telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZPP.050.4.2025.SL
Warszawa, 23 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 9948 Posła Marcina Józefaciuka w sprawie równouprawnienia i
dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa, otrzymaną za pośrednictwem Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, uprzejmie proszę o przyjęcie informacji, pozostających w
zakresie kompetencji Ministra Zdrowia.
Zapewnienie dostępu do wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego dla wszystkich osób
doświadczających problemów i zaburzeń psychicznych lub znajdujących się w trudnej sytuacji
życiowej– w tym ojców zarówno w okresie okołoporodowym, jak i po rozstaniu lub utracie
kontaktu z dzieckiem - jest jednym z priorytetowych zadań Ministerstwa Zdrowia. Opieka w
zakresie zdrowia psychicznego powinna być kompleksowa i dostosowana do potrzeb każdej z
grup pacjentów. W związku z potrzebą zmian, mających na celu zagwarantowanie wszystkim
osobom dostępu do opieki w zakresie zdrowia psychicznego, Ministerstwo Zdrowia wdraża
reformę systemu opieki psychiatrycznej dla osób dorosłych w oparciu o Centra Zdrowia
Psychicznego.
Centra Zdrowia Psychicznego (CZP) działają w ramach prowadzonego aktualnie programu
pilotażowego, którego celem jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej i jeszcze w 2024 r. rozpoczęto dyskusje w kierunku zakończenia pilotażu z
przedstawicielami środowiska psychiatrycznego, zrzeszonymi w ramach Rady do spraw Zdrowia
Psychicznego (ustawowy organ doradczy Ministra Zdrowia), w zakresie wdrożenia
wypracowanych rozwiązań na terenie całego kraju. Mając na uwadze istotność tematu, Pani
Minister Izabela Leszczyna postanowiła powołać Zespół do spraw zmian systemowych w centrach
zdrowia psychicznego, którego celem jest wypracowanie odpowiednich rozwiązań w ramach
centrów zdrowia psychicznego przy udziale przedstawicieli środowiska psychiatrycznego,
przedstawicieli Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ministerstwa Zdrowia - prace Zespołu
rozpoczęto w dniu 12 grudnia 2024 r.
Ponadto uprzejmie informuję, że w ramach Narodowego Programu Zdrowia utworzono Centrum
wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, gdzie świadczona jest całodobowa,
bezpłatna, specjalistyczna pomoc i wsparcie telefonicznie pod nr 800 70 2222, e-mailowo poprzez
czat, wideorozmowę oraz stronę internetową dedykowaną centrum -
https://centrumwsparcia.pl/centrum-wsparcia/ wraz z dostępem do informacji, gdzie szukać
pomocy w pobliżu miejsca zamieszkania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 1 of 1 --

+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.220.2025
Warszawa, 23 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9948 Pana Posła Marcina Józefaciuka w sprawie
równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa, którą
Ministrowi Sprawiedliwości przekazał Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
uprzejmie przedstawiam odpowiedź pozostającą w zakresie właściwości Ministra
Sprawiedliwości.
Ad 4
W latach 2023-2024 badania z tego obszaru, zwłaszcza w zakresie problematyki sytuacji
dziecka po rozwodzie, przeprowadził Instytut Wymiaru Sprawiedliwości (podległy
Ministerstwu Sprawiedliwości):
- „Plan wychowawczy rodziców - analiza prawnoporównawcza”:
https://iws.gov.pl/wp-
content/uploads/2025/02/2024_PrawoR_K_Kaminska_Plan_wychowawczy_rodzicow_-
_analiza_prawnoporownawcza.pdf
- „Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem”
https://iws.gov.pl/wp-
content/uploads/2025/04/2025_PrawoR_D_Wybranczyk_Wykonywanie-orzeczen-w-
sprawach-dotyczacych-kontaktow-z-dzieckiem.pdf

-- 1 of 7 --

2
W tym roku w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości są prowadzone następujące badania:
- „Oskarżenie rodzica o przemoc w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej
i kontaktów”
- „Wykonywanie orzeczeń o obecności kuratora sądowego przy kontaktach rodzica
z dzieckiem”.
Z kolei w 2022 roku zostały przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości zrealizowane
następujące badania:
- „Ustalenie dobra dziecka jako przesłanki ograniczenia kontaktów z dzieckiem w praktyce
sądów rodzinnych”
https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2023/04/IWS_Holewinska-Lapinska-
E._Ustalanie-dobra-dziecka-jako-przeslanki-ograniczenia-kontaktow-z-dzieckiem-w-
praktyce-sadow.pdf
- „Wykonywanie władzy rodzicielskiej przez rozwiedzionych rodziców”
https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2023/01/IWS_Kotas-Turoboyska-
S._Wykonywanie-wladzy-rodzicielskiej-przez-rozwiedzionych-rodzicow.pdf
- „Plan wychowawczy - studium porównawcze”
https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2023/07/IWS_Lukasiewicz-R._Plan-
wychowawczy-studium-porownawcze.pdf
Wiemy, że istnieją sytuacje, w których jeden z rodziców celowo izoluje dziecko od
drugiego rodzica. Może to powodować zagrożenie dla dobra dziecka. Dlatego pracujemy
nad zmianami prawa. Celem prac jest zapewnienie większej efektywności postępowań
sądowych o wykonywanie kontaktów z dzieckiem i o odebranie osoby podlegającej
władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, w tym także prowadzonych
na podstawie Konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka
za granicę oraz zagwarantowanie respektowania autonomicznej woli dziecka.
W szczególności rozważana jest zmiana nakazu zapłaty sumy pieniężnej płaconej na rzecz
uprawnionego rodzica na sankcję w postaci grzywny, która byłaby płacona na rzecz Skarbu
Państwa. O takim zagrożeniu nakazaniem zapłaty grzywny sąd będzie zobowiązany orzec

-- 2 of 7 --

3
każdorazowo, już na etapie ustalania kontaktów rodzica z dzieckiem albo zmieniając
orzeczenie o kontaktach, nie tylko, gdy wydaje orzeczenie merytoryczne, ale także
zatwierdzając ugodę zawartą przed mediatorem albo umarzając postępowanie wobec
zawartej ugody przed sądem. Projekt przewiduje także wprowadzenie karalności:
niewykonywania orzeczenia sądowego o odebraniu dziecka, ukrywania lub pomagania
w ukrywaniu dziecka, uporczywym uchylaniu się od realizacji orzeczenia sądowego
lub ugody w przedmiocie kontaktów z dzieckiem przez dodanie odpowiednich przepisów
do Kodeksu wykroczeń. Działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna
Prawa Rodzinnego w opinii z 10 stycznia 2025 roku pozytywnie oceniła tę propozycję.
Komisja przygotowała też założenia ogólnej reformy przepisów wykonawczych
w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Zaproponowano karalność (jako przestępstwa)
niewykonywania wydanego przez sąd opiekuńczy orzeczenia albo ugody zawartej przed
sądem albo ugody zawartej przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd. Karą
byłyby grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do lat 2.
Z projektem Komisji można się zapoznać na stronie internetowej Ministerstwa
Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zalozenia-reformy-dotyczacej-przepisow-
postepowania-wykonawczego-w-sprawach-rodzinnych-i-opiekunczych
Do końca lipca 2025 roku planujemy ustalić ostateczną wersję projektu.
Ad 5 i 10
Ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy
oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1062) zostały
znowelizowane art. 58 i 107 k.r.o. oraz art. 509, 5811, 59822 i 7562 k.p.c. Nowelizacją
tą nadano priorytetowe znaczenie takiemu rozstrzygnięciu, w którym sąd, orzekając
o rozwodzie (separacji) albo wydając orzeczenie opiekuńcze w przypadku rozłączenia
rodziców, będzie pozostawiał władzę rodzicielską obojgu rodzicom i to nawet wówczas,
gdy nie przedłożą oni pisemnego porozumienia co do sposobu wykonywania tej władzy.

-- 3 of 7 --

4
Zgodnie z przepisami art. 58 i 107 k.r.o. w pierwszej kolejności to sami rodzice powinni
decydować o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów
z dzieckiem po rozwodzie (separacji) lub na wypadek rozłączenia. Z kolei nawet przy braku
porozumienia, mając na względzie naturalne prawo dziecka do wychowania przez oboje
rodziców, sąd rozstrzygnie o sposobie wspólnego wykonywania przez nich tej władzy.
W konsekwencji takich rozstrzygnięć dziecko będzie mogło mieszkać na przemian
u każdego z rodziców w okresach wskazanych w orzeczeniu. Dopiero gdy przemawiać
będzie za tym dobro dziecka, sąd będzie mógł powierzyć wykonywanie władzy
rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego
do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka.
Faktycznie, nie wszystkie sądy korzystają z możliwości orzeczenia pieczy naprzemiennej
(współdzielonej, równoważnej). Niektóre z tych sądów, które jednak orzekają taką pieczę,
czynią to w formie orzeczenia o szerokich kontaktach, inne w formie orzeczenia o władzy
rodzicielskiej. Po części wynika to z braku uregulowania i zdefiniowania tej formy
sprawowania władzy rodzicielskiej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym czy w innych
aktach prawnych.
Podejmujemy działania legislacyjne, które mają zmienić ten stan rzeczy. Na stronie
internetowej Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, powołanej przy Ministrze
Sprawiedliwości 4 czerwca 2024 roku, może Pan Poseł znaleźć stanowiska Komisji, jak
również listę zespołów problemowych, powołanych w jej ramach. Jednym z tych zespołów
jest powołany 17 grudnia 2024 roku Zespół problemowy do spraw pieczy współdzielonej,
którego zadaniem jest analiza aktualnego stanu prawnego w zakresie przepisów o władzy
rodzicielskiej oraz przedstawienie propozycji dotyczących wprowadzenia unormowań
regulujących pieczę współdzieloną. Zdefiniowanie tego sposobu sprawowania władzy
rodzicielskiej przez oboje rodziców da sądom rodzinnym i rozwodowym jasną podstawę
prawną do jej stosowania i orzekania1.
1 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2

-- 4 of 7 --

5
Aktualnie zarówno w Komisji Kodyfikacyjnej, jak i w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają
prace nad opracowaniem przepisów reformujących rozwody, w tym wprowadzających
pieczę współdzieloną, których zakończenie planowane jest na III kwartał 2025 roku.
W kontekście pytania Pana Posła o analizę praktyki orzeczniczej w zakresie powierzania
władzy rodzicielskiej, warto przytoczyć dane statystyczne zbierane przez Ministerstwo
Sprawiedliwości w zakresie spraw o rozwód i o separację w sądach okręgowych
w I instancji w latach 2018 – 2024:
Rok 2018 - 31631 załatwionych spraw o rozwód i separację – na 2031 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 1746 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 86%). W analogicznym okresie w 9879 sprawach
rodzice przedstawili porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej
i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, w 9634 zostało ono uwzględnione (uwzględnienie
w 97,52%).
Rok 2019 - 32056 załatwionych spraw o rozwód i separację - na 2716 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 2399 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 88,32%), natomiast na 9859 matek, które złożyły
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 9150 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 92,80%).
Rok 2020 - 26071 załatwionych spraw o rozwód i separację - na 2519 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 2317 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 91,98%), natomiast na 8829 matek, które złożyły
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 7378 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 83,56%).
Rok 2021 - 31619 załatwionych spraw o rozwód i separację - na 3817 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 3587 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 93,97%), natomiast na 11648 matek, które złożyły

-- 5 of 7 --

6
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 9970 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 85,59%).
Rok 2022 - 31416 załatwionych spraw o rozwód i separację - na 3677 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 3418 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 92,95%), natomiast na 11639 matek, które złożyły
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 9672 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 83,09%).
Rok 2023 - 28641 załatwionych spraw o rozwód i separację - na 3868 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 3628 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 93,79%), natomiast na 9785 matek, które złożyły
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 8136 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 83,14%).
Rok 2024 - 30603 załatwione sprawy o rozwód i separację - na 3991 ojców, którzy złożyli
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 3792 przypadkach sąd
wniosek uwzględnił (uwzględnienie w 95,01%), natomiast na 9181 matek, które złożyły
wniosek o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej, w 7873 sprawach sąd wniosek
uwzględnił (uwzględnienie w 85,75%).
Analiza tych danych pokazuje, że całkowicie nieuzasadnione jest twierdzenie
o priorytetowym traktowaniu matek w sprawach dotyczących szeroko rozumianej opieki
nad dziećmi. Zasadnym wydaje się wręcz poczynienie konstatacji, że w ostatnich latach
nie tylko systematycznie, choć powoli zwiększa się ilość samych wniosków złożonych przez
ojców w przedmiotowym zakresie, ale też wzrasta liczba wniosków pozytywnie
rozpatrzonych przez sąd, w stosunku do tożsamych wniosków złożonych przez matki.
Trzeba podkreślić, że przy widocznej i znaczącej tendencji wzrostowej wciąż wnioski
składa niewielki procent ojców w sprawach o rozwód i separację (w 2018 r. w 6,4% takich
spraw, w 2019 r. w 8,5%, w 2020 r. w 9,7%, w 2021 r. w 12%, w 2022 r. w 11,7%, w 2023
r. w 13,5%, w 2024 r. w 13%).

-- 6 of 7 --

7
W tej sytuacji nie widzimy zasadności rozpoczęcia prac legislacyjnych we wnioskowanym
zakresie, poza wspomnianym zdefiniowaniem pieczy współdzielonej.
Ad 20
Statystyki spraw sądowych już dziś są dostępne online. Ministerstwo Sprawiedliwości
gromadzi dane statystyczne dotyczące działalności sądów powszechnych w ramach badań
z zakresu statystyki publicznej. Wybrane zestawienia statystyczne oraz opracowania
wieloletnie są regularnie publikowane w Informatorze Statystycznym Wymiaru
Sprawiedliwości2 (ISWS) który prowadzi Ministerstwo Sprawiedliwości. Pozostajemy
otwarci na współpracę z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie
ewentualnego uzupełnienia treści ISWS, jeśli otrzymamy informację o takiej potrzebie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
2 https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/

-- 7 of 7 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.267.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9948 Pana Posła Marcina Józefaciuka, w sprawie
równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania dotyczącego zmiany nazwy „zasiłek macierzyński” na „zasiłek
rodzicielski” w celu podkreślenia równości obu płci w opiece nad dzieckiem
i odformalizowania podziału ról rodzicielskich informuję, że bezpośrednią (finansową)
konsekwencją udzielonego przez pracodawcę urlopu związanego z szeroko rozumianym
rodzicielstwem jest uzyskanie uprawnienia przez ubezpieczoną bądź ubezpieczonego do
otrzymania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego, to jest zasiłku
macierzyńskiego za odpowiednie okresy urlopów związanych z rodzicielstwem. Zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501), zwanej dalej
„ustawą zasiłkową”, świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa, zwanego ubezpieczeniem chorobowym, obejmują m.in. zasiłek
macierzyński.
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia
chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
 urodziła dziecko;
 przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu
opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia (stosuje się także do opiekuna dziecka);
 przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej
zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego
podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia (co stosuje się
również do opiekuna dziecka).
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres
urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.
Zwracam przy tym uwagę, że obecne brzmienie przepisów ustawy zasiłkowej w żaden
sposób nie dyskryminuje osób ubezpieczanych ze względu na wypełnianą rolę rodzicielską.
Zasiłek macierzyński stanowi z jednej strony indywidualne świadczenie ubezpieczonego
/ubezpieczonej, lecz przede wszystkim uwarunkowane jest potrzebami dziecka. Uprawniona
do zasiłku jest nie tylko ubezpieczona kobieta, ale również ubezpieczony ojciec dziecka lub
inny członek jego najbliższej rodziny.
Proponowana zmiana terminologii w ustawie zasiłkowej nie zmieni osobistych decyzji osób
ubezpieczonych w zakresie urlopu, z którego chcą skorzystać. Istotnym jest, że brzmienie
obecnych przepisów jest oparte na wieloletniej praktyce i dobrze umocowane
w świadomości społecznej.

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Oprócz norm pisanych źródłem prawa jest również utrwalony obyczaj. Należy podkreślić,
że obecny zapis nie wprowadza w błąd osób ubezpieczonych, ponieważ macierzyństwo
zawiera się w szerszym pojęciu rodzicielstwa, obejmującym również ojcostwo, z którym
stosowane jest zamiennie.
Utrwalone w ustawie zasiłkowej określenie zasiłek macierzyński odnosi się do sytuacji osoby
ubezpieczonej, która przyjęła na wychowanie dziecko - także w ramach rodziny zastępczej.
Stosuje się je zarówno w odniesieniu do macierzyństwa prawno-społecznego,
jak i biologicznego.
Zmiana nazwy zasiłku macierzyńskiego wiązałby się z koniecznością wprowadzenia
istotnych zmian legislacyjnych, ponieważ zasiłek ten dotyczy nie tylko osób ubezpieczonych
w systemie powszechnym. Trzeba też podkreślić, że zmiana dotycząca wyłącznie stosowanej
w przepisie terminologii wprowadziłaby chaos prawny, mogący podkopać zaufanie
obywateli do państwa zapisane w Konstytucji. Z uwagi na to w resorcie rodziny nie prowadzi
się obecnie i nie planuje się rozpoczęcia prac zmierzających do zmiany nazwy „zasiłku
macierzyńskiego” na „zasiłek rodzicielski”.
Odnośnie wysokości zasiłku macierzyńskiego informuję, że miesięczny zasiłek macierzyński
za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz
okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Miesięczny zasiłek
macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego
wynosi 70% podstawy wymiaru zasiłku. Ubezpieczona matka dziecka, nie później niż 21 dni
po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego
za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym
wymiarze, z wyłączeniem okresu, o którym mowa w art. 1821a § 4 Kodeksu pracy,
przysługującego ojcu dziecka. W takim przypadku miesięczny zasiłek macierzyński za cały
okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego wynosi 81,5% podstawy wymiaru zasiłku.
Zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w części
przysługującej drugiemu rodzicowi dziecka, o której mowa w art. 1821a § 4 Kodeksu pracy,
wynosi 70% podstawy wymiaru zasiłku. Wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu
rodzicielskiego jest taka sama dla korzystających z niego matek i ojców, a jednak to matki
częściej z niego korzystają. W Polsce w dalszym ciągu to przede wszystkim kobiety zajmują
się wychowaniem małych dzieci. Tylko pozornie odpowiednim narzędziem wpływającym
na podział ról rodzicielskich może być reforma sprowadzająca wysokość miesięcznego
zasiłku macierzyńskiego - za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu
macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego – do jednej, pełnej podstawy
wymiaru tego zasiłku. Zaproponowane przez Pana Posła rozwiązanie nie uwzględnia
w punkcie wyjścia wszystkich ryzyk, które mogą pojawić się w związku z wprowadzeniem
takiego rozwiązania do obrotu prawnego, ale również niezbędnego i długotrwałego procesu
dialogu i konsultacji społecznych, którymi trzeba by było je poprzedzić. Przede wszystkim
jest to reforma bardzo kosztowna, wymagająca właściwego skalkulowania jej skutków
finansowych. Niemniej warto podkreślić wyjściowe skorelowanie przepisów ustawy
zasiłkowej z przepisami Kodeksu Pracy. Pracownicy - rodzice mogą zdecydować z jakiej
wysokości zasiłku macierzyńskiego będą chcieli skorzystać, czy z 100% i 70%
czy z uśrednionego 81,5%. W resorcie rodziny, pracy i polityki społecznej nie prowadzi się
obecnie prac legislacyjnych, które zmierzałyby do wprowadzenia jednej, 100% podstawy

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wymiaru dla zasiłku macierzyńskiego za okresy związane z macierzyństwem/
rodzicielstwem.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmowane są działania na rzecz
zachęcania ojców do korzystania z urlopów związanych z rodzicielstwem. Na stronie
internetowej resortu oraz w mediach społecznościowych umieszczane są publikacje
i informacje na temat uprawnień, z których korzystać mogą będący rodzicami pracownicy
oraz osoby bezrobotne. Planowane są też działania upowszechniające pozytywny wizerunek
rodzicielstwa.
Aktualne statystyki i dane pochodzące z analiz dotyczących korzystania z urlopów
związanych z rodzicielstwem przez ojców, zjawiska alienacji rodzicielskiej oraz rozwodów
zbierane i udostępniane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Można je pozyskać
ze strony ZUS: statystyki ZUS.
W przedmiocie działań zrównujących prawa i propagujących równorzędne traktowanie
udziału obojga rodziców we wszystkich, także najtrudniejszych, aspektach rodzicielstwa,
pragnę ponadto zaznaczyć, że krótko po Dniu Ojca, 26 czerwca br., w siedzibie resortu
rodziny, pracy i polityki społecznej odbyło się III posiedzenie zespołu ds. opracowania
rozwiązań w zakresie wsparcia rodziców doświadczających utraty ciąży oraz śmierci dziecka
tuż po urodzeniu1. Posiedzenie poświęcono tematowi utraty dziecka z perspektywy ojców,
a także ich obecnie zbyt ograniczonym możliwościom uzyskania instytucjonalnego wsparcia
w obliczu tej osobistej tragedii i propozycjom wprowadzenia odpowiednich regulacji w tym
zakresie.
Kwestie dotyczące zmian ustawowych umożliwiających równoważne traktowanie przez
sądy obu rodziców w postępowaniach o opiekę nad dziećmi – z zaleceniem dążenia do opieki
naprzemiennej tam, gdzie jest to w interesie dziecka pozostają poza właściwością Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Właściwy w tym zakresie jest Minister Sprawiedliwości.
Ponadto, skala niealimentacji ze strony matek – a nie tylko ojców – oraz podejmowane
działania na rzecz zagwarantowania pełnego egzekwowania zobowiązań alimentacyjnych,
bez względu na płeć rodzica oraz dane, pozostają we właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
1 Zadaniem zespołu, którego I posiedzenie miało miejsce 24 lutego br., jest odbiurokratyzowanie i uproszczenie
formalności utrudniających rodzicom doświadczającym straty ciąży lub śmierci dziecka tuż po jego narodzinach
korzystanie z przysługujących im uprawnień. W pracach zespołu udział biorą m.in.: przedstawiciele Ministerstwa
Zdrowia; Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji; Ministerstwa Sprawiedliwości; Ministerstwa Edukacji
Narodowej; Ministerstwa Spraw Zagranicznych; Biura Rzecznika Praw Dziecka; Rzecznika Praw Obywatelskich;
Rzecznika Praw Pacjenta; Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; organizacji pozarządowych zajmujących się tematyką
wsparcia osób mierzących się z utratą ciąży lub śmiercią dziecka.

-- 3 of 3 --

+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
DRT.4510.15.2025
Warszawa, 15 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając w zakresie właściwości na interpelację nr 9948 posła na Sejm pana Marcina
Józefaciuka w sprawie równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej
państwa, uprzejmie informuję, co następuje.
Dyskryminacja ojców i matek ma dwa aspekty: pierwszym jest mniej korzystne traktowanie
rodziców ze względu na fakt rodzicielstwa, zachodzące np. przy rekrutacji pracowników z
obawy przed potencjalnymi nieobecnościami lub mniejszą dyspozycyjnością kandydata
posiadającego potomstwo, drugim zaś – odmienne traktowanie ojców i matek. Interesujące
autora interpelacji różnicowanie podejścia do ojców i matek wynika z utrwalonych
stereotypów i wieloletnich zaniedbań w zakresie polityki równościowej państwa. Mandat
Ministra ds. Równości a obecnie Pełnomocniczki Rządu ds. Równości zakresem swojej
właściwości obejmuje przeciwdziałanie obu tym nagannym zjawiskom.
Odnosząc się do szczegółowych pytań Pana Posła i nie przesądzając treści odpowiedzi
udzielonej w tym zakresie przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przy
którym działa m.in. Rada ds. Polityki Rodzinnej i Demograficznej, informuję, że termin
„zasiłek macierzyński” nie wyklucza ojców, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 501, 1083) jest to świadczenie w pierwszej
kolejności przeznaczone dla kobiety, która urodziła dziecko, zgodnie z przyjętą w polskim
kodeksie rodzinnym i opiekuńczym prawną koncepcją macierzyństwa, mające kompensować
utratę sił, obciążenie psychiczne i wydatki zwykle związane z połogiem, przy czym
przysługuje ono również odpowiednio matce i ojcu adopcyjnemu bezpośrednio po przyjęciu
dziecka na wychowanie. Wskazać ponadto należy, że świadczenie przysługującego głównie
biologicznym matkom zasiłku macierzyńskiego równoważone jest przez istniejący w polskim
systemie zabezpieczenia społecznego urlopem ojcowskim, dostępnym wyłącznie dla ojców.
Negatywnie oceniana przez posła Marcina Józefaciuka dysproporcja odsetka matek i ojców
pobierających zasiłek rodzicielski ma w mojej ocenie źródła kulturowe, a nie tylko finansowe
i nie stanowi prostej konsekwencji istniejącej w Polsce luki płacowej, wynoszącej w maju
2024 r. nominalnie niecałe 900 zł miesięcznie.1 Tak więc przeciętna roczna strata dochodu
rodziny w przypadku pobierania zasiłku rodzicielskiego wyłącznie przez matkę jest tylko o
ok. 2000 zł mniejsza niż w przypadku korzystania z zasiłku wyłącznie przez ojca. Stratę tę z
nadwyżką kompensuje powszechne świadczenie wychowawcze 800+, świadczenie Aktywny
Rodzic a także wyspecjalizowane programy rządowe: Aktywny Maluch, Karta Dużej Rodziny,
1 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-
koszty-pracy/roznice-w-wynagrodzeniach-kobiet-i-mezczyzn-w-gospodarce-narodowej-w-polsce-
w-2024-r-,35,1.html

-- 1 of 6 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
świadczenie rodzicielskie, rodzicielskie świadczenie uzupełniające Mama 4+ o charakterze
rentowym czy dostępna dla dzieci szkolnych wyprawka Dobry Start.
Celowi zwiększenia odsetka mężczyzn korzystających ze świadczeń związanych z ojcostwem
służyło również wdrożenie do prawa polskiego postanowień dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi
między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę
Rady 2010/18/UE (Dz.Urz. UE L 188 z 12.7.2019 r., s. 79–93), dokonane opracowaną w
Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy
– Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz U. poz, 641).
Od czasu ustanowienia urzędu Ministra ds. Równości angażuję się na rzecz eliminacji luki
płacowej i emerytalnej, co w połączeniu z oddziaływaniem na świadomość społeczną w
zakresie stereotypowych ról płciowych, obowiązków rodzicielskich i perspektyw
zawodowych powinno przynieść korzystne zmiany i wyrównanie luki opiekuńczej.
Jednym z sukcesów szeroko rozumianej polityki rodzinnej ostatnich lat jest wzrost odsetka
ojców terminowo wywiązujących się z obowiązku alimentacyjnego, do czego przyczyniły się
kampanie społeczne, wystąpienia osób publicznych dochodzących roszczeń
alimentacyjnych, a wreszcie doprecyzowania przepisu art. 209 § 1 kodeksu karnego, w
którym termin „uporczywego” uchylania się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego
zastąpiono równowartością trzech świadczeń okresowych (z reguły miesięcznych).
Nowelizacja ta zapewniła pewność prawa, poprawiając autorytet komorników sądowych i
prokuratury, wcześniej powstrzymywanych przed czynnościami egzekucyjnymi i ściganiem
przez symboliczne wpłaty dłużników. Zmiana ta osłabiła antagonizmy pomiędzy
wierzycielami a dłużnikami alimentacyjnymi, przyczyniając się do wzrostu postaw
odpowiedzialnych u ojców będących dłużnikami alimentacyjnymi i poprawiając sytuację
materialną samotnie wychowujących ojców, korzystających ze wsparcia alimentacyjnego
matek.
Efektem wsłuchiwania się w głosy środowisk ojcowskich była również zmiana terminologii
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz.
1673), dokonana ustawą z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu
przemocy w rodzinie i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 535), która wcześniej
posługiwała się pojęciami mogącymi sugerować, że „sprawca przemocy” musi być
mężczyzną, a „ofiara”- kobietą. Obecnie pojęcia te zostały zastąpione neutralnymi i
inkluzywnymi terminami „osoba stosująca przemoc” i „osoba doznająca przemocy”.
Odnosząc się do pytania Pana Posła dotyczącego ewentualnego objęcia „alienacji
rodzicielskiej osobną kategorią w dokumentach strategicznych dotyczących polityki
rodzinnej lub przeciwdziałania przemocy psychicznej w relacjach rodzicielskich, uprzejmie
informuję, że definicja przemocy domowej (wcześniej „przemocy w rodzinie”) już od 2005 r.
obejmuje swoim zakresem również działania i zaniechania skutkujące wyrządzeniem szkody
psychicznej. Pojęcie „przemocy” na gruncie prawa karnego obejmuje nie tylko oddziaływanie
fizyczne, ale także przemoc psychiczną a nawet zaniechanie (por. wyrok Sądu Najwyższego
z 6 września 1994 r., sygn. akt II KRN 159/94, uchwałę Sądu Najwyższego z 31 marca 2021
r., sygn. akt I KZP 7/20, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt
II AKa 208/19).
Nie wkraczając w kompetencje Ministra Sprawiedliwości, sprawującego nadzór
administracyjny nad sądami rodzinnymi oraz działalnością Opiniodawczych Zespołów
Sądowych Specjalistów uprzejmie informuję, że teza o marginalizacji ojców przez polskie

-- 2 of 6 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
prawo rodzinne nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach, które nie
faworyzują żadnego z rodziców.
Art. 18 Konstytucji RP wskazuje na obowiązki państwa w zakresie ochrony rodziny i
rodzicielstwa, a więc także ojcostwa. Szereg przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809, z 2025 r. poz. 897; zwana dalej
„k.r.o.”) dotyczących władzy rodzicielskiej czy stanowiących o obowiązkach i prawach
rodziców względem dziecka, nie odnosi się bezpośrednio do płci rodzica. Prawo rodzinne w
Polsce niewątpliwie wymaga jednak nowelizacji, w tym w zakresie praw i obowiązków
rodzicielskich, a zadanie to zostało postawione przed Komisją Kodyfikacyjną Prawa
Rodzinnego, powołaną na wniosek Ministra Sprawiedliwości. Przykładowo, w sferze
regulacji prawnych nie został jeszcze znowelizowany art. 10 § 1 k.r.o., różnicujący minimalny
wiek pozwalający na zawarcie małżeństwa przez mężczyzn (18 lat) i kobiety (16 lat).
Jak wskazuje Minister Sprawiedliwości, szereg przepisów prawa rodzinnego umożliwia
sprawowanie władzy rodzicielskiej wspólnie przez oboje rodziców. Priorytetowe znaczenie
ma takie rozstrzygnięcie sądu, w którym sąd orzekając o rozwodzie (separacji) albo wydając
orzeczenie opiekuńcze, w przypadku rozłączenia rodziców, pozostawi władzę rodzicielską
im obojgu i to nawet wówczas, gdy nie przedłożą oni pisemnego porozumienia co do sposobu
jej wykonywania. Odnośnie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem MS wskazał na dane
statystyczne sądów rejonowych, z których wynika, że w 2023 r. jedynie 428 ojców złożyło
wniosek o powierzenie im wykonywania władzy rodzicielskiej. W tym samym roku liczba
kobiet, które złożyły taki wniosek wyniosła 1684. Przywołane dane wskazują, że mężczyźni
znacznie rzadziej niż kobiety wnoszą o powierzenie im władzy rodzicielskiej – jest to jeden z
powodów dysproporcji pojawiających się w liczbie orzeczeń dotyczących tej materii. Z kolei
z danych statystycznych, dotyczących ustalenia kontaktów z dzieckiem wynika, że w Polsce
zjawisko izolacji dzieci od jednego z rodziców nie jest powszechne. W 2023 r. do sądów
powszechnych wpłynęło:
- 13.785 spraw o ustalenie kontaktów z dzieckiem, z czego rozpatrzono 13.461 spraw, w tym:
a) w 2.191 sprawach uwzględniono wniosek o ustalenie kontaktów w całości lub w części,
b) w 585 sprawach oddalono wniosek,
c) w 2.534 sprawach zwrócono wniosek,
d) w 83 sprawach odrzucono wniosek,
e) w 5.419 sprawach umorzono postępowanie (w 2.832 sprawach wobec zawarcia przez
rodziców ugody przed sądem, w 603 sprawach wobec zwarcia przez rodziców ugody w toku
mediacji, w 1.128 sprawach wobec cofnięcia wniosku).
- 4.645 spraw o zmianę kontaktów, z czego rozpatrzono 4.516 spraw, w tym:
a) w 1.366 sprawach uwzględniono wniosek w całości lub w części,
b) w 251 sprawach oddalono wniosek,
c) w 427 sprawach zwrócono wniosek,
d) w 31 sprawach odrzucono wniosek,
e) w 1.704 sprawach umorzono postępowanie (w 1.014 sprawach wobec zawarcia ugody
przed sądem, w 209 sprawach wobec zawarcia ugody w toku mediacji, w 278 sprawach
wobec cofnięcia wniosku).
- 3.728 spraw o wykonywanie kontaktów z małoletnim dzieckiem, z czego załatwiono 3.727
spraw, w tym:
a) w 234 sprawach uwzględniono wniosek w całości lub w części,
b) w 557 sprawach oddalono wniosek,
c) w 1.299 sprawach zwrócono wniosek,
d) w 28 sprawach odrzucono wniosek,
e) w 1.252 sprawach umorzono postępowanie (w 19 sprawach wobec zawarcia ugody przed
sądem, w 9 sprawach wobec zawarcia ugody w toku mediacji, w 426 sprawach wobec
cofnięcia wniosku).

-- 3 of 6 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
Równocześnie w 2023 r. sądy wydały:
- 388 orzeczeń, w których osobie, pod której opieką pozostaje dziecko, niewykonującej (albo
niewłaściwie wykonującej) obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed
sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, zagrożono nakazaniem
zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem, -
96 orzeczeń, w których osobie uprawnionej do kontaktu z dzieckiem albo osobie, której tego
kontaktu zakazano, naruszającej obowiązki wynikające z orzeczenia albo ugody zawartej
przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, zagrożono
nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko
pozostaje,
- 143 orzeczeń, w których nakazano zapłatę sumy pieniężnej, osobom wobec których
uprzednio zagrożono jej nakazaniem. W odniesieniu do pytania o pieczę naprzemienną
wyjaśniam za Ministrem Sprawiedliwości, że konstrukcja art. 58 k.r.o. i art. 107 § 2 k.r.o.
wskazuje, że w pierwszej kolejności to sami rodzice powinni decydować o sposobie
wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie
(separacji) lub na wypadek rozłączenia. W sytuacji, gdy takiego porozumienia nie da się
osiągnąć, mając na względzie prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, sąd
rozstrzygnie o sposobie wspólnego wykonywania władzy, a w konsekwencji takiego
orzeczenia, co do zasady, dziecko będzie mogło mieszkać (naprzemiennie) u każdego z
rodziców w okresach wskazanych w orzeczeniu. Dopiero, gdy przemawia za tym dobro
dziecka, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców,
ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień.
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie tylko nie wykluczają pieczy naprzemiennej,
ale w stosunku do poprzedniego stanu prawnego znacząco rozszerzają możliwość
stosowania jej przez sądy. W okresie poprzedzającym aktualny stan prawny obowiązywało
bowiem rozwiązanie, w którym chociaż pozostawienie władzy obojgu rodzicom powiązane
było z porozumieniem, jakie zawarli w tym zakresie, to jednak w jego braku, sąd, co do zasady,
powierzał tę władzę jednemu z rodziców ograniczając ją drugiemu. Aktualne brzmienie art.
58 i 107 k.r.o. sprzyja pozostawianiu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, albowiem
przyznając priorytet porozumieniu rodzicielskiemu ustawodawca zaakceptował, że również
w jego ramach rodzice mogą przedstawić wariant sprawowania władzy rodzicielskiej i
utrzymywania kontaktów z dziećmi w formie tzw. pieczy naprzemiennej. W sytuacji
ustanowienia pieczy naprzemiennej, orzeczenie o kontaktach nie jest konieczne. Zarówno
art. 58 § 1 i 1a, jak i art. 107 § 1 i 2 k.r.o., regulujące sposób wykonywania władzy rodzicielskiej
w przypadku rozwodu (separacji) lub rozłączenia rodziców, nie posługują wprost się
pojęciem „piecza naprzemienna”, lecz rozstrzygnięcie sądu na gruncie każdego z tych
przepisów o wspólnym wykonywaniu władzy rodzicielskiej oznacza, że co do zasady władza
rodzicielska sprawowana będzie poprzez pieczę naprzemienną. Na marginesie warto
wskazać, że treść art. 26 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024
r. poz. 1061) również dowodzi możliwości orzekania o pieczy naprzemiennej. Zgodnie
bowiem z jego brzmieniem, jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom
mającym osobne miejsce zamieszkania, a dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców,
o jego miejscu zamieszkania zdecyduje sąd opiekuńczy. Rozstrzygnięcie o pieczy
naprzemiennej następuje w oparciu o art. 5821 § 4, 59822 oraz 7562 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z 17
listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz.1568). Następuje w
nich odwołanie do orzeczenia, „w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym
z rodziców w powtarzających się okresach”. Sformułowanie to stanowi wskazówkę dla sądu
wydającego orzeczenie o władzy rodzicielskiej w sprawie o rozwód (separację) lub w
przypadku rozłączenia rodziców, w zakresie wskazania czasowych ram sprawowania pieczy
naprzemiennej. Jednocześnie ich umiejscowienie rozstrzyga o możliwości podejmowania
czynności przez uczestników postępowania i sąd w sposób jak w przypadku orzeczeń

-- 4 of 6 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
ustalających kontakty. Podkreślić należy, że każdorazowo sposób uregulowania
wykonywania władzy rodzicielskiej musi być zgodny z naczelną zasadą prawa rodzinnego,
jaką jest dobro dziecka. W pierwszej kolejności to sami rodzice powinni decydować o
sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po
rozwodzie (separacji) lub na wypadek rozłączenia. Priorytetem zawsze powinno być dobro
dziecka. Z kolei, nawet przy braku porozumienia, mając na względzie prawo dziecka do
wychowania przez oboje rodziców, sąd rozstrzygnie o sposobie wspólnego wykonywania
przez nich tej władzy. Już w obecnym brzmieniu wymienionych przepisów, prawo to ma
pierwszeństwo w przypadku ewentualnego konfliktu pomiędzy rodzicami. Nawet gdyby na
skutek konfliktu do porozumienia nie doszło, to jego brak ma mniejsze znaczenie niż prawo
dziecka do wychowania przez oboje rodziców. Sąd każdorazowo dokonuje oceny, w
odniesieniu do konkretnych okoliczności, czy rozstrzygnięcie o pieczy naprzemiennej będzie
zgodne z dobrem dziecka. Warunkiem zastosowania wykonywania władzy rodzicielskiej
przez oboje rodziców jest przede wszystkim zdolność rodziców do komunikacji i współpracy
przy podejmowaniu decyzji w sprawach dziecka i w obecności dziecka, ich wola zastosowania
takiego rozwiązania, wysokie kwalifikacje wychowawcze rodziców, dotychczasowy
charakter i intensywność więzów łączących ich z dzieckiem, możliwość potencjalnego
zdezorganizowania życia szkolnego i społecznego dziecka, a ponadto odległość pomiędzy
miejscami zamieszkania rodziców, charakter i godziny ich pracy oraz wiek i liczbę dzieci.
Istnienie mocnego konfliktu uniemożliwiającego zgodne komunikowanie się między
rodzicami, może stanowić ważny argument na rzecz innego niż piecza naprzemienna
rozstrzygnięcia przez sąd w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej. Ustalenie
czynników, które przemawiają za ustanowieniem, zgodnie z dobrem dziecka, pieczy
naprzemiennej oraz takich, które stwarzają zagrożenie tego dobra, stanowi zadanie sądu.
Powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom wymaga od nich stałej współpracy we
wszystkich sprawach dotyczących dziecka, zarówno tych istotnych, jak i bieżących. Brak
porozumienia nie rokuje na właściwe i bezkonfliktowe wspólne wykonywanie władzy
rodzicielskiej. Posiadanie przez obydwoje rodziców pełni władzy rodzicielskiej i brak
współpracy w tym zakresie między nimi będzie rodzić kolejne konflikty. W ostatnich
tygodniach do wykazu prac rządu wpisany został projekt ministra sprawiedliwości
regulujący kwestie pieczy naprzemiennej.
Specyficzne problemy ojców dostrzegane są zarówno przez Sekretarza Stanu Katarzynę
Kotulę, która spotkała się z przedstawicielami organizacji działających na rzecz praw
mężczyzn, jak i przez Ministerstwo Sprawiedliwości, którego kierownictwo spotkało się
kilkukrotnie z reprezentacją środowisk ojcowskich. Obecnie trwają prace nad zgłoszonymi
przez to środowisko postulatami.
Przypadki posługiwania się w obrocie prawnym dokumentami i drukami urzędowymi,
medycznymi czy edukacyjnymi wykluczającymi ojców lub traktujących ich w sposób
dyskryminujący czy też stereotypowy — powinny być każdorazowo zgłaszane do, Biura
Rzecznika Praw Obywatelskich oraz do nadzorującej instytucji samorządowej, np.
kuratorium oświaty oraz Ministry Edukacji, ale także podległego mi Departamentu ds.
Równego Traktowania w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Ufam, że powyższe wyjaśnienia odpowiadają na wątpliwości Pana Posła Marcina
Józefaciuka, zwarte w interpelacji nr 9948.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Katarzyna Kotula

-- 5 of 6 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
Sekretarz stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 6 of 6 --