Interpelacja w sprawie narastającego problemu związanego z inwestowaniem przez młodych Polaków w tzw. memecoiny
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9904
do ministra finansów
w sprawie narastającego problemu związanego z inwestowaniem przez młodych Polaków w tzw. memecoiny
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Piechowiak
Data wpływu: 19-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją dotyczącą narastającego problemu związanego z inwestowaniem przez młodych Polaków w tzw. memecoiny – kryptowaluty pozbawione fundamentalnej wartości, ale dynamicznie promowane w mediach społecznościowych.
Z dostępnych raportów i publikacji medialnych, w tym artykułu Business Insider z dnia 10 maja 2025 r., wynika, że tysiące młodych obywateli – nieposiadających często podstawowej wiedzy finansowej – inwestuje swoje oszczędności w aktywa skrajnie ryzykowne, licząc na szybki zysk umożliwiający np. zakup mieszkania. W tle widzimy dramatyczną sytuację mieszkaniową, stagnację płacową oraz niedopasowany do realiów system bankowo-kredytowy.
Zjawisko to nabiera tempa, a państwo – przynajmniej w opinii publicznej – pozostaje bierne. Brakuje przepisów ograniczających spekulację kryptowalutową, mechanizmów ochrony konsumentów i ofiar oszustw, a także powszechnej edukacji finansowej. Obecnie rynek kryptowalut pozostaje w znacznej mierze poza zakresem regulacyjnym, co umożliwia działalność firm, które nie mają nic wspólnego z bezpieczeństwem finansowym obywateli.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje skalę inwestycji obywateli – w szczególności młodych – w nieregulowane kryptowaluty typu memecoin?
Czy planowane jest stworzenie krajowych regulacji dotyczących emisji i obrotu tego rodzaju tokenami, niezależnie od prawa unijnego (MiCA)?
Czy ministerstwo analizuje ryzyko gospodarcze wynikające z masowych strat finansowych młodych Polaków na tego typu inwestycjach?
Czy KNF lub inne instytucje podległe resortowi prowadzą działania edukacyjne lub ostrzegawcze w tym zakresie?
Czy planowane jest stworzenie rejestru lub bazy ostrzeżeń dotyczących tokenów podejrzanych o schematy pump & dump?
Kiedy możemy spodziewać się konkretnych działań legislacyjnych w tej sprawie?
Czy ministerstwo podejmie współpracę z Ministerstwem Edukacji Narodowej w celu wprowadzenia obowiązkowej edukacji finansowej w szkołach średnich?
Podsekretarz stanu Małgorzata Krok
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17912 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 15 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9904 w sprawie narastającego problemu związanego
z inwestowaniem przez młodych Polaków w tzw. memecoiny -
Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Piechowiak
Znak sprawy: FN7.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 9904, sporządzonej przez: Panią Poseł Agnieszkę
Ścigaj, Panią Poseł Annę Dąbrowską-Banaszek oraz Pana Posła Grzegorza
Piechowiaka, poniżej przedstawiam następujące wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Finansów monitoruje skalę inwestycji obywateli – w
szczególności młodych – w nieregulowane kryptowaluty typu memecoin?
Ministerstwo Finansów dostrzega wagę tej części rynku finansowego i potrzebę jak
najszybszego wprowadzenia odpowiednich krajowych regulacji w tym zakresie.
Z dostępnych analiz poświęconych rynkowi kryptoaktywów wynika, że Polacy coraz
częściej inwestują w kryptoaktywa. Z najświeższych danych wynika, że już ponad 18
proc. Polaków deklaruje inwestowanie swoich środków w tego rodzaju aktywa.
Jednocześnie według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego aż 20% osób
inwestujących w kryptoaktywa deklaruje, że było ofiarą oszustwa lub innego
rodzaju nadużycia na tym rynku.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z informacjami przekazanymi w tym zakresie
przez Rzecznika Finansowego, do instytucji tej nie były kierowane wnioski lub
zapytania dotyczące kryptowalut typu memecoin. Należy jednak mieć na uwadze, że
emitenci tego typu kryptoaktywów, podobnie jak giełdy czy kantory
kryptoaktywów, nie są jeszcze podmiotami rynku finansowego w rozumieniu ustawy
z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku
finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 1109 z późn. zm.).
Projekt ustawy mający na celu zapewnienie stosowania w Polsce Rozporządzenia
UE 1114/2023, inaczej MICA został 24 czerwca br. przyjęty przez Radę Ministrów i
przekazany do Sejmu. Mając na względzie bezpieczeństwo inwestorów
-- 1 of 7 --
2/7
i konsumentów jest on kluczowy dla uregulowania tej części rynku. O projekcie tym
bardziej szczegółowo będzie mowa w dalszej części pisma.
2. Czy planowane jest stworzenie krajowych regulacji dotyczących emisji i obrotu
tego rodzaju tokenami, niezależnie od prawa unijnego (MiCA)?
Należy wskazać, że Rozporządzenie MICA, regulujące rynek kryptoaktywów,
obowiązuje w Polsce i we wszystkich państwach członkowskich UE bezpośrednio od
30 grudnia 2024 r.
Jak już nadmieniono wyżej, na szczeblu krajowym trwają prace nad przepisami
zapewniającymi stosowanie przepisów rozporządzenia MICA w krajowym porządku
prawnym, tj. projektem ustawy o rynku kryptoaktywów (druk sejmowy nr 1424,
projekt dostępny pod adresem:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-0610-101-
25), który ma na celu przede wszystkim wyznaczenie KNF jako organu
odpowiedzialnego za nadzór nad rynkiem kryptoaktywów.
Kwestie zawarte w projekcie ustawy o rynku kryptoaktywów, które mają
zagwarantować odpowiedni poziom bezpieczeństwa na tym rynku, zarówno gdy
chodzi o inwestorów, jak i klientów, to choćby odpowiednia wysokość kar za
nieuczciwe i wprowadzające w błąd swoich klientów działania. Wprowadzenie kar
ma nie tylko funkcję odstraszającą wobec podmiotów, które chciałyby dopuścić się
w tym zakresie nadużyć, ale również ma zapewnić odpowiednią profesjonalizację
działalności na tym rynku. Podobną rolę odgrywają również wprowadzone przez
Rozporządzenie MICA wymogi dotyczące informacji i dokumentów, które należy
przedłożyć przy rozpoczynaniu ww. działalności i w trakcie jej trwania.
Rozporządzenie MICA ustanawia na całym obszarze UE jednolite wymogi m.in. w
zakresie przejrzystości i ujawniania informacji w odniesieniu do emisji, oferty
publicznej i dopuszczania kryptoaktywów do obrotu, czy wymogów dotyczących
ochrony posiadaczy kryptoaktywów analogicznie jak wyżej, w ramach emisji, oferty
publicznej i dopuszczania kryptoaktywów do obrotu. Polski emitent kryptoaktywów
lub dostawca usług w zakresie kryptoaktywów będzie miał dostęp do ponad 450-
milionowego unijnego rynku, analogicznie do podmiotów działających w innych
państwach UE. Dlatego niezmiernie istotne jest, aby zasady funkcjonowania takich
podmiotów były możliwie jednolite na tym obszarze. Stworzenie w tym zakresie
równoległych do prawa unijnego przepisów, stanowiłoby naruszenie zasad pełnej
harmonizacji w zakresie regulacji dotyczących rynku kryptoaktywów oraz
wprowadzałoby możliwość arbitrażu regulacyjnego w zakresie nadzoru nad tym
rynkiem, co nie jest z korzyścią dla klientów tego rynku.
3. Czy Ministerstwo analizuje ryzyko gospodarcze wynikające z masowych strat
finansowych młodych Polaków na tego typu inwestycjach?
Należy wskazać, że rynek aktywów kryptograficznych w ostatnich latach
doświadczył znacznego wzrostu, napędzanego pojawieniem się nowych aktywów.
Globalna kapitalizacja rynkowa kryptoaktywów osiągnęła szczyt pod koniec 2024 r.
na poziomie 3,3 bln EUR. Do marca 2025 r. spadła do 2,4 bln EUR i od tego czasu
utrzymuje poziom ok. 2,6 bln EUR. Jest to jednak nadal niewielka część wartości
globalnych rynków kapitałowych (175 bilionów USD w połowie 2024 r.).
-- 2 of 7 --
3/7
Część tego rynku składająca się ze stablecoinów stanowi ponad 220 mld EUR
kapitalizacji rynkowej, przy czym największym stablecoinem jest Tether (USDT, 130
mld EUR), a następnie USDC firmy Circle (blisko 55 mld EUR) – amerykański emitent
Circle ma już licencję MiCA w EU (uzyskaną we Francji). Obecnie 99% kapitalizacji
rynkowej stablecoinów jest denominowane w dolarach amerykańskich.
Obecnie stablecoiny (kryptoaktywa zabezpieczone walutą fiat w stosunku 1:1) są
głównie wykorzystywane do handlu i rozliczania kryptoaktywów na giełdach, ale ich
wykorzystanie w płatnościach międzynarodowych rośnie ze względu na ich
szybkość, zasięg i niski koszt. Mogą być również wykorzystywane w krajach o
zmiennych walutach jako środek przechowywania wartości.
Spadki wartości rynku kryptoaktywów nie stanowią ryzyka dla gospodarki danego
państwa, ale mogą stanowić takie ryzyko dla indywidualnych/prywatnych
posiadaczy, ponieważ charakteryzują się znacznymi wahaniami wartości.
Ewentualne ryzyko dla państwowej gospodarki mogłoby m.in. wystąpić gdyby
kryptoaktywa powiązane z walutą tradycyjną (czyli stablecoiny) były masowo
wykorzystywane jako środek do realizacji płatności. Jednak ramy regulacyjne MiCA
są tak skonstruowane, że ryzyko to jest ograniczone na terenie jurysdykcji UE.
Należy w tym miejscu wskazać, że tzw. memecoin niekoniecznie wypełnia definicję
stablacoina.
Z danych posiadanych przez NBP wynika, że skala wykorzystania kryptoaktywów
do realizacji płatności była analizowana w ramach przeprowadzonego przez NBP
jesienią 2023 r. badania zwyczajów płatniczych Polaków
(https://static.nbp.pl/systemy/platniczy/Zwyczaje-platnicze-w-Polsce-2023.pdf).
Wyniki tego badania (przeprowadzonego na reprezentatywnej próbie mieszkańców
Polski w wieku 15 lat i więcej) wskazują, że w ciągu 12 miesięcy poprzedzających
badanie jedynie 0,2% respondentów wykorzystało kryptoaktywa do płatności (nie
oznacza to jednak, że inni ankietowani nie posiadali kryptoaktywów w tym okresie).
Jednocześnie NBP rozpoczyna prace koncepcyjne dotyczące pozyskiwania
i przetwarzania danych statystycznych w zakresie kryptoaktywów. Obszar ten
stanowi jeden z elementów projektowanych zmian w europejskim systemie
sprawozdawczości bilansu płatniczego i będzie zawarty w nowych regulacjach w
zakresie tej statystyki. Zgodnie z założeniami, raportowanie transakcji oraz pozycji
związanych z kryptoaktywami stanie się obligatoryjne w ramach rozszerzonego
zestawu danych bilansu płatniczego. W związku z tym NBP prowadzi prace
analityczne mające na celu identyfikację potencjalnych źródeł danych, ocenę ich
jakości oraz opracowanie wstępnych ram koncepcyjnych dla przyszłego systemu
sprawozdawczego. Jednym z kluczowym elementów jest wdrożenie do prawa
polskiego przepisów rozporządzenia MiCA.
Jednocześnie należy wskazać, że obecnie obowiązujące przepisy ustaw, w tym
ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu
(dalej: AML) nie rozróżniają rodzajów walut wirtualnych i, tym bardziej, nie
wyróżniają spośród nich tych, które mogą mieć zawyżoną wartość lub nie mieć
wartości wcale. Zasadom AML podlega każdy rodzaj waluty wirtualnej - zgodnie z
definicją ustawową - na tych samych zasadach.
-- 3 of 7 --
4/7
W tym kontekście, ponownie należy podkreślić konieczność jak najszybszego
wejścia w życie ww. projektu ustawy o rynku kryptoaktywów.
4. Czy KNF lub inne instytucje podległe resortowi prowadzą działania edukacyjne
lub ostrzegawcze w tym zakresie?
UKNF prowadzi liczne działania edukacyjne i ostrzegawcze z zakresu
kryptoaktywów i kryptowalut, w ramach których stara się przybliżać technologię
blockchain wszelkim grupom wiekowym, jak również informować o różnicach, które
dzielą rynek kryptowalut od rynku tzw. tradycyjnych usług finansowych. Działania
te przyjmują formę publikacji internetowych, szkoleń dla różnych grup wiekowych
oraz wykładów dla studentów uczelni wyższych bądź uczniów szkół.
Ponadto informujemy uczestników rynku o tym, co konkretnie oznaczać będzie dla
nich wejście w życie nowych przepisów regulujących rynek kryptoaktywów.
Większość materiałów z zakresu edukacji rynku w przedmiocie inwestycji w
kryptoaktywa znajduje się na aktualizowanej na bieżąco stronie internetowej
www.fintech.gov.pl. Jednocześnie informacje nt. działalności edukacyjnej Urzędu
Komisji Nadzoru Finansowego znajdują się na stronie:
https://www.knf.gov.pl/co_robimy/edukacja_finansowa .
Jeśli chodzi o Rzecznika Finansowego, należy wskazać, że prowadzi on szeroko
zakrojone działania edukacyjne skierowane do różnych grup odbiorców, tj. szerokiej
publiczności, młodzieży, seniorów czy studentów. Dotyczą one również
problematyki kryptoaktywów. Tytułem przykładu, w ramach warsztatów dla
studentów uczestniczących w programie Akademia Rzecznika Finansowego, co roku
omawiane są zagadnienia związane z kryptowalutami i ryzykiem inwestycyjnym.
Eksperci Rzecznika Finansowego wygłaszali w 2024 i 2025 r. wiele wykładów
otwartych w ramach akcji edukacyjnych z cyklu „Dni Rzecznika Finansowego”, w
których poruszana była ta problematyka. Biuro Rzecznika Finansowego regularnie
publikuje również materiały edukacyjne na kanale YT w zakresie ochrony
konsumentów na rynku finansowym – w najbliższych tygodniach przewidziana jest
również publikacja eksperckich wykładów popularyzujących wiedzę, w których
omówione będą zagadnienia związane z rynkiem kryptoaktywów.
5. Czy planowane jest stworzenie rejestru lub bazy ostrzeżeń dotyczących
tokenów podejrzanych o schematy pump & dump?
Ponownie należy w tym zakresie wskazać na projektu ustawy o rynku
kryptoaktywów. Zgodnie z art. 69 i 70 ww. regulacji, KNF będzie zobowiązany do
utworzenia i prowadzenia jawnego Rejestru domen internetowych
wykorzystywanych do prowadzenia działalności naruszającej przepisy
rozporządzenia MICA. Przepis ten ma na celu zapobieżenie ryzyku wyrządzenia
poważnych szkód interesom klientów lub posiadaczy kryptoaktywów.
KNF będzie również zobowiązany do podawania do publicznej wiadomości
informacji z zakresu stwierdzonych naruszeń. W przypadku spełnienia
odpowiednich warunków, podmioty naruszające prawo będą ponadto wpisywane na
Listę Ostrzeżeń Publicznych KNF.
6. Kiedy możemy spodziewać się konkretnych działań legislacyjnych w tej
sprawie?
-- 4 of 7 --
5/7
Tak jak już wskazano, Ministerstwo Finansów podjęło odpowiednie działania mające
na celu kompleksowe uregulowanie rynku kryptoaktywów w projekcie ustawy o
rynku kryptoaktywów, przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 24 czerwca br.
7. Czy Ministerstwo podejmie współpracę z Ministerstwem Edukacji i Nauki w
celu wprowadzenia obowiązkowej edukacji finansowej w szkołach średnich?
Obowiązkowa edukacja ekonomiczna, w tym finansowa, jest już obecna we
wszystkich rodzajach szkół ponadpodstawowych. Zagadnienia finansowe nauczane
są głównie w ramach przedmiotów podstawy przedsiębiorczości oraz biznes i
zarządzanie.
Podstawy przedsiębiorczości (PP) to przedmiot wprowadzony do szkół
ponadgimnazjalnych w 2002 r. Jego wprowadzenie miało na celu przybliżenie
uczniom świata ekonomii, zarządzania i finansów, a także rozwinięcie ich
umiejętności w zakresie planowania kariery zawodowej i świadomego
podejmowania decyzji. Przedmiot ten jest nauczany jedynie w zakresie
podstawowym i nie można go zdawać na maturze. Nauczanie PP stopniowo wygasa
i jest zastępowane nowym przedmiotem biznes i zarządzanie.
Biznes i zarządzanie (BIZ) to nowy przedmiot, który od 2023 r. stopniowo zastępuje
PP. Może on być realizowany w zakresie podstawowym (P) lub rozszerzonym (R).
Wprowadzenie do szkół ponadpodstawowych przedmiotu BIZ stanowi istotną
zmianę podejścia do nauczania finansów i przedsiębiorczości, gdyż uczniowie
pierwszy raz będą mogli wybrać przedmiot ekonomiczny na egzaminie maturalnym.
W ramach BIZ uczniowie mają zdobywać wiedzę i umiejętności m.in. w zakresie
zarządzania finansami osobistymi oraz rozumienia podstawowych zjawisk
gospodarczych. Celem przedmiotu jest też rozwój kompetencji w przyszłości, takich
jak współpraca, komunikacja, kreatywność oraz innowacyjne podejście do wyzwań
gospodarczych i społecznych. Ministerstwo Finansów (MF) aktywnie uczestniczyło
w pracach nad opracowaniem podstaw programowych BIZ m.in. zgłaszając
propozycje zapisów dotyczących finansów osobistych oraz rynku finansowego.
Zagadnienia podstawy programowej BIZ pogrupowano w następujące działy
tematyczne:
1. osoba przedsiębiorcza we współczesnym świecie (P);
2. zarządzanie projektami (P i R);
3. gospodarka rynkowa (P i R);
4. finanse osobiste (P);
5. finanse osobiste i rynek finansowy (R);
6. osoba przedsiębiorcza na rynku pracy (P);
7. rynek pracy i zatrudnienie (R);
8. przedsiębiorstwo (P i R).
Zagadnienia finansowe zawierają również podstawy programowe innych
przedmiotów, np. wiedza o społeczeństwie (finanse publiczne), informatyka
(ochrona danych i bezpieczne korzystanie z płatności przez Internet), geografia
(podstawy makroekonomii, centra finansowe świata), historia (historia pieniądza,
danin, bankowości itp.). Zagadnienia związane z finansami osobistymi mogą być
poruszane również na godzinach wychowawczych.
-- 5 of 7 --
6/7
MF od wielu lat współpracuje z Ministerstwem Edukacji Narodowej (MEN) w
zakresie opracowywania podstaw programowych przedmiotów zawierających
zagadnienia finansowe. MF przekazywało do MEN propozycje zapisów do
uwzględnienia w podstawach programowych PP i BIZ. Propozycje MF były w
większości uwzględniane. Podobnie było z propozycją rozszerzenia przedmiotu PP i
umożliwienie zdawania go na maturze - dzięki staraniom wielu podmiotów, w tym
MF, w 2027 r. pierwsi uczniowie będą mogli zdawać maturę z BIZ.
Obecnie MF uczestniczy w pracach związanych z przygotowywaniem reformy
systemu edukacji. Zadanie to zostało zlecone przez MEN Instytutowi Badań
Edukacyjnych – Państwowemu Instytutowi Badawczemu (IBE). Przedstawiciel MF
jest członkiem Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty (Rada), która
jest organem opiniodawczo-doradczym działającym przy Dyrektorze IBE. Na forum
Rady regularnie przedstawiane jest stanowisko MF o konieczności zapewnienia, aby
zagadnienia finansowe znalazły należne miejsce w przyszłych podstawach
programowych dla szkół nie tylko ponadpodstawowych, ale też podstawowych. MF
będzie też angażować się w tworzenie przyszłych podstaw programowych.
Stanowisko MF ma oparcie w Krajowej Strategii Edukacji Finansowej przyjętej przez
Radę Ministrów 25 czerwca 2024 r. (Strategia). Dokument ten zakłada, że w efekcie
działań zaplanowanych do przeprowadzenia do 2031 r. w ramach jego wdrażania,
mieszkańcy Polski będą posiadać większe kompetencje finansowe niezbędne do:
– zwiększenia własnej odporności finansowej, tj. zdolności ochrony przed
kłopotami finansowymi, stawiania im czoła, radzenia sobie z nimi i wychodzenia
z nich, oraz
– poprawy dobrostanu finansowego rozumianego jako sytuacja materialna, w
której bez problemu realizowane są terminowo wszystkie zobowiązania
finansowe, unika się nadmiernego zadłużenia oraz posiada tzw. poduszkę
finansową nie tylko na nieprzewidziane wydatki, ale również jako
zabezpieczenie na czas emerytury.
– Cele Strategii dotyczą całego społeczeństwa, ale wskazują też priorytetowe
grupy docelowe, wśród których najważniejszymi są uczniowie, ich
rodzice/opiekunowie i nauczyciele. W pierwszym planie wdrażania Strategii,
przyjętym na pierwsze 3 lata, przewidziano realizację 23 działań. Są wśród nich
działania systemowe istotne dla środowiska edukacji szkolnej, np.:
– przyjęcie unijnych ram kompetencji finansowych dla dzieci i młodzieży lub
opracowanie własnych;
– tworzenie programów szkolenia nauczycieli w zakresie edukacji finansowej,
realizowanych w ramach ich rozwoju zawodowego;
– tworzenie programów edukacji finansowej kierowanych do rodziców/
opiekunów uczniów aby lepiej rozumieli i wspierali szkolny i pozaszkolny proces
edukacji finansowej swoich dzieci/podopiecznych;
– utworzenie ogólnodostępnej platformy edukacji finansowej.
Niezależnie od powyższych wyjaśnień, Ministerstwo Finansów jest otwarte na
wszelkie dalsze wyjaśnienia w kwestii funkcjonowania rynku kryptoaktywów w
Polsce. Rynek ten dynamicznie się rozwija, co może w przyszłości stanowić wartość
dodaną dla rozwoju rynku finansowego w Polsce, jednak ochrona obywateli przed
poniesieniem nadmiernych strat, a w szczególności ochrona przez oszustwami
i nadużyciami jest dla nas naczelnym priorytetem.
-- 6 of 7 --
7/7
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Małgorzata Krok
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 7 of 7 --