Interpelacja w sprawie przebiegu drogi S5 na odcinku Wirwajdy-Nowe Marzy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9886
do ministra infrastruktury
w sprawie przebiegu drogi S5 na odcinku Wirwajdy-Nowe Marzy
Zgłaszający: Stanisław Gorczyca
Data wpływu: 16-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
budowa drogi ekspresowej S5 między Ostródą a Grudziądzem to przedsięwzięcie o istotnym znaczeniu dla województwa warmińsko-mazurskiego. Strategiczny charakter tej blisko 90-kilometrowej trasy, której około 50-kilometrowy odcinek przebiega na terenie Mazur Zachodnich, sprowadza się do tego, że ma ona połączyć drogą szybkiego ruchu ekspresową S7 (Ostróda) z autostradą A1 (Grudziądz), tworząc korytarz transportowy wschód-zachód.
Przyjęcie takiego założenia miało w praktyce oznaczać przeniesienie ruchu tranzytowego poza obszary zurbanizowane i tym samym odciążenie sieci drogowej przechodzącej przez centra miast, takich jak Ostróda czy Iława. Dlatego zarówno władze regionalne, lokalne, jak i mieszkańcy pokładają w realizacji tej inwestycji ogromne nadzieje na poprawę nie tylko dostępności komunikacyjnej województwa, ale jakości i bezpieczeństwa podróżowania.
Z przykrością muszę stwierdzić, że docierające do mnie coraz liczniejsze głosy sprzeciwu wobec planowanego przez inwestora – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) kształtu wspomnianej drogi na odcinku Wirwajdy-Nowe Marzy niweczą optymizm, który towarzyszył władzom gmin miejskich i wiejskich Ostródy, Iławy oraz społecznościom lokalnym tych jednostek samorządu terytorialnego w momencie, kiedy zapadały decyzje o podjęciu realizacji tego przedsięwzięcia i wpisaniu go do Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych i Autostrad do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.).
Z przekazanej mi informacji wynika, że na posiedzeniu Komisji Oceny Projektów Inwestycyjnych przy GDDKiA, które odbyło się 13 marca br., jako preferowany przebieg wspomnianej trasy wybrano wariant W4, stanowiący kompilację wariantów W1 i W3.
W tym miejscu pozwolę sobie przypomnieć, że wariant W1 to wariant przebiegający najbardziej na północ i najbliżej istniejącej drogi krajowej nr 16 (DK16). Rozpoczyna się w Wirwajdach, na połączeniu z oddanym już do użytku odcinkiem S5 Ornowo-Wirwajdy. Omija Iławę od południa, zapewniając obsługę komunikacyjną tego miasta poprzez 3 węzły (Franciszkowo, Iława Zachód i Iława Południe), biegnąc następnie do węzła Mierzyn, gdzie łączy się z odcinkiem S5, na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Wariant W3 ma na odcinku Wirwajdy-Iława przebieg zbliżony do wariantu W1. Następnie kieruje się w stronę południowo-zachodnią, biegnąc w sąsiedztwie linii kolejowej nr 353, do węzła Mierzyn.
Zastrzeżenia artykułowane w odniesieniu do rekomendowanego wariantu W4 przez włodarzy wspomnianych powyżej gmin i tamtejsze środowiska lokalne są w moim odczuciu na tyle poważne i uzasadnione, że nie powinny zostać zlekceważone.
Chodzi przede wszystkim o fakt zaproponowania przez inwestora w cytowanym wariancie zbyt małej liczby węzłów, tj. zaledwie trzech na 45-kilometrowym odcinku (we Franciszkowie, przy Iławie na przecięciu z drogą wojewódzką 536 oraz obok Biskupca – na przecięciu z drogą wojewódzką 538). Jest to sytuacja nieakceptowalna, biorąc pod uwagę znaczenie ostródzko-iławskiego obszaru funkcjonalnego, zamieszkiwanego przez około 100 tysięcy osób dla rozwoju Warmii i Mazur. Realizacja wariantu W4 skutkowałaby stworzeniem na wyżej wymienionym obszarze de facto eksterytorialnej trasy, niedostępnej dla mieszkańców. Mieliby oni bowiem do dyspozycji węzły usytuowane co 15 km, przy braku jakichkolwiek nakładów na drogi serwisowe czy drogi dojazdowe do tychże węzłów.
Realizacja przedmiotowej inwestycji w rekomendowanym przez GDDKiA wariancie W4 oznaczałaby dla Iławy konieczność budowy obwodnic od wschodu i zachodu z budżetów wojewódzkich, co uznać należy za sytuację kuriozalną i wręcz skandaliczną wobec faktu, że w obecnych warunkach przez miasto przebiega tranzyt w ciągu drogi krajowej DK16. Niejako naturalnym obowiązkiem inwestora, czyli GDDKiA, powinna być budowa w tym przebiegu obwodnicy, do czego zresztą lata temu GDDKiA się zobowiązała. Tymczasem budowa S5, która - jak wynika chociażby z przymierzanego do realizacji wariantu W4 - obwodnicą Iławy się nie stanie, spowoduje, że DK16 straci status drogi krajowej i mówiąc kolokwialnie, generalna dyrekcja pozbędzie się problemu.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że wariant W4 przyniósłby Iławie, zamiast diametralnej poprawy sytuacji komunikacyjnej, kolosalną presję na ulicę Lubawską w ciągu DW536 jako jedynego dojazdu do jedynego węzła dla liczącego 30 tysięcy mieszkańców miasta, do którego zwłaszcza w sezonie letnim, ale nie tylko, zjeżdżają tysiące turystów.
W świetle przedstawionej sytuacji zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy poza oficjalnymi wariantami przekazanymi do konsultacji rozważane były, w trybie roboczym, inne opcje przebiegu cytowanej trasy? Jeśli tak, to jakie i z jakich powodów nie zostały ujawnione?
Jeśli nie, to dlaczego budowa przedmiotowego odcinka drogi była analizowana w tak małej liczbie wariantów, podczas gdy dla przebudowy drogi S16 na odcinku pomiędzy Mrągowem a Ełkiem przygotowano podobno aż 44 różne przebiegi? Władze zainteresowanych samorządów oraz ich mieszkańcy odbierają rażącą dysproporcję w tej materii jako rodzaj dyskryminacji.
Dlaczego nie przeprowadzono spotkań z mieszkańcami ani na terenie gminy Ostróda, ani na terenie gminy Iława, chociaż inwestor miał obowiązek ich organizacji?
Dlaczego dokonując rekomendacji wariantu W4, pominięto wiele istotnych przesłanek, takich jak m.in. przyszłe koszty rozbudowy i utrzymania dróg lokalnych czy ochrona terenów zamieszkałych i rolnictwa?
Jakie względy zadecydowały o zaprojektowaniu w proponowanym wariancie W4 zaledwie trzech węzłów (co 15 km), podczas gdy standardowo powinny powstawać one w odstępach co 6-7 km?
Jestem przekonany, że intencją projektodawców każdej inwestycji, w tym także drogowej, jest założenie, aby jak najlepiej, najpełniej spełniała ona oczekiwania i potrzeby tych, którym ma służyć. Ufam, że nie inaczej jest również w przypadku drogi ekspresowej S5 Wirwajdy-Nowe Marzy.
Składając przedmiotową interpelację, niezależnie od powyższego, proszę Pana Ministra o wstrzymanie decyzji sankcjonującej przyjęcie do dalszego procedowania wariantu W4 i zobligowanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do ponownej analizy możliwych przebiegów przedmiotowego odcinka drogi S5, uwzględniających głosy społeczności lokalnej oraz postulaty samorządów.
Z poważaniem
Stanisław Gorczyca
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8430 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.67.2025
Warszawa, 11 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 9886 Posła na Sejm RP Pana Stanisława Gorczycy
w sprawie przebiegu drogi ekspresowej S5 na odcinku Wirwajdy – Nowe Marzy,
poniżej informuję, co następuje.
Obecnie dla drogi ekspresowej S5 na odcinku Wirwajdy – Nowe Marzy nadal prowadzone
są prace przygotowawcze w ramach Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego
z materiałami do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (STEŚ).
Warto podkreślić, iż informacja o wskazaniu najkorzystniejszego przebiegu drogi
ekspresowej S5 w województwie warmińsko-mazurskim oraz kujawsko-pomorskim
ogłoszona po posiedzeniu Zespołu Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych (ZOPI) nie ma
charakteru końcowego. Zgodnie z obowiązującą procedurą, będzie to miało miejsce po
posiedzeniu Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych (KOPI), działającej przy
Generalnym Dyrektorze Dróg Krajowych i Autostrad.
Jednocześnie informuję, iż w wyniku spotkania przedstawicieli władz Iławy i mieszkańców
gminy Biskupiec, oraz przedstawicieli Ministerstwa i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych
i Autostrad (GDDKiA) jako inwestora, podjęto decyzję o przesunięciu terminu posiedzenia
KOPI. Propozycje przedstawione przez samorządy, dotyczące budowy dodatkowego węzła
w pobliżu Iławy oraz ewentualnej korekty przebiegu drogi przez teren gminy Biskupiec,
mającej na celu zmniejszenie wpływu inwestycji na tereny mieszkalne w okolicach
planowanej inwestycji, zostaną przeanalizowane przez GDDKiA. W drugiej połowie
czerwca br. planowane jest kolejne spotkanie dotyczące tej sprawy z udziałem
przedstawicieli samorządów, na którym zostaną przedstawione i omówione
proponowane rozwiązania.
Należy wskazać, iż przepisy wymagają przeprowadzenia analizy kilku wariantów przebiegu
drogi oraz dokonania ich oceny w raporcie oceny oddziaływania na środowisko, który
należy załączyć do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU).
Rekomendacja wariantu przebiegu drogi następuje w wyniku analizy wielokryterialnej
wykonanej w ramach STEŚ przy uwzględnieniu wagi udziału społeczeństwa oraz
uwzględniającej kryteria środowiskowe, społeczne, techniczne i ekonomiczne. Należy
zaznaczyć, że wniosek o wydanie DŚU nie został dotąd złożony, a tym samym
postępowanie administracyjne w tej sprawie jeszcze się nie rozpoczęło.
Analizy porównawcze wariantów zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi w GDDKiA
wytycznymi i procedurami, które obowiązują w całej Polsce. Zakres analiz porównawczych
-- 1 of 3 --
2
nie przewiduje uwzględniania w kosztach inwestycji kosztów rozbudowy i utrzymania
innych dróg publicznych. Ochrona zabudowy mieszkaniowej jest jednym z priorytetów
przy trasowaniu wariantów. Pomimo bardzo rozproszonej zabudowy, na około 50 km
przebiegu drogi ekspresowej S5 w wariancie 4 do rozbiórki przewidywanych jest zaledwie
kilka budynków mieszkalnych. Budynki mieszkalne znajdujące się w pobliżu drogi
ekspresowej, w przypadku przekroczenia norm hałasu, zostaną ochronione za pomocą
ekranów akustycznych. Każdy z wariantów ingeruje w użytki rolne, co spowodowane jest
rolniczym charakterem terenów w obszarze analizowanych wariantów przedmiotowej
drogi ekspresowej.
Dodatkowo informuję, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia
24 września 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg
ekspresowych (Dz.U. 2019 poz. 1819), droga ekspresowa S5 łączy drogę ekspresową S7
z autostradą A1. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r.
w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. 2022
poz. 1518) zapisano, że „drogę klasy A lub S łączy się z drogą klasy A, S, GP lub G, a drogę
klasy S - także z drogą klasy Z”, co oznacza, że drogi poprzeczne muszą posiadać
odpowiednią klasę, niezależnie od kategorii (czyli właściwego zarządcy). Rekomendowany
wariant W4 drogi ekspresowej S5 posiada węzły na wszystkich przecinanych drogach
wojewódzkich i drodze krajowej nr 16 (klasy G i GP). W celu zapewnienia wyższej gęstości
połączeń komunikacyjnych drogi ekspresowej S5 z pozostałym istniejącym układem
drogowym konieczne byłoby dostosowanie przez samorządy paramentów ww. dróg
(np. nośności, szerokości jezdni, elementów brd, chodników) oraz formalne ustanowienie
ich klas. Poza aspektami czysto technicznymi przy projektowaniu węzłów istotne są
również aspekty ruchowe (prognozowane natężenie ruchu na węźle), które wpływają na
efektywność działań i determinują zasadność budowy np. węzła. Budowa dodatkowych
połączeń/węzłów na drogach powiatowych jest technicznie możliwa i wykonalna również
jako kolejny etap rozbudowy drogi ekspresowej S5, jednak powinna wiązać się
z równoległym dostosowaniem istniejącego samorządowego układu komunikacyjnego do
nowej funkcji i zwiększonych natężeń ruchu.
Ponadto informuję, iż oprócz wariantów zaprezentowanych na spotkaniach
informacyjnych w styczniu 2023 r., analizie poddane zostały dodatkowe odcinki
wariantów drogi ekspresowej S5, stanowiące korekty zaprezentowanych na spotkaniach
wariantów. Wyniki analiz zostały przedstawione w raporcie z działań informacyjnych,
zamieszczonym na stronie internetowej projektu: https://www.trakt.eu/wirwajdy-
nowe_marzy/, wskazany m.in. na ulotkach informacyjnych udostępnianych na
spotkaniach, czy też w informacjach prasowych.
Należy podkreślić, iż spotkania informacyjne odbyły się, chociaż nie są one obowiązkowe
na tym etapie przygotowania inwestycji. Wybór miejsc spotkań miał na celu zapewnienie
dogodnego dostępu do informacji dla wszystkich zainteresowanych inwestycją. GDDKiA,
jako inwestor zadania nie otrzymała żadnych informacji od władz samorządowych, ani od
mieszkańców w sprawie problemów z dotarciem na spotkania. Informacja o miejscach
i terminach spotkań była przekazywana w prasie, na portalach internetowych, w ulotkach
informacyjnych i plakatach wywieszonych na terenie gmin, przez które przebiegają
analizowane warianty drogi ekspresowej S5. Spotkania były dedykowane mieszkańcom
poszczególnych gmin, natomiast informacje na temat inwestycji i odpowiedzi na pytania
przekazywane były wszystkim uczestnikom spotkań, nie tylko mieszkańcom gmin, którym
-- 2 of 3 --
3
dedykowano dane spotkanie. W spotkaniach brali udział nie tylko mieszkańcy gmin, na
terenie których odbywało się spotkanie, ale również osoby zainteresowane inwestycją
i przedstawiciele innych gmin.
Poniżej przedstawiam harmonogram przeprowadzonych spotkań informacyjnych:
gmina Ostróda i gmina Lubawa, 9 stycznia 2023 r. w Miejskim Ośrodku Kultury
w Lubawie, ul. Rzepnikowskiego 44,
gmina Biskupiec i gmina Kisielice, 10 stycznia 2023 r. w Gminnym Ośrodku Kultury
w Biskupcu, ul. Rynek 4,
gmina Nowe Miasto Lubawskie, 11 stycznia 2023 r. w Miejskim Centrum Kultury
w Nowym Mieście Lubawskim, ul. 19 Stycznia 17A,
gmina i miasto Iława, 12 stycznia 2023 r. w Hotelu Port 110 w Iławie,
ul. Konstytucji 3 Maja 7.
Warto jednocześnie wskazać, iż wykonanie STEŚ poprzedziło opracowanie Studium
korytarzowego (SK), które objęło swoim zakresem trzy województwa, 14 powiatów oraz
53 gminy. Na obszarze analizy wytyczono około 940 km potencjalnych korytarzy drogi
ekspresowej S5, z których część (z uwagi na nieracjonalność lub uwarunkowania
środowiskowe) nie wskazano do dalszych analiz. W STEŚ przeanalizowano w dużo większej
szczegółowości warianty w najbardziej korzystnych przebiegach, analizowanych w SK.
Należy podkreślić, iż wariantowanie drogi ekspresowej S16 w korytarzu Mrągowo – Orzysz
– Ełk przebiegało w nieporównywalnym do przebiegu drogi ekspresowej S5 terenie. Droga
ekspresowa S16 przecina obszar wielkich jezior mazurskich, gdzie na większości terenu
występują obszary specjalnej ochrony Natura 2000, w tym obszar Natura 2000 objęty
wyjątkowo restrykcyjną ochroną - Mazurska Ostoja Żółwia Baranowo. Bogactwo
przyrodnicze i związane z tym obszary chronione prawem polskim oraz Unii Europejskiej
terenów Mazur stanowią przeszkodę dla wytyczenia drogi ekspresowej o długości 80 km.
Tak duża liczba analizowanych wariantów drogi ekspresowej S16 jest wyjątkiem w skali
kraju.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --