Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji polskiego hutnictwa w kontekście niesprawiedliwej polityki klimatycznej Unii Europejskiej oraz braku skutecznych działań ochronnych ze strony obecnego rządu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9927
do ministra przemysłu
w sprawie dramatycznej sytuacji polskiego hutnictwa w kontekście niesprawiedliwej polityki klimatycznej Unii Europejskiej oraz braku skutecznych działań ochronnych ze strony obecnego rządu
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 21-05-2025
Szanowna Pani Minister,
polski przemysł hutniczy, stanowiący przez dekady strategiczny filar bezpieczeństwa gospodarczego i przemysłowego Rzeczypospolitej, znajduje się dziś w stanie głębokiego kryzysu. Dane z 2023 roku wskazują, że wykorzystanie mocy produkcyjnych w hutach spadło do poziomu około 60%, co jest wynikiem nienotowanym od czasów powojennych.
Źródłem tego stanu rzeczy są m.in.:
– skrajnie wysokie ceny energii elektrycznej i gazu, wynikające w znacznej mierze z unijnej polityki klimatycznej oraz braku odpowiedniego wsparcia dla polskich energochłonnych zakładów,
– napływ taniej, często dotowanej stali z krajów trzecich, które nie ponoszą kosztów transformacji klimatycznej,
– niedostosowana do polskich realiów polityka klimatyczno-energetyczna UE, która w obecnym kształcie faworyzuje największe gospodarki kosztem interesu państw takich jak Polska.
Polskie hutnictwo nie potrzebuje eksperymentów klimatycznych ani biernej akceptacji kolejnych unijnych regulacji – potrzebuje aktywnej polityki ochrony interesu narodowego. Niestety, obecny rząd – zamiast twardo negocjować i bronić naszych zakładów przemysłowych – koncentruje się na realizacji unijnej agendy bez oglądania się na koszty społeczne i gospodarcze.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Przemysłu i Ministerstwo Klimatu i Środowiska planują przedstawić kompleksową strategię ratowania polskiego hutnictwa, w szczególności poprzez systemową pomoc dla zakładów energochłonnych?
Czy Rząd RP podejmie stanowcze działania w obronie rynku stali przed nieuczciwą konkurencją z krajów trzecich, w tym Chin, poprzez interwencję na forum Unii Europejskiej i wprowadzenie instrumentów ochrony rynku?
Czy obecny rząd zamierza domagać się zawieszenia lub modyfikacji najbardziej szkodliwych dla polskiego przemysłu mechanizmów pakietu Fit for 55 oraz ETS2?
Czy przewiduje się wprowadzenie rekompensat dla hut pokrywających realne koszty polityki klimatycznej, takich jak opłaty za emisję CO₂ i wysokie ceny energii?
Dlaczego rząd nie kontynuuje działań podjętych przez poprzednią ekipę, które miały na celu wzmocnienie pozycji polskiego przemysłu w negocjacjach z Brukselą?
Upadek hutnictwa to nie tylko kwestia miejsc pracy, ale także zagrożenie dla suwerenności gospodarczej Polski, bezpieczeństwa przemysłowego i zdolności do realizacji strategicznych projektów infrastrukturalnych. Oczekuję jasnego stanowiska rządu i podjęcia zdecydowanych działań.
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16839 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM-I.053.35.2025.TŚ
Katowice, 2025-06-24
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9927 złożoną przez Panią Monikę Pawłowską, Posłankę na
Sejm RP w sprawie „dramatycznej sytuacji polskiego hutnictwa w kontekście niesprawiedliwej
polityki klimatycznej Unii Europejskiej oraz braku skutecznych działań ochronnych ze strony
obecnego rządu”, w oparciu o informacje przesłane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii, uprzejmie informuję:
Ministerstwo Przemysłu już pod koniec ubiegłego roku zapoczątkowało dialog
z przedstawicielami branży hutniczej, organizując trójstronne spotkanie dotyczące sytuacji
krajowego sektora hutniczego z udziałem przedstawicieli rządu, strony społecznej oraz
pracodawców, na którym omówiono kwestie głównych wyzwań dla branży.
W następstwie tego spotkania 2 stycznia br. powołano Zespół do spraw opracowania rozwiązań
mających na celu poprawę funkcjonowania branży hutniczej. Członkami Zespołu są
przedstawiciele resortów: Ministerstwa Przemysłu, Ministerstwa Aktywów Państwowych,
Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii, a także
przedstawiciel Polskich Sieci Energetycznych oraz Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej. Do
zadań Zespołu należy:
— zapewnienie wsparcia Ministrowi w działaniach związanych z funkcjonowaniem
krajowej branży hutniczej;
— zidentyfikowanie głównych wyzwań dla branży hutniczej, które wymagają interwencji
na poziomie krajowym i europejskim;
— opracowanie propozycji działań kierunkowych oraz rekomendacji, mających na celu
poprawę funkcjonowania branży hutniczej;
— zidentyfikowanie aktów prawnych, których zmiana będzie konieczna w celu poprawy
funkcjonowania branży hutniczej;
— opiniowanie założeń oraz projektu krajowej strategii dla sektora hutnictwa.
Wynikiem prac Zespołu jest opracowany przez Ministerstwo Przemysłu „Plan działań dla
zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce”, który aktualnie jest przedmiotem
prekonsultacji z udziałem przedstawicieli innych ministerstw, strony społecznej i pracodawców
(Projekt Planu dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Przemysłu pod adresem:
https://www.gov.pl/web/przemysl/plan-dla-hutnictwa--ruszaja- prekonsultacje-zudzialem-
resortow-strony-spolecznej-i-pracodawcow).
Dokument ma charakter interwencyjny i systemowy. Uwzględnia sześć kluczowych obszarów:
konkurencyjność, bezpieczeństwo, środowisko, energia, dekarbonizacja oraz gospodarka o
obiegu zamkniętym w których zrealizowane zostaną (lub są już w trakcie realizacji) następujące
-- 1 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 5
działania:
• zmiany w systemie zamówień publicznych sprzyjające konkurencyjności polskich
przedsiębiorców,
• działania mające na celu promowanie i specjalizację polskich przedsiębiorców oraz
działania stymulujące polski przemysł do współpracy ze światowym sektorem
jądrowym,
• dokonanie uproszczeń proceduralnych w procesie gospodarki odpadami,
• ujednolicenie interpretacji przepisów przez organy wydające środowiskowe decyzje
administracyjne,
• reforma systemu rekompensat kosztów pośrednich dla sektorów energochłonnych,
• zwiększenie udziału przedsiębiorców energochłonnych w usługach elastyczności -
zapewnienie warunków do efektywnego wykorzystywania potencjału DSR,
• wsparcie dla wykorzystywania OZE,
• zwiększenie płynności na hurtowym rynku energii,
• zapewnienie dedykowanego finansowania projektów inwestycyjnych i badawczo
rozwojowych w przemyśle,
• ułatwienie importu złomu do Polski.
Plan wskazuje także na działania, co do których polski rząd nie może samodzielnie podejmować
decyzji, ponieważ pozostają one w kompetencji organów Unii Europejskiej. Mają jednak
stanowić swego rodzaju wyznaczniki do działań na arenie europejskiej. Są to kwestie dotyczące
m.in.:
• modernizacji unijnych środków ochrony handlu,
• wypracowania systemu taryfikacji zastępującego unijne środki ochronne na wyroby
stalowe z końcem czerwca 2026 r.,
• wypracowania rozwiązań zmierzających do eliminacji ceł nałożonych przez USA na
import stali z Unii Europejskiej,
• zabezpieczenia efektywności i szczelności mechanizmu CBAM,
• stworzenia definicji „zrównoważonej stali” opartej o zrównoważoną produkcję,
• wprowadzenia maksymalnejceny pomostowejdla przemysłu energochłonnego
• (poniżej 60 EUR/MWh) w postaci jednostronnych kontraktów różnicowych,
• dostosowania unijnych wytycznych dotyczących pomocy publicznejdo możliwości
stosowania ulg w opłatach sieciowych dla odbiorców przemysłowych,
• przeznaczenia bezpośrednio części dochodów z systemu EU ETS na dekarbonizację
sektorów energochłonnych,
• ograniczenia eksportu złomu stalowego z Unii Europejskiej.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że ze względu na konieczność całościowego
i wielopłaszczyznowego spojrzenia na problemy oraz szanse rozwoju sektora stalowego, ww.
działania zawarte w Planie mają stanowić punkt wyjścia i wyznaczać kierunek dalszych
przedsięwzięć związanych z poprawą sytuacji w branży stalowej.
Ponadto zauważam, że strona rządowa zdaje sobie sprawę z wpływu kosztów energii na branże
energochłonne, w tym branżę hutniczą. W związku z powyższym temat cen energii oraz
mechanizmów zmierzających do ich obniżenia są przedmiotem prac Zespołu.
-- 2 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 5
W zakresie pomocy dla przedsiębiorstw energochłonnych w związku z wysokimi cenami energii
elektrycznej realizowany jest opracowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii rządowy
program pn.: Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i
energii elektrycznej w 2024 r. Program został opracowany na podstawie ustawy z 29 września
2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na
rynku energii w latach 2022-2024. Pomoc udzielona została 187 przedsiębiorcom, w tym 3
przedsiębiorcom małym, 33 średnim i 151 dużym, 21 beneficjentów pochodziło z branży
hutniczej (prowadzących działalność w ramach działu 24 – Produkcja Metali (Sekcja C Polskiej
Klasyfikacji Działalności). Suma udzielonej pomocy wynosi: 363 370 476,59 zł.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii ponadto koordynuje prace nad wprowadzeniem systemu
zaliczek dla sektorów energochłonnych, w ramach Ustawy o zmianie niektórych ustaw w
związku z wprowadzeniem centralnego systemu informacji o rynku energii, zgłoszono poprawkę
wprowadzającą zmiany w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów
i podsektorów energochłonnych. Poprawka wprowadza szybsze i sprawniejsze procedowanie
wypłaty rekompensat dla przedsiębiorstw z sektorów energochłonnych oraz możliwość wypłaty
zaliczek dla tych firm, które w roku poprzednim otrzymały już rekompensaty. Ustawa została
przyjęta w maju br. przez Sejm i Senat. System rekompensat kosztów pośrednich CO2 stanowi
kluczowe narzędzie wsparcia dla przemysłu energochłonnego w Polsce. Zgodnie z obecnie
obowiązującą ustawą, przedsiębiorstwa otrzymują zwrot poniesionych kosztów uprawnień
zawartych w cenach energii dopiero po ponad roku od ich poniesienia. W celu poprawy trudnej
sytuacji sektora energochłonnego, wprowadzona została poprawka, wdrażająca system
zaliczkowy na poczet rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych od 2026 r.
System zaliczkowy zapewni stabilność prowadzenia działalności przez firmy oraz utrzymanie
płynności finansowej, co jest niezbędne dla utrzymania jakościowych miejsc pracy oraz
zachowania konkurencyjności przez polski przemysł energochłonny.
Dodatkowo na podstawie informacji pozyskanych z Ministerstwa Klimatu i Środowiska
wyjaśniam, że w sierpniu 2024 r. została wprowadzona możliwość zawierania umów z ceną
dynamiczną energii elektrycznej. Ten rodzaj umowy – z inicjatywy Ministra Klimatu i Środowiska
– został zaimplementowany do polskiego porządku prawnego. Na sprzedawców energii
elektrycznej posiadających więcej niż 200 tys. odbiorców końcowych nałożono obowiązek
oferowania odbiorcom energii elektrycznej umów z ceną dynamiczną. W umowach z ceną
dynamiczną, ceny rozliczeniowe energii elektrycznej kształtowane powinny być w oparciu o
aktualne notowania giełdowe. W przypadku możliwości dostosowania profilu zużycia do
zmieniających się cen w poszczególnych godzinach doby, odbiorca poniesie niższe koszty
energii elektrycznej niż w przypadku standardowej umowy ze stałą ceną o każdej porze dnia
czy ceny wynikającej z taryfy.
Zgodnie z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5
czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej ceny
energii elektrycznej dla przedsiębiorców, co do zasady nie mogą podlegać regulacji. Ceny
energii elektrycznej powinny być ustalane w sposób rynkowy, poprzez konkurencję między
sprzedawcami energii elektrycznej. Interwencje w mechanizmy cenowe dopuszczalne są
wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, najczęściej w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, tj.
gospodarstw domowych. Wyjątkiem od tej zasady było wprowadzenie w okresie kryzysu
energetycznego wywołanego pandemią COVID-19 i agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę
szczególnych przepisów na poziomie Unii Europejskiej, które pozwalały na ingerowanie
również w ceny energii elektrycznej dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Rząd
RP skorzystał z czasowej możliwości wsparcia sektora MŚP w latach 2023-2024 i wprowadził
wobec tych odbiorców mechanizm ceny maksymalnej w rozliczeniach za energię elektryczną.
Przyjęte rozwiązania osłonowe były dostosowane do ówczesnej kryzysowej sytuacji na rynku
-- 3 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 5
energii elektrycznej.
W zakresie obniżenia kosztów dystrybucji energii elektrycznej, głównym działaniem Ministra
Klimatu i Środowiska w ostatnim okresie było wydanie rozporządzenia zmieniającego
rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w
obrocie energią elektryczną, na podstawie którego wprowadzono tzw. konto regulacyjne dla
opłaty jakościowej. Rozwiązanie to pozwala operatorowi ograniczyć wysokość kosztów opłaty
jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku. Wprowadzone zmiany zwiększają
stabilność i przewidywalność stawek opłat za przesyłanie energii elektrycznej dla odbiorcy – w
konsekwencji opłaty sieciowe ujęte na rachunku odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe niż bez
wprowadzenia konta regulacyjnego. Powyższe działania powinny przełożyć się na spadek
kosztów energii elektrycznej dla wszystkich odbiorców końcowych.
Zgodnie z dyrektywą 2023/1791 (EED) i rozporządzeniem rynkowym taryfy sieciowe muszą być
przejrzyste i niedyskryminujące oraz odzwierciedlać oszczędności kosztów w sieci uzyskane
dzięki działaniom po stronie zapotrzebowania, zarządzaniu zapotrzebowaniem oraz
rozproszonemu wytwarzaniu, łącznie z oszczędnościami wynikającymi z obniżenia kosztu
dostawy lub inwestycji sieciowych oraz optymalizacji funkcjonowania sieci.
Proces transformacji energetycznej Polski jest połączony ze wzmacnianiem i rozwojem sieci
elektroenergetycznych. Sieci elektroenergetyczne posiadają określone możliwości techniczne
dotyczące mocy przyłączonych do nich źródeł energii, w związku z czym, nie ma możliwości
przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dowolnej liczby źródeł wytwórczych, w tym OZE.
Zgodnie z przepisami prawa unijnego opłaty sieciowe powinny być ustalane w sposób
przejrzysty, proporcjonalny i niedyskryminujący, przy jednoczesnym uwzględnieniu
konieczności wspierania efektywnej integracji odnawialnych źródeł energii oraz promowania
elastyczności po stronie odbiorców końcowych. W 2025 r. w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
rozpoczęte zostały prace nad nowym rozporządzeniem w zakresie zasad ustalania taryf
sieciowych. Proces ten będzie oparty na szerokich konsultacjach publicznych, z udziałem
interesariuszy rynku energii i będzie zmierzał do wypracowania rozwiązań maksymalnie
wspierających transformację energetyczną. Będzie to szczególnie korzystne dla odbiorców,
którym da to możliwość aktywnego sterowania swoim zużyciem energii.
Równolegle, mając na uwadze konieczność znacznego przyspieszenia procesów
inwestycyjnych i umożliwienia szybszego przyłączania nowych źródeł energii do sieci,
prowadzone są prace legislacyjne zmierzające do reformy przepisów dotyczących przyłączania
do sieci elektroenergetycznej. Celem tych zmian jest uproszczenie i przyspieszenie procedur,
uwolnienie dostępnych mocy przyłączeniowych oraz poprawa koordynacji działań operatorów
sieci w całym kraju. Szybki i efektywny dostęp do sieci jest kluczowym warunkiem skutecznej
dekarbonizacji i rozwoju energetyki rozproszonej.
Polska jest aktywnym uczestnikiem dyskusji na forum UE dotyczących reformy rynku energii i
wsparcia dla przemysłu energochłonnego, w tym w ramach realizacji Planu Działania na rzecz
Przystępnej Cenowo Energii oraz innych dokumentów wytyczających kierunki reformy rynku
energii elektrycznej.
W kwestii implementacji do polskiego porządku prawnego mechanizmów pakietu Fit for 55 oraz
ETS2 należy wskazać, że polski rząd nie tylko planuje, ale też aktywnie działa w celu
wypracowania jak najlepszych dla polskiego przemysłu rozwiązań w ramach polityki
klimatycznej Unii Europejskiej. Przykładami takich aktywności są m.in. wypracowany w zeszłym
roku przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska tzw. non-paper w zakresie CBAM, w którym
podniesiono konieczność utrzymania bezpłatnych uprawień w systemie EU ETS, przynajmniej
do potwierdzenia skuteczności mechanizmu CBAM. Dokument ten zyskał poparcie Włoch,
Bułgarii oraz Austrii.
Niewątpliwym sukcesem wywierania m.in. przez Polskę presji na Komisję Europejską jest
-- 4 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 5 z 5
zmiana orientacji polityki klimatycznej Unii Europejskiej, która aktualnie bardzo silnie akcentuje
potrzebę utrzymania konkurencyjności europejskich gospodarek. Potwierdzeniem tego była
publikacja tzw. Kompasu Konkurencyjności oraz Ładu dla Czystego Przemysłu. Dokumenty
publikowane przez Komisję wymagają dalszych prac, jednak, co najważniejsze - pokazują
zdecydowanie korzystniejszy niż dotychczas, kierunek zmian dla przemysłu.
Wśród najistotniejszych zapowiedzi, które są aktualnie przedmiotem analiz w Ministerstwie
Klimatu i Środowiska, znajdują się rewizje CBAM oraz rewizja EU ETS. Dwie rewizje CBAM w
założeniu wychodzą naprzeciw postulatom przemysłu, odpowiadając na konieczność wsparcia
dla eksportu oraz analizy skuteczności mechanizmu i jego ewentualnego rozszerzenia. W
ramach EU ETS odbędzie się pogłębiona dyskusja na temat potencjalnych modyfikacji w
systemie. Komisja co prawda nie wskazała wprost, aby ta rewizja obejmowała ETS2, jednak
polski rząd prowadzi działania mające na celu co najmniej odsunięcie w czasie tego procesu
tak, aby lepiej zaprojektować wsparcie. Trwają również prace nad wprowadzeniem do systemu
efektywnego mechanizmu kontroli ceny, które cieszą się poparciem większości państw
członkowskich.
Dodatkowo informuję, że w dniu 27 maja 2025 r. do Sejmu wpłynął projekt ustawy o zmianie
ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowalne
lub usługi. Projekt ten – którego opiekunem merytorycznym pozostaje Urząd Zamówień
Publicznych – zakłada m.in. uwzględnienie w prawie polskim skutków wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał) z dnia 22 października 2024 r. w
sprawie C-652/22 Kolin Injaat Turizm Sanayi ve Ticaret AS oraz wyroku z dnia 13 marca 2025
r. w sprawie C-266/22 CRRC Qingdao Sifang e.a. CO LTD et Astra Vagoane Calatori S.A.
W wyroku w sprawie C-652/22 Kolin Injaat Turizm Sanayi ve Ticaret, potwierdzonym wyrokiem
w sprawie C-266/22 CRRC Qingdao Sifang, TSUE orzekł, że wykonawcy z państw trzecich, z
którymi Unia Europejska nie jest związana żadną umową międzynarodową gwarantującą na
zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, nie mają
zapewnionego dostępu do unijnego rynku zamówień publicznych. Ww. wykonawcy z państw
trzecich, mogą ubiegać się o udzielenie zamówienia publicznego w państwach członkowskich
Unii Europejskiej, ale decyzja o dopuszczeniu takich wykonawców do udziału w postępowaniu
o udzielenie zamówienia publicznego, jak również określenie, na jakich zasadach będą oni
dopuszczeni, pozostaje wyłącznie w gestii zamawiającego.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-06-24 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --