skład, jeśli takie będzie oczekiwanie.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Sekretarz stanu, pełnomocnik rządu ds. równości
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Sekretarz Stanu
Pełnomocnik Rządu ds. Równości
Katarzyna Kotula
DRT.4510.16.2025
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 9950 posła Marcina Józefaciuka w sprawie
potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich
interesów w politykach publicznych, na wstępie pragnę zaznaczyć, że doceniam
działania na rzecz praw mężczyzn, uwzględniających intersekcjonalną perspektywę.
Warto podkreślić, że Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy
wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzonej w Stambule dnia 11 maja 2011 r.
(Dz. U. z 2015 r. poz. 961), choć koncentruje się na przeciwdziałaniu przemocy
wobec kobiet – nie wyklucza mężczyzn jako beneficjentów ochrony przed przemocą.
Jej postanowienia dopuszczają objęcie wsparciem wszystkich osób
doświadczających przemocy domowej, bez względu na płeć, a także zwracają uwagę
na rolę włączania chłopców i mężczyzn w równościową edukację. W takim podejściu
stanowi więc ona podstawę do budowania polityk i prawa, które są realnie
inkluzywne, a nie selektywne. Aby przeciwdziałać krzywdzącemu, stereotypowemu
pozycjonowaniu mężczyzn jako osób stosujących przemoc a kobiet jako osób
doznających przemocy, w dokumentach rządowych oraz komunikacji dotyczącej
obowiązków administracji publicznej, określonych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1673) unika się
odniesień do „ofiar” w rodzaju żeńskim i „sprawców” w rodzaju męskim,
przestrzegając stosowania terminologii ustawowej, posługującej się pojęciem
„osób”. Przezwyciężeniu stereotypowych ról płciowych i sektorowości rynku pracy
służyła z kolei nowelizacja dokonana ustawą z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie
ustawy – Kodeks pracy (Dz. U. poz. 807), która nałożyła na pracodawców
formułowania ogłoszeń o wolnych stanowiskach pracy w sposób neutralny płciowo,
nie sugerujący preferencji np. dla kobiet w przypadku stanowisk w sektorze edukacji
i opieki a dla mężczyzn w niewykwalifikowanych pracach fizycznych. W przypadku
natrafienia w komunikatach instytucji publicznych uogólnień o charakterze
negatywnym, które stereotypizują mężczyzn jako „toksycznych” lub z góry
problematycznych, Minister ds. Równości będzie podejmował interwencje u
podmiotów odpowiedzialnych lub nadzorujących. Przypadki takich
mizantropicznych publikacji mogą być zgłaszane do Departamentu ds. Równego
Traktowania Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz odpowiednio — w przypadku
-- 1 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
wystąpień medialnych — do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a w razie
wypełnienia znamion przestępstwa — prokuraturze.
W przedstawionym piśmie zapytano o szereg działań, które mają być skierowane do
mężczyzn.
Nie wszystkie podejmowane przeze mnie lub rząd działania równościowe, które
mają istotne znaczenie dla mężczyzn, w swojej nazwie wprost odnoszą się do
mężczyzn i chłopców. W szczególności należy zwrócić uwagę na uwzględnienie
tematyki zdrowia mężczyzn, w tym chorób nowotworowych, podczas prac
parlamentarnych, prowadzenie działań w ramach Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej, obejmujących również programy
korekcyjno-edukacyjne i terapeutyczne dla osób stosujących przemoc, zwiększenie
finansowania systemu wsparcia oraz działań profilaktycznych, które – zgodnie z
założeniami programu – mają charakter uniwersalny i obejmują różne grupy
społeczne, w tym mężczyzn, współpracę z organizacjami społecznymi działającymi
także na rzecz chłopców i mężczyzn oraz ich udział w spotkaniach i konsultacjach. W
szczególności, spotkałam się z przedstawicielami Stowarzyszenia na rzecz chłopców
i mężczyzn, w czasie którego otrzymałam raport pt. „Przemilczane nierówności. O
problemach mężczyzn w Polsce”, z organizacjami ojcowskimi omówiłam szereg
możliwych rozwiązań w zakresie prawa rodzinnego, a w konsultacji rządowych
projektów ustawy o statusie osoby najbliżej w związku i umowie o wspólnym pożyciu
oraz ustawy ją wprowadzającej (druki sejmowe nr 2110 i 2111) uczestniczyło
szerokie grono gejów, mężczyzn biseksualnych, transpłciowych WTM oraz queer. Są
to działania ważne i potrzebne, jednocześnie jednak zgadzam się, że ich charakter
pozostaje w dużej mierze pośredni – mężczyźni pojawiają się w nich raczej jako jedna
z wielu grup, a nie jako wyraźnie zdefiniowany adresat polityki publicznej, co
wymaga jednak zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron.
Pełnomocnik Rządu ds. Równości nie kieruje działem administracji rządowej
i nie podlega mu ministerstwo. Departament ds. Równego Traktowania KPRM
dotychczas nie zlecał interesujących Pana Posła badań dotyczących poczucia
wykluczenia i braku reprezentacji wśród młodych mężczyzn, szczególnie
pochodzących z mniejszych miejscowości, środowisk ubogich i klas pracujących.
Materiały organizacji międzynarodowych, dotyczące wykluczenia społecznego
męskiej młodzieży i młodych dorosłych nie zawsze są aktualne, pomijając np.
zagrożenia związane z nieodpowiedzialnym korzystaniem z mediów
społecznościowych lub koncentrują się na wyspecjalizowanym aspekcie
tematycznym1. Raporty poświęcone wyrównywaniu szans kobiet i mężczyzn zwykle
zawierają dane porównujące różnice pomiędzy płciami np. w aspekcie luki płacowej,
reprezentacji płci w gremiach politycznych i decyzyjnych, podatności na
uzależniania czy suicydologii, zawierając załączniki statystyczne, co pozwala na
analizę danych dotyczących mężczyzn w różnym wieku, o różnym statusie
1 np. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Young_people_-
_social_inclusion
https://pjp-
eu.coe.int/documents/42128013/47261968/Social_inclusion_POLAND.pdf/a8a0ebbf-e0c6-4ac2-
be33-3937617e5b0b?t=1410795879000
https://www.un.org/en/peace-and-security/youth-peace-and-security-guide
-- 2 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
edukacyjnym i finansowym, niekiedy także dezagregowanych według wielkości
miejscowości zamieszkania. I tak np. publikowany co dwa lata Gender Equality Index
Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) analizuje sfery
czasu, zdrowia, finansów, pracy, wiedzy i wpływu, porządkując Państwa
Członkowskie Unii Europejskiej według sumy punktów zdobytych w tych sześciu
aspektach przy równoczesnej publikacji danych nt. dyskryminacji krzyżowej i
przemocy ze względu na płeć, które nie są uwzględniane w rankingu, gdyż dążeniem
EIGE nie jest wyrównanie poziomu przemocy poznawanej przez kobiety i mężczyzn
czy dyskryminacji krzyżowej przedstawicieli obu płci, ale całkowita eliminacja tych
negatywnych zjawisk. Obecnie Departament ds. Równego Traktowania KPRM nie
finansuje badań jakościowych ani prac nad raportem o statusie społecznym i
postrzeganiu mężczyzn w politykach publicznych.
Pozytywna dyskryminacja kobiet, przejawiająca się w niższym wieku emerytalnym,
dobrowolności służby wojskowej w razie mobilizacji czy łagodniejszych normach
dźwigania na miejscach pracy wymagających wysiłku fizycznego, jest przejawem
celowej polityki antydyskryminacyjnej rządu, podobnie jak np. zwolnienie
komitetów wyborczych reprezentujących mniejszości narodowe i etniczne z
obowiązku przekroczenia progu wyborczego 5%, preferencje przy zatrudnianiu
osób z niepełnosprawnościami („OzN”) w instytucjach sektora publicznego
niespełniających kryterium 6% kadry będącej OzN czy ochrona pracowników w
wieku przedemerytalnym. Wspomniane przez Pana Posła programy uzasadnione są
przeważnie utrzymującym się wciąż niższym poziomem zatrudnienia kobiet niż
mężczyzn oraz niższą skłonnością kobiet do zakładania samodzielnej, choćby
jednoosobowej, działalności gospodarczej. Na polach, gdzie mężczyźni stanowią
grupę niedostatecznie reprezentowaną lub szczególnie narażoną, np. w zakresie
ciężkich i śmiertelnych wypadków przy pracy- jako Pełnomocnik Rządu ds.
Równości popieram kierowanie do nich specjalnej oferty szkoleniowej i
aktywizacyjnej.
Problemem, jaki zamierzam rozwiązać przed ewentualnym podjęciem działań na
rzecz postulowanego przez Pana Posła wzmocnienia męskiej reprezentacji w ciałach
doradczych, komisjach, zespołach ds. równości, praw rodzicielskich i zdrowia jest
wyrównanie nadreprezentacji mężczyzn w większości gremiów decyzyjnych,
łącznie z kolegialnymi organami władzy pochodzącymi z wyborów powszechnych.
Działania te obejmowały m.in. poparcie dla uchwalonej z dnia 21 listopada 2024 r.
ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz niektórych innych ustaw, skierowanej przez
Prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego, włączenie się w prace nad projektem
ustawy o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w
zakresie równego traktowania (UC63) oraz przygotowanie projektu ustawy
o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz
ustawy o samorządzie województwa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym
(UD219).
-- 3 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
W odniesieniu do obszarów, które dotyczą widzialności i partycypacji mężczyzn,
chciałabym zwrócić uwagę, że prowadzimy liczne spotkania i konsultacje społeczne,
gdzie przy stole siedzą także mężczyźni, włączamy środowiska zajmujące się
tematyką męskości do ciał doradczych, włączamy tematy dotyczące mężczyzn w
debacie publicznej, świadomie budujemy narrację, która nie stygmatyzuje, lecz
pokazuje zróżnicowane role społeczne mężczyzn i wyzwania, z którymi się mierzą,
co też znalazło odzwierciedlenie w moim portfolio podczas polskiej prezydencji w
Radzie Unii Europejskiej. Prawa chłopców i mężczyzn były tematem obrad
nieformalnej Rady Ministrów ds. Równości w dniu 16 kwietnia 2025 r. w Warszawie.
W czasie Prezydencji rozpoczęły się także prace nad opublikowaną 5 marca 2026 r.
w języku angielskim Strategią Równości Płci na lata 2026-2030)2.
Wsparcie inicjatyw, które podejmują temat męskości w sposób nowoczesny,
odpowiedzialny i inkluzywny jest dla mnie wyjątkowo ważne, dlatego obejmuje
swoim patronatem Kongres Mężczyzn, będący istotną platformą dialogu
społecznego, miejscem rozmowy o zdrowiu, relacjach, odpowiedzialności, ojcostwie
czy uczestnictwie w życiu publicznym.
Tematyka mężczyzn to także oczywiście wyzwania, od kwestii zdrowotnych po
walkę z wykluczeniem społecznym, samotnością, samobójstwami i nałogami,
przeciwdziałaniem radykalizacji i budowaniem bardziej zrównoważonego i
inkluzywnego społeczeństwa w bardzo spolaryzowanym świecie.
Jednocześnie chciałabym zaprosić do przekazywania uwag i propozycji
dotyczących Uchwały nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r. w sprawie
ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata
2022–2030 (M. P. poz. 640) – krajowego dokumentu strategicznego określającego
kierunki polityki państwa w obszarze przeciwdziałania dyskryminacji i promowania
równości. Program ten stanowi ramę dla działań administracji publicznej,
integrując różne obszary polityk społecznych i wyznaczając priorytety na poziomie
krajowym. KPDRT przewiduje wiele szczegółowych zadań skierowanych do
mężczyzn, w szczególności uwagi w akapicie „Działania nakierowane na chłopców
oraz młodych mężczyzn” od s. 69 oraz:
— w Priorytecie I, Działaniu C — Zadanie 2: Wypracowanie założeń
systemu gromadzenia i monitorowania danych odnoszących się do
równego traktowania kobiet i mężczyzn, a także innych grup
społecznych;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 1: Monitorowanie i
promowanie rozwiązań prowadzących do niwelowania luki
płacowej wynikającej z nierówności wynagrodzeń kobiet i mężczyzn
oraz luki emerytalnej między środkami finansowymi
otrzymywanymi zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 3: Obniżenie wartości luki
płacowej między kobietami i mężczyznami według metodologii
Eurostatu (różnicy średniej stawki godzinowej brutto w całej
2 https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-
rights/gender-equality/gender-equality-strategy_en
-- 4 of 5 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
gospodarce) w wyniku pakietu legislacyjnego wypracowanego w
zadaniu 2;
— w Priorytecie II, Działaniu A — Zadanie 6: Promowanie
mechanizmów pozwalających na godzenie życia zawodowego i
rodzinnego kobiet i mężczyzn;
— w Priorytecie II, Działaniu B — Zadanie 3: Publikacja poradników i
wytyczne dla przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego udziału
kobiet i mężczyzn w gremiach decyzyjnych;
— w Priorytecie III, Działaniu A — Zadanie 5: Opracowanie pakietów
edukacyjnych i dydaktycznych, różnych form doskonalenia:
konferencji, szkoleń, seminariów, narzędzi diagnostycznych
programów multimedialnych na temat wzmocnienia potencjału i
pozycji społecznej mężczyzn oraz chłopców;
— w Priorytecie III, Działaniu C — Zadanie 4: Promocja wśród
mężczyzn kierunków studiów oraz zawodów uznawanych za
sfeminizowane
— w Priorytecie VI, Działaniu A — Zadanie 5: Badania społeczne i
międzynarodowa konferencja naukowa dotycząca praw mężczyzn.
— w Priorytecie VI, Działaniu B — Zadanie 6: Konferencja z
organizacjami reprezentującymi prawa ojców.
— w Priorytecie VI, Działaniu H — Zadanie 1: Realizacja cyklicznych
szkoleń dla pracowników ministerstwa i polskiego środowiska
sportowego w zakresie równego traktowania kobiet i mężczyzn w
sporcie
W nadchodzącym roku planowane jest jego otwarcie na szerokie konsultacje
społeczne oraz aktualizację, tak aby w jeszcze większym stopniu odpowiadał na
realne potrzeby wszystkich grup społecznych – w tym także mężczyzn.
Odnosząc się do postulatu powołania w Sejmie ponadpartyjnej Parlamentarnej
Komisji ds. Dobrostanu Mężczyzn , która pełniłaby funkcję ekspercką i inicjatywną
w zakresie polityk dotyczących zdrowia, edukacji, pracy i relacji społecznych
mężczyzn uprzejmie informuję, że z chęcią przyjmę zaproszenie na posiedzenia
takiego gremium, a gdyby przybrało ono formę Zespołu Parlamentarnego – również
wejdę w jego skład, jeśli takie będzie oczekiwanie.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Sekretarz stanu, pełnomocnik rządu ds. równości
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --