Interpelacja w sprawie planowanego wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9914
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanego wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Rafał Weber
Data wpływu: 20-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do ministra infrastruktury w sprawie planowanego wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych.
Z rosnącym niepokojem odnoszę się do informacji przedstawionych podczas posiedzenia Zespołu Trójstronnego ds. Kolejnictwa w dniu 12 marca 2025 roku, gdzie wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak zapowiedział wprowadzenie opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych w celu wyrównania konkurencyjności między transportem drogowym a kolejowym[1]. Jako poseł opozycji, reprezentujący interesy obywateli i przedsiębiorców, jestem głęboko zaniepokojony brakiem szczegółów dotyczących tego projektu, który może mieć dramatyczne konsekwencje dla branży transportowej i spedycyjnej, zatrudniającej setki tysięcy osób i odgrywającej kluczową rolę w polskiej gospodarce.
Branża transportowa i spedycyjna w Polsce jest jednym z filarów gospodarki, generującym znaczące przychody i miejsca pracy. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2023 roku sektor transportu i gospodarki magazynowej zatrudniał ponad 700 tysięcy osób, a polskie firmy transportowe odpowiadały za około 20% rynku przewozów drogowych w Unii Europejskiej[2]. Polska jest liderem w transporcie międzynarodowym, z tysiącami małych i średnich przedsiębiorstw, które każdego dnia zmagają się z rosnącymi kosztami paliwa, wymogami ekologicznymi oraz konkurencją na rynku europejskim[3]. Wprowadzenie nowych opłat dla przewoźników drogowych, bez odpowiednich konsultacji i analiz, może zagrozić stabilności tej potężnej branży, zwiększyć koszty transportu towarów, a w konsekwencji przełożyć się na wyższe ceny dla konsumentów.
Wiceminister Malepszak wskazał, że nowe opłaty mają poprawić efektywność sektora kolejowego poprzez zrównoważenie konkurencyjności między transportem drogowym a kolejowym[1]. Jednak brak jakichkolwiek szczegółów dotyczących wysokości opłat, ich zakresu, harmonogramu wdrożenia czy mechanizmów łagodzących budzi poważne wątpliwości co do przygotowania tego projektu. W obliczu planowanego wzrostu transportu towarów przez Polskę, wynikającego z negocjacji umowy surowcowej między USA a Ukrainą, która może znacząco zwiększyć przewozy metali rzadkich, takich jak lit czy tytan, wprowadzenie nowych obciążeń dla przewoźników drogowych wymaga szczególnej rozwagi i transparentności[4]. Bez jasnych informacji i odpowiedniego wsparcia nowe opłaty mogą podważyć konkurencyjność polskich firm transportowych, zatrudniających tysiące kierowców, spedytorów i pracowników logistyki, oraz osłabić pozycję Polski jako lidera w europejskim transporcie drogowym.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami dotyczącymi zapowiedzianego przez wiceministra Piotra Malepszaka projektu wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych:
Kto z kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury jest bezpośrednio odpowiedzialny za przygotowanie i wdrożenie projektu wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych? Proszę wskazać konkretne osoby lub zespoły nadzorujące ten projekt.
Jacy przewoźnicy drogowi zostaną objęci nowymi opłatami? Czy opłaty będą dotyczyć wszystkich kategorii pojazdów ciężarowych (np. powyżej 3,5 tony), czy obejmą również inne pojazdy, takie jak busy, pojazdy osobowe lub specjalistyczne? Czy przewidziano wyjątki dla określonych grup przewoźników, np. małych przedsiębiorstw?
Jakiej wysokości będą planowane opłaty dla przewoźników drogowych? Proszę przedstawić szczegółowe informacje na temat stawek, w tym czy będą one zróżnicowane w zależności od typu pojazdu, klasy emisji spalin (np. EURO), emisji CO2, długości trasy czy innych kryteriów.
Kiedy nowe opłaty dla przewoźników drogowych wejdą w życie? Proszę wskazać dokładny harmonogram realizacji projektu, w tym datę planowanego wprowadzenia opłat, etapy przygotowawcze (np. konsultacje, nowelizacja przepisów) oraz przewidywany czas na dostosowanie się przewoźników.
Jakie analizy ekonomiczne i społeczne przeprowadziło Ministerstwo Infrastruktury w celu oceny wpływu nowych opłat na branżę transportową, zatrudniającą setki tysięcy osób, koszty transportu towarów oraz ceny dla konsumentów[2]? Proszę przedstawić wyniki tych analiz lub wyjaśnić, dlaczego nie zostały przeprowadzone.
Czy Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło konsultacje z przedstawicielami branży transportowej, takimi jak organizacje pracodawców (np. Transport i Logistyka Polska, Związek Międzynarodowych Przewoźników Drogowych) czy związki zawodowe kierowców? Jeśli tak, jakie były wyniki tych konsultacji? Jeśli nie, dlaczego pominięto tak istotny etap, zważywszy na znaczenie sektora dla gospodarki?
Jakie konkretne działania planuje Ministerstwo Infrastruktury, aby zapewnić, że nowe opłaty dla przewoźników drogowych przełożą się na realne zwiększenie konkurencyjności transportu kolejowego, jak zapowiedział wiceminister Malepszak[1]? Proszę wskazać, jakie inwestycje w infrastrukturę kolejową, tabor lub inne obszary są planowane w związku z tym projektem, aby wesprzeć sektor kolejowy.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów łagodzących skutki nowych opłat dla przewoźników drogowych, takich jak ulgi dla małych i średnich przedsiębiorstw, dotacje na wymianę floty na bardziej ekologiczne pojazdy lub inne formy wsparcia? Jeśli tak, proszę przedstawić szczegóły takich mechanizmów. Jeśli nie, dlaczego rząd nie przewiduje takich działań, mimo potencjalnych negatywnych skutków dla branży zatrudniającej tysiące osób?
Podkreślam, że zapowiedź wiceministra Piotra Malepszaka dotycząca wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych budzi poważne obawy wśród przedsiębiorców, pracowników branży transportowej oraz konsumentów, szczególnie w kontekście rosnących kosztów transportu i potencjalnego wzrostu cen towarów[1,2]. Brak transparentności oraz szczegółowych informacji o projekcie podważa zaufanie do działań rządu w kluczowym sektorze polskiej gospodarki, który zatrudnia setki tysięcy osób i odpowiada za znaczną część eksportu usług transportowych w UE[3]. Jako poseł opozycji oczekuję od Pana Ministra szczegółowych wyjaśnień dotyczących planowanego projektu, odpowiedzi na wszystkie powyższe pytania oraz działań, które zagwarantują, że nowe opłaty nie zaszkodzą polskiej branży transportowej i gospodarce, szczególnie w obliczu nowych możliwości wynikających z umowy surowcowej USA–Ukraina[4].
Źródła:
[1] Obrady Zespołu Trójstronnego ds. Kolejnictwa z udziałem NSZZ „Solidarność”, Krajowa Sekcja Kolejarzy NSZZ Solidarność, https://www.solidarnosc.org.pl/obrady-zespolu-trojstronnego-ds-kolejnictwa-z-udzialem-nszz-solidarnosc/
[2] GUS, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju w 2023 roku, https://stat.gov.pl/
[3] Transport i Logistyka Polska, Raport o stanie branży transportowej w Polsce, https://tlp.org.pl/
[4] Trump and Zelensky to meet over critical mineral revenue agreement, Automotive Logistics, https://www.automotivelogistics.media
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11636 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-3.054.4.2025
Warszawa, 09 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9914 Posłów na Sejm RP Michała Moskala, Andrzeja
Adamczyka oraz Rafała Webera, w sprawie planowanego wprowadzenia opłat dla
przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych, przekazuję odpowiedzi na
zadane pytania.
Pyt. 1.
Kto z kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury jest bezpośrednio odpowiedzialny za
przygotowanie i wdrożenie projektu wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych?
Proszę wskazać konkretne osoby lub zespoły nadzorujące ten projekt.
Należy wyjaśnić, że nie istnieje projekt, którego założeniem byłoby wprowadzenie opłaty
elektronicznej od pojazdów ciężkich na wszystkich drogach krajowych w Polsce. Nie ma
zatem planów, aby w taki sposób rozszerzać sieć dróg płatnych w kraju, a tym samym nie
ma osoby, która bezpośrednio mogłaby nadzorować takie działania.
Kontynuowana ma być natomiast polityka dalszego etapowego rozszerzania sieci dróg
płatnych na nowych odcinkach dróg najwyższych klas (A i S), o czym więcej w dalszej części
odpowiedzi na interpelację. Procedowany jest również proces legislacyjny dotyczący
projektu ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz ustawy o autostradach
płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (UC74) mający na celu wdrożenie
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/362 z dnia 24 lutego 2022 r.
w sprawie zmiany dyrektyw 1999/62/WE, 1999/37/WE i (UE) 2019/520 w odniesieniu do
pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy (Dz. Urz.
UE L 69 z 04.03.2022, str. 1). Natomiast nie jest to projekt przewidujący dodatkową opłatę
dla przewoźników drogowych na wszystkich drogach krajowych a jedynie przewidujący
modyfikację istniejącej od 2011 r. opłaty, którą zobowiązani są ponosić kierujący
pojazdami powyżej 3,5 tony.
Pyt. 2
Jacy przewoźnicy drogowi zostaną objęci nowymi opłatami? Czy opłaty będą dotyczyć
wszystkich kategorii pojazdów ciężarowych (np. powyżej 3,5 tony), czy obejmą również
inne pojazdy, takie jak busy, pojazdy osobowe lub specjalistyczne? Czy przewidziano
wyjątki dla określonych grup przewoźników, np. małych przedsiębiorstw?
-- 1 of 5 --
2
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedzi na pyt. nr 1 – nie ma projektu, którego celem
byłoby wprowadzenie nowych opłat na wszystkie drogi krajowe w Polsce.
Pyt. 3.
Jakiej wysokości będą planowane opłaty dla przewoźników drogowych? Proszę
przedstawić szczegółowe informacje na temat stawek, w tym czy będą one zróżnicowane
w zależności od typu pojazdu, klasy emisji spalin (np. EURO), emisji CO2, długości trasy czy
innych kryteriów.
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2.
Pyt. 4.
Kiedy nowe opłaty dla przewoźników drogowych wejdą w życie? Proszę wskazać dokładny
harmonogram realizacji projektu, w tym datę planowanego wprowadzenia opłat, etapy
przygotowawcze (np. konsultacje, nowelizacja przepisów) oraz przewidywany czas na
dostosowanie się przewoźników.
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2.
Pyt. 5.
Jakie analizy ekonomiczne i społeczne przeprowadziło Ministerstwo Infrastruktury w celu
oceny wpływu nowych opłat na branżę transportową, zatrudniającą setki tysięcy osób,
koszty transportu towarów oraz ceny dla konsumentów [2]? Proszę przedstawić wyniki
tych analiz lub wyjaśnić, dlaczego nie zostały przeprowadzone.
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2 – nie prowadzono takich
analiz, ponieważ nie ma planów obejmowania odpłatnością od pojazdów ciężkich
wszystkich dróg krajowych w Polsce.
Pyt. 6.
Czy Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło konsultacje z przedstawicielami branży
transportowej, takimi jak organizacje pracodawców (np. Transport i Logistyka Polska,
Związek Międzynarodowych Przewoźników Drogowych) czy związki zawodowe
kierowców? Jeśli tak, jakie były wyniki tych konsultacji? Jeśli nie, dlaczego pominięto tak
istotny etap, zważywszy na znaczenie sektora dla gospodarki?
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2.
Pyt. 7.
Jakie konkretne działania planuje Ministerstwo Infrastruktury, aby zapewnić, że nowe
opłaty dla przewoźników drogowych przełożą się na realne zwiększenie konkurencyjności
transportu kolejowego, jak zapowiedział wiceminister Malepszak [1]? Proszę wskazać,
jakie inwestycje w infrastrukturę kolejową, tabor lub inne obszary są planowane
w związku z tym projektem, aby wesprzeć sektor kolejowy.
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2. Ponadto należy
podkreślić, że środki pochodzące z opłaty elektronicznej dla pojazdów ciężkich nie mogą
-- 2 of 5 --
3
być przeznaczane na transport kolejowy, ponieważ trafiają do Krajowego Funduszu
Drogowego, którego cele są inne.
W kontekście rozważań dotyczących wprowadzenia opłat dla przewoźników drogowych
należy zwrócić uwagę, że aktualnie przewoźnicy kolejowi ponoszą koszty z tytułu dostępu
do infrastruktury kolejowej na całej sieci kolejowej, a nie wyłącznie na wybranych jej
fragmentach, podczas gdy sytuacja na rynku przewoźników drogowych jest odmienna.
Wydaje się że wyrównywanie szans pomiędzy obydwoma ww. rodzajami transportu
powinno odbywać się na podobnych zasadach, co znajduje także uzasadnienie
w przyjmowanych w innych krajach UE rozwiązaniach, w których tego typu opłaty na
drogach są, co do zasady, stosowane na większą skalę. Wskazać należy, że opłaty drogowe
są jednym z elementów polityki transportowej państwa. Opłaty za przejazd drogami dla
samochodów ciężarowych pobierane są w szeregu krajów Unii Europejskiej, w tym,
w Austrii, w Niemczech, w Słowenii, w Bułgarii, w Hiszpanii, w Portugalii, w Belgii, w Danii,
w Szwecji, w Holandii, w Luksemburgu, we Włoszech, we Francji, na Słowacji czy na
Węgrzech. W takich krajach jak: Austria, Belgia, Dania, Niemcy, Słowacja czy Węgry
średnia stawka za przejazd płatnymi odcinkami dróg ekspresowych i autostrad jest wyższa
niż w Polsce.
Z uwagi na powyższe w Polsce w ubiegłym roku zakończono już prace nad wdrożeniem
reformy wymaganej przepisami Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności,
polegającej na zwiększeniu liczby dróg objętych poborem opłat. W ramach reformy E2.1
„Zwiększenie konkurencyjności sektora” zrealizowano kamień milowy E16G:
„Ustanowienie obszaru poboru opłat na nowych drogach”. Objęto opłatami około 1630
km nowych odcinków dróg najwyższych klas (autostrady i drogi ekspresowe). Sukcesywne
rozszerzanie sieci dróg płatnych ma w istocie pozwolić na lepsze zbilansowanie kosztów
dostępu do infrastruktury między przewoźnikami drogowymi a kolejowymi, zatem ma
znaczenie z punktu widzenia wyrównywania konkurencji międzygałęziowej w odniesieniu
do przewoźników drogowych i kolejowych.
Wprowadzenie opłat na większej liczbie dróg dla przewoźników drogowych może
zapewniać jednocześnie zwiększenie udziałów przewozów niskoemisyjnych, jak również
stanowić skuteczny mechanizm pozwalający na utrzymanie stanu tych dróg na
odpowiednim poziomie. Ma to niebagatelne znacznie ze względu na zakończony
w ostatnich latach, a także stale realizowany, bardzo duży front inwestycyjny na drogach,
co w niedalekiej przyszłości spowoduje konieczność zagwarantowania zwiększonych
środków finansowych na ich utrzymanie na odpowiednim poziomie.
Trzeba również zauważyć, że w przypadku transportu kolejowego, w okresie ostatnich
trzydziestu lat w ten segment transportu zainwestowano ok. 120 mld zł. Mimo, że
inwestycje w tę infrastrukturę transportową stanowią bardzo dużą część wydatków
publicznych, to nie przekłada się to na finalny efekt w postaci wzrostu przewozu towarów
koleją.
Pyt. 8.
Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów łagodzących skutki nowych opłat
dla przewoźników drogowych, takich jak ulgi dla małych i średnich przedsiębiorstw,
dotacje na wymianę floty na bardziej ekologiczne pojazdy lub inne formy wsparcia? Jeśli
-- 3 of 5 --
4
tak, proszę przedstawić szczegóły takich mechanizmów. Jeśli nie, dlaczego rząd nie
przewiduje takich działań, mimo potencjalnych negatywnych skutków dla branży
zatrudniającej tysiące osób?
Stanowisko Ministerstwa jak w odpowiedziach na pyt. nr 1 i nr 2.
Tytułem uzupełnienia należy przypomnieć, że problematyka dotycząca wprowadzenia
opłat dla użytkowników dróg na wybranych kategoriach dróg publicznych w Polsce była
na przestrzeni ostatnich lat wielokrotnie podnoszona, w tym przez Posła Andrzeja
Adamczyka, który w okresie sprawowania funkcji ministra właściwego ds. transportu
wskazywał, w latach 2016 – 2021, między innymi na zasadność objęcia opłatami za
przejazd autostradami czy drogami krajowymi1.
Jednocześnie warto podnieść kwestię rozszerzania aktualnej sieci dróg płatnych, które to
działanie będzie sukcesywnie kontynuowane. Ministerstwo Infrastruktury od momentu
uruchomienia poboru opłaty elektronicznej od pojazdów ciężkich, tj. od roku 2011,
prowadzi politykę rozszerzania sieci dróg płatnych o nowo wybudowane odcinki dróg
o najwyższej przepustowości. Dotychczas przeprowadzono 8 rozszerzeń sieci – ostatnie
w listopadzie 2024 r. (przerwa trwała od roku 2017). W Polsce oddaje się do użytku
znaczącą liczbę nowych odcinków dróg krajowych klasy A oraz dróg krajowych klasy S i
brak rozszerzania oznaczałby utrzymywanie sytuacji, w której polscy przewoźnicy płacą za
przejazd w innych państwach, ale zagraniczni w Polsce jedynie na części sieci drogowej.
Ma to znaczenie przede wszystkim dla przedsiębiorców ze wschodniej części Polski, gdzie
dotychczas dróg objętych odpłatnością było niewiele, co zmieniło się wraz z ostatnim
rozszerzeniem.
Trzeba też podkreślić, że rozwiązania przyjęte w ramach polskiej polityki opłatowej są
zgodne z unijną zasadą „użytkownik płaci”, wyznaczającą ramy prawne poboru opłat
drogowych w Europie. Zasada „użytkownik płaci” oznacza, iż użytkownicy pojazdów
poruszających się po drogach płatnych są zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd,
stosownie do stopnia, w jakim ich pojazd przyczynił się do zużycia infrastruktury drogowej.
Kryteria, od których zależy obowiązek zapłaty za korzystanie z dróg płatnych oraz
wysokość opłaty, wynikają z przesłanek obiektywnych (dopuszczalna masa całkowita
masa pojazdu, norma emisji EURO pojazdu, długość przebytego odcinka płatnego). Stawki
opłaty (a więc za dostęp do infrastruktury) są zatem tym wyższe im pojazd cięższy oraz im
bardziej zanieczyszcza środowisko.
Ponadto z perspektywy polityki transportowej państwa nie jest racjonalne utrzymywanie
stanu, w którym po znacznej części najwyżej klasy dróg szybkiego ruchu przejazd
pojazdów ciężkich jest bezpłatny. Wpływy z poboru opłaty elektronicznej trafiają do
Krajowego Funduszu Drogowego (KFD), z którego finansowana jest budowa nowych dróg.
Rozszerzenia sieci dróg płatnych przyczyniają się więc do wzrostu wpływów do KFD, dzięki
1 RMF FM 20.05.2016 r. https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/wywiady/kontrwywiad/news-
wprowadzenie-oplat-za-autostrady-to-koniecznosc-ale-koszt-ni,nId,2205674
Filary Biznesu PL 21.04.2021 r. https://filarybiznesu.pl/kogo-obejma-oplaty-za-przejazd-
drogami/a9734
Bankier PL 30.12.2021 r. https://www.bankier.pl/wiadomosc/Adamczyk-Nie-stac-nas-na-
darmowe-autostrady-8251970.html
-- 4 of 5 --
5
czemu możliwe jest dalsze rozwijanie sieci dróg szybkiego ruchu w Polsce, bez której
funkcjonowanie przedsiębiorstw branży przewozowej byłoby istotnie utrudnione.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 5 of 5 --