Interpelacja nr 9892
Interpelacja w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z wykorzystaniem instalacji typu off-grid
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z wykorzystaniem instalacji typu off-grid
Interpelacja nr 9892
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z wykorzystaniem instalacji typu off-grid
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 16-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z napływającymi sygnałami od przedsiębiorców i wykonawców instalacji fotowoltaicznych, pragnę zwrócić uwagę na problem interpretacji przepisów prawa w zakresie obowiązku uzyskiwania warunków przyłączenia oraz ponoszenia związanych z tym opłat w odniesieniu do instalacji fotowoltaicznych typu off-grid. Obecne regulacje często nie uwzględniają specyfiki tych instalacji, które – jako niezależne od sieci – nie generują ryzyka dla jej stabilności, a wręcz przeciwnie: stanowią element wzmacniający bezpieczeństwo energetyczne odbiorców.
Dobitnym przykładem znaczenia niezależnych źródeł energii był bezprecedensowy blackout, który miał miejsce 28 kwietnia 2025 roku i objął swoim zasięgiem niemal cały Półwysep Iberyjski. Blackout, czyli nagła i rozległa awaria systemu elektroenergetycznego skutkująca przerwą w dostawach energii elektrycznej na dużym obszarze, jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. W tym przypadku, w ciągu zaledwie pięciu sekund system elektroenergetyczny Hiszpanii stracił około 15 GW mocy, co stanowiło aż 60% krajowego zapotrzebowania. Tak gwałtowna utrata mocy doprowadziła do całkowitego załamania pracy sieci energetycznej w Hiszpanii, Portugalii i części południowej Francji.
Skutki były natychmiastowe i dotkliwe – przestały działać systemy transportu publicznego, łączność, sygnalizacja świetlna i infrastruktura krytyczna. W takich sytuacjach to właśnie niezależne źródła energii, w tym instalacje off-grid, pozwalają utrzymać ciągłość działania kluczowych obiektów i przedsiębiorstw.
Stan faktyczny przedstawia się w sposób następujący:
Przedsiębiorca planuje realizację instalacji fotowoltaicznej (dalej: Instalacja 2), wykorzystującej falownik hybrydowy o mocy 50 kW oraz magazyn energii o pojemności 100 kWh. Instalacja ta ma charakter off-grid, tj. nie będzie posiadała możliwości technicznego ani rzeczywistego oddawania energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej. Wyprodukowana energia ma zasilać wyłącznie wewnętrzną sieć elektryczną, np. obiektu handlowego, hali produkcyjnej, bez ingerencji w sieć zewnętrzną.
Co istotne, połączenie z siecią dystrybucyjną będzie funkcjonowało wyłącznie w charakterze awaryjnego zasilania magazynu energii, podobnie jak systemy UPS. Instalacja 2 nie będzie powodować powiększenia mocy przyłączeniowej ani ingerencji w istniejącą instalacje fotowoltaiczną, ani też nie będzie traktowana jako nowa mikroinstalacja lub mała instalacja w rozumieniu przepisów, w praktyce moc przyłączeniowa do sieci dystrybucyjnej wynosi zero kW.
W świetle obowiązujących przepisów:
• ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725),
• ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361),
• ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266),
wydaje się, że dla takiej instalacji nie powinien istnieć obowiązek uzyskania warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, ani tym bardziej obowiązek ponoszenia opłat z tego tytułu. Instalacja 2 typu off-grid nie oddziałuje bowiem na sieć elektroenergetyczną i służy wyłącznie zaspokajaniu własnych potrzeb energetycznych przedsiębiorcy, przy jednoczesnym magazynowaniu energii („autokonsumpcji”).
Mimo tego, w praktyce pojawiają się rozbieżności interpretacyjne co do obowiązków formalnych i prawnych inwestorów realizujących takie inwestycje.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w świetle obowiązujących przepisów instalacje fotowoltaiczne typu off-grid, które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii elektrycznej w obu kierunkach, tj. oddawanie energii do sieci dystrybucyjnej (dalej: „zero export”), podlegają obowiązkowi uzyskania warunków przyłączenia i ponoszenia opłat za przyłączenie?
2. Czy ministerstwo zamierza wydać interpretację ogólną lub wytyczne w przedmiocie kwalifikacji instalacji typu off-grid, w szczególności w kontekście obowiązków wynikających z ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii?
3. Czy instalacja typu off-grid, działająca w opisanym wyżej modelu (zasilająca wyłącznie własną sieć wewnętrzną np. obiektu handlowego oraz posiadająca własny magazyn energii) bez możliwości oddawania energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej - może być uznawana za element wewnętrznej infrastruktury budynku, niewymagający odrębnych warunków przyłączenia lub opłat, o których mowa w przepisach?
4. Czy w kontekście dynamicznego rozwoju technologii magazynów energii oraz technologii off-grid, ministerstwo planuje inicjatywy legislacyjne mające na celu uproszczenie procedur dla przedsiębiorców realizujących inwestycje w zakresie autoprodukcji i autokonsumpcji energii elektrycznej?
5. Na etapie projektowania instalacji typu off-grid przeznaczonej do autoprodukcji i autokonsumpcji, której elementem jest magazyn energii, jakie dokumenty są potrzebne do pozyskania w celu skutecznego zrealizowania przedmiotowego projektu?
6. Czy w obecnym stanie prawnym projektowanie instalacji fotowoltaicznych z magazynami energii i funkcją „zero export” należy traktować jako rekomendowaną ścieżkę rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce?
7. Czy instalacja off-grid, posiadająca wyłącznie funkcję awaryjnego poboru energii z sieci (UPS-like) i funkcję „zero export”, powinna być traktowana jako mikroinstalacja w rozumieniu UstOZE?
8. Czy w przypadku opisanej instalacji off-grid, zachodzi obowiązek rejestracji działalności gospodarczej związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej lub wpisu do odpowiednich rejestrów prowadzonych na podstawie Prawa energetycznego lub UstOZE?
9. Czy operator systemu dystrybucyjnego może żądać uzyskania warunków przyłączenia dla instalacji off-grid, pomimo braku technicznej i rzeczywistej możliwości oddawania energii do sieci?
10. Czy przewiduje się w najbliższym czasie zmiany legislacyjne, które mogłyby wpłynąć na sytuację prawną instalacji off-grid, pojęcia „autoprodukcji”, „pojęcia autokonsumcji” w tym nakładać dodatkowe obowiązki regulacyjne lub finansowe?
11. Mając na uwadze sytuacje w Hiszpanii i Portugali z dnia 28 kwietnia 2025 roku („black-out”), który – jak donoszą media – były spowodowane m.in. przez nieskuteczną próbę centralnego zarządzania instalacjami OZE w tym fotowoltaicznymi, czy ministerstwo uważa, iż wprowadzenie rozproszenia sieci poprzez instalacje „off-grid” nie jest skuteczną alternatywą, która „odciąża” istniejącą sieć dystrybucyjną energii elektrycznej?
Mając na uwadze powyższe zwracam się do Pani Minister z apelem o dokonanie przeglądu obowiązujących przepisów i ich doprecyzowanie w taki sposób, aby wykluczyć konieczność uzyskiwania warunków przyłączenia oraz ponoszenia opłat w przypadku inwestycji w rzeczywiście niezależne instalacje off-grid, które w świetle współczesnych zagrożeń nie tylko nie obciążają systemu elektroenergetycznego, ale realnie go odciążają i zwiększają jego odporność.
Rozwianie tych wątpliwości jest kluczowe dla dalszego wspierania rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce oraz dla zapewnienia poczucia pewności prawa inwestorom realizującym innowacyjne projekty energetyczne.
Interpelacja nr 9892
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z wykorzystaniem instalacji typu off-grid
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 16-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z napływającymi sygnałami od przedsiębiorców i wykonawców instalacji fotowoltaicznych, pragnę zwrócić uwagę na problem interpretacji przepisów prawa w zakresie obowiązku uzyskiwania warunków przyłączenia oraz ponoszenia związanych z tym opłat w odniesieniu do instalacji fotowoltaicznych typu off-grid. Obecne regulacje często nie uwzględniają specyfiki tych instalacji, które – jako niezależne od sieci – nie generują ryzyka dla jej stabilności, a wręcz przeciwnie: stanowią element wzmacniający bezpieczeństwo energetyczne odbiorców.
Dobitnym przykładem znaczenia niezależnych źródeł energii był bezprecedensowy blackout, który miał miejsce 28 kwietnia 2025 roku i objął swoim zasięgiem niemal cały Półwysep Iberyjski. Blackout, czyli nagła i rozległa awaria systemu elektroenergetycznego skutkująca przerwą w dostawach energii elektrycznej na dużym obszarze, jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. W tym przypadku, w ciągu zaledwie pięciu sekund system elektroenergetyczny Hiszpanii stracił około 15 GW mocy, co stanowiło aż 60% krajowego zapotrzebowania. Tak gwałtowna utrata mocy doprowadziła do całkowitego załamania pracy sieci energetycznej w Hiszpanii, Portugalii i części południowej Francji.
Skutki były natychmiastowe i dotkliwe – przestały działać systemy transportu publicznego, łączność, sygnalizacja świetlna i infrastruktura krytyczna. W takich sytuacjach to właśnie niezależne źródła energii, w tym instalacje off-grid, pozwalają utrzymać ciągłość działania kluczowych obiektów i przedsiębiorstw.
Stan faktyczny przedstawia się w sposób następujący:
Przedsiębiorca planuje realizację instalacji fotowoltaicznej (dalej: Instalacja 2), wykorzystującej falownik hybrydowy o mocy 50 kW oraz magazyn energii o pojemności 100 kWh. Instalacja ta ma charakter off-grid, tj. nie będzie posiadała możliwości technicznego ani rzeczywistego oddawania energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej. Wyprodukowana energia ma zasilać wyłącznie wewnętrzną sieć elektryczną, np. obiektu handlowego, hali produkcyjnej, bez ingerencji w sieć zewnętrzną.
Co istotne, połączenie z siecią dystrybucyjną będzie funkcjonowało wyłącznie w charakterze awaryjnego zasilania magazynu energii, podobnie jak systemy UPS. Instalacja 2 nie będzie powodować powiększenia mocy przyłączeniowej ani ingerencji w istniejącą instalacje fotowoltaiczną, ani też nie będzie traktowana jako nowa mikroinstalacja lub mała instalacja w rozumieniu przepisów, w praktyce moc przyłączeniowa do sieci dystrybucyjnej wynosi zero kW.
W świetle obowiązujących przepisów:
• ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725),
• ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361),
• ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266),
wydaje się, że dla takiej instalacji nie powinien istnieć obowiązek uzyskania warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, ani tym bardziej obowiązek ponoszenia opłat z tego tytułu. Instalacja 2 typu off-grid nie oddziałuje bowiem na sieć elektroenergetyczną i służy wyłącznie zaspokajaniu własnych potrzeb energetycznych przedsiębiorcy, przy jednoczesnym magazynowaniu energii („autokonsumpcji”).
Mimo tego, w praktyce pojawiają się rozbieżności interpretacyjne co do obowiązków formalnych i prawnych inwestorów realizujących takie inwestycje.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w świetle obowiązujących przepisów instalacje fotowoltaiczne typu off-grid, które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii elektrycznej w obu kierunkach, tj. oddawanie energii do sieci dystrybucyjnej (dalej: „zero export”), podlegają obowiązkowi uzyskania warunków przyłączenia i ponoszenia opłat za przyłączenie?
2. Czy ministerstwo zamierza wydać interpretację ogólną lub wytyczne w przedmiocie kwalifikacji instalacji typu off-grid, w szczególności w kontekście obowiązków wynikających z ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii?
3. Czy instalacja typu off-grid, działająca w opisanym wyżej modelu (zasilająca wyłącznie własną sieć wewnętrzną np. obiektu handlowego oraz posiadająca własny magazyn energii) bez możliwości oddawania energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej - może być uznawana za element wewnętrznej infrastruktury budynku, niewymagający odrębnych warunków przyłączenia lub opłat, o których mowa w przepisach?
4. Czy w kontekście dynamicznego rozwoju technologii magazynów energii oraz technologii off-grid, ministerstwo planuje inicjatywy legislacyjne mające na celu uproszczenie procedur dla przedsiębiorców realizujących inwestycje w zakresie autoprodukcji i autokonsumpcji energii elektrycznej?
5. Na etapie projektowania instalacji typu off-grid przeznaczonej do autoprodukcji i autokonsumpcji, której elementem jest magazyn energii, jakie dokumenty są potrzebne do pozyskania w celu skutecznego zrealizowania przedmiotowego projektu?
6. Czy w obecnym stanie prawnym projektowanie instalacji fotowoltaicznych z magazynami energii i funkcją „zero export” należy traktować jako rekomendowaną ścieżkę rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce?
7. Czy instalacja off-grid, posiadająca wyłącznie funkcję awaryjnego poboru energii z sieci (UPS-like) i funkcję „zero export”, powinna być traktowana jako mikroinstalacja w rozumieniu UstOZE?
8. Czy w przypadku opisanej instalacji off-grid, zachodzi obowiązek rejestracji działalności gospodarczej związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej lub wpisu do odpowiednich rejestrów prowadzonych na podstawie Prawa energetycznego lub UstOZE?
9. Czy operator systemu dystrybucyjnego może żądać uzyskania warunków przyłączenia dla instalacji off-grid, pomimo braku technicznej i rzeczywistej możliwości oddawania energii do sieci?
10. Czy przewiduje się w najbliższym czasie zmiany legislacyjne, które mogłyby wpłynąć na sytuację prawną instalacji off-grid, pojęcia „autoprodukcji”, „pojęcia autokonsumcji” w tym nakładać dodatkowe obowiązki regulacyjne lub finansowe?
11. Mając na uwadze sytuacje w Hiszpanii i Portugali z dnia 28 kwietnia 2025 roku („black-out”), który – jak donoszą media – były spowodowane m.in. przez nieskuteczną próbę centralnego zarządzania instalacjami OZE w tym fotowoltaicznymi, czy ministerstwo uważa, iż wprowadzenie rozproszenia sieci poprzez instalacje „off-grid” nie jest skuteczną alternatywą, która „odciąża” istniejącą sieć dystrybucyjną energii elektrycznej?
Mając na uwadze powyższe zwracam się do Pani Minister z apelem o dokonanie przeglądu obowiązujących przepisów i ich doprecyzowanie w taki sposób, aby wykluczyć konieczność uzyskiwania warunków przyłączenia oraz ponoszenia opłat w przypadku inwestycji w rzeczywiście niezależne instalacje off-grid, które w świetle współczesnych zagrożeń nie tylko nie obciążają systemu elektroenergetycznego, ale realnie go odciążają i zwiększają jego odporność.
Rozwianie tych wątpliwości jest kluczowe dla dalszego wspierania rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce oraz dla zapewnienia poczucia pewności prawa inwestorom realizującym innowacyjne projekty energetyczne.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17692 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.14.2025.MS
3811412.15186641.12300211
Warszawa, 09-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Dot.: Interpelacja nr K10INT9892
W związku z interpelacją Pani Agnieszki Ścigaj, Posłanki na Sejm RP, z dnia 20 maja 2025 r.,
w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z
wykorzystaniem instalacji typu off-grid, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
1. Czy w świetle obowiązujących przepisów instalacje fotowoltaiczne typu off-grid,
które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii
elektrycznej w obu kierunkach, tj. oddawanie energii do sieci dystrybucyjnej (dalej:
„zero export”), podlegają obowiązkowi uzyskania warunków przyłączenia i
ponoszenia opłat za przyłączenie?
3. Czy instalacja typu off-grid, działająca w opisanym wyżej modelu (zasilająca
wyłącznie własną sieć wewnętrzną np. obiektu handlowego oraz posiadająca
własny magazyn energii) bez możliwości oddawania energii elektrycznej do sieci
dystrybucyjnej – może być uznawana za element wewnętrznej infrastruktury
budynku, niewymagający odrębnych warunków przyłączenia lub opłat, o których
mowa w przepisach?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo
energetyczne, obowiązek uzyskania warunków przyłączenia dotyczy wyłącznie instalacji,
które mają być przyłączone do sieci elektroenergetycznej. W przypadku instalacji typu off-
grid, które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii
elektrycznej do sieci, nie ma obowiązku uzyskania warunków przyłączenia ani ponoszenia
opłat z tym związanych.
Sytuacja przedstawia się jednak inaczej w przypadku instalacji przyłączonych do sieci z
funkcją „zero export”, czyli takich, które nie oddają energii do sieci, ale są do niej fizycznie
podłączone (np. w ramach wewnętrznej instalacji elektrycznej na punkcie poboru energii z
jednoczesną blokadą wprowadzenia mocy). Taka instalacja musi uzyskać warunki
przyłączenia, czy też zostać uwzględniona w wydanych lub planowanych warunkach
przyłączenia. Jest to konieczne, żeby każda instalacja podłączona do sieci
-- 1 of 6 --
elektroenergetycznej — nawet jeśli nie eksportuje energii — spełniała określone normy
techniczne i bezpieczeństwa. Operatorzy sieci dystrybucyjnych i operator sieci przesyłowej
(OSD/OSP) wymagają potwierdzenia, że instalacja nie będzie wpływać negatywnie na
stabilność sieci, np. przez niekontrolowane przepięcia czy zakłócenia.
2. Czy Ministerstwo zamierza wydać interpretację ogólną lub wytyczne w
przedmiocie kwalifikacji instalacji typu off-grid, w szczególności w kontekście
obowiązków wynikających z ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy o
odnawialnych źródłach energii?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: „MKiŚ”) analizuje obecnie potrzebę wydania
interpretacji ogólnej w zakresie kwalifikacji instalacji off-grid. W związku z rosnącym
zainteresowaniem tego typu rozwiązaniami, rozważane jest opracowanie wytycznych, które
ułatwią przedsiębiorcom i inwestorom stosowanie przepisów ustawy – Prawo energetyczne
oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii w odniesieniu do instalacji nieprzyłączonych
do sieci.
Instalacja typu off-grid, która zasila wyłącznie wewnętrzną sieć obiektu (np. handlowego) i
nie posiada możliwości oddawania energii do sieci, może być traktowana jako element
wewnętrznej infrastruktury energetycznej budynku. W takim przypadku nie jest wymagane
uzyskanie warunków przyłączenia ani ponoszenie opłat przyłączeniowych, o ile instalacja
nie ingeruje w system elektroenergetyczny, czyli nie jest przyłączona do sieci. Jak już było
powiedziane w odpowiedziach na pytania nr 1 i 3, sytuacja przedstawia się jednak inaczej w
przypadku instalacji przyłączonej do sieci z funkcją „zero export”.
4. Czy w kontekście dynamicznego rozwoju technologii magazynów energii oraz
technologii off-grid, Ministerstwo planuje inicjatywy legislacyjne mające na celu
uproszczenie procedur dla przedsiębiorców realizujących inwestycje w zakresie
autoprodukcji i autokonsumpcji energii elektrycznej?
Należy wskazać, że w kontekście prowadzonej transformacji energetycznej i związanej z nią
potrzebą rozwoju i integracji instalacji OZE przy równoczesnym zapewnieniu
bezpieczeństwa energetycznego państwa, MKiŚ skupia się przede wszystkim na
przeprowadzeniu kompleksowej reformy w zakresie procesu przyłączania do sieci
elektroenergetycznej. Rozwiązania w tym zakresie zostały przygotowane i przedstawione
w procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
niektórych innych ustaw (UC84).
W projekcie proponuje się wprowadzenie szeregu zmian dotyczących rozwiązań
upraszczających proces przyłączeniowy, optymalizujących wykorzystanie istniejącej
infrastruktury sieciowej i zwiększających liczbę obiektów możliwych do przyłączenia do
sieci elektroenergetycznych – w szczególności OZE oraz magazynów energii. Dodatkowo
proponowane są rozwiązania mające na celu usprawnienie procesu planowania rozwoju
sieci elektroenergetycznej i czasu przyłączenia a także rozwiązania zwiększające
transparentność procesu przyłączeniowego.
Oprócz projektu UC84, w MKiŚ opracowano także projekt ustawy deregulacyjnej tj. projekt
ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki
(UDER29). W projekcie zawarto rozwiązanie pozwalające na lepsze wykorzystanie
istniejącej infrastruktury sieciowej przez rozszerzenie formuły cable-poolingu. Propozycja
-- 2 of 6 --
ta pozwoli na przyłączenie nowych źródeł energii oraz magazynów energii, a co za tym idzie
usprawni transformację energetyczną i rozwój OZE w Polsce.
Dodatkowo w projekcie zawarto rozwiązania upraszczające inwestycję w instalacje
fotowoltaiczne o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 500 kW. W przypadku
takich instalacji, z których energia elektryczna nie będzie wprowadzana do sieci
elektroenergetycznej (tzn. zostaną zamontowane w formie off-grid lub przyłączone w
formule „zero export”) nie będzie wymagane pozwolenie na budowę, lecz jedynie zgłoszenie
do stosownego organu. Adresatami tego rozwiązania są przede wszystkim rolnicy oraz małe
i średnie przedsiębiorstwa, które będą w stanie zużyć całą wyprodukowaną energię
elektryczną. Zakłada się też, że takie instalacje będą powstawać na terenach własnych
inwestorów – a więc na terenach przemysłowych, usługowych czy powiązanych z
gospodarką rolną, a więc nie będą ingerować w środowisko czy ład przestrzenny.
Projekt ustawy UDER29 został już przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do prac
w Sejmie RP (druk nr 1310).
5. Na etapie projektowania instalacji typu off-grid przeznaczonej do autoprodukcji
i autokonsumpcji, której elementem jest magazyn energii, jakie dokumenty są
potrzebne do pozyskania w celu skutecznego zrealizowania przedmiotowego
projektu?
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ustawy – Prawo energetyczne
wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania paliw lub energii co do
zasady wymaga uzyskania koncesji. Przepis ten przewiduje również ściśle określone
wyłączenia, obejmujące m.in. wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji lub
w małej instalacji. Koncesja udzielana jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych
źródłach energii jako małą instalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW,
przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV
albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW,
w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1
MW. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii jako
mikroinstalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy
zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej
cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana
elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Warto również wskazać, że zgodnie z art. 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii
działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł
energii w małej instalacji jest działalnością regulowaną i wymaga wpisu do rejestru
wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie małych instalacji. Rejestr
prowadzony jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE)
Wskazać należy, że nowelizacją ustawy – Prawo energetyczne z dnia 20 maja 2021 r.
wprowadzono podstawowe ramy prawne funkcjonowania magazynów energii, dbając o to
by usunąć bariery dla ich rozwoju. Wprowadzono m.in. całkowite wyłączenie
-- 3 of 6 --
magazynowania energii elektrycznej z obowiązku posiadania taryfy, zwolnienie z połowy
opłaty za przyłączenie magazynu do sieci, uwzględnienie magazynowania energii
w systemach: wsparcia OZE, wysokosprawnej kogeneracji i efektywności energetycznej,
a także z opłaty przejściowej, mocowej oraz kogeneracyjnej. Obowiązek uzyskania koncesji
Prezesa URE dotyczy tylko magazynów o łącznej mocy zainstalowanej powyżej 10 MW,
a do rejestru prowadzonego przez operatorów systemów elektroenergetycznych muszą być
zgłoszone magazyny powyżej 50 kW.
Z przeprowadzonego przez Prezesa URE monitoringu 186 OSD i OSP wynika, że na koniec
2024 r. wpisanych do rejestru magazynów energii elektrycznej, przyłączonych do sieci
operatorów, których łączna moc zainstalowana jest większa niż 50 kW, było 15 magazynów
o łącznej mocy zainstalowanej 1 464,9 MW, wobec odpowiednio: 12 magazynów i 1
464,5 MW w 2023 r. Połowa z tych magazynów wykorzystuje technologię opartą o baterie
litowo-jonowe, zaś największymi są elektrownie szczytowo-pompowe (dane ze
Sprawozdania z działalności Prezesa URE za 2024 r.).
Trzeba więc podkreślić, że zarówno ustawa – Prawo energetyczne jak i ustawa o
odnawialnych źródłach energii regulują kwestie związane z przyłączonymi instalacjami OZE
lub magazynami energii. W przypadku takich instalacji funkcjonujących w trybie off-grid
regulacje prawne dotyczące ich budowy czy lokalizacji wynikają przede wszystkim z innych
aktów prawa m.in.: ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ustawie z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, czy
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wymagania wpisane do
przepisów tych aktów prawnych różnią się jednak w zależności od wielu czynników takich
jak technologia instalacji OZE, moc instalacji OZE czy magazynu energii, zajmowanych
powierzchni czy dodatkowych parametrów technicznych.
6. Czy w obecnym stanie prawnym projektowanie instalacji fotowoltaicznych z
magazynami energii i funkcją „zero export” należy traktować jako
rekomendowaną ścieżkę rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce?
MKIŚ jest zwolennikiem rozwoju zdywersyfikowanej architektury krajowego systemu
elektroenergetycznego – tj. rozwoju zarówno wielkoskalowych, prosumenckich,
podłączonych do sieci, jak i autonomicznych instalacji fotowoltaicznych. Produkcja energii
elektrycznej w instalacjach fotowoltaicznych sprzężonych z magazynami energii
elektrycznej, kierunkowana na autokonsumpcję to rozwiązanie atrakcyjne dla prosumentów
i operatora systemu elektroenergetycznego. Taki model wpływa na wysoki poziom pokrycia
potrzeb własną produkcją, dzięki czemu zmniejsza się zależność od sieci zewnętrznej.
Nadwyżki energii, które zazwyczaj powstają w okresie, gdy energia jest najtańsza można
zachować na okresy niekorzystnych warunków atmosferycznych, kiedy cena jest najwyższa.
Zużywanie energii przez użytkowników w możliwie najmniejszej zależności od sieci
zewnętrznej jest również korzystne dla operatora, ponieważ redukowane są wielkości
szczytów zapotrzebowania. Produkcja i wytwarzanie w miejscu mogą redukować straty
energii. Niemniej jednak wspomniana w pytaniu funkcja „zero export” powinna również
zapewniać elastyczność. Nie jest bowiem korzystaną sytuacja, w której nadwyżka energii
bez komunikacji z siecią i predykcją pogody jest wprowadzana do magazynu energii
-- 4 of 6 --
elektrycznej, podczas gdy podaż w sieci jest niska, a następnie wprowadzanie nadwyżek do
sieci podczas najwyższego nasłonecznienia, czyli jednocześnie najwyższej podaży. Z tego
względu wskazane jest także nieprzewymiarowanie instalacji.
Aktualnie kluczową barierą dla rozwoju prosumenckich magazynów energii elektrycznej jest
stosunkowo wysoka cena ich zakupu. Wraz z popularyzacją technologii, nakłady będą
spadać. Również systemy wsparcia premiują instalacje z magazynami energii. Stopniowo
proporcje wsparcia powinny przesuwać się w coraz większym stopniu w kierunku
technologii zapewniających efektywne i bezpieczne dla systemu wykorzystanie OZE, w tym
ekonomicznego zarządzania energią w magazynie. Dlatego również ten aspekt powinien
wpłynąć na szersze zastosowanie magazynów energii.
7. Czy instalacja off-grid, posiadająca wyłącznie funkcję awaryjnego poboru energii
z sieci (UPS-like) i funkcję „zero export”, powinna być traktowana jako
mikroinstalacja w rozumieniu UstOZE?
Wyjaśnić należy, że zgodnie z przywołanym już art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych
źródłach energii jako mikroinstalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej
cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana
elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Tym samym wydaje się, że wskazaną w interpelacji
instalację przyłączoną do sieci elektroenergetycznej operatora systemu dystrybucyjnego
należy tratować jako mikroinstalację w rozumieniu ustawy o OZE o ile spełnia warunki
mocowe wskazane w tej ustawie.
8. Czy operator systemu dystrybucyjnego może żądać uzyskania warunków
przyłączenia dla instalacji off-grid, pomimo braku technicznej i rzeczywistej
możliwości oddawania energii do sieci?
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, operator systemu dystrybucyjnego nie ma
podstaw do żądania uzyskania warunków przyłączenia dla instalacji, które nie są i nie będą
fizycznie przyłączone do sieci elektroenergetycznej, czyli dla instalacji typu off-grid.
Jak już było wskazane w odpowiedziach na pytania nr 1-3, sytuacja przedstawia się jednak
inaczej w przypadku instalacji przyłączonej do sieci z funkcją „zero export”. Taka instalacja
musi uzyskać warunki przyłączenia. Jest to konieczne, żeby każda instalacja podłączona do
sieci elektroenergetycznej — nawet jeśli nie eksportuje energii — spełniała określone normy
techniczne i bezpieczeństwa, gdyż operatorzy sieci dystrybucyjnych i operator sieci
przesyłowej (OSD/OSP) muszą mieć pewność, że instalacja nie będzie wpływać negatywnie
na stabilność sieci, np. przez niekontrolowane przepięcia czy zakłócenia.
9. Czy przewiduje się w najbliższym czasie zmiany legislacyjne, które mogłyby
wpłynąć na sytuację prawną instalacji off-grid, pojęcia ,,autoprodukcji”, pojęcia
,,autokonsumpcji” w tym nakładać dodatkowe obowiązki regulacyjne lub
finansowe?
MKiŚ prowadzi obecnie analizy dotyczące aktualizacji przepisów w zakresie autoprodukcji i
autokonsumpcji energii elektrycznej, w tym instalacji off-grid. Celem jest uproszczenie
procedur administracyjnych oraz zapewnienie większej przejrzystości regulacyjnej dla
-- 5 of 6 --
inwestorów. Na chwilę obecną nie są planowane zmiany, które nakładałyby dodatkowe
obowiązki regulacyjne lub finansowe na instalacje off-grid.
10. Mając na uwadze sytuacje w Hiszpanii i Portugali z dnia 28 kwietnia 2025 roku
(,,black-out”), który – jak donoszą media – był spowodowany m.in. przez
nieskuteczną próbą centralnego zarządzania instalacjami OZE w tym
fotowoltaicznymi, czy Ministerstwo uważa, iż wprowadzenie rozproszenia sieci
poprzez instalacje „off-grid” nie jest skuteczną alternatywą, która ,,odciąża”
istniejącą sieć dystrybucyjną energii elektrycznej?
Zdarzenie z 28 kwietnia 2025 r., które objęło znaczną część Hiszpanii i Portugalii, było
jednym z największych blackoutów w Europie w ostatnich latach. Awaria rozpoczęła się
około południa i dotknęła miliony mieszkańców, powodując zakłócenia w funkcjonowaniu
infrastruktury krytycznej, transportu publicznego i usług cyfrowych. Wstępne analizy
wskazują na tzw. „zero energetyczne” – nagły brak równowagi między produkcją a
zapotrzebowaniem na energię, który mógł być pogłębiony przez trudności w centralnym
zarządzaniu dużą liczbą instalacji OZE. W świetle tych MKiŚ uznaje, że rozwój
rozproszonych źródeł energii, w tym instalacji typu off-grid, może stanowić istotny element
zwiększający odporność systemu elektroenergetycznego. Instalacje te, działające
niezależnie od sieci, mogą:
odciążać sieć dystrybucyjną w godzinach szczytowego zapotrzebowania,
zwiększać lokalną niezależność energetyczną,
zapewniać zasilanie awaryjne w przypadku zakłóceń systemowych,
oraz zmniejszać ryzyko kaskadowych awarii w systemie scentralizowanym.
MKiŚ popiera rozwój technologii off-grid nie jako zastępstwo, ale jako uzupełnienie dla
sieciowej energetyki odnawialnej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.14.2025.MS
3811412.15186641.12300211
Warszawa, 09-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Dot.: Interpelacja nr K10INT9892
W związku z interpelacją Pani Agnieszki Ścigaj, Posłanki na Sejm RP, z dnia 20 maja 2025 r.,
w sprawie warunków przyłączania i ponoszenia związanych z tym opłat w związku z
wykorzystaniem instalacji typu off-grid, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
1. Czy w świetle obowiązujących przepisów instalacje fotowoltaiczne typu off-grid,
które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii
elektrycznej w obu kierunkach, tj. oddawanie energii do sieci dystrybucyjnej (dalej:
„zero export”), podlegają obowiązkowi uzyskania warunków przyłączenia i
ponoszenia opłat za przyłączenie?
3. Czy instalacja typu off-grid, działająca w opisanym wyżej modelu (zasilająca
wyłącznie własną sieć wewnętrzną np. obiektu handlowego oraz posiadająca
własny magazyn energii) bez możliwości oddawania energii elektrycznej do sieci
dystrybucyjnej – może być uznawana za element wewnętrznej infrastruktury
budynku, niewymagający odrębnych warunków przyłączenia lub opłat, o których
mowa w przepisach?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo
energetyczne, obowiązek uzyskania warunków przyłączenia dotyczy wyłącznie instalacji,
które mają być przyłączone do sieci elektroenergetycznej. W przypadku instalacji typu off-
grid, które nie mają technicznej ani rzeczywistej możliwości przekazywania energii
elektrycznej do sieci, nie ma obowiązku uzyskania warunków przyłączenia ani ponoszenia
opłat z tym związanych.
Sytuacja przedstawia się jednak inaczej w przypadku instalacji przyłączonych do sieci z
funkcją „zero export”, czyli takich, które nie oddają energii do sieci, ale są do niej fizycznie
podłączone (np. w ramach wewnętrznej instalacji elektrycznej na punkcie poboru energii z
jednoczesną blokadą wprowadzenia mocy). Taka instalacja musi uzyskać warunki
przyłączenia, czy też zostać uwzględniona w wydanych lub planowanych warunkach
przyłączenia. Jest to konieczne, żeby każda instalacja podłączona do sieci
-- 1 of 6 --
elektroenergetycznej — nawet jeśli nie eksportuje energii — spełniała określone normy
techniczne i bezpieczeństwa. Operatorzy sieci dystrybucyjnych i operator sieci przesyłowej
(OSD/OSP) wymagają potwierdzenia, że instalacja nie będzie wpływać negatywnie na
stabilność sieci, np. przez niekontrolowane przepięcia czy zakłócenia.
2. Czy Ministerstwo zamierza wydać interpretację ogólną lub wytyczne w
przedmiocie kwalifikacji instalacji typu off-grid, w szczególności w kontekście
obowiązków wynikających z ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy o
odnawialnych źródłach energii?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: „MKiŚ”) analizuje obecnie potrzebę wydania
interpretacji ogólnej w zakresie kwalifikacji instalacji off-grid. W związku z rosnącym
zainteresowaniem tego typu rozwiązaniami, rozważane jest opracowanie wytycznych, które
ułatwią przedsiębiorcom i inwestorom stosowanie przepisów ustawy – Prawo energetyczne
oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii w odniesieniu do instalacji nieprzyłączonych
do sieci.
Instalacja typu off-grid, która zasila wyłącznie wewnętrzną sieć obiektu (np. handlowego) i
nie posiada możliwości oddawania energii do sieci, może być traktowana jako element
wewnętrznej infrastruktury energetycznej budynku. W takim przypadku nie jest wymagane
uzyskanie warunków przyłączenia ani ponoszenie opłat przyłączeniowych, o ile instalacja
nie ingeruje w system elektroenergetyczny, czyli nie jest przyłączona do sieci. Jak już było
powiedziane w odpowiedziach na pytania nr 1 i 3, sytuacja przedstawia się jednak inaczej w
przypadku instalacji przyłączonej do sieci z funkcją „zero export”.
4. Czy w kontekście dynamicznego rozwoju technologii magazynów energii oraz
technologii off-grid, Ministerstwo planuje inicjatywy legislacyjne mające na celu
uproszczenie procedur dla przedsiębiorców realizujących inwestycje w zakresie
autoprodukcji i autokonsumpcji energii elektrycznej?
Należy wskazać, że w kontekście prowadzonej transformacji energetycznej i związanej z nią
potrzebą rozwoju i integracji instalacji OZE przy równoczesnym zapewnieniu
bezpieczeństwa energetycznego państwa, MKiŚ skupia się przede wszystkim na
przeprowadzeniu kompleksowej reformy w zakresie procesu przyłączania do sieci
elektroenergetycznej. Rozwiązania w tym zakresie zostały przygotowane i przedstawione
w procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
niektórych innych ustaw (UC84).
W projekcie proponuje się wprowadzenie szeregu zmian dotyczących rozwiązań
upraszczających proces przyłączeniowy, optymalizujących wykorzystanie istniejącej
infrastruktury sieciowej i zwiększających liczbę obiektów możliwych do przyłączenia do
sieci elektroenergetycznych – w szczególności OZE oraz magazynów energii. Dodatkowo
proponowane są rozwiązania mające na celu usprawnienie procesu planowania rozwoju
sieci elektroenergetycznej i czasu przyłączenia a także rozwiązania zwiększające
transparentność procesu przyłączeniowego.
Oprócz projektu UC84, w MKiŚ opracowano także projekt ustawy deregulacyjnej tj. projekt
ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki
(UDER29). W projekcie zawarto rozwiązanie pozwalające na lepsze wykorzystanie
istniejącej infrastruktury sieciowej przez rozszerzenie formuły cable-poolingu. Propozycja
-- 2 of 6 --
ta pozwoli na przyłączenie nowych źródeł energii oraz magazynów energii, a co za tym idzie
usprawni transformację energetyczną i rozwój OZE w Polsce.
Dodatkowo w projekcie zawarto rozwiązania upraszczające inwestycję w instalacje
fotowoltaiczne o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 500 kW. W przypadku
takich instalacji, z których energia elektryczna nie będzie wprowadzana do sieci
elektroenergetycznej (tzn. zostaną zamontowane w formie off-grid lub przyłączone w
formule „zero export”) nie będzie wymagane pozwolenie na budowę, lecz jedynie zgłoszenie
do stosownego organu. Adresatami tego rozwiązania są przede wszystkim rolnicy oraz małe
i średnie przedsiębiorstwa, które będą w stanie zużyć całą wyprodukowaną energię
elektryczną. Zakłada się też, że takie instalacje będą powstawać na terenach własnych
inwestorów – a więc na terenach przemysłowych, usługowych czy powiązanych z
gospodarką rolną, a więc nie będą ingerować w środowisko czy ład przestrzenny.
Projekt ustawy UDER29 został już przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do prac
w Sejmie RP (druk nr 1310).
5. Na etapie projektowania instalacji typu off-grid przeznaczonej do autoprodukcji
i autokonsumpcji, której elementem jest magazyn energii, jakie dokumenty są
potrzebne do pozyskania w celu skutecznego zrealizowania przedmiotowego
projektu?
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ustawy – Prawo energetyczne
wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania paliw lub energii co do
zasady wymaga uzyskania koncesji. Przepis ten przewiduje również ściśle określone
wyłączenia, obejmujące m.in. wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji lub
w małej instalacji. Koncesja udzielana jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych
źródłach energii jako małą instalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW,
przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV
albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW,
w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1
MW. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii jako
mikroinstalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy
zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej
cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana
elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Warto również wskazać, że zgodnie z art. 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii
działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł
energii w małej instalacji jest działalnością regulowaną i wymaga wpisu do rejestru
wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie małych instalacji. Rejestr
prowadzony jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE)
Wskazać należy, że nowelizacją ustawy – Prawo energetyczne z dnia 20 maja 2021 r.
wprowadzono podstawowe ramy prawne funkcjonowania magazynów energii, dbając o to
by usunąć bariery dla ich rozwoju. Wprowadzono m.in. całkowite wyłączenie
-- 3 of 6 --
magazynowania energii elektrycznej z obowiązku posiadania taryfy, zwolnienie z połowy
opłaty za przyłączenie magazynu do sieci, uwzględnienie magazynowania energii
w systemach: wsparcia OZE, wysokosprawnej kogeneracji i efektywności energetycznej,
a także z opłaty przejściowej, mocowej oraz kogeneracyjnej. Obowiązek uzyskania koncesji
Prezesa URE dotyczy tylko magazynów o łącznej mocy zainstalowanej powyżej 10 MW,
a do rejestru prowadzonego przez operatorów systemów elektroenergetycznych muszą być
zgłoszone magazyny powyżej 50 kW.
Z przeprowadzonego przez Prezesa URE monitoringu 186 OSD i OSP wynika, że na koniec
2024 r. wpisanych do rejestru magazynów energii elektrycznej, przyłączonych do sieci
operatorów, których łączna moc zainstalowana jest większa niż 50 kW, było 15 magazynów
o łącznej mocy zainstalowanej 1 464,9 MW, wobec odpowiednio: 12 magazynów i 1
464,5 MW w 2023 r. Połowa z tych magazynów wykorzystuje technologię opartą o baterie
litowo-jonowe, zaś największymi są elektrownie szczytowo-pompowe (dane ze
Sprawozdania z działalności Prezesa URE za 2024 r.).
Trzeba więc podkreślić, że zarówno ustawa – Prawo energetyczne jak i ustawa o
odnawialnych źródłach energii regulują kwestie związane z przyłączonymi instalacjami OZE
lub magazynami energii. W przypadku takich instalacji funkcjonujących w trybie off-grid
regulacje prawne dotyczące ich budowy czy lokalizacji wynikają przede wszystkim z innych
aktów prawa m.in.: ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ustawie z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, czy
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wymagania wpisane do
przepisów tych aktów prawnych różnią się jednak w zależności od wielu czynników takich
jak technologia instalacji OZE, moc instalacji OZE czy magazynu energii, zajmowanych
powierzchni czy dodatkowych parametrów technicznych.
6. Czy w obecnym stanie prawnym projektowanie instalacji fotowoltaicznych z
magazynami energii i funkcją „zero export” należy traktować jako
rekomendowaną ścieżkę rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce?
MKIŚ jest zwolennikiem rozwoju zdywersyfikowanej architektury krajowego systemu
elektroenergetycznego – tj. rozwoju zarówno wielkoskalowych, prosumenckich,
podłączonych do sieci, jak i autonomicznych instalacji fotowoltaicznych. Produkcja energii
elektrycznej w instalacjach fotowoltaicznych sprzężonych z magazynami energii
elektrycznej, kierunkowana na autokonsumpcję to rozwiązanie atrakcyjne dla prosumentów
i operatora systemu elektroenergetycznego. Taki model wpływa na wysoki poziom pokrycia
potrzeb własną produkcją, dzięki czemu zmniejsza się zależność od sieci zewnętrznej.
Nadwyżki energii, które zazwyczaj powstają w okresie, gdy energia jest najtańsza można
zachować na okresy niekorzystnych warunków atmosferycznych, kiedy cena jest najwyższa.
Zużywanie energii przez użytkowników w możliwie najmniejszej zależności od sieci
zewnętrznej jest również korzystne dla operatora, ponieważ redukowane są wielkości
szczytów zapotrzebowania. Produkcja i wytwarzanie w miejscu mogą redukować straty
energii. Niemniej jednak wspomniana w pytaniu funkcja „zero export” powinna również
zapewniać elastyczność. Nie jest bowiem korzystaną sytuacja, w której nadwyżka energii
bez komunikacji z siecią i predykcją pogody jest wprowadzana do magazynu energii
-- 4 of 6 --
elektrycznej, podczas gdy podaż w sieci jest niska, a następnie wprowadzanie nadwyżek do
sieci podczas najwyższego nasłonecznienia, czyli jednocześnie najwyższej podaży. Z tego
względu wskazane jest także nieprzewymiarowanie instalacji.
Aktualnie kluczową barierą dla rozwoju prosumenckich magazynów energii elektrycznej jest
stosunkowo wysoka cena ich zakupu. Wraz z popularyzacją technologii, nakłady będą
spadać. Również systemy wsparcia premiują instalacje z magazynami energii. Stopniowo
proporcje wsparcia powinny przesuwać się w coraz większym stopniu w kierunku
technologii zapewniających efektywne i bezpieczne dla systemu wykorzystanie OZE, w tym
ekonomicznego zarządzania energią w magazynie. Dlatego również ten aspekt powinien
wpłynąć na szersze zastosowanie magazynów energii.
7. Czy instalacja off-grid, posiadająca wyłącznie funkcję awaryjnego poboru energii
z sieci (UPS-like) i funkcję „zero export”, powinna być traktowana jako
mikroinstalacja w rozumieniu UstOZE?
Wyjaśnić należy, że zgodnie z przywołanym już art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych
źródłach energii jako mikroinstalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej
cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana
elektryczna jest nie większa niż 50 kW. Tym samym wydaje się, że wskazaną w interpelacji
instalację przyłączoną do sieci elektroenergetycznej operatora systemu dystrybucyjnego
należy tratować jako mikroinstalację w rozumieniu ustawy o OZE o ile spełnia warunki
mocowe wskazane w tej ustawie.
8. Czy operator systemu dystrybucyjnego może żądać uzyskania warunków
przyłączenia dla instalacji off-grid, pomimo braku technicznej i rzeczywistej
możliwości oddawania energii do sieci?
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, operator systemu dystrybucyjnego nie ma
podstaw do żądania uzyskania warunków przyłączenia dla instalacji, które nie są i nie będą
fizycznie przyłączone do sieci elektroenergetycznej, czyli dla instalacji typu off-grid.
Jak już było wskazane w odpowiedziach na pytania nr 1-3, sytuacja przedstawia się jednak
inaczej w przypadku instalacji przyłączonej do sieci z funkcją „zero export”. Taka instalacja
musi uzyskać warunki przyłączenia. Jest to konieczne, żeby każda instalacja podłączona do
sieci elektroenergetycznej — nawet jeśli nie eksportuje energii — spełniała określone normy
techniczne i bezpieczeństwa, gdyż operatorzy sieci dystrybucyjnych i operator sieci
przesyłowej (OSD/OSP) muszą mieć pewność, że instalacja nie będzie wpływać negatywnie
na stabilność sieci, np. przez niekontrolowane przepięcia czy zakłócenia.
9. Czy przewiduje się w najbliższym czasie zmiany legislacyjne, które mogłyby
wpłynąć na sytuację prawną instalacji off-grid, pojęcia ,,autoprodukcji”, pojęcia
,,autokonsumpcji” w tym nakładać dodatkowe obowiązki regulacyjne lub
finansowe?
MKiŚ prowadzi obecnie analizy dotyczące aktualizacji przepisów w zakresie autoprodukcji i
autokonsumpcji energii elektrycznej, w tym instalacji off-grid. Celem jest uproszczenie
procedur administracyjnych oraz zapewnienie większej przejrzystości regulacyjnej dla
-- 5 of 6 --
inwestorów. Na chwilę obecną nie są planowane zmiany, które nakładałyby dodatkowe
obowiązki regulacyjne lub finansowe na instalacje off-grid.
10. Mając na uwadze sytuacje w Hiszpanii i Portugali z dnia 28 kwietnia 2025 roku
(,,black-out”), który – jak donoszą media – był spowodowany m.in. przez
nieskuteczną próbą centralnego zarządzania instalacjami OZE w tym
fotowoltaicznymi, czy Ministerstwo uważa, iż wprowadzenie rozproszenia sieci
poprzez instalacje „off-grid” nie jest skuteczną alternatywą, która ,,odciąża”
istniejącą sieć dystrybucyjną energii elektrycznej?
Zdarzenie z 28 kwietnia 2025 r., które objęło znaczną część Hiszpanii i Portugalii, było
jednym z największych blackoutów w Europie w ostatnich latach. Awaria rozpoczęła się
około południa i dotknęła miliony mieszkańców, powodując zakłócenia w funkcjonowaniu
infrastruktury krytycznej, transportu publicznego i usług cyfrowych. Wstępne analizy
wskazują na tzw. „zero energetyczne” – nagły brak równowagi między produkcją a
zapotrzebowaniem na energię, który mógł być pogłębiony przez trudności w centralnym
zarządzaniu dużą liczbą instalacji OZE. W świetle tych MKiŚ uznaje, że rozwój
rozproszonych źródeł energii, w tym instalacji typu off-grid, może stanowić istotny element
zwiększający odporność systemu elektroenergetycznego. Instalacje te, działające
niezależnie od sieci, mogą:
odciążać sieć dystrybucyjną w godzinach szczytowego zapotrzebowania,
zwiększać lokalną niezależność energetyczną,
zapewniać zasilanie awaryjne w przypadku zakłóceń systemowych,
oraz zmniejszać ryzyko kaskadowych awarii w systemie scentralizowanym.
MKiŚ popiera rozwój technologii off-grid nie jako zastępstwo, ale jako uzupełnienie dla
sieciowej energetyki odnawialnej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 6 of 6 --