Interpelacja w sprawie wyników badania "The Impact of Social Media on Body Image Perception in Young People"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9846
do ministra zdrowia
w sprawie wyników badania "The Impact of Social Media on Body Image Perception in Young People"
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 13-05-2025
Szanowna Pani Minister,
niedawno opublikowane badanie “The Impact of Social Media on Body Image Perception in Young People” w czasopiśmie „Nutrients” potwierdziło to, co większość podejrzewała od dłuższego czasu: media społecznościowe promują nierealistyczne kanony piękna i zawężony obraz idealnego ciała, co prowadzi do frustracji, kompleksów oraz obniżonej samooceny wśród młodych ludzi. Badanie wykazało również, że młodzież buduje poczucie własnej wartości w oparciu o lajki, komentarze i wyretuszowane zdjęcia, co zniekształca ich percepcję rzeczywistości i zwiększa ryzyko problemów psychicznych, takich jak stany lękowe, depresja czy zaburzenia odżywiania, w tym anoreksja i ortoreksja.
Równie niepokojącym zjawiskiem jest powszechna dezinformacja zdrowotna w mediach społecznościowych. Młodzi ludzie często czerpią wiedzę zdrowotną z niezweryfikowanych źródeł, które promują mity, pseudonaukowe porady i szkodliwe zachowania. Eksperci, w tym dr hab. n. med. Mateusz Grajek, autor wspomnianego badania, apelują o pilne działania systemowe, w szczególności o wprowadzenie obowiązkowych zajęć z edukacji medialnej i zdrowotnej, które pomogłyby młodzieży odróżniać fakty od fikcji oraz rozwijać umiejętności krytycznego korzystania z mediów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak ministerstwo odnosi się do wyników badania opublikowanego w “Nutrients”?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu przeciwdziałania negatywnemu wpływowi mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne młodzieży, w szczególności w kontekście ich wpływu na samoocenę oraz ryzyko zaburzeń odżywiania?
Jakie kroki podejmuje ministerstwo w celu zwalczania dezinformacji zdrowotnej w mediach społecznościowych, szczególnie w odniesieniu do młodzieży, która jest narażona na szkodliwe treści i pseudonaukowe porady?
Jakie rodzaje wsparcia systemowego oferuje ministerstwo dla szkół, nauczycieli i psychologów szkolnych w zakresie edukacji młodzieży na temat zdrowia psychicznego i korzystania z mediów społecznościowych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10789 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.38.2025.MSS
Warszawa, 03 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9846, Pana Posła Janusza Cieszyńskiego przesłaną do
Ministerstwa Zdrowia w dniu 16 kwietnia 2024 r., w sprawie wyników badania "The Impact
of Social Media on Body Image Perception in Young People", uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia jest świadome negatywnego
wpływu nowych technologii, w tym mediów społecznościowych, na zdrowie psychiczne
dzieci i młodzieży. W ocenie Ministerstwa przeciwdziałanie tym negatywnym skutkom oraz
zapewnienie bezpieczeństwa cyfrowego tej grupie wiekowej stanowi jedno z kluczowych
wyzwań w obszarze zdrowia publicznego.
Z tego względu temat „Promocja i ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w erze
cyfrowej” został wybrany jako jeden z priorytetów polskiej prezydencji w Radzie Unii
Europejskiej. Zagadnienie to było poruszane m.in. podczas konferencji inaugurującej polską
prezydencję w obszarze zdrowia, która odbyła się 16 stycznia br. w Warszawie, a także
podczas nieformalnego posiedzenia Rady EPSCO w dniu 25 marca br. Kulminacyjnym
wydarzeniem była międzynarodowa konferencja wysokiego szczebla, zorganizowana 7
kwietnia w Krakowie. W ramach działań prezydencji Polsce zaproponowała państwom
członkowskim projekt konkluzji Rady dotyczący tego zagadnienia. Dokument ten spotkał
się z bardzo pozytywnym odbiorem ze strony państw członkowskich. Jego oficjalne
przyjęcie planowane jest podczas posiedzenia Rady EPSCO w dniu 20 czerwca.
Problem nadużywania nowoczesnych technologii wśród dzieci i młodzieży od wielu lat jest
dostrzegany i priorytetowo traktowany przez Ministra Zdrowia w realizowanych zadaniach
ze środków Funduszu Rozwiazywania Problemów Hazardowych, zwanym dalej „FRPH”. Ma
to swój przejaw zarówno w działaniach mających na celu upowszechnianie wiedzy na temat
bezpiecznego używania cybermediów jak i poprzez profilaktykę, której celem jest
ograniczanie i przeciwdziałanie tzw. e-uzależnieniom czy też w badaniach obejmujących
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
monitorowanie zjawiska oraz identyfikowanie czynników ryzyka i chroniących przed
uzależnieniem.
Projekty realizowane ze środków FRPH obejmują również działania w zakresie pomocy i
wsparcia terapeutycznego osobom uzależnionym oraz ich bliskim, realizowanych z
wykorzystaniem metod o potwierdzonej skuteczności. Podejmowane są również działania,
których celem jest podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania profilaktyczne, jak
i terapeutyczne. Podejmowane działania są realizowane głównie przez Krajowe Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom, zwanym dalej „KCPU”, wyspecjalizowaną agendę Ministra
Zdrowia w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom.
Wśród tych działań należy wymienić przede wszystkim prowadzenie Systemu
rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego - W systemie
aktualnie znajduje się 30 programów kierowanych bezpośrednio do dzieci/młodzieży lub
ukierunkowanych na podnoszenie kompetencji osób pracujących z dziećmi (np. rodzice,
nauczyciele, wychowawcy). Część programów może być realizowana na terenie placówek
oświatowych lub kierowana jest do jej pracowników.
Ponadto, w ramach środków FRPH zrealizowano i współfinansowano szereg działań z
zakresu profilaktyki uniwersalnej skierowanej do dzieci i młodzieży w obszarze
problematyki uzależnień behawioralnych ze szczególnym uwzględnieniem nadużywania
komputera i Internetu m.in. Program „Loguj się z głową”, który adresowany jest do uczniów
szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz rodziców i opiekunów.
Ponadto systematycznie prowadzona jest m.in. aktualizacja i dodruk materiałów
edukacyjnych skierowanych do specjalistów prowadzących zajęcia profilaktyczne z
młodzieżą „
Profilaktyka uzależnień behawioralnych wśród młodzieży szkolnej”, czy
publikacja skierowana do dzieci pt.: „
Rysia i Tolek na Cyberzachodzie, czyli opowieść o tym
jak dwóch małych śmiałków przez Internet wędrowało i wiele przygód miało”. Wskazane
powyżej materiały dystrybuowane są do poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Od początku działań realizowanych ze środków FRPH zadania ukierunkowano na
podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania profilaktyczne. Istotną grupę
odbiorców szkoleń stanowi kadra pedagogiczna szkół publicznych, która nabywa wiedzę w
zakresie rozpoznawania wczesnych problemów związanych z nadużywaniem nowych
technologii wśród dzieci i młodzieży oraz metod i sposobów przeciwdziałania rozwijaniu się
tych problemów.
W 2025 r. zostało ogłoszone zadanie obejmujące zorganizowanie i przeprowadzenie
webinariów dla pracowników systemu oświaty w zakresie problematyki nadużywania
nowych technologii wśród dzieci i młodzieży. Ponadto na zlecenie KCPU opracowywano i
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
udostępniono publikacje dedykowane nauczycielom i pedagogom. Dodatkowo z inicjatywy
KCPU we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych opracowano i wprowadzono do
Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, dwie kwalifikacje wolnorynkowe służące
podniesieniu poziomu oddziaływań profilaktycznych w Polsce:
a. Prowadzenie promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki uniwersalnej w
zakresie używania substancji psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych.
b. Prowadzenie selektywnej i wskazującej profilaktyki w zakresie używania
substancji psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych oraz minimalizowania
problemów związanych z tymi zachowaniami.
KCPU podejmuje działania mające na celu wsparcie rodziców w zakresie prawidłowego
korzystania z technologii przez ich podopiecznych. Przykładem takich działań jest
kampania zrealizowana w latach 2022-2024 pod hasłem „Pierwsze kroki w cyberświecie.
Zróbmy je razem” , której celem było ograniczenie używania urządzeń cyfrowych przez
dzieci w wieku przedszkolnym oraz wsparcie dorosłych w nauczaniu dzieci bezpiecznego
korzystania z cybermediów.
Ponadto należy dodać, że prowadzona jest strona internetowa o tematyce uzależnień
behawioralnych i poradnia internetowa, gdzie świadczona jest pomoc psychologa,
psychoterapeuty i prawnika w zakresie problematyki uzależnień behawioralnych w formie
online. Strona zawiera również szereg merytorycznych materiałów, adresowanych do
zróżnicowanych grup odbiorców. Również uruchomiony został telefon zaufania w zakresie
problematyki uzależnień behawioralnych (801 889 880), świadczący pomoc w zakresie
problemów wynikających z uzależnień behawioralnych1.
Ponadto od grudnia 2021 r. do czerwca 2025 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia
realizowany jest Program pilotażowy oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci
i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin. W
programie uczestniczy 12 świadczeniodawców, którzy testują różne formy terapii,
skupiając się na poprawie zdrowia psychicznego, funkcjonowania społecznego oraz
zwiększeniu świadomości dotyczącej nadużywania mediów cyfrowych. Do września 2024 r.
udzielono ponad 57 tys. świadczeń, obejmując ponad 8 tys. osób, z czego większość to dzieci
i młodzież. Program cieszy się dużym zainteresowaniem, szczególnie wśród rodzin
zmagających się z uzależnieniem od ekranów, a istotnym jego elementem jest
psychoedukacja oraz współpraca międzysektorowa.
1 Działalność Telefonu Zaufania prowadzona jest w sposób ciągły, codziennie w godz. 17-22.
Udzielana jest tu pomoc zarówno osobom przejawiającym problemy wynikające z nadmiernego
angażowania się w dane zachowanie (hazard, internet, itp.) jak również im bliskim i rodzinom.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto w związku z pytaniami zawartymi w interpelacji Ministerstwo Zdrowia zwróciło
się z prośbą o wkład do Ministerstwa Edukacji Narodowej. Ministerstwo Edukacji
Narodowej oferuje szerokie wsparcie systemowe dla szkół, nauczycieli i psychologów
szkolnych w zakresie edukacji młodzieży na temat zdrowia psychicznego oraz korzystania z
mediów społecznościowych. Kluczowym elementem są szkolenia organizowane przez
Ośrodek Rozwoju Edukacji, które przygotowują nauczycieli do rozpoznawania problemów
psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy skutki przemocy rówieśniczej,
oraz uczą skutecznych metod interwencji i wsparcia. Równolegle ORE udostępnia materiały
edukacyjne które wspierają codzienną pracę pedagogów i psychologów.
Od roku szkolnego 2025/2026 wprowadzony zostanie nowy przedmiot – edukacja
zdrowotna – który kompleksowo obejmuje tematykę zdrowia psychicznego, samooceny,
obrazu ciała oraz wpływu mediów społecznościowych na młodzież. Uczniowie będą uczyć
się m.in. o zagrożeniach wynikających z niewłaściwego używania technologii informacyjno–
–komunikacyjnych (w tym cyberprzemocy, hejtu, mowy nienawiści, kreowania
cyberrzeczywistości, zjawiska patostreamingu, uzależnienia od Internetu i gier
komputerowych oraz niebezpiecznych kontaktów w sieci, m.in. uwodzenia w sieci
(
grooming)), a także o sposobach budowania dobrostanu psychicznego i emocjonalnego.
Dodatkowo, MEN realizuje projekty mające na celu poprawę funkcjonowania poradni
psychologiczno-pedagogicznych. W 2024 r. MEN rozpoczęło wspólnie ze Szkołą Główną
Handlową realizację projektu w ramach programu Funduszy Europejskich dla Rozwoju
Społecznego. pn. „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-
pedagogicznych”, w którym – wspólnie z poradniami oraz ich organami prowadzącymi –
mają zostać wypracowane założenia zmian niezbędnych dla poprawy jakości świadczonego
przez te instytucje wsparcia. Rozpoczęły się również działania w projekcie pn.
„Przygotowanie systemu informatycznego wspierającego poradnictwo psychologiczno-
pedagogiczne”, który jest realizowany przez Centrum Informatyczne Edukacji w
partnerstwie z MEN. Celem projektu jest stworzenie sytemu informatycznego,
wspierającego funkcjonowanie poradni psychologiczno-pedagogicznych (PPP). Planuje się,
że będzie on obejmować m. in. dostęp do narzędzi diagnostycznych oraz funkcjonalności
wspierające funkcjonowanie PPP, w tym kontakt z osobami będącymi klientami poradni.
Wszystkie powyższe działania mają przełożyć się na jakościową zmianę sposobu
świadczenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zmniejszenie obciążeń
biurokratycznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --