Interpelacja nr 9939
Interpelacja w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji z innymi resortami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji z innymi resortami
Interpelacja nr 9939
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji z innymi resortami
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 21-05-2025
Szanowna Pani Minister,
sektor gospodarki wodno-kanalizacyjnej stoi obecnie przed koniecznością spełnienia nowych wymogów unijnych w zakresie oczyszczania ścieków, monitorowania mikrozanieczyszczeń oraz poprawy jakości wody do spożycia. Wyzwania te wymagają znacznych nakładów inwestycyjnych, do których jednostki samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstwa wodociągowe nie są przygotowane ani organizacyjnie, ani finansowo.
Z danych Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie wynika, że aż 79% przedsiębiorstw wykazywało w 2023 roku straty, a procesy oceny wniosków o dofinansowanie są długotrwałe i wymagają tzw. gotowości inwestycyjnej, którą trudno osiągnąć bez uprzednich środków na dokumentację. Brakuje także zróżnicowanych ścieżek wsparcia w zależności od wielkości gmin i skali inwestycji.
W związku z tym proszę Panią Minister o odpowiedź na pytania.
1. Czy ministerstwo planuje uproszczenie procedur i skrócenie czasu oceny wniosków w ramach programów wspierających sektor środowiskowy, w tym Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS)?
2. Czy ministerstwo rozważa uruchomienie dedykowanego programu wsparcia dla inwestycji wodno-kanalizacyjnych realizowanych przez małe i średnie gminy, które mają ograniczone zasoby kadrowe i finansowe?
3. Czy planowane jest opracowanie „ścieżki wsparcia dla sektora wod-kan“, uwzględniającej nowe obowiązki wynikające z dyrektyw unijnych, np. monitoring mikrozanieczyszczeń i czwarty stopień oczyszczania ścieków?
4. W jaki sposób ministerstwo współpracuje z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Klimatu i Środowiska w celu zapewnienia spójności polityki finansowej i środowiskowej?
5. Czy ministerstwo dostrzega problem braku instytucji odpowiedzialnej za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora wodno-kanalizacyjnego oraz niejasność komunikacji z beneficjentami?
Z poważaniem Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 9939
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji z innymi resortami
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 21-05-2025
Szanowna Pani Minister,
sektor gospodarki wodno-kanalizacyjnej stoi obecnie przed koniecznością spełnienia nowych wymogów unijnych w zakresie oczyszczania ścieków, monitorowania mikrozanieczyszczeń oraz poprawy jakości wody do spożycia. Wyzwania te wymagają znacznych nakładów inwestycyjnych, do których jednostki samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstwa wodociągowe nie są przygotowane ani organizacyjnie, ani finansowo.
Z danych Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie wynika, że aż 79% przedsiębiorstw wykazywało w 2023 roku straty, a procesy oceny wniosków o dofinansowanie są długotrwałe i wymagają tzw. gotowości inwestycyjnej, którą trudno osiągnąć bez uprzednich środków na dokumentację. Brakuje także zróżnicowanych ścieżek wsparcia w zależności od wielkości gmin i skali inwestycji.
W związku z tym proszę Panią Minister o odpowiedź na pytania.
1. Czy ministerstwo planuje uproszczenie procedur i skrócenie czasu oceny wniosków w ramach programów wspierających sektor środowiskowy, w tym Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS)?
2. Czy ministerstwo rozważa uruchomienie dedykowanego programu wsparcia dla inwestycji wodno-kanalizacyjnych realizowanych przez małe i średnie gminy, które mają ograniczone zasoby kadrowe i finansowe?
3. Czy planowane jest opracowanie „ścieżki wsparcia dla sektora wod-kan“, uwzględniającej nowe obowiązki wynikające z dyrektyw unijnych, np. monitoring mikrozanieczyszczeń i czwarty stopień oczyszczania ścieków?
4. W jaki sposób ministerstwo współpracuje z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Klimatu i Środowiska w celu zapewnienia spójności polityki finansowej i środowiskowej?
5. Czy ministerstwo dostrzega problem braku instytucji odpowiedzialnej za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora wodno-kanalizacyjnego oraz niejasność komunikacji z beneficjentami?
Z poważaniem Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7203 znaków
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 czerwca 2025 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.11.2025.RO
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9939 Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla
inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji
z innymi resortami
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam odpowiedzi na postawione w niej
pytania:
1. Czy Ministerstwo planuje uproszczenie procedur i skrócenie czasu oceny
wniosków w ramach programów wspierających sektor środowiskowy,
w tym Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
(FEnIKS)?
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (dalej: FEnIKS), w sektorze środowisko, instytucją odpowiedzialną
za ocenę składanych wniosków o dofinansowanie odpowiada Instytucja
Wdrażająca, tj. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(dalej: IW lub NFOŚiGW).
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wspólnie z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska uprościło procedury związane z wnioskowaniem o wsparcie
w ramach projektów wodno-kanalizacyjnych.
-- 1 of 4 --
2
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że podczas negocjacji z Komisją
Europejską uzyskano odstąpienie od obowiązującego dla pozostałych projektów
wodociągowo-kanalizacyjnych progu wielkości aglomeracji 15 tys. RLM
(równoważna liczba mieszkańców). Dla terenów popowodziowych próg ten
wynosi 2 tys. RLM.
W ramach planowanych w czerwcu br. naborów wodno-ściekowych,
przeznaczonych dla terenów popowodziowych wprowadzono szereg uproszczeń,
które mają na celu znaczące uproszczenie wniosków o dofinansowanie (m.in. nie
będzie przeprowadzana pełna analiza ekonomiczna i finansowa) oraz
przyspieszenie uzyskania przez beneficjentów dofinansowania. Nabór zostanie
przeprowadzony w trybie niekonkurencyjnym, co oznacza, że wszyscy
wnioskodawcy spełniający kryteria będą mogli uzyskać dofinansowanie.
Odstąpiono m.in. od konieczności spełnienia kryteriów horyzontalnych oraz nie
wprowadzono kryteriów punktowych. Do każdego typu projektów stosowany
będzie zatem jeden zestaw kryteriów zawierający jednocześnie kryteria
o charakterze ogólnym (uwzględniające wymagania wynikające z Rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060) jak i kryteria
charakterystyczne dla danego obszaru wsparcia.
Ponadto dla wszystkich obszarów wsparcia w ramach funduszy unijnych, przy
ostatniej zmianie Wytycznych dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027,
wprowadzono obowiązek określenia w regulaminie wyboru projektów (dalej:
regulamin) terminów, w jakich właściwa instytucja sprawdzi dokumenty
niezbędne do zawarcia umowy o dofinansowanie (maksymalnie 60 dni
od otrzymania kompletu dokumentów) oraz zawrze umowę o dofinansowanie
(maksymalnie 30 dni od zakończenia weryfikacji dokumentów).
2. Czy Ministerstwo rozważa uruchomienie dedykowanego programu
wsparcia dla inwestycji wodno-kanalizacyjnych realizowanych przez
małe i średnie gminy, które mają ograniczone zasoby kadrowe
i finansowe?
Dedykowane małym i średnim gminom wsparcie jest już realizowane w ramach
Programów Regionalnych na lata 2021-2027 (dla małych aglomeracji, o wielkości
w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM), ze środków
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (gminy wiejskie lub gminy
miejsko-wiejskie, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców).
Ponadto, w ramach FEnIKS w czerwcu br. zostaną ogłoszone – dla szeroko
pojętego sektora wodnego – dwa dedykowane nabory dla terenów objętych
powodzią we wrześniu 2024 r. (dla sektora wodno-kanalizacyjnego oraz wody
do spożycia). Jak wspomniano powyżej w trakcie rozmów z Komisją Europejską
strona polska wynegocjowała obniżenie progu wielkości aglomeracji z 15 tys.
RLM próg na 2 tys. RLM dla terenów dotkniętych powodzią z września 2024 r.
-- 2 of 4 --
3
Przyniosło to zauważalny efekt – wśród projektów, które zgłosiły się na Wykaz
projektów zidentyfikowanych dla programu FEnIKS (w skrócie WPZ) większość
projektów została zgłoszona przez gminy małe i średnie.
3. Czy planowane jest opracowanie „ścieżki wsparcia dla sektora
wod-kan”, uwzględniającej nowe obowiązki wynikające z dyrektyw
unijnych, np. monitoring mikrozanieczyszczeń i czwarty stopień
oczyszczania ścieków?
Opracowanie ewentualnej ścieżki wsparcia dla sektora wodno-kanalizacyjnego
znajduje się w gestii Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Klimatu
i Środowiska, zgodnie z podziałem kompetencji w administracji rządowej.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej weźmie pod uwagę kwestie nowych
wymogów wynikających z dyrektyw unijnych przy programowaniu kolejnej
perspektywy finansowej UE.
4. W jaki sposób Ministerstwo współpracuje z Ministerstwem
Infrastruktury i Ministerstwem Klimatu i Środowiska w celu
zapewnienia spójności polityki finansowej i środowiskowej?
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego koordynuje wdrażanie
programu FEnIKS, w rozumieniu art. 71 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/1060
oraz na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.
Instytucja Zarządzająca powierzyła część swoich zadań, m.in. w ramach działania
1.3 gospodarka wodno-ściekowa, Instytucji Pośredniczącej (IP) tj. Ministerstwu
Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo Infrastruktury odpowiada za dokument strategiczny w obszarze
gospodarki wodno-ściekowej, tj. Krajowy Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych i dokonuje jego aktualizacji co najmniej raz na 4 lata. VI AKPOŚK
została przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 5 maja 2022 r., a w listopadzie
2024 r. podjęto decyzję o rozpoczęciu prac nad kolejną, VII aktualizacją
programu. KPOŚK to opracowywany przez Ministerstwo Infrastruktury we
współpracy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie podstawowy
dokument strategiczny i planistyczny, który diagnozuje stan gospodarki
i infrastruktury wodno-ściekowej na terenie całego kraju oraz potrzeby dalszego
jej rozwoju. KPOŚK stanowi trzon programowania wsparcia dofinansowania
unijnego w programach krajowych (FEnIKS) oraz regionalnych.
Wszystkie projekty wyłaniane do dofinansowania unijnego muszą wynikać
z KPOŚK. Ponadto Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej współpracuje
z MI m.in. poprzez opiniowanie zarówno KPOŚK podczas jego tworzenia,
a następnie sprawozdań z realizacji KPOŚK czy też opracowywaniu formularza
sprawozdawczego.
-- 3 of 4 --
4
5. Czy Ministerstwo dostrzega problem braku instytucji odpowiedzialnej
za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora wodno-
kanalizacyjnego oraz niejasność komunikacji z beneficjentami?
Mając na uwadze szczegółowe wyjaśnienia do wszystkich pytań, uprzejmie
informuję, że MFiPR nie widzi konieczności utworzenia kolejnej instytucji
odpowiedzialnej za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora
wodno-kanalizacyjnego. Funkcję tę pełni Ministerstwo Infrastruktury wraz
z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 czerwca 2025 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.11.2025.RO
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9939 Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego w sprawie wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla
inwestycji w sektorze wodno-kanalizacyjnym oraz potrzeby koordynacji
z innymi resortami
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam odpowiedzi na postawione w niej
pytania:
1. Czy Ministerstwo planuje uproszczenie procedur i skrócenie czasu oceny
wniosków w ramach programów wspierających sektor środowiskowy,
w tym Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
(FEnIKS)?
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (dalej: FEnIKS), w sektorze środowisko, instytucją odpowiedzialną
za ocenę składanych wniosków o dofinansowanie odpowiada Instytucja
Wdrażająca, tj. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(dalej: IW lub NFOŚiGW).
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wspólnie z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska uprościło procedury związane z wnioskowaniem o wsparcie
w ramach projektów wodno-kanalizacyjnych.
-- 1 of 4 --
2
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że podczas negocjacji z Komisją
Europejską uzyskano odstąpienie od obowiązującego dla pozostałych projektów
wodociągowo-kanalizacyjnych progu wielkości aglomeracji 15 tys. RLM
(równoważna liczba mieszkańców). Dla terenów popowodziowych próg ten
wynosi 2 tys. RLM.
W ramach planowanych w czerwcu br. naborów wodno-ściekowych,
przeznaczonych dla terenów popowodziowych wprowadzono szereg uproszczeń,
które mają na celu znaczące uproszczenie wniosków o dofinansowanie (m.in. nie
będzie przeprowadzana pełna analiza ekonomiczna i finansowa) oraz
przyspieszenie uzyskania przez beneficjentów dofinansowania. Nabór zostanie
przeprowadzony w trybie niekonkurencyjnym, co oznacza, że wszyscy
wnioskodawcy spełniający kryteria będą mogli uzyskać dofinansowanie.
Odstąpiono m.in. od konieczności spełnienia kryteriów horyzontalnych oraz nie
wprowadzono kryteriów punktowych. Do każdego typu projektów stosowany
będzie zatem jeden zestaw kryteriów zawierający jednocześnie kryteria
o charakterze ogólnym (uwzględniające wymagania wynikające z Rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060) jak i kryteria
charakterystyczne dla danego obszaru wsparcia.
Ponadto dla wszystkich obszarów wsparcia w ramach funduszy unijnych, przy
ostatniej zmianie Wytycznych dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027,
wprowadzono obowiązek określenia w regulaminie wyboru projektów (dalej:
regulamin) terminów, w jakich właściwa instytucja sprawdzi dokumenty
niezbędne do zawarcia umowy o dofinansowanie (maksymalnie 60 dni
od otrzymania kompletu dokumentów) oraz zawrze umowę o dofinansowanie
(maksymalnie 30 dni od zakończenia weryfikacji dokumentów).
2. Czy Ministerstwo rozważa uruchomienie dedykowanego programu
wsparcia dla inwestycji wodno-kanalizacyjnych realizowanych przez
małe i średnie gminy, które mają ograniczone zasoby kadrowe
i finansowe?
Dedykowane małym i średnim gminom wsparcie jest już realizowane w ramach
Programów Regionalnych na lata 2021-2027 (dla małych aglomeracji, o wielkości
w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM), ze środków
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (gminy wiejskie lub gminy
miejsko-wiejskie, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców).
Ponadto, w ramach FEnIKS w czerwcu br. zostaną ogłoszone – dla szeroko
pojętego sektora wodnego – dwa dedykowane nabory dla terenów objętych
powodzią we wrześniu 2024 r. (dla sektora wodno-kanalizacyjnego oraz wody
do spożycia). Jak wspomniano powyżej w trakcie rozmów z Komisją Europejską
strona polska wynegocjowała obniżenie progu wielkości aglomeracji z 15 tys.
RLM próg na 2 tys. RLM dla terenów dotkniętych powodzią z września 2024 r.
-- 2 of 4 --
3
Przyniosło to zauważalny efekt – wśród projektów, które zgłosiły się na Wykaz
projektów zidentyfikowanych dla programu FEnIKS (w skrócie WPZ) większość
projektów została zgłoszona przez gminy małe i średnie.
3. Czy planowane jest opracowanie „ścieżki wsparcia dla sektora
wod-kan”, uwzględniającej nowe obowiązki wynikające z dyrektyw
unijnych, np. monitoring mikrozanieczyszczeń i czwarty stopień
oczyszczania ścieków?
Opracowanie ewentualnej ścieżki wsparcia dla sektora wodno-kanalizacyjnego
znajduje się w gestii Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Klimatu
i Środowiska, zgodnie z podziałem kompetencji w administracji rządowej.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej weźmie pod uwagę kwestie nowych
wymogów wynikających z dyrektyw unijnych przy programowaniu kolejnej
perspektywy finansowej UE.
4. W jaki sposób Ministerstwo współpracuje z Ministerstwem
Infrastruktury i Ministerstwem Klimatu i Środowiska w celu
zapewnienia spójności polityki finansowej i środowiskowej?
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego koordynuje wdrażanie
programu FEnIKS, w rozumieniu art. 71 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/1060
oraz na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.
Instytucja Zarządzająca powierzyła część swoich zadań, m.in. w ramach działania
1.3 gospodarka wodno-ściekowa, Instytucji Pośredniczącej (IP) tj. Ministerstwu
Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo Infrastruktury odpowiada za dokument strategiczny w obszarze
gospodarki wodno-ściekowej, tj. Krajowy Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych i dokonuje jego aktualizacji co najmniej raz na 4 lata. VI AKPOŚK
została przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 5 maja 2022 r., a w listopadzie
2024 r. podjęto decyzję o rozpoczęciu prac nad kolejną, VII aktualizacją
programu. KPOŚK to opracowywany przez Ministerstwo Infrastruktury we
współpracy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie podstawowy
dokument strategiczny i planistyczny, który diagnozuje stan gospodarki
i infrastruktury wodno-ściekowej na terenie całego kraju oraz potrzeby dalszego
jej rozwoju. KPOŚK stanowi trzon programowania wsparcia dofinansowania
unijnego w programach krajowych (FEnIKS) oraz regionalnych.
Wszystkie projekty wyłaniane do dofinansowania unijnego muszą wynikać
z KPOŚK. Ponadto Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej współpracuje
z MI m.in. poprzez opiniowanie zarówno KPOŚK podczas jego tworzenia,
a następnie sprawozdań z realizacji KPOŚK czy też opracowywaniu formularza
sprawozdawczego.
-- 3 of 4 --
4
5. Czy Ministerstwo dostrzega problem braku instytucji odpowiedzialnej
za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora wodno-
kanalizacyjnego oraz niejasność komunikacji z beneficjentami?
Mając na uwadze szczegółowe wyjaśnienia do wszystkich pytań, uprzejmie
informuję, że MFiPR nie widzi konieczności utworzenia kolejnej instytucji
odpowiedzialnej za całościowe prowadzenie polityki wsparcia sektora
wodno-kanalizacyjnego. Funkcję tę pełni Ministerstwo Infrastruktury wraz
z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --