Interpelacja w sprawie planów inwestycyjnych Linii Hutniczej Szerokotorowej (LHS) w kontekście elektryfikacji, budowy drugiego toru oraz zwiększenia przepustowości w związku z potencjalnym wzrostem przewozów surowców z Ukrainy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9894
do ministra infrastruktury
w sprawie planów inwestycyjnych Linii Hutniczej Szerokotorowej (LHS) w kontekście elektryfikacji, budowy drugiego toru oraz zwiększenia przepustowości w związku z potencjalnym wzrostem przewozów surowców z Ukrainy
Zgłaszający: Michał Moskal, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 19-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do ministra infrastruktury w sprawie planów inwestycyjnych Linii Hutniczej Szerokotorowej (LHS) w kontekście elektryfikacji, budowy drugiego toru oraz zwiększenia przepustowości w związku z potencjalnym wzrostem przewozów surowców z Ukrainy.
Linia Hutnicza Szerokotorowa (LHS), łącząca polsko-ukraińskie przejście graniczne w Hrubieszowie ze Sławkowem, jest strategicznym elementem polskiej infrastruktury kolejowej, odgrywającym kluczową rolę w transporcie towarowym, szczególnie surowców takich jak ruda żelaza, węgiel czy materiały budowlane[1]. Jako jedyna linia szerokotorowa w Polsce o długości blisko 400 km, LHS ma ogromne znaczenie dla wymiany handlowej z Ukrainą, zwłaszcza w kontekście odbudowy tego kraju po wojnie oraz potencjalnego wzrostu przewozów surowców wynikającego z niedawnych ustaleń międzynarodowych[2].
Z niepokojem odnotowuję, że mimo strategicznego znaczenia LHS, plany jej rozwoju w zakresie kluczowych inwestycji, takich jak elektryfikacja linii czy budowa drugiego toru, pozostają niejasne. W latach 2017-2019 PKP LHS analizowała możliwość elektryfikacji linii, a w 2021 roku rozpoczęto prace przygotowawcze, w tym stawianie słupów trakcyjnych[3]. Jednak według dostępnych informacji, plany te zostały porzucone, mimo że ukraińskie koleje kontynuują elektryfikację swojego odcinka[4]. Również budowa drugiego toru, która mogłaby znacząco zwiększyć przepustowość linii, nie znajduje się wśród priorytetów inwestycyjnych PKP LHS, które koncentruje się na modernizacji istniejącej infrastruktury, takiej jak rozbudowa mijanek czy wprowadzanie automatycznego sterowania ruchem[5].
Tymczasem ostatnie wydarzenia geopolityczne, w szczególności negocjacje dotyczące umowy surowcowej między prezydentem USA Donaldem Trumpem a Ukrainą, wskazują na potencjalny znaczący wzrost transportu krytycznych surowców, takich jak lit, tytan, nikiel czy grafit, przez terytorium Polski[6]. Umowa ta, której szczegóły były omawiane w lutym 2025 roku, zakłada udostępnienie 50% przychodów z ukraińskich zasobów naturalnych w zamian za wsparcie USA, co może skutkować zwiększonym zapotrzebowaniem na zdolności przewozowe LHS[6]. Bez inwestycji w elektryfikację i zwiększenie przepustowości linii, Polska może nie być w stanie sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na transport, co ograniczy korzyści gospodarcze płynące z tej umowy, szczególnie dla regionu lubelskiego, przez który przebiega LHS[7].
Region lubelski, dzięki bliskości granicy z Ukrainą i strategicznemu położeniu LHS, ma szansę stać się kluczowym węzłem logistycznym w Europie Wschodniej[7]. Modernizacja linii mogłaby przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy, rozwoju lokalnych przedsiębiorstw oraz zwiększenia wpływów podatkowych, wzmacniając gospodarkę województwa lubelskiego[7]. Brak ambitnych inwestycji w LHS może jednak zaprzepaścić tę szansę, szczególnie w obliczu rosnącej konkurencji ze strony innych korytarzy transportowych, takich jak Międzynarodowy Transkaspijski Korytarz Transportowy[8].
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie są aktualne plany PKP LHS dotyczące elektryfikacji linii? Dlaczego porzucono wcześniejsze prace rozpoczęte w 2021 roku, mimo współpracy z ukraińskimi kolejami[3,4]? Czy ministerstwo rozważa wznowienie projektu elektryfikacji w najbliższych latach, szczególnie w kontekście potencjalnego wzrostu przewozów surowców z Ukrainy wynikającego z umowy z USA[6]?
Czy ministerstwo lub PKP LHS analizowały możliwość budowy drugiego toru na LHS w celu zwiększenia przepustowości linii[5]? Jeśli nie, jakie są powody braku takich planów, zważywszy na ograniczenia jednotorowej linii w obsłudze rosnącego ruchu towarowego?
Jakie konkretne działania inwestycyjne planuje PKP LHS w latach 2025-2030 w celu zwiększenia przepustowości i efektywności LHS, szczególnie w kontekście spodziewanego wzrostu transportu surowców z Ukrainy[5,6]? Proszę o szczegółowe informacje na temat harmonogramu, zakresu i finansowania tych inwestycji.
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu potencjalnego wzrostu przewozów przez LHS na gospodarkę regionu lubelskiego[7]? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej wyników. Jakie działania planuje ministerstwo, aby maksymalizować korzyści gospodarcze dla Lubelszczyzny wynikające z modernizacji LHS?
Jak ministerstwo zamierza koordynować inwestycje w LHS z międzynarodowymi partnerami, w tym Ukrainą i USA, aby zapewnić, że linia będzie w stanie sprostać rosnącym potrzebom transportowym wynikającym z umowy surowcowej[6]? Czy planowane są rozmowy na szczeblu rządowym w tej sprawie?
Czy w świetle strategicznego znaczenia LHS dla transportu towarowego i odbudowy Ukrainy ministerstwo rozważy włączenie elektryfikacji i rozbudowy linii do priorytetowych projektów finansowanych ze środków unijnych, takich jak Krajowy Plan Odbudowy lub fundusze NextGenerationEU[8]?
Podkreślam, że LHS jest nie tylko infrastrukturą o znaczeniu krajowym, ale także kluczowym elementem międzynarodowych korytarzy transportowych, takich jak Nowy Jedwabny Szlak[8]. Brak inwestycji w elektryfikację i zwiększenie przepustowości może ograniczyć konkurencyjność Polski na rynku transportowym, a tym samym osłabić pozycję gospodarczą regionu lubelskiego i całego kraju[7]. W obliczu nowych możliwości wynikających z umowy surowcowej między USA a Ukrainą, pilne podjęcie ambitnych działań inwestycyjnych w LHS staje się koniecznością[6].
Źródła:
[1] Linia Hutnicza Szerokotorowa, Wikipedia
[2] PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa, Polska Izba Kolei
[3] LHS Linia hutnicza szerokotorowa, ShipHub
[4] PKP LHS inwestuje w rozwój infrastruktury
[5] PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa, Wikipedia
[6] Trump and Zelensky to meet over critical mineral revenue agreement, Automotive Logistics
[87] LHS jako kluczowy element gospodarki regionu lubelskiego, ShipHub
[8] Międzynarodowe korytarze transportowe, Transport Corridors
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9576 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-7.054.3.2025
Warszawa, 09 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9894 z dnia 20 maja br. Posłów na Sejm RP Michała
Moskala i Dariusza Stefaniuka w sprawie planów inwestycyjnych Linii Hutniczej
Szerokotorowej (LHS) w kontekście elektryfikacji, budowy drugiego toru oraz zwiększenia
przepustowości w związku z potencjalnym wzrostem przewozów surowców z Ukrainy
przesyłam poniżej odpowiedzi na pytania Panów Posłów.
Kwestia ewentualnej elektryfikacji linii LHS była rozważana przez PKP LHS sp. z o.o.
w kontekście zarówno elektryfikacji linii kolejowych po stronie ukraińskiej jak i zmiany
systemu zasilania po stronie polskiej. Analizowane były różne warianty techniczne
zasilania zgodnego zarówno z systemem ukraińskim jak i polskim. Przez zewnętrznych
ekspertów ostał opracowany raport uwzględniający wszelkie aspekty techniczne,
technologiczne i środowiskowe. W każdym z wariantów przedsięwzięcie miało ujemną
stopę zwrotu i ujemną wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych, co było
spowodowane potrzebą dużych nakładów inwestycyjnych i perspektywą braku wzrostu
popytowego (brak generowania dodatkowych przychodów). Dodatkowo elektryfikacja,
oprócz budowy sieci trakcyjnej, wymusiłaby także bardzo kosztowną wymianę całego
taboru kolejowego. W konsekwencji nakłady wykraczałyby daleko poza możliwości
finansowe PKP LHS sp. z o.o. W tym kontekście rekomendacje wypływające z ww. raportu
były jednoznacznie negatywne.
Ponadto elektryfikacja jednotorowej linii kolejowej, która nie ma charakteru sieciowego,
niesie za sobą ryzyko czasowego wyłączenia ruchu kolejowego w sytuacji awarii lub
uszkodzenia sieci trakcyjnej. Stosowanie systemu opartego o lokomotywy spalinowe jest
bezpieczniejsze w sytuacji braku zasilania, z czym szczególnie należy się liczyć w czasie
trwania pełnoskalowej wojny na Ukrainie i nasilania się zagrożeń hybrydowych ze strony
Rosji i Białorusi.
Spółka posiada opracowanie pt.: „Program przedsięwzięć inwestycyjnych niezbędnych dla
zwiększenia przepustowości technicznej linii nr 65” z roku 2016, w którym w I etapie
przeanalizowano aktualny stan techniczny infrastruktury kolejowej, określono aktualną
zdolność przepustową poszczególnych szlaków linii nr 65 oraz zdefiniowano możliwości
podniesienia przepustowości. W II etapie opracowania uszczegółowiono zakres prac
inwestycyjnych w różnych wariantach z oszacowaniem wstępnych kosztów oraz określono
-- 1 of 4 --
2
przepustowość w poszczególnych wariantach oraz stopień jej wykorzystania.
PKP LHS sp. z o.o. podjęła działania w celu zwiększenia przepustowości i w chwili obecnej
Spółka zapewnia zdolności przewozowe 7-8 par pociągów w dobie co daje możliwości
przewozowe około 14,5 mln ton ładunków w ciągu roku. Dla porównania Spółka
w najlepszym okresie przewiozła około 10,8 mln ton ładunków w roku. Celem PKP LHS sp.
z o.o. jest ciągły rozwój i zwiększanie przewozów, a wraz z nim zwiększanie zdolności
przewozowych.
Spółka jest w posiadaniu dokumentacji projektowej na realizację zadań inwestycyjnych
pt.: „Opracowanie dokumentacji projektowej i rozbudowa Lokalnego Centrum
Sterowania (LCS) na stacji Sędziszów LHS (Raczyce, Gołuchów, Łączyn, Sędziszów, Kępie,
Zarzecze, Jaroszowiec Olkuski, Bukowno)” oraz „Budowa LCS na stacji Wola Baranowska
LHS”, obejmującego swym zasięgiem mijankę Huta Deręgowska LHS, mijankę Puszcza LHS,
mijankę Drozdów LHS, stację Wola Baranowska LHS, mijankę Niekrasów LHS, stację
Staszów LHS i stację Grzybów LHS wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego.
Obecnie trwają następujące prace:
a) Budowa LCS Sędziszów obejmująca mijankę Kępie LHS - mijankę Zarzecze LHS - stację
Jaroszowiec Olkuski LHS - mijankę Bukowno LHS. Termin realizacji inwestycji to IV kwartał
2025 roku. Planowana kwota inwestycji to 69.392.966,87 zł;
b) Budowa LCS Wola Baranowska obejmująca mijankę Niekrasów LHS - stację Staszów LHS
- mijankę Grzybów LHS. Termin: I kwartał 2026 roku. Kwota: 122.575.199,73 zł;
c) Budowa LCS Sędziszów obejmująca mijankę Łączyn LHS - stację Gołuchów LHS - mijankę
Raczyce LHS. Termin: III kwartał 2026 roku. Kwota: 58.748.775,67 zł;
d) Budowa LCS Wola Baranowska obejmująca mijankę Drozdów LHS - mijankę Puszcza
LHS. Termin: IV kwartał 2026 roku. Kwota: 77.686.932,23 zł.
Realizacja ww. projektów wiąże się z poniesieniem przez PKP LHS sp. z o.o. nakładów
w kwocie przekraczającej 328 mln zł. W rezultacie ww. inwestycji nastąpi zwiększenie
przepustowości linii kolejowej nr 65 (LHS). Zakres zadań budowy LCS obejmuje
przebudowę mechanicznych kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym
z sygnalizacją świetlną na urządzenia srk nowej generacji (komputerowe) wraz
z dobudową torów oraz infrastrukturą towarzyszącą.
Pełna modernizacja w zakresie infrastruktury szlakowej oraz towarzyszącej rozbudowy
układu torowego pozwoli PKP LHS w krótkim czasie na zwiększenie przepustowości
i w efekcie podwojenie aktualnej zdolności przewozowej umożliwiając przewóz do 24 mln
ton ładunków rocznie, czyli mniej więcej tyle ile towarów przejeżdża aktualnie przez
wszystkie kolejowe przejścia graniczne z Ukrainą.
Jednocześnie PKP LHS sp. z o.o. prowadzi działalność związaną z prowadzeniem punktów
przeładunkowo – kontenerowych oraz czynności związane z przeładunkami,
składowaniem towarów przewożonych po linii Nr 65 LHS, w szczególności: kruszywa,
materiałów budowlanych, węgla, drewna i innych.
Ponadto Spółka prowadzi obsługę klientów na placach przeładunkowych i terminalach
(stacje: Majdan LHS, Zamość Bortatycze LHS, Gołuchów LHS, Sędziszów LHS i Sławków LHS
oraz terminale: Wola Baranowska LHS i Szczebrzeszyn LHS). Inwestycje w ww. obiekty oraz
-- 2 of 4 --
3
zwiększona dzięki nim aktywność klientów powinny przynieść wymierne skutki dla
lokalnej społeczności gminy, powiatu (zwiększenie aktywności zatrudnienia;
odprowadzanie należności podatkowych; świadczenie usług przez lokalne Zakłady
Użyteczności Publicznej).
Budowa Terminala Przeładunkowego i infrastruktury towarzyszącej na stacji Wola
Baranowska LHS została dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Podkarpackiego na lata 2014-2020. Finansowanie wszystkich pozostałych zadań
inwestycyjnych realizowane jest ze środków własnych Spółki.
Ministerstwo Infrastruktury nie przeprowadziło takiej analizy. Ministerstwo jest
odpowiedzialne m.in. za kreowanie i realizację polityki państwa w zakresie polskiego
systemu transportowego oraz zapewnienie dostępu do nowoczesnej infrastruktury
i wysokiej jakości usług w sektorze transportu. Regionalne analizy w zakresie wpływu
planowanego rozwoju ogólnopolskiej sieci transportowej lub przepustowości
poszczególnych korytarzy transportowych na gospodarkę konkretnego regionu powinny
być wykonywane na zlecenie lokalnej administracji samorządowej i stanowić ewentualny
impuls do korekty planów rozwoju na szczeblu ogólnokrajowym.
Kierownictwo Ministerstwa Infrastruktury utrzymuje aktywne kontakty z partnerami
międzynarodowymi w zakresie rozwoju sieci transportowej Polski i Europy, w tym
z Komisją Europejską, unijnymi krajami regionu środkowoeuropejskiego oraz krajami
trzecimi zarówno znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie Polski jak i w ramach
partnerstwa transatlantyckiego. W kontaktach tych resort infrastruktury kieruje się
polskimi interesami narodowymi oraz wytycznymi europejskiej polityki transportowej,
w tym dotyczącymi transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). Po rozpoczęciu
pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę kwestia zwiększania przepustowości linii
kolejowych, w tym szczególnie w rejonie polsko-ukraińskiej granicy, znajduje się zawsze
wysoko w agendzie prowadzonych rozmów z partnerami międzynarodowymi.
W ocenie Ministerstwa Infrastruktury działania podejmowane przez PKP LHS sp. z o. o. są
celowe i będą skutkować stopniowym zwiększaniem przepustowości linii kolejowej nr 65
(Linia Hutnicza Szerokotorowa). Zamówiony przez Spółkę raport przygotowany przez
zewnętrznych ekspertów jasno wskazał, że ewentualna elektryfikacja ww. linii kolejowej
będzie działaniem niezwykle kosztownym i nieefektywnym ekonomicznie. Spółka nie
dysponuje środkami finansowymi na przeprowadzenie takiej elektryfikacji i budowę
drugiego toru. Zaplanowana budowa dodatkowych 9 mijanek oraz 3 stacji kolejowych jest
rozwiązaniem zdecydowanie tańszym niż budowa drugiego toru na całej długości LHS
i docelowo umożliwi podwojenie przepustowości ww. linii kolejowej.
Warto również zauważyć, że w ostatnich latach zmieniło się podejście Komisji Europejskiej
do kwestii finansowania europejskich linii kolejowych. Linie kolejowe o rozstawie torów
różniących się od europejskiego standardowego rozstawu torów (1435 mm), wg KE
poważnie utrudniają interoperacyjność sieci kolejowych w całej Unii i wskazana jest
migracja istniejących linii o rozstawie niestandardowym do europejskiego standardu.
W ostatnich konkursach mechanizmu Connecting Europe Facility (CEF) wykluczano
możliwość finansowanie linii kolejowych innych niż 1435 mm. Z tego powodu Ministerstwo
Infrastruktury nie podejmowało prób uzyskania takiego unijnego dofinansowania na
-- 3 of 4 --
4
potrzeby inwestycji realizowanych przez PKP LHS sp. z o.o., która zarządza linią
szerokotorową (1520 mm).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --