Interpelacja nr 9871
Interpelacja w sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi
Interpelacja nr 9871
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 15-05-2025
Szanowna Pani Minister,
program profilaktyki raka piersi w Polsce obejmuje kobiety w wieku 45-74 lat i jest finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Regularne badania przesiewowe, takie jak mammografia, odgrywają kluczową rolę w wykrywaniu nowotworów na wczesnym etapie, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie i zmniejsza śmiertelność z powodu raka piersi.
Niestety, dane wskazują, że od momentu zaprzestania wysyłania imiennych zaproszeń na badania w 2014 roku, odsetek kobiet zgłaszających się na mammografię systematycznie spada. W 2014 roku wynosił on 44 proc., natomiast w 2021 roku już tylko 34 proc., a obecnie spadł do około 31 proc. To alarmujący trend, który wymaga natychmiastowych działań.
Badania przeprowadzone w 2024 roku przez Fundację OnkoCafe – Razem Lepiej pokazują, że tylko 68 proc. kobiet uznaje dostępność mammografii w swojej okolicy za dobrą lub bardzo dobrą.
Główne powody rezygnacji z badań to:
- obawy przed diagnozą,
- strach przed bólem,
- brak wiedzy na temat profilaktyki,
- problemy z rejestracją,
- brak przypomnień o badaniu,
- niedoinformowanie pacjentek o dostępności mammobusów.
Eksperci oraz organizacje pacjenckie wskazują, że skutecznym rozwiązaniem mogłoby być przywrócenie imiennych zaproszeń na badania, zarówno w formie tradycyjnych listów, jak i nowoczesnych metod komunikacji, takich jak SMS-y czy powiadomienia w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP). W Polsce ponad 90 proc. dorosłych posiada telefon komórkowy, co oznacza, że wdrożenie takich narzędzi mogłoby znacząco poprawić frekwencję w badaniach profilaktycznych.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje ponowne wprowadzenie systemu imiennych zaproszeń na badania mammograficzne, uwzględniającego nowoczesne technologie komunikacyjne (SMS, IKP)?
2. Czy resort prowadzi analizy dotyczące skuteczności dotychczasowego modelu informowania o badaniach profilaktycznych i czy planowane są działania mające na celu zwiększenie frekwencji w programie?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć działania w celu usprawnienia procesu rejestracji na mammografię, np. poprzez skrócenie czasu oczekiwania na połączenie telefoniczne czy automatyczne przypomnienia o badaniu?
4. Czy rozważane są dodatkowe kampanie informacyjne mające na celu zwiększenie świadomości kobiet na temat znaczenia profilaktyki raka piersi oraz dostępnych metod badania?
Interpelacja nr 9871
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 15-05-2025
Szanowna Pani Minister,
program profilaktyki raka piersi w Polsce obejmuje kobiety w wieku 45-74 lat i jest finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Regularne badania przesiewowe, takie jak mammografia, odgrywają kluczową rolę w wykrywaniu nowotworów na wczesnym etapie, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie i zmniejsza śmiertelność z powodu raka piersi.
Niestety, dane wskazują, że od momentu zaprzestania wysyłania imiennych zaproszeń na badania w 2014 roku, odsetek kobiet zgłaszających się na mammografię systematycznie spada. W 2014 roku wynosił on 44 proc., natomiast w 2021 roku już tylko 34 proc., a obecnie spadł do około 31 proc. To alarmujący trend, który wymaga natychmiastowych działań.
Badania przeprowadzone w 2024 roku przez Fundację OnkoCafe – Razem Lepiej pokazują, że tylko 68 proc. kobiet uznaje dostępność mammografii w swojej okolicy za dobrą lub bardzo dobrą.
Główne powody rezygnacji z badań to:
- obawy przed diagnozą,
- strach przed bólem,
- brak wiedzy na temat profilaktyki,
- problemy z rejestracją,
- brak przypomnień o badaniu,
- niedoinformowanie pacjentek o dostępności mammobusów.
Eksperci oraz organizacje pacjenckie wskazują, że skutecznym rozwiązaniem mogłoby być przywrócenie imiennych zaproszeń na badania, zarówno w formie tradycyjnych listów, jak i nowoczesnych metod komunikacji, takich jak SMS-y czy powiadomienia w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP). W Polsce ponad 90 proc. dorosłych posiada telefon komórkowy, co oznacza, że wdrożenie takich narzędzi mogłoby znacząco poprawić frekwencję w badaniach profilaktycznych.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje ponowne wprowadzenie systemu imiennych zaproszeń na badania mammograficzne, uwzględniającego nowoczesne technologie komunikacyjne (SMS, IKP)?
2. Czy resort prowadzi analizy dotyczące skuteczności dotychczasowego modelu informowania o badaniach profilaktycznych i czy planowane są działania mające na celu zwiększenie frekwencji w programie?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć działania w celu usprawnienia procesu rejestracji na mammografię, np. poprzez skrócenie czasu oczekiwania na połączenie telefoniczne czy automatyczne przypomnienia o badaniu?
4. Czy rozważane są dodatkowe kampanie informacyjne mające na celu zwiększenie świadomości kobiet na temat znaczenia profilaktyki raka piersi oraz dostępnych metod badania?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5819 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.88.2025.DG
Warszawa, 23 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 9871 z dnia 20 maja 2025 r. Pani poseł Barbary Dolniak w
sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi uprzejmie proszę o
przyjęcie poniżej informacji w zakresie informowania o badaniach profilaktycznych w kierunku
raka piersi, procesu rejestracji na badania oraz ogólnie o promocji programu zdrowotnego
Profilaktyka raka piersi.
Uprzejmie informuję, że wyczerpujące informacje o profilaktycznej mammografii znajdują się na
stronie www.pacjent.gov.pl w zakładce programy profilaktyczne. Dodatkowe informacje będą
znajdować się w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).
Program profilaktyki raka piersi, który skierowany do kobiet w wieku 45-74 lat, zapewnia dostęp
do bezpłatnej mammografii oraz pogłębionej diagnostyki, jeżeli jest taka konieczność. Na badanie
profilaktyczne nie trzeba mieć skierowania. Badanie realizowane jest w placówkach stacjonarnych
i w mammobusach, które regularnie docierają do mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich.
Na stronach portali internetowychpacjent.gov.pl oraz nfz.gov.pl można sprawdzić termin postoju
mammobusu w swojej okolicy oraz adresy do pracowni wykonujących mammografię w trybie
stacjonarnym. Jednocześnie harmonogramy mammobusów publikowane są m.in. w mediach
lokalnych i na stronach urzędów gmin– jako element lokalnej polityki zdrowotnej. Ponadto, akcję
informacyjną o programie prowadzą świadczeniodawcy realizujący program.
Ministerstwo Zdrowia podjęło działania w celu usprawnienia procesu rejestracji na badania
mammograficzne. Wspólnie z Centrum e-Zdrowia uruchomiono ogólnopolski elektroniczny
system rezerwacji wizyt (centralną e-rejestrację). Pacjentki mogą się samodzielnie umawiać na
wizytę lub badanie przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikacji mobilnej mojeIKP . Centralna
e-rejestracja została uruchomiona w formie pilotażu, który następnie zostanie przekształcony we
wdrożenie systemowe na podstawie ustawy. Projekt ustawy wprowadzający centralną e-rejestrację
jest w trakcie procesu legislacyjnego (zakończono konsultacje publiczne). Centralna e-rejestracja
umożliwia w prosty i wygodny sposób umówienie, odwołanie lub zmianę terminu wizyty lub
badania w ramach NFZ.
Ministerstwo Zdrowia stale prowadzi działania edukacyjno-promocyjne dotyczące profilaktyki
nowotworów kobiecych m.in. raka piersi. W naszych kampaniach przekonujemy kobiety do
zrobienia badań w ramach programów przesiewowych. Z wykonanego na początku tego roku
badania Institute for Health wynika, że aż 72 % badanych osób wie, że można badać się
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
profilaktycznie w kierunku wczesnego wykrycia nowotworów . Niestety wiedza o dostępności
badań nie przekłada się na frekwencję osób, które korzystają z tego rodzaju profilaktyki.
Ministerstwo Zdrowia nieprzerwanie prowadzi kampanie, w których zachęca kobiety do zrobienia
badań mammograficznych w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030. W
marcu 2025 r. emitowaliśmy kampanię spotową w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych.
Również w marcu i maju prowadziliśmy kampanię w ogólnopolskich stacjach radiowych.
Prowadzimy działania na rzecz eliminowania barier psychologicznych i społecznych, które
zniechęcają kobiety do zgłaszania się na badania.
W październiku, miesiącu poświęconym profilaktyce raka piersi, planujemy przygotowanie
materiałów o mammografii w programach śniadaniowych szerokozasięgowych stacjach
telewizyjnych.
Jednocześnie będziemy wspierać kobiety w walce ze wstydem i lękiem przed badaniami.
W jesiennej ramówce w dwóch serialach emitowanych w telewizji ogólnopolskiej zostanie
pokazany wątek, w którym bohaterki bezpośrednio dotyka możliwość zachorowania na raka
piersi– w ramach badań przechodzą mammografię, a później stają się rzeczniczkami profilaktyki
namawiając swoje przyjaciółki do regularnej samokontroli oraz korzystania z badań
przesiewowych. Pokazanie badań mammograficznych w kontekście emocjonalnym, tj. lęku przed
chorobą oraz żalu, że zaniedbało się wcześniejszą profilaktykę, może przynieść autentyczny efekt
w pojawieniu się refleksji, a w rezultacie zmiany postaw kobiet w stosunku do uczestnictwa w
badaniach przesiewowych.
Dodatkowo, prowadzimy we współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego
szkolenia dla lekarzy POZ, których celem jest zwiększenie odsetka kobiet zgłaszających się na
badania przesiewowe. Szkolenia obejmują m.in. moduły z zakresu komunikacji interpersonalnej z
pacjentkami–prowadzenie rozmowy motywującej do wykonania badań, czy udzielania odpowiedzi
na obawy pacjentek dotyczące raka piersi. Prezentujemy także, w trakcie szkolenia, tzw. “krótką
interwencję lekarską”–czyli kilkuminutową rozmowę w gabinecie, która statystycznie zwiększa
szansę zgłoszenia się pacjentki na badania profilaktyczne nawet o 30–40%. Działanie to jest tym
ważniejsze, że personel medyczny POZ realizując wizytę podsumowującą w programie Moje
Zdrowie - bilans zdrowia osoby dorosłej, będą mieli okazję do poinformowania pacjentek o
zaleceniach co do zrobienia mammografii [profilaktycznej. Wyposażając personel POZ w
dodatkową wiedzę i umiejętności komunikacyjne, a jednocześnie prowadząc szeroko zakrojoną
kampanię społeczną promującą badania profilaktyczne możemy zwiększyć uczestnictwo kobiet w
programie przesiewowym, a tym samym zwiększyć szanse na wczesne wykrycie zmian
nowotworowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.88.2025.DG
Warszawa, 23 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 9871 z dnia 20 maja 2025 r. Pani poseł Barbary Dolniak w
sprawie poprawy dostępności i skuteczności Programu profilaktyki raka piersi uprzejmie proszę o
przyjęcie poniżej informacji w zakresie informowania o badaniach profilaktycznych w kierunku
raka piersi, procesu rejestracji na badania oraz ogólnie o promocji programu zdrowotnego
Profilaktyka raka piersi.
Uprzejmie informuję, że wyczerpujące informacje o profilaktycznej mammografii znajdują się na
stronie www.pacjent.gov.pl w zakładce programy profilaktyczne. Dodatkowe informacje będą
znajdować się w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).
Program profilaktyki raka piersi, który skierowany do kobiet w wieku 45-74 lat, zapewnia dostęp
do bezpłatnej mammografii oraz pogłębionej diagnostyki, jeżeli jest taka konieczność. Na badanie
profilaktyczne nie trzeba mieć skierowania. Badanie realizowane jest w placówkach stacjonarnych
i w mammobusach, które regularnie docierają do mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich.
Na stronach portali internetowychpacjent.gov.pl oraz nfz.gov.pl można sprawdzić termin postoju
mammobusu w swojej okolicy oraz adresy do pracowni wykonujących mammografię w trybie
stacjonarnym. Jednocześnie harmonogramy mammobusów publikowane są m.in. w mediach
lokalnych i na stronach urzędów gmin– jako element lokalnej polityki zdrowotnej. Ponadto, akcję
informacyjną o programie prowadzą świadczeniodawcy realizujący program.
Ministerstwo Zdrowia podjęło działania w celu usprawnienia procesu rejestracji na badania
mammograficzne. Wspólnie z Centrum e-Zdrowia uruchomiono ogólnopolski elektroniczny
system rezerwacji wizyt (centralną e-rejestrację). Pacjentki mogą się samodzielnie umawiać na
wizytę lub badanie przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikacji mobilnej mojeIKP . Centralna
e-rejestracja została uruchomiona w formie pilotażu, który następnie zostanie przekształcony we
wdrożenie systemowe na podstawie ustawy. Projekt ustawy wprowadzający centralną e-rejestrację
jest w trakcie procesu legislacyjnego (zakończono konsultacje publiczne). Centralna e-rejestracja
umożliwia w prosty i wygodny sposób umówienie, odwołanie lub zmianę terminu wizyty lub
badania w ramach NFZ.
Ministerstwo Zdrowia stale prowadzi działania edukacyjno-promocyjne dotyczące profilaktyki
nowotworów kobiecych m.in. raka piersi. W naszych kampaniach przekonujemy kobiety do
zrobienia badań w ramach programów przesiewowych. Z wykonanego na początku tego roku
badania Institute for Health wynika, że aż 72 % badanych osób wie, że można badać się
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
profilaktycznie w kierunku wczesnego wykrycia nowotworów . Niestety wiedza o dostępności
badań nie przekłada się na frekwencję osób, które korzystają z tego rodzaju profilaktyki.
Ministerstwo Zdrowia nieprzerwanie prowadzi kampanie, w których zachęca kobiety do zrobienia
badań mammograficznych w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030. W
marcu 2025 r. emitowaliśmy kampanię spotową w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych.
Również w marcu i maju prowadziliśmy kampanię w ogólnopolskich stacjach radiowych.
Prowadzimy działania na rzecz eliminowania barier psychologicznych i społecznych, które
zniechęcają kobiety do zgłaszania się na badania.
W październiku, miesiącu poświęconym profilaktyce raka piersi, planujemy przygotowanie
materiałów o mammografii w programach śniadaniowych szerokozasięgowych stacjach
telewizyjnych.
Jednocześnie będziemy wspierać kobiety w walce ze wstydem i lękiem przed badaniami.
W jesiennej ramówce w dwóch serialach emitowanych w telewizji ogólnopolskiej zostanie
pokazany wątek, w którym bohaterki bezpośrednio dotyka możliwość zachorowania na raka
piersi– w ramach badań przechodzą mammografię, a później stają się rzeczniczkami profilaktyki
namawiając swoje przyjaciółki do regularnej samokontroli oraz korzystania z badań
przesiewowych. Pokazanie badań mammograficznych w kontekście emocjonalnym, tj. lęku przed
chorobą oraz żalu, że zaniedbało się wcześniejszą profilaktykę, może przynieść autentyczny efekt
w pojawieniu się refleksji, a w rezultacie zmiany postaw kobiet w stosunku do uczestnictwa w
badaniach przesiewowych.
Dodatkowo, prowadzimy we współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego
szkolenia dla lekarzy POZ, których celem jest zwiększenie odsetka kobiet zgłaszających się na
badania przesiewowe. Szkolenia obejmują m.in. moduły z zakresu komunikacji interpersonalnej z
pacjentkami–prowadzenie rozmowy motywującej do wykonania badań, czy udzielania odpowiedzi
na obawy pacjentek dotyczące raka piersi. Prezentujemy także, w trakcie szkolenia, tzw. “krótką
interwencję lekarską”–czyli kilkuminutową rozmowę w gabinecie, która statystycznie zwiększa
szansę zgłoszenia się pacjentki na badania profilaktyczne nawet o 30–40%. Działanie to jest tym
ważniejsze, że personel medyczny POZ realizując wizytę podsumowującą w programie Moje
Zdrowie - bilans zdrowia osoby dorosłej, będą mieli okazję do poinformowania pacjentek o
zaleceniach co do zrobienia mammografii [profilaktycznej. Wyposażając personel POZ w
dodatkową wiedzę i umiejętności komunikacyjne, a jednocześnie prowadząc szeroko zakrojoną
kampanię społeczną promującą badania profilaktyczne możemy zwiększyć uczestnictwo kobiet w
programie przesiewowym, a tym samym zwiększyć szanse na wczesne wykrycie zmian
nowotworowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --