Interpelacja nr 9901
Interpelacja w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w Internecie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (50%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w Internecie
Interpelacja nr 9901
do ministra zdrowia
w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w Internecie
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Piechowiak
Data wpływu: 19-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2024 r. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało podjęcie działań zmierzających do ograniczenia sprzedaży leków bez recepty w tzw. sprzedaży pozaaptecznej. Jak wskazywał wówczas resort, podpierając się m.in. raportem Najwyższej Izby Kontroli, aktualnie obowiązujące regulacje zostały uznane za niewystarczające, w związku z czym zarówno samo ministerstwo, jak i główny inspektor farmaceutyczny mieli podjąć działania zmierzające do ograniczenia sprzedaży leków OTC w tym kanale poprzez np. wprowadzenie dodatkowych wymogów dla sklepów czy stacji, które chciałyby taką sprzedaż prowadzić, oraz ograniczenie liczby substancji czynnych dostępnych do sprzedaży pozaaptecznej czy też wprowadzenie jeszcze bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących wielkości opakowań leków dostępnych do sprzedaży poza aptekami. Deklaracje ministerstwa w tym zakresie były zgodne chociażby z propozycjami zgłaszanymi przez Naczelną Radę Aptekarską.
W planach ministerstwa, a także w rekomendacjach NRA, zabrakło jednak właściwego odniesienia się do zagadnienia sprzedaży leków bez recepty przez Internet (za pośrednictwem tzw. aptek internetowych). Podczas gdy także w samym, wyżej przywołanym, raporcie NIK wskazano, że sprzedaż leków OTC w kanale internetowym wiązać się ma z analogicznymi zagrożeniami jak te wskazane przy sprzedaży w sklepach czy na stacjach. Jak wynika chociażby z raportu Stowarzyszenia Leki tylko z Apteki sprzedaż leków OTC przez Internet dynamicznie rośnie. Jak czytamy w raporcie: „Bardzo istotny wzrost uzyskała w poprzednich latach sprzedaż wysyłkowa leków OTC przez internet. Prognozy wskazują na utrzymanie tego trendu w przyszłości. Oznacza to, że sprzedaż wysyłkowa będzie stanowiła większą część rynku niż sprzedaż pozaapteczna leków OTC w sklepach stacjonarnych”. Jednocześnie jak wskazują autorzy raportu: „W kolejnych latach zakłada się wyższą dynamikę wzrostu rynku aptecznego leków OTC niż w stacjonarnej sprzedaży pozaaptecznej, więc obecne sytuacja i proporcje nie powinny ulec zmianie”.
Sprzedaż leków OTC w kanale internetowym stanowi tym większe potencjalne zagrożenie, że leki te z uwagi chociażby na możliwość sprzedaży ich w większych opakowaniach niż w sprzedaży pozaaptecznej są bardziej korzystne cenowo niż leki dostępne np. w sklepach. Katalog leków OTC dostępnych w sprzedaży internetowej jest też większy niż dozwolonych do sprzedaży w sklepach. Jednocześnie sprzedaży leków bez recepty w taki sposób można postawić analogiczne zarzuty do tych, jakie stawiane są w przypadku sprzedaży pozaaptecznej. Odbiór leków następuje w punkcie odbioru przesyłek lub przez kuriera, którzy podobnie jak np. pracownicy sklepów nie posiadają odpowiedniej wiedzy farmaceutycznej i nie są w stanie udzielić kupującemu informacji na temat nabytych leków.
Wydaje się więc, że skoro ministerstwo zamierza walczyć ze sprzedażą leków poza aptekami, to powinno w analogicznym, a nawet większym stopniu podjąć działania zmierzające do poważnego ograniczenia możliwości nabywania leków przez Internet. Kanał ten z uwagi na swoją dostępność może być bowiem szczególnie atrakcyjny dla klientów, którzy chcą nabyć leki w celu odurzania się lub chcą nabyć niskim kosztem dużą ilość leków.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega zagrożenia dla konsumentów płynące z możliwości nabywania leków OTC przez Internet?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi aktualnie prace zmierzające do ograniczenia sprzedaży leków bez recepty przez Internet? Jeśli tak, to w jakim zakresie?
Czy ministerstwo zamierza ograniczyć liczbę substancji czynnych dostępnych w sprzedaży przez Internet?
Czy ministerstwo zamierza ograniczyć wielkości opakowań leków OTC dostępnych w sprzedaży internetowej?
Jeśli ministerstwo aktualnie takich działań nie prowadzi, to na podstawie jakich przesłanek uznano, że sprzedaż leków OTC w stacjonarnej sprzedaży pozaaptecznej rodzi większe zagrożenia niż sprzedaż szerszego asortymentu leków OTC w większych opakowaniach przez Internet?
Interpelacja nr 9901
do ministra zdrowia
w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w Internecie
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Piechowiak
Data wpływu: 19-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2024 r. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało podjęcie działań zmierzających do ograniczenia sprzedaży leków bez recepty w tzw. sprzedaży pozaaptecznej. Jak wskazywał wówczas resort, podpierając się m.in. raportem Najwyższej Izby Kontroli, aktualnie obowiązujące regulacje zostały uznane za niewystarczające, w związku z czym zarówno samo ministerstwo, jak i główny inspektor farmaceutyczny mieli podjąć działania zmierzające do ograniczenia sprzedaży leków OTC w tym kanale poprzez np. wprowadzenie dodatkowych wymogów dla sklepów czy stacji, które chciałyby taką sprzedaż prowadzić, oraz ograniczenie liczby substancji czynnych dostępnych do sprzedaży pozaaptecznej czy też wprowadzenie jeszcze bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących wielkości opakowań leków dostępnych do sprzedaży poza aptekami. Deklaracje ministerstwa w tym zakresie były zgodne chociażby z propozycjami zgłaszanymi przez Naczelną Radę Aptekarską.
W planach ministerstwa, a także w rekomendacjach NRA, zabrakło jednak właściwego odniesienia się do zagadnienia sprzedaży leków bez recepty przez Internet (za pośrednictwem tzw. aptek internetowych). Podczas gdy także w samym, wyżej przywołanym, raporcie NIK wskazano, że sprzedaż leków OTC w kanale internetowym wiązać się ma z analogicznymi zagrożeniami jak te wskazane przy sprzedaży w sklepach czy na stacjach. Jak wynika chociażby z raportu Stowarzyszenia Leki tylko z Apteki sprzedaż leków OTC przez Internet dynamicznie rośnie. Jak czytamy w raporcie: „Bardzo istotny wzrost uzyskała w poprzednich latach sprzedaż wysyłkowa leków OTC przez internet. Prognozy wskazują na utrzymanie tego trendu w przyszłości. Oznacza to, że sprzedaż wysyłkowa będzie stanowiła większą część rynku niż sprzedaż pozaapteczna leków OTC w sklepach stacjonarnych”. Jednocześnie jak wskazują autorzy raportu: „W kolejnych latach zakłada się wyższą dynamikę wzrostu rynku aptecznego leków OTC niż w stacjonarnej sprzedaży pozaaptecznej, więc obecne sytuacja i proporcje nie powinny ulec zmianie”.
Sprzedaż leków OTC w kanale internetowym stanowi tym większe potencjalne zagrożenie, że leki te z uwagi chociażby na możliwość sprzedaży ich w większych opakowaniach niż w sprzedaży pozaaptecznej są bardziej korzystne cenowo niż leki dostępne np. w sklepach. Katalog leków OTC dostępnych w sprzedaży internetowej jest też większy niż dozwolonych do sprzedaży w sklepach. Jednocześnie sprzedaży leków bez recepty w taki sposób można postawić analogiczne zarzuty do tych, jakie stawiane są w przypadku sprzedaży pozaaptecznej. Odbiór leków następuje w punkcie odbioru przesyłek lub przez kuriera, którzy podobnie jak np. pracownicy sklepów nie posiadają odpowiedniej wiedzy farmaceutycznej i nie są w stanie udzielić kupującemu informacji na temat nabytych leków.
Wydaje się więc, że skoro ministerstwo zamierza walczyć ze sprzedażą leków poza aptekami, to powinno w analogicznym, a nawet większym stopniu podjąć działania zmierzające do poważnego ograniczenia możliwości nabywania leków przez Internet. Kanał ten z uwagi na swoją dostępność może być bowiem szczególnie atrakcyjny dla klientów, którzy chcą nabyć leki w celu odurzania się lub chcą nabyć niskim kosztem dużą ilość leków.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega zagrożenia dla konsumentów płynące z możliwości nabywania leków OTC przez Internet?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi aktualnie prace zmierzające do ograniczenia sprzedaży leków bez recepty przez Internet? Jeśli tak, to w jakim zakresie?
Czy ministerstwo zamierza ograniczyć liczbę substancji czynnych dostępnych w sprzedaży przez Internet?
Czy ministerstwo zamierza ograniczyć wielkości opakowań leków OTC dostępnych w sprzedaży internetowej?
Jeśli ministerstwo aktualnie takich działań nie prowadzi, to na podstawie jakich przesłanek uznano, że sprzedaż leków OTC w stacjonarnej sprzedaży pozaaptecznej rodzi większe zagrożenia niż sprzedaż szerszego asortymentu leków OTC w większych opakowaniach przez Internet?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
32%
Konkretność
68%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4432 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.34.2025.WK
Warszawa, 04 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9901 złożoną przez grupę Posłów na Sejm Rzeczpospolitej
Polskiej – Pani Agnieszki Ścigaj, Pani Anny Dąbrowskiej-Banaszek oraz Pana Grzegorza
Piechowiaka w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w
Internecie, Minister Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
Sprzedaż wysyłkowa produktów leczniczych została objęta szczegółowymi regulacjami
prawnymi, określonymi m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
(tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 686), dalej również „Prawo farmaceutyczne” oraz rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów
leczniczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 481). Przepisy te stanowią implementację dyrektywy
2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów
leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.Urz.UE.L Nr 311, str. 67).
Sprzedaż produktów leczniczych przez Internet w Polsce jest dopuszczona wyłącznie przez
podmioty posiadające odpowiednie zezwolenie na prowadzenie apteki bądź punktu
aptecznego. Przepisy określają szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione przy
prowadzeniu takiej działalności, w tym obowiązek zapewnienia odpowiedniej informacji
o leku, warunków dostawy oraz możliwości kontaktu z farmaceutą.
Wszelkie inne formy sprzedaży produktów leczniczych za pośrednictwem Internetu, w tym
m.in. poprzez portale sprzedażowe, portale społecznościowe, komunikatory internetowe
oraz inne platformy cyfrowe, prowadzone bez stosownych zezwoleń na obrót produktami
leczniczymi, stanowią naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Bez względu na to, czy
przedmiotem sprzedaży są produkty lecznicze wydawane z przepisu lekarza, czy też
dostępne bez recepty, taka działalność jest nielegalna i może skutkować pociągnięciem do
odpowiedzialności karnej lub zastosowaniem sankcji administracyjnych, w tym kar
finansowych. Rodzaj odpowiedzialności i wysokość ewentualnych kar uzależnione są od
kwalifikacji prawnej danego czynu.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Minister Zdrowia pozostaje w bieżącym kontakcie z Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym w zakresie nadzoru nad legalnym rynkiem sprzedaży internetowej leków
OTC.
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi formalnych prac legislacyjnych zmierzających
do ograniczenia sprzedaży leków OTC przez Internet, w tym poprzez wprowadzenie
ograniczeń w zakresie dostępnych substancji czynnych czy wielkości opakowań. Niemniej
jednak kwestia ta pozostaje przedmiotem analiz i oceny ryzyk, szczególnie w kontekście
potencjalnych nadużyć dotyczących konkretnych grup produktów.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że ograniczenia dotyczące sprzedaży pozaaptecznej (np. w
sklepach ogólnodostępnych, na stacjach paliw czy w kioskach) wynikają z odmiennej oceny
ryzyka w porównaniu do sprzedaży wysyłkowej prowadzonej przez apteki i punkty
apteczne. Sprzedaż wysyłkowa podlega bardziej sformalizowanym procedurom, w tym
obowiązkowi posiadania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub punktu
aptecznego, prowadzenia dokumentacji i zapewnienia odpowiedniego poziomu informacji
dla konsumenta.
Minister Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację na rynku obrotu produktami leczniczymi,
analizując dane pochodzące z organów nadzoru, instytucji eksperckich oraz innych źródeł
informacji, w tym zgłoszeń od pacjentów i przedstawicieli zawodów medycznych.
W przypadku zidentyfikowania istotnych zagrożeń dla zdrowia publicznego, możliwe jest
podjęcie inicjatyw legislacyjnych zmierzających do ograniczenia skali zjawiska, usunięcia
jego przyczyn lub dostosowania przepisów krajowych do zmieniających się realiów
społecznych i rynkowych.
Należy jednak podkreślić, że wszelkie działania podejmowane na poziomie krajowym muszą
pozostawać w zgodzie z obowiązującym prawem Unii Europejskiej, w szczególności
z przepisami dyrektywy 2001/83/WE, która określa jednolite ramy prawne dotyczące .in.
obrotu produktami leczniczych dla wszystkich państw członkowskich.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.34.2025.WK
Warszawa, 04 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9901 złożoną przez grupę Posłów na Sejm Rzeczpospolitej
Polskiej – Pani Agnieszki Ścigaj, Pani Anny Dąbrowskiej-Banaszek oraz Pana Grzegorza
Piechowiaka w sprawie działań w zakresie zwiększenia kontroli nad sprzedażą leków w
Internecie, Minister Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
Sprzedaż wysyłkowa produktów leczniczych została objęta szczegółowymi regulacjami
prawnymi, określonymi m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
(tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 686), dalej również „Prawo farmaceutyczne” oraz rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów
leczniczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 481). Przepisy te stanowią implementację dyrektywy
2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów
leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.Urz.UE.L Nr 311, str. 67).
Sprzedaż produktów leczniczych przez Internet w Polsce jest dopuszczona wyłącznie przez
podmioty posiadające odpowiednie zezwolenie na prowadzenie apteki bądź punktu
aptecznego. Przepisy określają szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione przy
prowadzeniu takiej działalności, w tym obowiązek zapewnienia odpowiedniej informacji
o leku, warunków dostawy oraz możliwości kontaktu z farmaceutą.
Wszelkie inne formy sprzedaży produktów leczniczych za pośrednictwem Internetu, w tym
m.in. poprzez portale sprzedażowe, portale społecznościowe, komunikatory internetowe
oraz inne platformy cyfrowe, prowadzone bez stosownych zezwoleń na obrót produktami
leczniczymi, stanowią naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Bez względu na to, czy
przedmiotem sprzedaży są produkty lecznicze wydawane z przepisu lekarza, czy też
dostępne bez recepty, taka działalność jest nielegalna i może skutkować pociągnięciem do
odpowiedzialności karnej lub zastosowaniem sankcji administracyjnych, w tym kar
finansowych. Rodzaj odpowiedzialności i wysokość ewentualnych kar uzależnione są od
kwalifikacji prawnej danego czynu.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Minister Zdrowia pozostaje w bieżącym kontakcie z Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym w zakresie nadzoru nad legalnym rynkiem sprzedaży internetowej leków
OTC.
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi formalnych prac legislacyjnych zmierzających
do ograniczenia sprzedaży leków OTC przez Internet, w tym poprzez wprowadzenie
ograniczeń w zakresie dostępnych substancji czynnych czy wielkości opakowań. Niemniej
jednak kwestia ta pozostaje przedmiotem analiz i oceny ryzyk, szczególnie w kontekście
potencjalnych nadużyć dotyczących konkretnych grup produktów.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że ograniczenia dotyczące sprzedaży pozaaptecznej (np. w
sklepach ogólnodostępnych, na stacjach paliw czy w kioskach) wynikają z odmiennej oceny
ryzyka w porównaniu do sprzedaży wysyłkowej prowadzonej przez apteki i punkty
apteczne. Sprzedaż wysyłkowa podlega bardziej sformalizowanym procedurom, w tym
obowiązkowi posiadania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub punktu
aptecznego, prowadzenia dokumentacji i zapewnienia odpowiedniego poziomu informacji
dla konsumenta.
Minister Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację na rynku obrotu produktami leczniczymi,
analizując dane pochodzące z organów nadzoru, instytucji eksperckich oraz innych źródeł
informacji, w tym zgłoszeń od pacjentów i przedstawicieli zawodów medycznych.
W przypadku zidentyfikowania istotnych zagrożeń dla zdrowia publicznego, możliwe jest
podjęcie inicjatyw legislacyjnych zmierzających do ograniczenia skali zjawiska, usunięcia
jego przyczyn lub dostosowania przepisów krajowych do zmieniających się realiów
społecznych i rynkowych.
Należy jednak podkreślić, że wszelkie działania podejmowane na poziomie krajowym muszą
pozostawać w zgodzie z obowiązującym prawem Unii Europejskiej, w szczególności
z przepisami dyrektywy 2001/83/WE, która określa jednolite ramy prawne dotyczące .in.
obrotu produktami leczniczych dla wszystkich państw członkowskich.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --