Interpelacja nr 9845
Interpelacja w sprawie statystyk rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska psychiatryzacji kultury
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie statystyk rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska psychiatryzacji kultury
Interpelacja nr 9845
do ministra zdrowia
w sprawie statystyk rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska psychiatryzacji kultury
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 13-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach obserwujemy znaczący wzrost liczby diagnoz zaburzeń psychicznych, w tym szczególnie autyzmu, ADHD oraz depresji. Jednocześnie wybitni eksperci w dziedzinie psychiatrii, tacy jak prof. dr hab. nauk med. Bogdan de Barbaro, zwracają uwagę na zjawisko tzw. psychiatryzacji kultury. Profesor de Barbaro podkreśla niepokojącą tendencję do nadmiernego poszerzania kategorii diagnostycznych, co dotyczy zarówno dzieci, jak i dorosłych. Nie podważając zasadności tych diagnoz w uzasadnionych przypadkach, istnieje realne ryzyko ich zbyt szerokiej interpretacji.
Ponadto zdaniem ekspertów współczesne uwarunkowania kulturowe znacząco zwiększyły zapotrzebowanie na psychoterapię, co w połączeniu z brakiem odpowiednich regulacji zawodu psychoterapeuty oraz niedostateczną liczbą wykwalifikowanych specjalistów może prowadzić do niewłaściwych diagnoz i nieetycznych praktyk. W kontekście projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty, który trafił do Sejmu w lutym 2025 roku, szczególnie istotne staje się uzyskanie rzetelnych danych statystycznych dotyczących diagnozy zaburzeń psychicznych w Polsce oraz analiza zjawiska psychiatryzacji kultury.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie są oficjalne statystyki dotyczące liczby diagnoz autyzmu, ADHD i depresji w Polsce w ciągu ostatnich trzydziestu lat, z podziałem na poszczególne lata oraz grupy wiekowe pacjentów?
Jakie czynniki, według ekspertów współpracujących z ministerstwem, przyczyniają się do wzrostu liczby diagnoz zaburzeń psychicznych w Polsce? W jakim stopniu jest to wynik rzeczywistego wzrostu zachorowań, a w jakim stopniu może to być efekt poszerzania kategorii diagnostycznych?
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje kwalifikacje osób zajmujących się psychoterapią w Polsce? Według danych w kraju działa około 22 tysięcy psychoterapeutów – jaki procent z nich posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe potwierdzone certyfikatami uznanych towarzystw naukowych?
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo wobec projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty? Jakie rozwiązania ministerstwo uważa za kluczowe dla zapewnienia wysokiej jakości usług psychoterapeutycznych i ochrony pacjentów?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie mechanizmów weryfikacji diagnoz psychiatrycznych, szczególnie w przypadkach autyzmu i ADHD u dzieci, aby przeciwdziałać potencjalnym nadużyciom diagnostycznym?
Jakie działania edukacyjne ministerstwo planuje podjąć, aby zwiększyć świadomość społeczną dotyczącą różnicy między naturalnymi trudnościami życiowymi a zaburzeniami wymagającymi interwencji klinicznej?
Jakie środki finansowe przeznaczane są obecnie na leczenie zaburzeń psychicznych w Polsce, z podziałem na poszczególne jednostki chorobowe (autyzm, ADHD, depresja)? Jak te kwoty zmieniały się w ciągu ostatnich 10 lat?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi efektywności leczenia zaburzeń psychicznych w Polsce? Jeśli tak, jakie są wskaźniki skuteczności dla poszczególnych metod terapeutycznych stosowanych w leczeniu autyzmu, ADHD i depresji?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie ogólnopolskich badań epidemiologicznych dotyczących rzeczywistej częstotliwości występowania zaburzeń psychicznych w populacji polskiej, które pozwoliłyby na weryfikację oficjalnych statystyk diagnostycznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 9845
do ministra zdrowia
w sprawie statystyk rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska psychiatryzacji kultury
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 13-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach obserwujemy znaczący wzrost liczby diagnoz zaburzeń psychicznych, w tym szczególnie autyzmu, ADHD oraz depresji. Jednocześnie wybitni eksperci w dziedzinie psychiatrii, tacy jak prof. dr hab. nauk med. Bogdan de Barbaro, zwracają uwagę na zjawisko tzw. psychiatryzacji kultury. Profesor de Barbaro podkreśla niepokojącą tendencję do nadmiernego poszerzania kategorii diagnostycznych, co dotyczy zarówno dzieci, jak i dorosłych. Nie podważając zasadności tych diagnoz w uzasadnionych przypadkach, istnieje realne ryzyko ich zbyt szerokiej interpretacji.
Ponadto zdaniem ekspertów współczesne uwarunkowania kulturowe znacząco zwiększyły zapotrzebowanie na psychoterapię, co w połączeniu z brakiem odpowiednich regulacji zawodu psychoterapeuty oraz niedostateczną liczbą wykwalifikowanych specjalistów może prowadzić do niewłaściwych diagnoz i nieetycznych praktyk. W kontekście projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty, który trafił do Sejmu w lutym 2025 roku, szczególnie istotne staje się uzyskanie rzetelnych danych statystycznych dotyczących diagnozy zaburzeń psychicznych w Polsce oraz analiza zjawiska psychiatryzacji kultury.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie są oficjalne statystyki dotyczące liczby diagnoz autyzmu, ADHD i depresji w Polsce w ciągu ostatnich trzydziestu lat, z podziałem na poszczególne lata oraz grupy wiekowe pacjentów?
Jakie czynniki, według ekspertów współpracujących z ministerstwem, przyczyniają się do wzrostu liczby diagnoz zaburzeń psychicznych w Polsce? W jakim stopniu jest to wynik rzeczywistego wzrostu zachorowań, a w jakim stopniu może to być efekt poszerzania kategorii diagnostycznych?
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje kwalifikacje osób zajmujących się psychoterapią w Polsce? Według danych w kraju działa około 22 tysięcy psychoterapeutów – jaki procent z nich posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe potwierdzone certyfikatami uznanych towarzystw naukowych?
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo wobec projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty? Jakie rozwiązania ministerstwo uważa za kluczowe dla zapewnienia wysokiej jakości usług psychoterapeutycznych i ochrony pacjentów?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie mechanizmów weryfikacji diagnoz psychiatrycznych, szczególnie w przypadkach autyzmu i ADHD u dzieci, aby przeciwdziałać potencjalnym nadużyciom diagnostycznym?
Jakie działania edukacyjne ministerstwo planuje podjąć, aby zwiększyć świadomość społeczną dotyczącą różnicy między naturalnymi trudnościami życiowymi a zaburzeniami wymagającymi interwencji klinicznej?
Jakie środki finansowe przeznaczane są obecnie na leczenie zaburzeń psychicznych w Polsce, z podziałem na poszczególne jednostki chorobowe (autyzm, ADHD, depresja)? Jak te kwoty zmieniały się w ciągu ostatnich 10 lat?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi efektywności leczenia zaburzeń psychicznych w Polsce? Jeśli tak, jakie są wskaźniki skuteczności dla poszczególnych metod terapeutycznych stosowanych w leczeniu autyzmu, ADHD i depresji?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie ogólnopolskich badań epidemiologicznych dotyczących rzeczywistej częstotliwości występowania zaburzeń psychicznych w populacji polskiej, które pozwoliłyby na weryfikację oficjalnych statystyk diagnostycznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10071 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.39.2025.MSS
Warszawa, 04 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9845, Pana Posła Janusza Cieszyńskiego, przesłaną do
Ministerstwa Zdrowia w dniu 15 maja 2025 r., w sprawie w sprawie statystyk
rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska „psychiatryzacji” kultury, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
W odpowiedzi na prośbę dotyczącą statystyk związanych z liczbą diagnoz autyzmu, ADHD
oraz depresji w Polsce, w załączeniu przekazuję plik pn.
Dane statystyczne – diagnozy,
zawierający informacje na temat liczby pacjentów, którym w danym roku udzielono
świadczeń zdrowotnych w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, ze
sprawozdanym rozpoznaniem zgodnym z klasyfikacją ICD-10.
Dane obejmują: zaburzenia ze spektrum autyzmu (kod F84 wraz z rozszerzeniami),zespół
nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – ADHD (kod F90 wraz z
rozszerzeniami), zaburzenia depresyjne (kody F32 i F33 wraz z rozszerzeniami).
Zestawienie zostało przygotowane w podziale na rozpoznania oraz grupy wiekowe. W
analizie uwzględniono wyłącznie świadczenia realizowane w ramach rodzajów świadczeń:
„Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień” oraz „Programy Pilotażowe”. Dla każdego
roku uwzględniono pacjentów, którzy po raz pierwszy pojawili się w systemie w
analizowanym okresie. Dane pochodzą z Narodowego Funduszu Zdrowia i obejmują lata
2009–20241.
1 Alternatywnym źródłem danych dotyczących liczby rozpoznań jest Mapa Potrzeb Zdrowotnych,
w szczególności zakładka „Epidemiologia (GBD)”. Zawarte tam informacje obejmują wybrane lata:
1999, 2009 oraz 2019, co umożliwia analizę zmian w zakresie zachorowalności w dłuższej
perspektywie czasowej. Dostęp do danych możliwy jest
za pośrednictwem następującego linku: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-
2026/analizy/epidemiologia/epidemiologia-wersja-polska-gbd/
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odniesieniu do kwestii opinii ekspertów dotyczących przyczyn wzrostu liczby diagnoz
zaburzeń psychicznych w Polsce, w szczególności w psychiatrii dziecięcej, zgodnie z opinią
Pani dr n. med. Aleksandry Lewandowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie psychiatrii
dzieci i młodzieży. wzrost liczby diagnoz zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży w
Polsce w dużej mierze odzwierciedla realne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego tej
populacji. Jak wskazuje Pani konsultant zjawisko to jest zgodnie opisywane przez
międzynarodowe instytucje, takie jak WHO, UNICEF, OECD oraz ESPAP (European Society
for Child and Adolescent Psychiatry), jako jedno z największych wyzwań zdrowia
publicznego XXI wieku. W opublikowanym w 2023 r. raporcie WHO Europe wskazano, że w
niektórych krajach nawet co czwarty nastolatek doświadcza istotnych problemów
psychicznych, a samobójstwo pozostaje drugą najczęstszą przyczyną zgonu w tej grupie
wiekowej. Do najważniejszych przyczyn rzeczywistego wzrostu zachorowań należą skutki
pandemii COVID-19, wzrost ekspozycji na bodźce cyfrowe i przemoc w sieci, wzrost
poziomu stresu środowiskowego i społecznego a także zwiększona dostępność diagnozy i
świadomość społeczna.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące środków finansowych przeznaczanych w ciągu
ostatnich 10 lat na leczenie zaburzeń psychicznych w Polsce, z podziałem na poszczególne
jednostki chorobowe (autyzm, ADHD, depresja), w załączniku przekazuję dane
Narodowego Funduszu Zdrowia (plik pn.
Dane środki finansowe NFZ).
Odnośnie pytań dotyczących kwalifikacje osób zajmujących się psychoterapią,
Ministerstwo Zdrowia informuje, iż obecnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 lutego
2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie
zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 506, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13
czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie
zdrowia tytuł specjalisty można uzyskać w następujących dziedzinach w zakresie
psychoterapii:
• psychoterapia dzieci i młodzieży;
• psychoterapia uzależnień;
• psychoterapia.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że psychoterapię w Polsce prowadzą również osoby, które
uzyskały kwalifikacje w innych formach.
W odniesieniu do pytania dotyczącego opinii na temat projektu ustawy o zawodzie
psychoterapeuty, uprzejmie informuję, że z uwagi na fakt, iż jest to projekt poselski,
Ministerstwo Zdrowia na obecnym etapie nie opracowało jeszcze opinii w tej sprawie.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odpowiedzi na pytania dotyczące działań mających na celu podnoszenie kompetencji
specjalistów zajmujących się diagnozą oraz oceny efektywności leczenia zaburzeń
psychicznych, uprzejmie informuję iż obecnie w ramach programu Fundusze Europejskie
dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 realizowany jest program „Opracowanie i realizacja
specjalistycznych programów diagnozy i leczenia zaburzeń psychicznych”. Realizatorem
projektu jest Instytut Psychiatrii i Neurologii. W ramach projektu opracowanych zostanie
10 programów diagnostyczno - terapeutyczne dla dzieci i młodzieży (w tym zaburzeń ze
spektrum autyzmu, zaburzeń afektywnych, depresyjnych oraz nadpobudliwości ruchowej z
deficytem uwagi) oraz 5 programów dla osób dorosłych.
Odnośnie pytania dotyczącego kwestii weryfikacji diagnoz psychiatrycznych należy
podkreślić, iż w myśl art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej
wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i
leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Za
naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu,
lekarze ponoszą odpowiedzialność zawodową. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada
2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Pacjent ma prawo żądać, aby
udzielający mu świadczeń zdrowotnych lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał
konsylium lekarskie.
W odniesieniu do kwestii działań edukacyjnych mających na celu podnoszenie wiedzy
dotyczącej rozpoznawania zaburzeń psychicznych, działania takie były podejmowane m.in.
w ramach projektu „Wsparcie procesu wdrażania reformy wprowadzającej nowy model
systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży” realizowanego w ramach
Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.
Odnosząc się do kwestii ogólnopolskich badań epidemiologicznych dotyczących
rzeczywistej częstotliwości występowania zaburzeń psychicznych, uprzejmie informuję iż
badania takie są prowadzone w ramach środków Narodowego Programu Zdrowia. Ostatnie
Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań
(EZOP II) prowadzone było w latach 2018-2029. Obecnie trwają prace nad
przygotowaniem Narodowego Programu Zdrowia na lata 2025–2030, w ramach którego
planowana jest kontynuacja badań w kolejnej edycji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Załącznik:
1. Dane statystyczne diagnozy.
2. Dane środki finansowe NFZ.
-- 4 of 4 --
Informacje o świadczeniach sprawozdanych w rodzaju świadczeń opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w ramach pilotażu Centrum Zdrowia Psychicznego oraz w ramach programu odd
Uwzględniono świadczenia sprawozdane z rozpoznaniami F32, F33, F84, F90 wg ICD‐10.
Przestawiono rozpoznania trzyznakowe, które uwzględniają świadczenia sprawozdane przez rozszerzenia i wszystkie sprawozdane rozszerzenia.
UWAGA: wartość refundacji świadczeń nie uwzględnia świadczeń finansowanych ryczałtowo (świadczenia w CZP udzielane pacjentom z obszaru działania CZP, część świadczeń udzielanych dz
Zestawienie przygotowane na podstawie danych centrali NFZ wg stanu na 26.05.2025.
Rok Rozpoznanie Nazwa rozpoznania Liczba pacjentów Wartość refundacji świadczeń (w zł)
2015 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 153 490 84 165 726
2016 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 147 177 81 950 290
2017 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 142 051 88 061 588
2018 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 139 343 95 259 732
2019 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 134 130 96 183 771
2020 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 126 161 87 151 371
2021 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 135 873 104 726 807
2022 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 145 808 152 997 328
2023 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 156 303 182 315 728
2024 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 161 813 186 768 806
2015 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 124 871 87 228 049
2016 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 124 943 85 429 995
2017 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 123 287 89 797 289
2018 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 121 443 91 743 714
2019 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 117 851 88 695 084
2020 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 112 502 73 524 461
2021 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 111 122 78 749 282
2022 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 113 878 114 127 677
2023 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 117 982 132 509 144
2024 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 122 072 134 016 935
2015 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 27 195 36 046 986
2016 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 30 313 37 207 329
2017 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 33 817 45 760 774
2018 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 37 349 51 542 025
2019 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 40 378 63 421 207
2020 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 41 316 60 400 242
2021 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 48 869 75 249 159
2022 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 56 216 112 123 578
2023 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 66 134 166 127 183
-- 1 of 1 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.39.2025.MSS
Warszawa, 04 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9845, Pana Posła Janusza Cieszyńskiego, przesłaną do
Ministerstwa Zdrowia w dniu 15 maja 2025 r., w sprawie w sprawie statystyk
rozpoznawalności zaburzeń psychicznych oraz zjawiska „psychiatryzacji” kultury, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
W odpowiedzi na prośbę dotyczącą statystyk związanych z liczbą diagnoz autyzmu, ADHD
oraz depresji w Polsce, w załączeniu przekazuję plik pn.
Dane statystyczne – diagnozy,
zawierający informacje na temat liczby pacjentów, którym w danym roku udzielono
świadczeń zdrowotnych w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, ze
sprawozdanym rozpoznaniem zgodnym z klasyfikacją ICD-10.
Dane obejmują: zaburzenia ze spektrum autyzmu (kod F84 wraz z rozszerzeniami),zespół
nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – ADHD (kod F90 wraz z
rozszerzeniami), zaburzenia depresyjne (kody F32 i F33 wraz z rozszerzeniami).
Zestawienie zostało przygotowane w podziale na rozpoznania oraz grupy wiekowe. W
analizie uwzględniono wyłącznie świadczenia realizowane w ramach rodzajów świadczeń:
„Opieka psychiatryczna oraz leczenie uzależnień” oraz „Programy Pilotażowe”. Dla każdego
roku uwzględniono pacjentów, którzy po raz pierwszy pojawili się w systemie w
analizowanym okresie. Dane pochodzą z Narodowego Funduszu Zdrowia i obejmują lata
2009–20241.
1 Alternatywnym źródłem danych dotyczących liczby rozpoznań jest Mapa Potrzeb Zdrowotnych,
w szczególności zakładka „Epidemiologia (GBD)”. Zawarte tam informacje obejmują wybrane lata:
1999, 2009 oraz 2019, co umożliwia analizę zmian w zakresie zachorowalności w dłuższej
perspektywie czasowej. Dostęp do danych możliwy jest
za pośrednictwem następującego linku: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-
2026/analizy/epidemiologia/epidemiologia-wersja-polska-gbd/
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odniesieniu do kwestii opinii ekspertów dotyczących przyczyn wzrostu liczby diagnoz
zaburzeń psychicznych w Polsce, w szczególności w psychiatrii dziecięcej, zgodnie z opinią
Pani dr n. med. Aleksandry Lewandowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie psychiatrii
dzieci i młodzieży. wzrost liczby diagnoz zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży w
Polsce w dużej mierze odzwierciedla realne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego tej
populacji. Jak wskazuje Pani konsultant zjawisko to jest zgodnie opisywane przez
międzynarodowe instytucje, takie jak WHO, UNICEF, OECD oraz ESPAP (European Society
for Child and Adolescent Psychiatry), jako jedno z największych wyzwań zdrowia
publicznego XXI wieku. W opublikowanym w 2023 r. raporcie WHO Europe wskazano, że w
niektórych krajach nawet co czwarty nastolatek doświadcza istotnych problemów
psychicznych, a samobójstwo pozostaje drugą najczęstszą przyczyną zgonu w tej grupie
wiekowej. Do najważniejszych przyczyn rzeczywistego wzrostu zachorowań należą skutki
pandemii COVID-19, wzrost ekspozycji na bodźce cyfrowe i przemoc w sieci, wzrost
poziomu stresu środowiskowego i społecznego a także zwiększona dostępność diagnozy i
świadomość społeczna.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące środków finansowych przeznaczanych w ciągu
ostatnich 10 lat na leczenie zaburzeń psychicznych w Polsce, z podziałem na poszczególne
jednostki chorobowe (autyzm, ADHD, depresja), w załączniku przekazuję dane
Narodowego Funduszu Zdrowia (plik pn.
Dane środki finansowe NFZ).
Odnośnie pytań dotyczących kwalifikacje osób zajmujących się psychoterapią,
Ministerstwo Zdrowia informuje, iż obecnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 lutego
2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie
zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 506, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13
czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie
zdrowia tytuł specjalisty można uzyskać w następujących dziedzinach w zakresie
psychoterapii:
• psychoterapia dzieci i młodzieży;
• psychoterapia uzależnień;
• psychoterapia.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że psychoterapię w Polsce prowadzą również osoby, które
uzyskały kwalifikacje w innych formach.
W odniesieniu do pytania dotyczącego opinii na temat projektu ustawy o zawodzie
psychoterapeuty, uprzejmie informuję, że z uwagi na fakt, iż jest to projekt poselski,
Ministerstwo Zdrowia na obecnym etapie nie opracowało jeszcze opinii w tej sprawie.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odpowiedzi na pytania dotyczące działań mających na celu podnoszenie kompetencji
specjalistów zajmujących się diagnozą oraz oceny efektywności leczenia zaburzeń
psychicznych, uprzejmie informuję iż obecnie w ramach programu Fundusze Europejskie
dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 realizowany jest program „Opracowanie i realizacja
specjalistycznych programów diagnozy i leczenia zaburzeń psychicznych”. Realizatorem
projektu jest Instytut Psychiatrii i Neurologii. W ramach projektu opracowanych zostanie
10 programów diagnostyczno - terapeutyczne dla dzieci i młodzieży (w tym zaburzeń ze
spektrum autyzmu, zaburzeń afektywnych, depresyjnych oraz nadpobudliwości ruchowej z
deficytem uwagi) oraz 5 programów dla osób dorosłych.
Odnośnie pytania dotyczącego kwestii weryfikacji diagnoz psychiatrycznych należy
podkreślić, iż w myśl art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej
wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i
leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Za
naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu,
lekarze ponoszą odpowiedzialność zawodową. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada
2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Pacjent ma prawo żądać, aby
udzielający mu świadczeń zdrowotnych lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał
konsylium lekarskie.
W odniesieniu do kwestii działań edukacyjnych mających na celu podnoszenie wiedzy
dotyczącej rozpoznawania zaburzeń psychicznych, działania takie były podejmowane m.in.
w ramach projektu „Wsparcie procesu wdrażania reformy wprowadzającej nowy model
systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży” realizowanego w ramach
Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.
Odnosząc się do kwestii ogólnopolskich badań epidemiologicznych dotyczących
rzeczywistej częstotliwości występowania zaburzeń psychicznych, uprzejmie informuję iż
badania takie są prowadzone w ramach środków Narodowego Programu Zdrowia. Ostatnie
Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań
(EZOP II) prowadzone było w latach 2018-2029. Obecnie trwają prace nad
przygotowaniem Narodowego Programu Zdrowia na lata 2025–2030, w ramach którego
planowana jest kontynuacja badań w kolejnej edycji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Załącznik:
1. Dane statystyczne diagnozy.
2. Dane środki finansowe NFZ.
-- 4 of 4 --
Informacje o świadczeniach sprawozdanych w rodzaju świadczeń opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w ramach pilotażu Centrum Zdrowia Psychicznego oraz w ramach programu odd
Uwzględniono świadczenia sprawozdane z rozpoznaniami F32, F33, F84, F90 wg ICD‐10.
Przestawiono rozpoznania trzyznakowe, które uwzględniają świadczenia sprawozdane przez rozszerzenia i wszystkie sprawozdane rozszerzenia.
UWAGA: wartość refundacji świadczeń nie uwzględnia świadczeń finansowanych ryczałtowo (świadczenia w CZP udzielane pacjentom z obszaru działania CZP, część świadczeń udzielanych dz
Zestawienie przygotowane na podstawie danych centrali NFZ wg stanu na 26.05.2025.
Rok Rozpoznanie Nazwa rozpoznania Liczba pacjentów Wartość refundacji świadczeń (w zł)
2015 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 153 490 84 165 726
2016 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 147 177 81 950 290
2017 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 142 051 88 061 588
2018 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 139 343 95 259 732
2019 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 134 130 96 183 771
2020 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 126 161 87 151 371
2021 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 135 873 104 726 807
2022 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 145 808 152 997 328
2023 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 156 303 182 315 728
2024 F32 EPIZOD DEPRESYJNY 161 813 186 768 806
2015 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 124 871 87 228 049
2016 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 124 943 85 429 995
2017 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 123 287 89 797 289
2018 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 121 443 91 743 714
2019 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 117 851 88 695 084
2020 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 112 502 73 524 461
2021 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 111 122 78 749 282
2022 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 113 878 114 127 677
2023 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 117 982 132 509 144
2024 F33 ZABURZENIE DEPRESYJNE NAWRACAJĄCE 122 072 134 016 935
2015 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 27 195 36 046 986
2016 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 30 313 37 207 329
2017 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 33 817 45 760 774
2018 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 37 349 51 542 025
2019 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 40 378 63 421 207
2020 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 41 316 60 400 242
2021 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 48 869 75 249 159
2022 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 56 216 112 123 578
2023 F84 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE 66 134 166 127 183
-- 1 of 1 --