Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa obywateli w kontekście umorzenia postępowania karnego wobec cudzoziemca usiłującego dokonać zabójstwa Polaka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9806
do ministra sprawiedliwości
w sprawie bezpieczeństwa obywateli w kontekście umorzenia postępowania karnego wobec cudzoziemca usiłującego dokonać zabójstwa Polaka
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Przemysław Drabek
Data wpływu: 12-05-2025
Panie Ministrze Sprawiedliwości,
na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację w sprawie decyzji prokuratury rejonowej w Katowicach dotyczącej umorzenia postępowania karnego wobec cudzoziemca, który w dniu 12 lutego 2025 roku usiłował dokonać zabójstwa Polaka na siłowni przy użyciu ciężkiego młota ćwiczebnego.
Z informacji publicznie dostępnych, w tym przedstawionych przez profil: Służby w akcji, wynika, że sprawca – cudzoziemiec – zamachnął się młotem z pełną premedytacją, celując w głowę trenującego Polaka. Ofiara przeżyła wyłącznie dzięki przypadkowemu unikowi, a ciężkie narzędzie uderzyło w łopatkę. Wszystko działo się w przestrzeni publicznej – na siłowni. Sprawca został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji, a następnie – po przeprowadzeniu konsultacji psychiatrycznej – uznany za niepoczytalnego z powodu zażycia narkotyków (marihuana z domieszką ketaminy). W efekcie prokuratura umorzyła postępowanie, a cudzoziemiec opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i udał się do Wielkiej Brytanii. W mediach społecznościowych pochwalił się zdjęciem z samolotu z podpisem: UK.
Sprawa ta bulwersuje opinię publiczną. Polacy mają prawo pytać: Czy ich bezpieczeństwo w Polsce nadal jest wartością nadrzędną? Czy państwo Donalda Tuska traktuje bezpieczeństwo obywateli priorytetowo, czy też kieruje się poprawnością polityczną i ideologicznymi standardami, które stawiają sprawców ponad ofiary?
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zostało poinformowane o decyzji prokuratury rejonowej w Katowicach dotyczącej umorzenia postępowania wobec cudzoziemca?
Czy w toku postępowania prokuratura zasięgnęła opinii niezależnych biegłych, czy też oparto się wyłącznie na opinii lekarzy zatrudnionych w placówce, do której skierowano sprawcę?
Czy brano pod uwagę, że stan niepoczytalności został wywołany dobrowolnym zażyciem środków odurzających?
Czy w sytuacji tak wysokiego zagrożenia życia i zdrowia poszkodowanego rozważano choćby umieszczenie sprawcy w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym?
Czy Prokuratura Krajowa planuje nadzór nad tą sprawą lub ewentualne zaskarżenie decyzji o umorzeniu?
Czy wobec sprawcy zostanie wydany europejski nakaz aresztowania?
Jakie działania podejmie Pan Minister, by zapewnić bezpieczeństwo obywatelom i uniemożliwić powtarzanie się podobnych sytuacji w przyszłości?
Z góry dziękuję za szczegółową odpowiedź.
Dariusz Matecki
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7356 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.202.2025
Warszawa, 18 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9806 Panów Posłów Dariusza Mateckiego
i Przemysława Drabka w sprawie bezpieczeństwa obywateli w kontekście umorzenia
postępowania karnego wobec cudzoziemca usiłującego dokonać zabójstwa Polaka,
opracowaną we współpracy z Prokuraturą Krajową.
Ad 2
W toku postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej
Katowice-Południe w Katowicach pod sygn. 4108-1.Ds. 68.2025, przeciwko podejrzanemu
o popełnienie czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. przy
zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., dopuszczono dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów
zatrudnionych w SP ZOZ Szpitalu Psychiatrycznym w Toszku. W szpitalu tym był osadzony
podejrzany tymczasowo aresztowany w powyższym śledztwie.
Ad 1, 3
Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. prokurator umorzył śledztwo na podstawie art. 17
§ 1 pkt 2 k.p.k. – wobec stwierdzenia, iż ustawa stanowi, że sprawca nie popełnił
przestępstwa, z uwagi na całkowite zniesienie poczytalności w czasie czynu. Szczegółowe
rozważanie okoliczności, które legły u podstaw takiej konkluzji nie jest możliwe, albowiem
-- 1 of 5 --
2
wiązałoby się ono z ujawnieniem danych wrażliwych dotyczących stanu zdrowia
podejrzanego.
Powyższa decyzja nie została doręczona Ministerstwu Sprawiedliwości, ponieważ nie było
ono stroną postępowania.
Ad 4
Zgodnie z art. 93b § 1 k.k. sąd może orzec środek zabezpieczający, gdy jest to konieczne,
aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego, a inne środki
prawne określone w tym kodeksie lub orzeczone na podstawie innych ustaw nie są
wystarczające.
Środek zabezpieczający, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 k.k., można orzec jedynie,
aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego o znacznej
społecznej szkodliwości.
W warunkach omawianej sprawy biegli psychiatrzy uznali, że ryzyko ponownego
popełnienia przez podejrzanego czynu zabronionego jest niewysokie, a zakłócenie jego
czynności psychicznych miało charakter epizodyczny i wynikało z nieuświadomionego
przyjęcia jednej z substancji psychoaktywnych.
Prokurator, oceniając opinię biegłych psychiatrów jako wyczerpującą i wiarygodną, uznał
tym samym, że nie zostały spełnione przesłanki do skierowania do sądu wniosku
o zastosowanie środka zabezpieczającego.
Ad 5
Postępowanie przygotowawcze pozostające w zainteresowaniu Panów Posłów jest
kontynuowane w wyniku uwzględnienia przez prokuratora wniesionego przez
pokrzywdzonego zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa.
-- 2 of 5 --
3
Sprawa, zarejestrowana aktualnie pod sygn. 4108-1.Ds.217.2025 w Prokuraturze
Rejonowej Katowice-Południe w Katowicach, została objęta zwierzchnim nadzorem
służbowym Prokuratury Okręgowej w Katowicach.
Ad 6
Rozważanie na obecnym etapie postępowania przygotowawczego kwestii wystąpienia
o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania jest przedwczesne.
Ad 7
Normy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2025, poz. 383), dalej jako
„k.k.”, zabezpieczają bezpieczeństwo obywateli, w tym poprzez penalizację zachowań
skierowanych przeciwko życiu i zdrowiu. Dla osoby, która dopuściła się popełnienia
przestępstwa zabójstwa w typie podstawowym (art. 148 § 1 k.k.), jak również dla sprawcy
przestępstwa zabójstwa w typie kwalifikowanym (tj. m.in. ze szczególnym
okrucieństwem, w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie - art. 148 § 2
pkt 1, 3 k.k.) ustawodawca przewiduje odpowiedzialność karną w postaci wyłącznie kar
izolacyjnych, w tym kary dożywotniego pozbawienia wolności.
Dyspozycje k.k. ustanawiają także odpowiedzialność karną dla osoby, która czyniła
przygotowania do popełnienia przestępstwa zabójstwa w postaci kary pozbawienia
wolności od lat 2 do 15 (art. 148 § 5 k.k.). Również usiłowanie dokonania zabójstwa jest
karalne, zaś sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla
danego przestępstwa (art. 14 § 1 k.k.).
Ustawodawca penalizuje także zachowanie polegające na nieumyślnym spowodowaniu
śmierci człowieka. Czyn taki zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do
lat 5 (art. 155 k.k.).
Sprawca, który dopuści się spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci
m.in. ciężkiego kalectwa podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20 (art. 156 § 1
k.k.). Odpowiedzialność karna w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat
-- 3 of 5 --
4
5 jest przewidziana także za spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub
rozstroju zdrowia, innego niż określony w art. 156 § 1 k.k. tzw. „średni uszczerbek na
zdrowiu” (art. 157 § 1 k.k.).
Ustawa penalizuje również zachowanie polegające na spowodowaniu naruszenia
czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwającego nie dłużej niż 7 dni (tzw. „lekki
uszczerbek na zdrowiu”). Czyn taki zagrożony jest karą grzywny, ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności do lat 2. Co istotne, ściganie tego przestępstwa odbywa się
z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca
wspólnie ze sprawcą (stosownie do przepisu art. 157 § 2 i 4 k.k.).
Obowiązujące dyspozycje zapewniają także ochronę nietykalności cielesnej każdego
człowieka. Sprawca, który uderzył człowieka lub w inny sposób naruszył jego nietykalność
cielesną podlega odpowiedzialności karnej w postaci kary grzywny, ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności do roku. Ściganie tego przestępstwa następuje z oskarżenia
prywatnego (stosownie do przepisu art. 217 § 1 i 3 k.k.).
Natomiast zagadnienie dotyczące poczytalności sprawcy w chwili popełnienia
przestępstwa reguluje przepis art. 31 k.k. Wyodrębnia on sytuacje w trakcie których
można mówić o poczytalności wyłączonej (§1) i ograniczonej (§2). Kluczową dla ustalenia
okoliczności dotyczącej świadomości sprawcy w chwili popełnienia przestępstwa jest
opinia biegłych psychiatrów.
Normy k.k. umożliwiają orzeczenie w stosunku do sprawcy z wyłączoną lub ograniczoną
poczytalnością środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym
(art. 93a § 4 k.k.). W wypadkach określonych w art. 93g § 1 i 2 k.k. sąd orzeka wobec
sprawcy pobyt w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym jeżeli istnieje wysokie
prawdopodobieństwo, że popełni on ponownie czyn zabroniony o znacznej społecznej
szkodliwości w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym. Również
w sytuacjach wskazanych w art. 93g § 3 k.k. sąd orzeka wobec sprawcy pobyt
w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, jeżeli istnieje wysokie prawdopodobieństwo,
-- 4 of 5 --
5
że skazany popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej
w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych.
Informuję ponadto, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie jest organem uprawnionym do
nadzoru nad działalnością orzeczniczą. Przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks
postępowania karnego (Dz.U. z 2025, poz. 304) gwarantują stronom postępowania
możliwość złożenia zażalenia na postanowienie kończące postępowanie przygotowawcze
(art. 306 § 1 i 1a k.p.k.).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --