Interpelacja w sprawie zagrożenia powodziowego gm. Wilga w związku z brakiem modernizacji wałów wiślanych na tym terenie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9859
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożenia powodziowego gm. Wilga w związku z brakiem modernizacji wałów wiślanych na tym terenie
Zgłaszający: Grzegorz Woźniak
Data wpływu: 15-05-2025
Garwolin, 15 maja 2025 r.
Szanowna Pani Minister!
Podczas moich spotkań z mieszkańcami terenów powiśla, w ostatnim czasie szczególnie gminy Wilga, głównym tematem jest modernizacja wałów przeciwpowodziowych oraz obawy mieszkańców o swoje bezpieczeństwo w związku z możliwością wystąpienia podtopień i powodzi na terenach nadwiślańskich. Rozmówcy wracali wspomnieniami do ostatnich zagrożeń, które miały miejsce w latach 2010 i 2014. W dniu wczorajszym, tj. 14 maja, otrzymałem również pismo od starosty powiatu garwolińskiego pani Iwony Kurowskiej z prośbą o interwencję w sprawie dokończenia modernizacji prawego wału rzeki Wisły oraz jej dopływów na terenie powiatu garwolińskiego, ze szczególnym uwzględnieniem terenów gminy Wilga.
W latach poprzednich rządów Prawa i Sprawiedliwości wykonano nowe wały na terenie gminy Maciejowice, prace zakończono w 2023 r. W gminie Wilga znajduje się 14 km wałów wiślanych i ok. 3 km wałów wstecznych na rzece Wildze, na terenie tej gminy nie rozpoczęto jeszcze żadnych prac modernizacyjnych.
Modernizacja miałaby polegać na podniesieniu wysokości wałów do ok. 1 m wraz z przegrodą bentonitową, położeniu siatki zabezpieczającej przed niszczeniem wałów przez bobry i zrobieniu ław przywałowych do prowadzenia akcji ratunkowej i do ewentualnego rozśrodkowania mieszkańców, jak również należy wykonać modernizację wałów wstecznych na dopływach rzeki Wisły.
Na tych terenach zlokalizowana jest produkcja sadownicza na najwyższym poziomie intensyfikacji, z której bezpośrednio utrzymuje się wiele tysięcy osób. W gminie Wilga działa pięć grup producenckich ściśle powiązanych z bazą produkcyjną owoców i warzyw, tj.: Wilga Fruit, Wilsad, Goźlin Sad, Owoc Wysoczyn, Fresh Apple. W czasie powodzi cały dorobek kilku pokoleń zostanie bezpowrotnie zaprzepaszczony i praktycznie niemożliwy do odtworzenia. W dobrze pojętym interesie nie tylko obywateli tych dwóch gmin, ale i gospodarki państwa jest podjęcie niezbędnych działań zmierzających do modernizacji wałów ochronnych na przedmiotowym odcinku.
Działające na tym terenie grupy producenckie, jak również prywatne gospodarstwa sadownicze, są beneficjentami pomocy unijnej, której otrzymanie obwarowane było wniesieniem dużego wkładu własnego. Wkład ten pochodził z kredytów bankowych. Upadek tych przedsiębiorstw spowoduje bardzo duże straty finansowe nie tylko dla osób bezpośrednio dotkniętych potencjalną powodzią.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy zostanie rozpoczęta modernizacja wałów wiślanych na terenie gminy Wilga, aby mieszkańcy mogli czuć się bezpiecznie?
Na jakim etapie są prace projektowe modernizacji wałów na terenie gminy Wilga?
W ramach jakiego programu i z jakich środków przewidują Państwo modernizację wałów wiślanych w gminie Wilga?
W jaki sposób ministerstwo chce rozwiązać problem szkód wyrządzanych przez bobry, aby uchronić mieszkańców terenów zalewowych przez katastrofą powodzi?
Z poważaniem
Poseł Grzegorz Woźniak
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7617 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.67.2025.MK
3811289.15221593.12267906
Warszawa, 03-06-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Grzegorza Woźniaka w sprawie zagrożenia
powodziowego gm. Wilga w związku z brakiem modernizacji wałów wiślanych na
tym terenie, K10INT9859
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie informuję, że w części zagadnień pozostających poza kompetencją resortu
klimatu i środowiska interpelacja została przekazana wg wł. do Ministra Infrastruktury
(MI), pismem z 23.05.2025 r. Jednocześnie poniżej przedstawiam stanowisko do pytań
będących w zakresie posiadanych kompetencji, uzyskanych od Generalnej Dyrekcji
Ochrony Środowiska.
Pytanie nr 4
W jaki sposób Ministerstwo chce rozwiązać problem szkód wyrządzanych przez
bobry, aby uchronić mieszkańców terenów zalewowych przez katastrofą powodzi?
Resort klimatu środowiska podjął już szereg działań zarówno legislacyjnych, jak
i praktycznych, umożliwiających redukcję szkód powodowanych przez populację bobra.
Szczególnym rozwiązaniem jest redukcja populacji tego gatunku, przy uwzględnianiu
konieczności zachowania populacji we właściwym stanie ochrony. Wynika to z
zobowiązań dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony
siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory – tzw. Dyrektywy Siedliskowej.
Regionalne dyrekcje ochrony środowiska (rdoś) wydają zezwolenia na odstępstwo od
zakazu np. umyślnego zabijania bobra w formie:
zezwoleń indywidualnych (decyzji administracyjnych),
zarządzeń (akty prawa miejscowego).
Ww. zezwolenia przyznają prawo do odstępstwa od obowiązujących zakazów, nie mają
zaś charakteru nakazowego. Uprawniony podmiot może więc wykorzystać udzieloną
-- 1 of 2 --
derogację w całości lub w części, jednak nie ma takiego obowiązku. Problemem nie są więc
normy prawne obowiązujące w naszym kraju, czy niewystarczająca reakcja resortu
środowiska na zgłaszane problemy, a znikoma realizacja uprawnień płynących z
decyzji/zarządzeń rdoś.
W opinii przedstawionej przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (GDOŚ)
obowiązujące w zakresie ochrony gatunkowej bobra przepisy nie wymagają zmiany, gdyż
zapewniają właściwą ochronę bobra europejskiego oraz dopuszczają wykonywanie wobec
tego gatunku czynności zakazanych na podstawie zezwoleń.
W przypadku konieczności zmiany konkretnych przepisów, uniemożliwiających
podejmowanie działań mających na celu ochronę przeciwpowodziową, MKiŚ jest otwarte
na dialog w celu wypracowania najlepszych rozwiązań służących zarówno ochronie
przyrody jak i ochronie przeciwpowodziowej.
Proszę przyjąć powyższe wyjaśnienia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pan Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.40.2025
Warszawa, 05 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9859 Posła na Sejm RP Pana Grzegorza Woźniaka,
przekazaną do tutejszego resortu przy piśmie znak: BM-WP.050.67.2025.DI z dnia 22 maja
2025 r. Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w sprawie zagrożenia powodziowego
gm. Wilga, przedstawiam poniższe informacje.
Uwzględniając potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa powodziowego
mieszkańców gminy Wilga, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW Wody
Polskie) zaplanowało realizację poniższych zadań na tym obszarze:
Rozbudowa obwałowania rzeki Wisły i Wilgi na terenie gminy Wilga, pow.
garwoliński;
Ubezpieczenie prawego erodowanego brzegu rzeki Wisły w m. Tarnów, gm.
Wilga.
W obu ww. zadaniach, zakres inwestycji polega na opracowaniu dokumentacji
projektowej, pozyskaniu niezbędnych decyzji administracyjnych i następnie po
zabezpieczeniu na ten cel środków, wykonanie prac budowlanych.
W zadaniu pn. Rozbudowa obwałowania rzeki Wisły i Wilgi na terenie gminy Wilga, pow.
garwoliński wstępny oszacowany przez PGW Wody Polskie plan prac obejmuje:
podniesienie rzędnej korony wałów, wykonanie zabezpieczenia przeciwfiltracyjnego,
modernizację budowli wałowych, zapewnienie komunikacji wzdłuż wałów i wykonanie
lokalnych umocnień brzegu rzeki Wisły oraz Wilgi. Realizacja ww. zadania jest
skomplikowana, m.in. ze względu na ograniczenia przestrzenne pod jego budowę (np.
bliskie sąsiedztwo drogi wojewódzkiej nr 801). Przygotowanie i realizacja inwestycji
o takim zakresie jest procesem złożonym, wymagającym analiz w tym środowiskowych
i uzgodnień.
W przypadku zadania pn. Ubezpieczenie prawego erodowanego brzegu rzeki Wisły w m.
Tarnów, gm. Wilga wstępny plan prac obejmuje wykonanie opaski brzegowej w celu
zabezpieczenia przed postępującą erozją brzegu rzeki Wisły poprzez m. in.: uformowanie
nasypu skarp brzegowych, stabilizację i umocnienie brzegu poprzez zastosowanie
narzutów kamiennych, a także wykorzystanie roślinności do stabilizacji gruntu.
-- 1 of 2 --
2
Niezależnie od prowadzonych przygotowań do zadania inwestycyjnego, PGW Wody
Polskie zapewnia, że na bieżąco monitoruje stan obwałowań na terenie gminy Wilga.
Przeprowadzane są regularne kontrole obejmujące zarówno coroczne przeglądy
okresowe, jak i kontrole techniczne wykonywane co najmniej raz na 5 lat. Zgodnie
z informacją PGW Wody Polskie, obwałowania przeciwpowodziowe na terenie gminy
Wilga podczas ostatniej kontroli technicznej miały tzw. „co najmniej dostateczny stan
techniczny z uwagami, niezagrażający bezpieczeństwu”. Podczas rocznej kontroli
okresowej, wykonanej w październiku 2024 r. stan techniczny wałów
przeciwpowodziowych na ww. obszarze został sklasyfikowany jako dostateczny.
PGW Wody Polskie przekazało, iż w ramach prac utrzymaniowych, dwukrotnie w ciągu
roku dokonuje konserwacji obwałowań. Na 2025 r. zaplanowano następujące zadania
związane z utrzymaniem właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych:
Utrzymanie prawostronnych wałów przeciwpowodziowych rz. Wisły na odcinku
Wólka Gruszczyńska - Karczew - dwukrotna konserwacja w latach 2023-2025 i wałów
jeziorowych;
Utrzymanie prawostronnego wału przeciwpowodziowego rz. Wisły na odcinku Wilga-
Holendry, Wólka Gruszczyńska-Stare Podole, wału kierującego, wałów wstecznych
rz. Wilgi, oraz wałów wstecznych rz. Okrzejki – dwukrotna konserwacja.
Odnosząc się do pytania dot. szkód wyrządzanych przez bobry w kontekście ochrony
przeciwpowodziowej informuję, że bóbr europejski jest gatunkiem objętym ochroną
częściową zgodnie z załącznikiem 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. W stosunku do bobra
europejskiego obowiązuje szereg zakazów, z powodu których naprawa szkód
wyrządzanych przez te gryzonie oraz rozbiórka ich tam jest utrudniona i wymaga
uzgodnień z właściwą regionalną dyrekcją ochrony środowiska.
PGW Wody Polskie przekazało, że w ramach prac utrzymaniowych prowadzi działania
także w odniesieniu do działalności bobra europejskiego, Według szacunków Wód
Polskich roczne koszty związane z usuwaniem szkód wyrządzanych przez bobry wynoszą
ok. 3 - 4 mln zł w skali całego kraju.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --