telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WPS.055.10.2025.MZ
Warszawa, 06 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9862
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pani Doroty Marek oraz
Pana Marka Sowy w sprawie agitacji wyborczej na terenie szkół wyższych na przykładzie
Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na złożoną interpelację, odnosząc się do zadanych pytań, przedstawiam
poniżej stosowne wyjaśnienia.
1. Na jakim etapie znajduje się procedura odwołania Rektora Uniwersytetu Komisji
Edukacji Narodowej w Krakowie?
Sprawa odwołania prof. dr. hab. Piotra Borka z funkcji rektora Uniwersytetu Komisji
Edukacji Narodowej w Krakowie podlega rozpatrzeniu w trybie postępowania
administracyjnego, prowadzonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Czas trwania
postępowania wynika m.in. z obowiązku organu zapewnienia prof. dr. hab. Piotrowi
Borkowi realizacji uprawnień przysługujących stronie postępowania, np. prawa
do składania wniosków i dowodów oraz przeglądania akt sprawy. Pan prof. dr. hab. Piotr
Borek, działając przez pełnomocnika, aktywnie korzysta z ww. uprawnień wnosząc
pisma i wnioski, które są dołączane do akt sprawy i podlegają rozpatrzeniu w trakcie
postępowania. W związku z powyższym w sprawie z dużym natężeniem wykonywane
są czynności procesowe, w ramach których procedowany był także m.in. wniosek jednej
z organizacji związkowych o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, czy też wniosek
o wyłączenie Ministra Nauki od udziału w postępowaniu, który podlegał rozpatrzeniu
przez Prezesa Rady Ministrów.
Obecnie w toku rozpatrzenia znajdują się wnioski Strony o przeprowadzenie dowodów
w postępowaniu, ponadto Stronie doręczono pismo informujące o prawie
wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Po wydaniu stosownego
postanowienia w sprawie rozpatrzenia wniosków dowodowych oraz ewentualnym
wypowiedzeniu się Strony co do zebranego materiału dowodowego, wydana zostanie
decyzja administracyjna kończąca postępowanie.

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Warto nadmienić, że sprawa odwołania rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie budzi szczególne zainteresowanie, m.in. różnych gremiów,
organizacji związkowych i mediów, które przesyłają liczne pisma, skargi, stanowiska oraz
wnioski dotyczące rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie,
w tym także wnioski w trybie dostępu do informacji publicznej – co również wpływa
na czas trwania postępowania i termin wydania rozstrzygnięcia.
2. Czy Minister zamierza podjąć kroki prawne wobec rażącego naruszenia przepisów
dotyczących prowadzenia kampanii wyborczej na terenie publicznej uczelni wyższej?
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z powzięciem informacji
o prowadzeniu przez Komisję Uczelnianą NSZZ „Solidarność” w Uniwersytecie Komisji
Edukacji Narodowej w Krakowie działań o charakterze agitacji wyborczej na rzecz
jednego z kandydatów biorących udział w wyborach prezydenckich, wszczął z urzędu
w dniu 19 maja 2025 r. postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie wyjaśniam, iż z prawa powszechnie obowiązującego nie wynika zakaz
prowadzenia agitacji wyborczej na terenie uczelni. Zgodnie bowiem z art. 108 §1 i §2
ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365) zakaz
agitacji wyborczej obowiązuje na ternie:
1) urzędów administracji rządowej i administracji samorządu terytorialnego oraz
sądów;
2) zakładów pracy w sposób i formach zakłócających normalne funkcjonowanie;
3) jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi
Obrony Narodowej oraz skoszarowanych jednostek podległych ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych;
4) szkół wobec uczniów.
Niezależnie od powyższego, mając na względzie, iż na podstawie art. 23 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), zwanej dalej: ustawą PSWN, do zadań rektora należy m.in. zarządzanie
uczelnią oraz zapewnienie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni, Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego z pełnym poszanowaniem autonomii uczelni
oraz konstytucyjnie zagwarantowanej wolności zrzeszania się, zwrócił się do rektora
Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z prośbą o przedstawienie
wyjaśnień w związku z ww. działaniami Komisji Uczelnianej NSZZ „Solidarność”
na ternie uczelni, albowiem zgodnie z brzmieniem:
1) art. 84 § 1 ww. Kodeksu wyborczego – prawo zgłaszania kandydatów w wyborach
przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również inne
czynności wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności
kampanię wyborczą na rzecz kandydatów;
2) art. 106 § 1 ww. Kodeksu wyborczego – agitację wyborczą może prowadzić każdy
komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia
kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.
Rektor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w piśmie z dnia 22 maja
2025 r. przedstawił wyjaśnienia, z których wynika m.in. iż w dniu 16 maja 2025 r.
w efekcie działań podjętych przez władze uczelni, tablica KU NSZZ „Solidarność”
została zdemontowana.
Po szczegółowej analizie sprawy, w tym także wyjaśnień rektora, zostaną podjęte dalsze
decyzje co do zasadności ewentualnych dalszych działań przewidzianych przepisami
prawa. Należy jednakże zaznaczyć, że działalność związków zawodowych na terenie
uczelni nie podlega nadzorowi ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki, zaś stosownie do art. 33 ustawy PSWN rozstrzygnięcia organów uczelni

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
nie naruszają uprawnień związków zawodowych wynikających z ustaw. Zgodnie
bowiem z art. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2025 r.
poz. 440) związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy,
powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców,
administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji,
zaś organy państwowe, samorządu terytorialnego i pracodawcy obowiązani są
traktować jednakowo wszystkie związki zawodowe.
3. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia neutralności politycznej na terenie
Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie?
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wszczął w dniu 19 maja 2025 r. postępowanie
nadzorcze z przyczyn opisanych w pkt 2.
Ponadto mając na względzie, iż na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 2a ustawy PSWN do zadań
rektora należy w szczególności zapewnianie w uczelni poszanowania wolności słowa,
nauczania, badań naukowych, ogłaszania ich wyników, a także debaty akademickiej
organizowanej przez członków wspólnoty uczelni z zachowaniem zasad pluralizmu
światopoglądowego i przepisów porządkowych uczelni, w piśmie do rektora
Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie wskazano, iż zgodnie z Kodeksem
Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych, który został przyjęty przez Zgromadzenie
Plenarne Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich w dniu 9 czerwca 2022 r.:
 „Rektor jako reprezentant uczelni. (…) nie może wykorzystywać swojej uczelni
do prowadzenia jakiejkolwiek kampanii politycznej.”;
 „(…) Mając na uwadze społeczną rangę uczelni, a zarazem właściwą jej apolityczność,
rektor z jednej strony zachęca do wrażliwości społecznej pracowników i studentów uczelni,
a nawet do aktywnego udziału w życiu publicznym, z drugiej jednak, przestrzegając zasady
bezstronności i neutralności politycznej uczelni, chroni ją przed wykorzystaniem
jej do celów politycznych. Wystąpienia polityków oraz debaty polityczne są na terenie
uczelni dopuszczalne tylko wtedy, gdy zachowują charakter akademicki (wykłady,
seminaria, sesje naukowe, spotkania i debaty). W szczególności należy unikać szerzenia
wszelkich form ksenofobii, narzucania ideologii politycznych czy fundamentalizmu
religijnego oraz postaw fanatycznych wykluczających dyskusję. Rektor może wyrazić
zgodę na odbywanie na terenie uczelni zebrań o charakterze politycznym, pod warunkiem
wszakże, iż korzystanie z pomieszczeń będzie następowało na ogólnych zasadach
i nie będzie wiązało uczelni z żadną polityczną opcją. Rektor dokłada starań, aby nie
eksponowano poglądów politycznych w czasie zajęć dydaktycznych i nie pozwala
na umieszczanie na terenie uczelni haseł lub plakatów o charakterze politycznym, chroni
też symbole uczelniane przed takim ich użyciem.”
Należy dodać, że przepisy prawa powszechnego wprowadzając zasadę wolności
akademickiej wyrażającej się m.in. w poszanowaniu wolności słowa, debaty akademickiej
i pluralizmu światopoglądowego, gwarantują jednocześnie członkom wspólnoty
akademickiej ochronę wolności przekonań, przesądzając w art. 275 ust. 1a ustawy
PSWN, że nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego wyrażanie przekonań religijnych,
światopoglądowych lub filozoficznych.
4. Czy Minister planuje zaproponować uczelniom wyższym w Polsce odpowiednie
zasady postępowania wobec prób agitacji wyborczych na ich terenie?
Ze względu na przytoczone w pkt 2 brzmienie art. 108 Kodeksu Wyborczego oraz
konstytucyjną zasadę autonomii szkół wyższych wyrażoną w art. 70 ust. 5 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
z późn. zm.) możliwość podejmowania w ww. sprawach wiążących działań przez
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest ograniczona.
Jak już wyżej wspomniano, na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 2a ustawy PSWN to do zadań
rektora należy, w ramach konstytucyjnie gwarantowanej autonomii uczelni,
zapewnianie poszanowania wolności słowa, nauczania, badań naukowych, ogłaszania
ich wyników, a także debaty akademickiej organizowanej przez członków wspólnoty
uczelni z zachowaniem zasad pluralizmu światopoglądowego i przepisów
porządkowych.
Aktem wyznaczającym standardy dla działań rektora jest wspomniany wyżej Kodeks
Dobrych Praktyk w Szkołach Wyższych, opracowany przez Konferencję Rektorów
Akademickich Szkół Polskich, będącą instytucją przedstawicielską środowiska
szkolnictwa wyższego i nauki. W kontekście przestrzegania tych standardów, należy
mieć jednak na względzie, że nadzór ministra nad uczelniami ma charakter nadzoru
prawnego, a zatem obejmuje zgodność działania z przepisami prawa (powszechnie
obowiązującego) oraz prawidłowości wydatkowania środków publicznych.
Należy wskazać, że do resortu nie wpływały w ostatnich tygodniach kampanii wyborczej
informacje czy skargi, które wskazywałyby na występowanie w tym zakresie szerszego
problemu w uczelniach. Należy zatem przyjąć, że sytuacja, która miała miejsce
w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, ma charakter incydentalny
i w wyniku czynności nadzorczych ministra rektor podjął działania skutkujące
usunięciem przez związek zawodowy materiałów agitacyjnych z budynku uczelni.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

-- 4 of 4 --