Interpelacja w sprawie oszustw związanych z kryptowalutami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9905
do ministra cyfryzacji
w sprawie oszustw związanych z kryptowalutami
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Piechowiak
Data wpływu: 19-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą rosnącej liczby oszustw związanych z kryptowalutami typu memecoin oraz braku skutecznych mechanizmów ochrony obywateli – szczególnie młodych – przed działalnością przestępczą w sieci.
Młodzi Polacy, w obliczu dramatycznej sytuacji ekonomicznej i nierealnych szans na zdobycie mieszkania lub niezależności finansowej, coraz częściej szukają „szybkich” ścieżek do zysku. Internet pełen jest treści promujących nieregulowane, często tworzone ad hoc kryptowaluty, których twórcy znikają z rynku chwilę po osiągnięciu zysku.
Działania te – w ogromnej mierze – mają miejsce na TikToku, Instagramie, YouTubie i forach internetowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, państwo ma obowiązek ochrony obywateli w przestrzeni cyfrowej. Tymczasem memecoiny oraz inne oszustwa kryptowalutowe (jak scam-tokeny, NFT rug pulls, fałszywe airdropy) nadal nie podlegają systemowemu nadzorowi.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji monitoruje aktywność podmiotów prowadzących kampanie potencjalnie oszukańcze?
Czy planowane jest stworzenie systemu wczesnego ostrzegania lub zgłaszania podejrzanych projektów przez obywateli?
Czy ministerstwo prowadzi dialog z największymi platformami społecznościowymi w celu usuwania szkodliwych treści finansowych?
Czy istnieje rządowy zespół reagowania na oszustwa finansowe w przestrzeni cyfrowej, działający we współpracy z CERT Polska?
Kiedy obywatele mogą spodziewać się realnych działań i wzmocnienia cyberbezpieczeństwa w zakresie kryptowalut?
Czy ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Finansów w ramach wspólnej strategii przeciwdziałania oszustwom kryptowalutowym?
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8026 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.97.2025
Warszawa, 30 czerwca 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 27 maja br. Posłów na Sejm RP Pani Agnieszki Ścigaj, Pani Anny Dąbrowskiej
– Banaszek oraz Pana Grzegorza Piechowiaka w sprawie oszustw związanych z
kryptowalutami (interpelacja nr 9905)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji monitoruje aktywność podmiotów prowadzących
kampanie potencjalnie oszukańcze?
W Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowym Instytucie Badawczym,
nadzorowanym przez Ministra Cyfryzacji, funkcjonuje Zespół Reagowania na Incydenty
Bezpieczeństwa Komputerowego CSIRT NASK. W ramach swojej działalności CSIRT
NASK monitoruje zjawisko związane z publikowaniem reklam oraz kampanii reklamowych
prowadzących do potencjalnych oszustw.
Za zwiększanie bezpieczeństwa funkcjonowania rynku finansowego odpowiedzialna jest
natomiast Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), urząd w ramach którego funkcjonuje
CSIRT KNF. CSIRT KNF monitoruje kampanie internetowe służące do wyłudzeń środków
finansowych w ramach oszustwa na tzw. „fałszywą inwestycję”.
Ad 2) Czy planowane jest stworzenie systemu wczesnego ostrzegania lub zgłaszania
podejrzanych projektów przez obywateli?
Aktualnie, CSIRT NASK, wydaje ostrzeżenia o nowych scenariuszach zagrożeń na swoich
profilach w mediach społecznościowych, w ramach aplikacji moje.cert.pl oraz za pomocą
powiadomień w aplikacji mObywatel. Ponadto prowadzone są kampanie uświadamiające
obywateli, np. w aplikacji mObywatel, w usłudze „bezpiecznie w sieci”, w bazie wiedzy
dostępny jest artykuł o oszustwach inwestycyjnych1.
Bardzo ważnym narzędziem w walce z oszustami jest prowadzona przez CSIRT NASK lista
ostrzeżeń dotycząca domen internetowych, które służą do wyłudzeń danych i
niekorzystnego rozporządzania mieniem użytkowników Internetu. Lista ostrzeżeń2
funkcjonuje na podstawie ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej3.
Lista ostrzeżeń prowadzona jest przez CSIRT NASK na podstawie m.in. zgłoszeń
dokonywanych przez osoby, które otrzymały wiadomość SMS bądź e-mail zawierający link
do strony wyłudzającej dane osobowe. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni blokują strony
internetowe wpisane na listę ostrzeżeń poprzez usunięcie nazw domenowych z systemów
teleinformatycznych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Obecnie na liście ostrzeżeń
wpisanych jest ponad 200 000 niebezpiecznych domen.
1 https://cert.pl/falszywe-inwestycje/
2 https://cert.pl/lista-ostrzezen/
3 ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1803)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
W ramach omawianych aktywności zespół CSIRT KNF w 2024 r. zidentyfikował i zgłosił
do wpisania na listę ostrzeżeń 51 241 domen internetowych, które za podstawowy cel
swojego działania miały wprowadzenie w błąd użytkowników internetu i doprowadzenie
do wyłudzenia ich danych lub niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Były to przede
wszystkim strony internetowe służące do wyłudzeń środków finansowych w ramach
oszustwa na tzw. „fałszywą inwestycje” (45 985 zgłoszonych domen).
Zgłoszenia o podejrzanych stronach obywatele mogą dokonywać do CSIRT NASK za
pomocą dedykowanego formularza na stronie incydent.cert.pl.
Natomiast na podstawie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym4 KNF prowadzi Listę
Ostrzeżeń Publicznych5. Lista ta umożliwia szybkie informowanie społeczeństwa o
podmiotach i projektach, wobec których istnieją uzasadnione podejrzenia naruszania
przepisów prawa w obszarze rynku finansowego. Obywatele mają możliwość zgłoszeni do
UKNF podejrzanych działań lub projektów, co znacząco wspiera identyfikację
potencjalnych zagrożeń i zwiększa skuteczność prewencji. Dzięki temu już dziś istnieje
mechanizm, który pozwala zarówno na monitorowanie rynku, jak i na aktywne
uczestnictwo obywateli w procesie wczesnego ostrzegania.
Ad 3) Czy Ministerstwo prowadzi dialog z największymi platformami społecznościowymi
w celu usuwania szkodliwych treści finansowych?
CSIRT NASK współpracuje z platformami społecznościowymi w zakresie poprawy
cyberbezpieczeństwa ich użytkowników. W roku 2024 przekazano firmie Meta
rekomendacje dotyczące poprawy bezpieczeństwa na platformie Facebook jednakże
rekomendacje te (w tym „Lista Ostrzeżeń”) nie zostały zaimplementowane. W zastępstwie,
Meta zadeklarowała powstanie analogicznej globalnej listy prowadzonej przez podmiot
zewnętrzny, nie dając jednocześnie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie kiedy taka lista
powstanie. Więcej informacji na ten temat dostępnych na stronie CERT.PL.
W ramach działań realizowanych przez zespół CSIRT KNF prowadzona jest
robocza współpraca z wybranymi platformami społecznościowymi w zakresie
przeciwdziałania szkodliwym treściom kierowanym do nieprofesjonalnych uczestników
rynku. Dzięki zapewnieniu dedykowanych kanałów komunikacji możliwe jest szybkie
przekazywanie zgłoszeń dotyczących szkodliwych treści, w szczególności reklam
promujących „fałszywe inwestycje” i inne formy cyberoszustw. W 2024 r. CSIRT KNF
przesłał do platform cyfrowych 10 951 zgłoszeń dotyczących tzw. „oszukańczych reklam”.
Szczegółowe informacje w tym zakresie dostępne są w raporcie rocznym CSIRT KNF.
Ad 4) Czy istnieje rządowy zespół reagowania na oszustwa finansowe w przestrzeni
cyfrowej, działający we współpracy z CERT Polska?
Podkreślić należy, że w kwestii reagowania na oszustwa finansowe ma miejsce współpraca
o charakterze operacyjnym pomiędzy CSIRT KNF a CERT Polska obejmująca m.in. wspólne
działania w zakresie detekcji zagrożeń, wymiany informacji i reagowania na incydenty.
Natomiast działania CSIRT NASK obejmują zakres zwalczania m.in. reklam i phishingu
wykorzystywanego do oszustw finansowych. Na potrzeby oceny działalności
potencjalnych platform inwestycyjnych, CSIRT NASK wspiera się opinią podmiotów
mających odpowiednie kompetencje w tym zakresie m.in. CSIRT KNF.
Niezależnie od powyższego kwestie dotyczące nadużyć w komunikacji elektronicznej w
tym oszustwa finansowe analizowane są również w ramach Połączonego Centrum
Operacyjnego Cyberpezpieczeństwa (PCOC). PCOC jest cyklicznym, zwykle
4 ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 640)
5 Lista ostrzeżeń publicznych KNF - Komisja Nadzoru Finansowego
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
cotygodniowym gremium zrzeszającym przedstawicieli CSIRTów poziomu krajowego oraz
innych instytucji o kluczowym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania krajowego
systemu cyberbezpieczeństwa, oraz innych sfer bezpieczeństwa państwa. Spotkania mają
charakter niejawny. PCOC służy koordynacji i bieżącemu zarządzaniu
cyberbezpieczeństwem na poziomie krajowym. Dzięki temu możliwe jest znaczące
skrócenie czasu reakcji na zdarzenia i podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa RP,
w szczególności w zakresie reagowania na pojawiające się incydenty
cyberbezpieczeństwa.
Ad 5) Kiedy obywatele mogą spodziewać się realnych działań i wzmocnienia
cyberbezpieczeństwa w zakresie kryptowalut?
Właściwym w zakresie kryptowalut oraz procedowanej ustawy o rynku kryptoaktywów
(UC2) jest Minister Finansów.
Ad 6) Czy Ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Finansów w ramach
wspólnej strategii przeciwdziałania oszustwom kryptowalutowym?
Ewentualna współpraca między Ministerstwem Cyfryzacji a Ministerstwem Finansów
w zakresie przeciwdziałania oszustwom kryptowalutowym będzie uzależniona od przyjęcia
ustawy o rynku kryptoaktywów.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --