Interpelacja w sprawie aktualnej sytuacji pracowników PKP Cargo SA w regionie świętokrzyskim w kontekście zapowiadanych zwolnień grupowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9826
do ministra infrastruktury
w sprawie aktualnej sytuacji pracowników PKP Cargo SA w regionie świętokrzyskim w kontekście zapowiadanych zwolnień grupowych
Zgłaszający: Mariusz Gosek
Data wpływu: 12-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w lipcu 2024 roku media regionalne informowały o decyzji władz PKP Cargo SA dotyczącej przeprowadzenia ogólnopolskich zwolnień grupowych, które miały objąć również region świętokrzyski. Według tych doniesień, we Wschodnim Zakładzie Spółki, obejmującym m.in. placówki w Lublinie, Kielcach i Skarżysku-Kamiennej, pracę miało stracić aż 547 osób, w tym maszyniści, dyspozytorzy oraz pracownicy administracyjni.
Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych, reprezentowany przez pana Jacka Kupczyka, alarmował wówczas, że tak znaczna redukcja etatów nie uwzględnia rzeczywistych potrzeb operacyjnych spółki i może doprowadzić do niewykonania narzuconych planów przewozowych. PKP Cargo SA tłumaczyło planowane zwolnienia trudną sytuacją finansową i koniecznością wygenerowania oszczędności na poziomie ponad 400 milionów złotych rocznie.
Zważywszy na czas, jaki upłynął od ogłoszenia tych decyzji oraz na wciąż obecną niepewność wśród pracowników, związków zawodowych i całych lokalnych społeczności zwracam się z prośbą o przedstawienie aktualnego stanu faktycznego.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest aktualna liczba pracowników PKP Cargo SA w regionie świętokrzyskim objętych zwolnieniami grupowymi?
Ile osób rzeczywiście zostało już zwolnionych w ramach zapowiadanego procesu?
Czy PKP Cargo SA planuje dalsze redukcje etatów w Kielcach, Skarżysku-Kamiennej i pozostałych jednostkach objętych Wschodnim Zakładem Spółki?
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Infrastruktury lub inne instytucje publiczne w celu wsparcia pracowników tracących zatrudnienie, w tym poprzez programy osłonowe, pomoc w przekwalifikowaniu lub aktywizację zawodową?
Czy ministerstwo zamierza podjąć działania nadzorcze wobec Zarządu PKP Cargo SA w zakresie skutków społecznych i gospodarczych tak szeroko zakrojonej restrukturyzacji?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10368 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.16.2025
Warszawa, 05 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9826 posła na Sejm RP Pana Mariusza Goska, w sprawie
aktualnej sytuacji pracowników PKP CARGO SA w regionie świętokrzyskim w kontekście
zwolnień grupowych, proszę o przyjęcie poniższych informacji, dotyczących pytań
zadanych w interpelacji.
Na wstępie pragnę poinformować, że Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem PKP CARGO
SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO lub Spółka) i nie wykonuje uprawnień z tytułu
posiadania jej akcji. Pakiet akcji, stanowiący 33,01% udział w kapitale zakładowym Spółki
posiadają Polskie Koleje Państwowe SA. Zgodnie z regulacjami Kodeksu spółek
handlowych organy spółki działają w zakresie posiadanych kompetencji, które w zakresie
bieżącego prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowania na zewnątrz posiada Zarząd
Spółki.
Jednocześnie należy zauważyć, że PKP CARGO jest spółką giełdową i wszelkie informacje
oraz odpowiedzi na pytania dotyczące jej planów, również tych związanych z polityką
kadrową, są możliwe do przekazania z uwzględnieniem obostrzeń wynikających
z obowiązków informacyjnych przedsiębiorstw notowanych na Giełdzie Papierów
Wartościowych.
Nieefektywne zarządzanie PKP CARGO spowodowało utratę płynności finansowej i realne
zagrożenie dla wszystkich zatrudnionych w Spółce pracowników. W tym kontekście należy
przypomnieć o ogromnych kosztach wykonania przez PKP CARGO transportu węgla
w ilości 2,944 mln ton i rozwiezienia go do rozmieszczonych na terenie całego kraju
lokalizacji w związku z decyzjami Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2022 r.
i 6 października 2022 r., tj. „tzw. Decyzji Węglowej”. Terminowe wykonanie powyżej
wskazanych transportów spowodowało konieczność zaangażowania znacznych środków
po stronie PKP CARGO i wycofania się z realizacji części istniejących wówczas umów.
Powyższe doprowadziło do wyrządzenia szkody majątkowej, utraty istotnych przychodów
i spodziewanych korzyści, za które do dziś Spółka nie uzyskała rekompensaty.
Jednocześnie ówczesny Zarząd spółki nie podjął żadnych kroków zaradczych,
zabezpieczających ryzyka wynikające z wykonania ww. decyzji węglowych.
W tej sytuacji przeprowadzenie procesu restrukturyzacji - niestety również w obszarze
zatrudnienia poprzez przeprowadzenie zwolnień grupowych - stało się koniecznością.
Zakończony z dniem 30 września 2024 roku proces zwolnień grupowych był jednym
z szeregu działań restrukturyzacyjnych, realizowanym równolegle z intensyfikacją działań
w obszarze handlowym czy redukcją kosztów operacyjnych. Restrukturyzacja prowadzona
w PKP CARGO od II kwartału 2024 roku była działaniem koniecznym z powodu
-- 1 of 4 --
2
dramatycznej sytuacji finansowej Spółki, będącej następstwem nieefektywnego
zarządzania na przestrzeni ostatnich lat. Obejmowała ona również kierunki dalszego
rozwoju struktury zatrudnienia w tej spółce, wraz z ewentualną optymalizacją
i koniecznym dostosowaniem do zmian organizacji procesu przewozowego czy
przekształceń struktury Spółki.
PKP CARGO SA podejmuje konsekwentnie kolejne działania restrukturyzacyjne, których
celem jest odzyskanie stabilnej pozycji rynkowej, zwiększenie udziałów w rynku,
wzmocnienie potencjału konkurencyjnego i zachowanie jak największej liczby
potrzebnych miejsc pracy.
Z informacji Spółki wynika, że liczba pracowników, którzy zostali objęci zwolnieniami
grupowymi w całym województwie świętokrzyskim wyniosła 118 osób, a aktualny stan
zatrudnienia w lokalizacjach w tym regionie wynosi 514 osób. Ewentualne zmiany
poziomu zatrudnienia po dniu zakończenia procesu zwolnień grupowych wynikają
wyłącznie z odejść naturalnych (tj. przejścia na emeryturę czy wygaśnięcia umów). Ogólny
procentowy poziom przeprowadzonych zwolnień, zgodnie z dokonanymi przez PKP
CARGO ocenami nadwyżek zatrudnienia w stosunku do zmniejszonego znacznie poziomu
pracy przewozowej - został w roku 2024 określony z limitem do 30% zatrudnionych w skali
całej Spółki. Wszelkie działania naprawcze podejmowane są przez PKP CARGO S.A.
w restrukturyzacji kompleksowo - we wszystkich Zakładach i Centrali Spółki, na terenie
wszystkich lokalizacji w Polsce.
Spółka zwraca uwagę, że w skali całej PKP CARGO umowy o pracę wypowiedziano w roku
2024 grupie 2515 pracowników, a tzw. naturalne odejścia (m.in. na emeryturę, z powodu
wygaśnięcia umów, itp.) objęły 1150 pracowników. Proces zwolnień grupowych
przeprowadzony został na podstawie Ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych
zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących
pracowników. Kryteria doboru pracowników do zwolnień również były jednolite dla całej
Spółki i zostały szczegółowo określone w Regulaminach zwolnień grupowych z dnia
14 sierpnia 2024 roku. Liczba zwolnień w Województwie Świętokrzyskim w żaden sposób
nie przewyższała ogólnego poziomu zmniejszenia etatów we wszystkich lokalizacjach
PKP CARGO w Polsce.
Optymalizacja zatrudnienia i konieczność dostosowania zasobów ludzkich do
zmniejszonej ilości pracy przewozowej jest jednym z szeregu działań restrukturyzacyjnych,
realizowanym równolegle z zabezpieczeniem majątku Spółki poprzez objęcie jej
postępowaniem sanacyjnym, intensyfikacją działań w obszarze handlowym czy redukcją
kosztów operacyjnych.
W odniesieniu do przekształceń struktury organizacyjnej czy zmian w realizacji procesu
przewozowego w poszczególnych lokalizacjach - również wskazanych w interpelacji,
Spółka wskazała, że wszelkie decyzje restrukturyzacyjne podejmowane są na bazie
weryfikacji aktualnych danych operacyjnych i biznesowych oraz szacowanego realnie
poziomu dostępnej dla PKP CARGO pracy przewozowej i mają na celu wyłącznie
zwiększenie efektywności procesowej Spółki. Kluczowym założeniem restrukturyzacji jest
również dostosowanie zasobów operacyjnych i taborowych do diametralnie
zmieniających się w ostatnich latach wymogów bardzo konkurencyjnego rynku
przewozów towarowych. PKP CARGO przy obecnej bazie kosztowej, konkurencji
z mniejszymi przewoźnikami oraz przy dynamicznie rozwijającym się transporcie
samochodowym od lat zmagała się z efektywnym konkurowaniem na wolnym rynku
-- 2 of 4 --
3
przewozów towarowych. W tej sytuacji wprowadzanie zmian w obszarze eksploatacyjnym
i personalnym jest konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa finansowego
i płynnościowego Spółki.
Prowadzona obecnie restrukturyzacja jest bezpośrednim następstwem braku reakcji
poprzednich władz Spółki oraz szeregu błędnych decyzji biznesowych i skrajnie
nieefektywnego zarządzania PKP CARGO na przestrzeni ostatnich lat. Restrukturyzacja
będzie zapewne długofalowa i potrwa kilka lat, ale jak zapewnia PKP CARGO, pozwoli ona
stworzyć silną i rentowną Spółkę. Obecnie trwają dalsze pogłębione analizy sytuacji
finansowej, operacyjnej i potencjału rynkowego PKP CARGO. Każde podejmowane
działanie restrukturyzacyjne ma na celu odzyskanie stabilności, długofalowe
zabezpieczenie płynności i wzmocnienie Spółki o strategicznym znaczeniu dla państwa
polskiego, a co za tym idzie stabilnego poziomu zatrudnienia. Dalsze kierunki działań
restrukturyzacyjnych w perspektywie długofalowej oraz zakres koniecznych zmian
zostaną wyznaczone przez Spółkę w ramach kompleksowego planu restrukturyzacji.
Pomimo trudnej dla przedsiębiorstwa konieczności przeprowadzenia szerokiej
restrukturyzacji obejmującej całość zasobów i procesów Spółki - PKP CARGO podjęło
szereg działań mających na celu złagodzenie skutków zwolnień grupowych, wśród nich:
do końca I połowy stycznia 2025 r. spłacone zostały wszystkie odprawy
i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia pracowników, którzy odeszli
z firmy w ramach zwolnień grupowych. Wypłaty zrealizowane zostały m.in. dzięki
bardzo dynamicznemu pozyskaniu celowych środków z Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych. Wszystkie osoby, które zostały objęte procesem zwolnień
grupowych z terenu województwa świętokrzyskiego otrzymały wszelkie należne
świadczenia.
PKP CARGO równolegle z procesem zwolnień grupowych wdrożyło wszelkie dostępne
inicjatywy wsparcia dla pracowników objętych zwolnieniami. Najbardziej znaczące są
tu m.in. listy intencyjne zawarte z kilkunastoma spółkami z branży transportowej
i kolejowej (m.in. POLREGIO S.A., PKP INERCITY S.A., PKP PLK S.A.). Dzięki nim dla
odchodzących pracowników, m.in. w obszarze eksploatacji - udostępnionych zostało
ponad 2500 miejsc pracy w całej Polsce. Z tej możliwości skorzystało dotychczas
kilkuset byłych pracowników Spółki.
Jak wynika z informacji upublicznionych przez PKP CARGO, Spółka prowadzi szczegółowe
analizy w zakresie dalszych przekształceń struktury organizacyjnej Spółki i ich
potencjalnego wpływu na zwiększenie jej efektywności. Rekomendacje weryfikowane są
przez zewnętrzną firmę doradczą pod kątem opłacalności finansowej i zostaną
doprecyzowane w ramach planu restrukturyzacji PKP CARGO.
W przypadku pracowników objętych procesem zwolnień grupowych, działania osłonowe
i aktywizujące dla zwalnianych pracowników mogą być finansowane z Funduszu
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, który jest w dyspozycji Wojewódzkich
Urzędów Pracy.
Odnośnie działań osłonowych wobec pracowników Spółki, możliwych zmianach
legislacyjnych w obszarze prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych, znajdujących się
we właściwościach Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, szczegółowo i obszernie
informowaliśmy w odpowiedzi na zapytanie nr 2013 Posła na Sejm RP Dariusza
Stefaniuka, w sprawie sytuacji pracowników zwalnianych w ramach restrukturyzacji PKP
-- 3 of 4 --
4
Cargo oraz problemów z realizacją ich praw pracowniczych, które jest opublikowane na
stronie internetowej Sejmu RP:
(https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/interpelacja.xsp?typ=ZAP&nr=2013).
Podsumowując pragnę zapewnić, że obecna kadra zarządzająca na bieżąco monitoruje
wszelkie aspekty działalności Spółki i podmiotów z jej grupy kapitałowej, także
w kontekście ich zdolności do pozyskania ewentualnego wsparcia, w tym finansowego
i jest gotowa do podjęcia w tym zakresie odpowiedzialnych i zgodnych z obowiązującymi
zasadami decyzji.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --