Interpelacja w sprawie karty parkingowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9923
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie karty parkingowej
Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko
Data wpływu: 21-05-2025
Wobec prośby mieszkańca mojego regionu w sprawie wydawania karty parkingowej zwracam się do Pani Minister z przedmiotową interpelacją. Interesariusz zwraca uwagę na kilka kwestii: zostaje wyznaczony krótki termin na uzupełnienie dokumentacji przy składaniu wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności niezbędnego podczas starania się o wydanie karty parkingowej, zbyt zbiurokratyzowana w tej materii procedura - wymagane dodatkowe badania psychiatry przy schorzeniach, które uniemożliwiają przeprowadzenie badania psychologicznego (konieczność wykonania tak szczegółowych badań psychologicznych u osób, u których z dokumentacji jasno wynika, że te badania są zbędne bądź niemożliwe do wykonania). Zwraca także uwagę na problem nieuwzględnienia w przepisach i wykluczenia osób chorych na padaczkę, chorobę neurologiczną o symbolu niepełnosprawności 06-E, z przywilejów oraz ulg dotyczących innych chorób neurologicznych z symbolem 10-N.
Od dnia 1 lipca 2014 r. osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym uzyskują kartę parkingową na podstawie wydanego po dniu 1 lipca 2014 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, w tym do uzyskania karty parkingowej. Ustawodawca przewidział odstępstwo od powyższej zasady dotyczące osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, które posiadają orzeczenia wydane przed 1 lipca 2014 r. wraz z symbolem przyczyny niepełnosprawności 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna) i zawierające wskazanie do wydania karty parkingowej. Osoby posiadające tego rodzaju orzeczenia uzyskają kartę parkingową bez konieczności ponownego poddania się procedurze orzeczniczej. Jak wskazuje interesariusz, w powyższym wykazie nie wskazano choroby neurologicznej oznaczonej symbolem 06-E - czyli padaczki, co w jego odczuciu jest pewnym wykluczeniem powodującym utrudnienie dla osób cierpiących na padaczkę w uzyskaniu przedmiotowej karty parkingowej.
Mając na uwadze dobro i bezpieczeństwo mieszkańców mojego regionu, proszę o zajęcie stanowiska w sprawie. Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie:
Czy ministerstwo przewiduje zmiany legislacyjne w przedmiotowej kwestii?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14522 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.264.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9923 Pani Posłanki Józefy Szczurek-Żelazko, w sprawie
karty parkingowej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kwestie związane z orzekaniem o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
regulują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia
15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
(Dz.U. z 2021 r., poz.857, ze zm. - dalej jako "rozporządzenie w sprawie orzekania"),
wydanego w oparciu o art. 6c ust.9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. z 2024 r., poz. 44,
ze zm.).
Zgodnie z § 6 ust. 2 przywołanego rozporządzenia do wniosku o wydanie orzeczenia należy
dołączyć dokumentację medyczną, w tym zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu
zdrowia i chorób współistniejących, potwierdzone aktualnymi wynikami badań
diagnostycznych wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba
z niepełnosprawnościami oraz inne posiadane dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie
niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności wydane nie później niż 30 dni przed
dniem złożenia wniosku.
W myśl § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie orzekania, jeżeli przedłożona wraz z wnioskiem
dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu
niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień - przewodniczący
powiatowego zespołu zawiadamia na piśmie osobę zainteresowaną lub przedstawiciela
ustawowego dziecka o konieczności jej uzupełnienia, wyznaczając termin uzupełnienia
brakującej dokumentacji z pouczeniem, że niewykonanie tego w określonym terminie
spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Obowiązek uzupełnienia dokumentacji medycznej nakładany jest przez organ orzekający
o niepełnosprawności w interesie wnioskodawcy i dopiero po jego wykonaniu otwiera się dla
organu możliwość doprowadzenia sprawy do rozstrzygnięcia. Celem wezwania do usunięcia
braków w dokumentacji pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania jest zatem
przymuszenie strony do przedstawienia określonych materiałów, bez których organ nie ma
możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.
O rodzaju dokumentów, o które należy uzupełnić dokumentację oraz o zasadności ich
przedłożenia decyduje lekarz, a w uzasadnionych wypadkach też psycholog – będący
członkami zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, na podstawie specjalistycznej
wiedzy i aktualnie stosowanych metod diagnostycznych.
Należy przyjąć, że w świetle obowiązujących przepisów wezwanie wnioskodawcy
do uzupełnienia wniosku o dodatkową dokumentację - zarówno medyczną, jak
i psychologiczną - nie jest czynnością wadliwą prawnie i nieuzasadnioną. Wobec braku
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezbędnych dokumentów, nie mając pełnego materiału dowodowego, organ nie może
zakończyć postępowania wydaniem orzeczenia.
W treści interpelacji nie zostało wskazane, w jakim zakresie przewodniczący zespołu
orzekającego o niepełnosprawności wezwał do uzupełnienia dokumentacji. Samo
przekonanie strony, iż jej schorzenie uniemożliwia wykonanie określonych badań
psychologicznych lub, że przeprowadzenie wskazanych przez organ badań jest niemożliwe
do wykonania, nie daje podstaw do uznania, iż organ postąpił wadliwie.
W celu przeprowadzenia kontroli prawidłowości, kwestionowanego postępowania
w przedmiocie nieuzasadnionego merytorycznymi względami wezwania do uzupełnienia
dokumentacji medycznej, zwracam się do Pani Posłanki z prośbą o przekazanie danych
dotyczących zespołu orzekającego oraz osoby, w stosunku do której postępowanie było
prowadzone.
Odnośnie wskazanego w wezwaniu terminu podkreślić trzeba, że nie został on ustawowo
wyznaczony. Rozwiązanie takie pozwala na większą elastyczność działania organów
orzekających w sprawach, w których uzupełnienie dokumentacji w krótkim terminie jest
niewykonalne. Niemniej, jeśli strona nie jest w stanie dostarczyć żądanej dokumentacji
w terminie wyznaczonym przez organ orzekający o niepełnosprawności, przysługuje jej
prawo wystąpienia o zawieszenie postępowania do czasu wykonania wymaganych badań.
Informacja na ten temat zawarta jest w zawiadomieniu o konieczności uzupełnienia
dokumentacji.
Postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności oraz orzeczenia o stopniu
niepełnosprawności jest postępowaniem dowodowym o dużej doniosłości prawnej oraz
finansowej dla budżetu państwa. Musi zatem opierać się na dowodach, (a nie na
domniemaniach czy przypuszczeniach) wskazujących, że naruszona sprawność organizmu
oraz ograniczenia funkcjonalne będące jej skutkiem spełniają przesłanki zaliczenia danej
osoby do grona osób niepełnosprawnych albo przyznania jej stopnia niepełnosprawności.
Aktualnie nie przewiduje się zmiany obowiązujących przepisów dotyczących zasad
orzekania, która polegać by miała na odstąpieniu od wzywania osoby wnioskującej o wydanie
orzeczenia do uzupełnienia dokumentacji medycznej lub psychologicznej przez lekarza lub
psychologa, którzy są członkami zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Nie przewiduje się ponadto wprowadzenia zmian do ustawy z dnia 23 października 2013 r.
o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r.
poz. 1446) polegających na włączeniu symbolu przyczyny niepełnosprawności 06-E
(epilepsja) do katalogu symboli zawartych w art. 6 ust. 2.
Z dniem 1 lipca 2014 roku zmianie uległy zasady i kryteria przyznawania kart parkingowych.
Ustawą z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1446, dalej jako: „ustawa nowelizująca”)
dodany został do art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ust. 3a,
w wyniku czego zmianie uległ zakres podmiotowy uprawnionych do karty parkingowej.
Ustawa nowelizująca miała przede wszystkim wyeliminować nadużycia związane
z posługiwaniem się kartami parkingowymi przez osoby do tego nieuprawnione oraz ułatwić
osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z przysługujących im przywilejów. Spełnieniu
tego zamierzenia miało służyć zaostrzenie kryteriów wydawania nowych, a także
weryfikacja dotychczas wydanych kart parkingowych. Zdecydowano, że realizacji tak
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
określonych celów najlepiej przysłuży się rozwiązanie polegające unieważnieniu ex lege
wszystkich wydanych kart parkingowych, łącznie z tymi, które wydano bezterminowo.
Jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, karty parkingowe wydane na
podstawie dotychczasowych przepisów, czyli na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności
i stopniu niepełnosprawności, wydanych przed 1 lipca 2014 r., zachowały ważność do dnia
określonego jako data ważności karty, nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2015 r.
(początkowo do 30 listopada 2014 r. Następnie, ustawą z dnia 10 października 2014 r.
o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, termin ważności kart parkingowych
przedłużono do dnia 30 czerwca 2015 r.). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej
osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne
orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności,
w którym to dokumencie przyczynę niepełnosprawności oznaczono symbolem 04-O
(choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba
neurologiczna) i który zawiera wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do
uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych, kartę parkingową
wydaje się na podstawie tego orzeczenia.
W przypadku osób, które nie spełniały kryterium z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej i nie
mogły uzyskać automatycznie karty parkingowej na podstawie dotychczasowego
orzeczenia, ustawodawca nie przewidział żadnych szczegółowych rozwiązań. Brak takiej
szczegółowej regulacji nie wykluczał możliwości ubiegania się o kartę parkingową
wydawaną na nowych zasadach, osobom zaliczonym do znacznego stopnia
niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie, w którym przyczyny
niepełnosprawności nie oznaczono symbolami 04-0, 05-R lub 10-N. Osoby posiadające
orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, które nie spełniało warunków
przewidzianych w art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, w celu ponownego ustalenia uprawnień
do otrzymania karty parkingowej zobowiązane były złożyć wniosek o wydanie orzeczenia
o stopniu niepełnosprawności, w którym uprawnienia te zostaną potwierdzone.
W obowiązującym stanie prawnym warunki do otrzymania karty parkingowej określa art. 8
ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego treścią
kartę parkingową wydaje się:
osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego
poruszania się;
osobie niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16 roku życia, mającej znacznie
ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;
placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych,
mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.
W myśl art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazanie o spełnieniu przesłanek
uprawniających do otrzymania karty parkingowej może zostać zawarte w orzeczeniu
o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w przypadku, gdy symbol
przyczyny niepełnosprawności oznaczono symbolem: 04-O (choroby narządu wzroku); 05-
R (upośledzenie narządu ruchu); 10-N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby układu
oddechowego i krążenia).
Z redakcji przywołanych przepisów wynika, że uprawnienie do karty parkingowej związane
jest nie tylko ze spełnieniem przesłanki odnoszącej się do kwalifikacji do wskazanego stopnia
niepełnosprawności, ale również z dotyczącej jednoczesnego stwierdzenia znacznie
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ograniczonych możliwości samodzielnego poruszania się. Jeśli zatem osobie
z niepełnosprawnościami wydano orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym
albo umiarkowanym, ale nie stwierdzono w jej przypadku znacznie ograniczonych
możliwości samodzielnego poruszania się, to przesłanki do wydania jej karty parkingowej nie
zostały spełnione.
Użytego w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym
wyrażenia „znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się” w samym
przepisie nie zdefiniowano. Oznacza to, że zgodnie z regułami wykładni językowej trzeba mu
przypisywać taką treść, jaką ma w języku potocznym1. Wykładnia ta powoduje, że spełnienie
przesłanki „znacznie ograniczonych możliwości samodzielnego poruszania się” może
nastąpić wyłącznie w przypadku potwierdzenia znikomej zdolności zmiany swojego
położenia w przestrzeni bez niczyjej pomocy.
Do oceny znacznie ograniczonych możliwości samodzielnego poruszania znajdują
zastosowanie metody i skale klinimetryczne, umożliwiające pomiar zjawisk klinicznych
u osoby z określonymi dysfunkcjami, (np. kliniczne skale oceny chodu i równowagi,
pozwalające na pomiar sprawności funkcjonalnej chodu). Ogólnie przyjmuje się, że osoba
ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, jeśli przemieszczając się
na odległość do 50 metrów korzysta z pomocy sprzętu wspomagającego lub z pomocy jednej
osoby, ma trudności lub nie jest w stanie schodzić lub wchodzić po schodach bez pomocy
drugiej osoby, ma trudności przy poruszaniu się po powierzchniach płaskich na dystansie nie
przekraczającym około 100 metrów.
Jak wskazane zostało w treści interpelacji, epilepsja oznaczana w orzeczeniach
o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności oraz wskazaniach do ulg i uprawnień
symbolem przyczyny niepełnosprawności „06-E” jest chorobą neurologiczną. Trudno jednak
uznać, iż osoby z rozpoznaną epilepsją mają znacznie ograniczone możliwości samodzielnego
poruszania się.
W związku z tym, w przedmiocie uprawnienia do karty parkingowej, wydawanego na mocy
art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, ustawodawca nie uwzględnił osób cierpiących na epilepsję
przyjmując, iż osoby objęte tą regulacją mają analogiczne ograniczenia w samodzielnym
poruszaniu się, jak pozostałe osoby, które uprawnienia do karty parkingowej zyskały na
podstawie zmienionych przepisów.
Zastosowane w art. 6 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej kryterium zwalniające jest adekwatne do
aksjologicznie wywiedzionego celu nowelizacji i pozwalało na weryfikację dotychczasowych
uprawnień do kart parkingowych z poszanowaniem praw "słusznie nabytych", a więc
nabytych na podstawie orzeczeń wskazujących na występowanie u posiadacza karty
schorzeń skutkujących znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnego poruszania
się.
Jednocześnie kryterium to nie wyklucza możliwości ubiegania się o kartę parkingową
wydawaną na nowych zasadach przez osoby, które z różnych względów w posiadanym
orzeczeniu nie miały - tak jak wskazana przez Panią Posłankę osoba - wyraźnego wskazania
tego rodzaju dysfunkcji. Art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej jest przepisem przejściowym,
stanowiącym dodatkową gwarancję zachowania należnych uprawnień dla tych osób, które
1 Termin „samodzielnie” w języku polskim oznacza „bez niczyjej pomocy, czyjegoś wpływu, dając sobie radę, nie
potrzebując pomocy”. „Ograniczony” to „mający niewielki zakres”. „Znaczny” to „dość duży”, „ważny, znaczący”,
„wyróżniający się czymś”: (por. Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, na stronie internetowej:
www://sjp.pwn.pl)
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w sposób oczywisty - na podstawie ustaleń wynikających z dotychczasowych orzeczeń –
spełniają również przesłanki do nabycia karty parkingowej na podstawie przepisów
znowelizowanych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --