Interpelacja w sprawie wprowadzenia płatnego urlopu dla poratowania zdrowia dla pielęgniarek i położnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9820
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia płatnego urlopu dla poratowania zdrowia dla pielęgniarek i położnych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 12-05-2025
Szanowna Pani Minister,
pielęgniarki i położne odgrywają kluczową rolę w systemie ochrony zdrowia, zapewniając pacjentom całodobową opiekę medyczną, wsparcie emocjonalne oraz niezbędne procedury terapeutyczno-diagnostyczne. Ich praca, szczególnie w obecnych czasach niedoborów kadrowych, charakteryzuje się ogromnym obciążeniem psychicznym i fizycznym, co w sposób bezpośredni wpływa na ich stan zdrowia.
Obecnie nie mają one prawa do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, w odróżnieniu od innych grup zawodowych, np. nauczycieli czy funkcjonariuszy służb mundurowych. Zawód pielęgniarki i położnej, ze względu na swoją specyfikę i poziom stresu, powinien być traktowany jako szczególnie wymagający pod względem ochrony zdrowia pracownika.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o rozważenie możliwości wprowadzenia przepisów prawnych umożliwiających pielęgniarkom i położnym korzystanie z płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, po spełnieniu określonych kryteriów (np. odpowiedniego stażu pracy oraz zaświadczenia lekarskiego o potrzebie regeneracji zdrowia).
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującym pytaniem:
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie instytucji płatnego urlopu dla poratowania zdrowia dla pielęgniarek i położnych?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5471 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.13.2025.PJ
Warszawa, 28 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 9820 Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka „w sprawie
wprowadzenia płatnego urlopu dla poratowania zdrowia dla pielęgniarek i położnych”
uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
W sprawie postulatu przyznania pielęgniarkom i położnym prawa do płatnego urlopu dla
poratowania zdrowia należy szczególną uwagę zwrócić na szereg obiektywnych
uwarunkowań związanych z instytucją płatnego urlopu.
Kwestia wprowadzeniem do porządku prawnego instytucji urlopu dla poratowania zdrowia
dla wskazanej wyżej grupy zawodowej była już w przeszłości tematem rozmów z
partnerami społecznymi.
Stanowisko w tym zakresie przedstawione zostało przez Ministerstwo Rodziny i Polityki
Społecznej w 2021 r. w związku z toczącymi się wówczas rozmowami z przedstawicielami
Ogólnopolskiego Komitetu Protestacyjno-Strajkowego Pracowników Ochrony Zdrowia i
zgłaszanymi w toku tych rozmów postulatami. Resort rodziny i polityki społecznej wskazał,
że świadczenia z ubezpieczenia chorobowego przysługujące ubezpieczonym opłacane są
taką samą (w ujęciu procentowym) składką przez wszystkich ubezpieczonych bez względu
na rodzaj wykonywanej pracy czy rodzaj wykonywanego zawodu. Zgodnie z ustawą o
systemie ubezpieczeń społecznych wszyscy ubezpieczeni są traktowani równo w dostępie
do świadczeń z ubezpieczenia społecznego finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych w zamian za opłacaną składkę.
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej podkreśliło, że postulat wprowadzenia płatnego
urlopu dla poratowania zdrowia dla pielęgniarek i położnych zmierza do przyznania jednej
określonej grupie ubezpieczonych świadczeń, które nie są dostępne dla innych
ubezpieczonych, również partycypujących – poprzez opłacanie składek – w tworzeniu FUS.
Zasady organizacji i zasilania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazują, że nie jest on
funduszem, z którego mogłyby być finansowane specjalne uprawnienia przysługujące
jedynie jednej wybranej grupie ubezpieczonych.
Trzeba przy tym podkreślić, że funkcjonuje już w polskim porządku prawnym instytucja
urlopów na poratowanie zdrowia, do których uprawnieni są nauczyciele na podstawie
przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, oparta jest na odrębnym
systemie finansowania tej grupy zawodowej. Przy czym w okresie korzystania z urlopu dla
poratowania zdrowia nauczycielowi wypłacane jest wynagrodzenie (wraz z innymi
świadczeniami pracowniczymi). Co istotne w okresie korzystania z urlopu nauczycielowi nie
przysługuje zasiłek chorobowy za okresy niezdolności do pracy bowiem jeśli ubezpieczony
na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 12 ust.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w
razie choroby i macierzyństwa), wówczas nie ma prawa do wypłaty zasiłku chorobowego.
W przypadku wprowadzenia do porządku prawnego urlopu dla poratowania zdrowia należy
więc:
- zapewnić dodatkowe środki na pokrycie kosztu wypłaty nowego świadczenia
pielęgniarkom i położnym;
- zapewnić dodatkowe środki na pokrycie kosztu zatrudnienia dodatkowego personelu,
który w okresie nieobecności w pracy pracowników korzystających z urlopu dla
poratowania zdrowia, wykonywałby zadania pracowników korzystających z urlopu;
- zapewnić dodatkowe środki na pokrycie kosztów badań lekarskich i wydawanych
orzeczeń przez lekarzy medycyny pracy w procesie przyznawania prawa do urlopu;
- należy oczekiwać, że prawo do urlopu dla poratowania zdrowia musiałoby zostać
przyznane nie tylko grupie zawodowej pielęgniarek i położnych ale co najmniej również
pozostałym pracownikom wykonującym zawód medyczny, co generować będzie
dodatkowe koszty. Wydaje się przy tym, że brak cechy relewantnej, która pozwoliłaby w
sposób wystarczający wyodrębnić tylko osoby posiadające prawo wykonywania zawodu
pielęgniarki / położnej / zatrudnione na stanowisku pracy pielęgniarki / położnej spośród
innych pracowników wykonujących zawody medyczne.
Jednocześnie należy wskazać, że również wprowadzenie innej niż dyskutowany już ze
środowiskiem pielęgniarek i położnych formy dodatkowego urlopu spowoduje:
- dodatkowe koszty dla podmiotów leczniczych (w przypadku przyjęcia, że urlop byłby
urlopem płatnym tak jak normalny urlop wypoczynkowy konieczne byłoby zapewnienie
środków na pokrycie kosztu dodatkowego wynagrodzenia dla osób zapewniających
zastępstwo za pracowników realizujących prawo do urlopu i jednocześnie środków na
wynagrodzenie dla pracownika realizującego urlop);
- potrzebę przyznania prawa do tożsamego urlopu nie tylko grupie zawodowej pielęgniarek
i położnych, ale co najmniej również pozostałym pracownikom wykonującym zawód
medyczny, co generować będzie dodatkowe koszty. Również w tym przypadku brak jest
bowiem cechy relewantnej, która pozwoliłaby w sposób wystarczający wyodrębnić tylko
osoby posiadające prawo wykonywania zawodu pielęgniarki / położnej / zatrudnione na
stanowisku pracy pielęgniarki / położnej spośród innych pracowników wykonujących
zawody medyczne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --