Interpelacja nr 9794
Interpelacja w sprawie kryzysu producentów i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryzysu producentów i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Interpelacja nr 9794
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie kryzysu producentów i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowny Panie Premierze,
z ogromnym niepokojem i oburzeniem obserwuję kryzys, z jakim w trybie nagłym zmagają się polscy producenci owoców jagodowych, w szczególności porzeczek, oraz krajowy sektor przetwórstwa owocowo-warzywnego. Bezpośrednim źródłem kryzysu jest rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) 2025/158 z dnia 29 stycznia 2025 r., które drastycznie obniża dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnej acetamipryd – w wielu przypadkach do poziomu oznaczalności (0,01 mg/kg). Przepisy te zaczną obowiązywać od 19 sierpnia 2025 r., a ich skutki będą katastrofalne dla całego łańcucha produkcji i przetwórstwa.
Najbardziej uderzy to w polskich producentów czarnej i czerwonej porzeczki, którzy odpowiadają za około 70% całkowitej produkcji w Unii Europejskiej. Polska jest niekwestionowanym liderem w tym segmencie, zarówno pod względem powierzchni upraw, jak i ich wydajności oraz nowoczesnych technologii zbioru i przetwórstwa. W ostatnich latach zrealizowano wielomilionowe inwestycje w specjalistyczne zakłady koncentratów, mrożonek, soków NFC, a także linie sortownicze i chłodnie. To wszystko jest dziś zagrożone utratą wartości i funkcji gospodarczej – w wyniku zaniechań rządu.
Rozporządzenie to było konsultowane w 2024 roku – i to właśnie wtedy był czas, aby podjąć działania dyplomatyczne, uruchomić procedury ochrony interesu krajowego, wnioskować o wyjątki sektorowe lub okresy przejściowe. Niestety, rząd Donalda Tuska nie tylko nie podjął skutecznych działań, ale de facto zignorował sygnały ostrzegawcze płynące od organizacji branżowych i instytutów naukowych.
Dziś, na kilka miesięcy przed wejściem w życie nowych norm, rząd nadal nie przygotował żadnego planu rekompensat, żadnych mechanizmów wsparcia, żadnych działań osłonowych. Wartość rynkowa zagrożonych surowców i produktów – według branżowych analiz – sięga 4 miliardów złotych, a tysiące gospodarstw rodzinnych i firm przetwórczych mogą stanąć na krawędzi bankructwa.
Skala zaniechań i ich skutki są porażające. Jeśli działania osłonowe nie zostaną uruchomione natychmiast, będziemy świadkami nie tylko załamania eksportu, ale i upadku całego, starannie budowanego przez dekady sektora gospodarki rolnej i przetwórczej. Czy naprawdę interes narodowy jest dla rządu kwestią drugorzędną wobec biernego przyjmowania decyzji instytucji europejskich, nawet jeśli prowadzą one do unicestwienia całych branż?
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego rząd RP nie wziął aktywnego udziału w konsultacjach projektu rozporządzenia Komisji Europejskiej 2025/158 w 2024 roku i nie wystąpił z wnioskiem o objęcie polskich producentów okresem przejściowym lub derogacjami sektorowymi?
Czy rząd przeanalizował skutki gospodarcze dla sektora, który odpowiada za 70% unijnej produkcji porzeczek i przetwarza dziesiątki tysięcy ton owoców rocznie? Jeśli tak – proszę przedstawić te analizy.
Czy rząd zamierza wypłacić rekompensaty producentom i przetwórcom, których surowiec i produkty – zmagazynowane zgodnie z obowiązującym prawem – nie będą mogły zostać wprowadzone do obrotu od sierpnia 2025 r.?
Czy rząd podejmie interwencję w Komisji Europejskiej w celu odroczenia wejścia w życie rozporządzenia, ze względu na brak alternatyw dla acetamiprydu w uprawie porzeczek?
Czy osoby odpowiedzialne za zaniechanie działań na etapie konsultacyjnym i brak zabezpieczenia interesów polskich rolników i przetwórców poniosą odpowiedzialność polityczną lub finansową?
Interpelacja nr 9794
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie kryzysu producentów i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowny Panie Premierze,
z ogromnym niepokojem i oburzeniem obserwuję kryzys, z jakim w trybie nagłym zmagają się polscy producenci owoców jagodowych, w szczególności porzeczek, oraz krajowy sektor przetwórstwa owocowo-warzywnego. Bezpośrednim źródłem kryzysu jest rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) 2025/158 z dnia 29 stycznia 2025 r., które drastycznie obniża dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnej acetamipryd – w wielu przypadkach do poziomu oznaczalności (0,01 mg/kg). Przepisy te zaczną obowiązywać od 19 sierpnia 2025 r., a ich skutki będą katastrofalne dla całego łańcucha produkcji i przetwórstwa.
Najbardziej uderzy to w polskich producentów czarnej i czerwonej porzeczki, którzy odpowiadają za około 70% całkowitej produkcji w Unii Europejskiej. Polska jest niekwestionowanym liderem w tym segmencie, zarówno pod względem powierzchni upraw, jak i ich wydajności oraz nowoczesnych technologii zbioru i przetwórstwa. W ostatnich latach zrealizowano wielomilionowe inwestycje w specjalistyczne zakłady koncentratów, mrożonek, soków NFC, a także linie sortownicze i chłodnie. To wszystko jest dziś zagrożone utratą wartości i funkcji gospodarczej – w wyniku zaniechań rządu.
Rozporządzenie to było konsultowane w 2024 roku – i to właśnie wtedy był czas, aby podjąć działania dyplomatyczne, uruchomić procedury ochrony interesu krajowego, wnioskować o wyjątki sektorowe lub okresy przejściowe. Niestety, rząd Donalda Tuska nie tylko nie podjął skutecznych działań, ale de facto zignorował sygnały ostrzegawcze płynące od organizacji branżowych i instytutów naukowych.
Dziś, na kilka miesięcy przed wejściem w życie nowych norm, rząd nadal nie przygotował żadnego planu rekompensat, żadnych mechanizmów wsparcia, żadnych działań osłonowych. Wartość rynkowa zagrożonych surowców i produktów – według branżowych analiz – sięga 4 miliardów złotych, a tysiące gospodarstw rodzinnych i firm przetwórczych mogą stanąć na krawędzi bankructwa.
Skala zaniechań i ich skutki są porażające. Jeśli działania osłonowe nie zostaną uruchomione natychmiast, będziemy świadkami nie tylko załamania eksportu, ale i upadku całego, starannie budowanego przez dekady sektora gospodarki rolnej i przetwórczej. Czy naprawdę interes narodowy jest dla rządu kwestią drugorzędną wobec biernego przyjmowania decyzji instytucji europejskich, nawet jeśli prowadzą one do unicestwienia całych branż?
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego rząd RP nie wziął aktywnego udziału w konsultacjach projektu rozporządzenia Komisji Europejskiej 2025/158 w 2024 roku i nie wystąpił z wnioskiem o objęcie polskich producentów okresem przejściowym lub derogacjami sektorowymi?
Czy rząd przeanalizował skutki gospodarcze dla sektora, który odpowiada za 70% unijnej produkcji porzeczek i przetwarza dziesiątki tysięcy ton owoców rocznie? Jeśli tak – proszę przedstawić te analizy.
Czy rząd zamierza wypłacić rekompensaty producentom i przetwórcom, których surowiec i produkty – zmagazynowane zgodnie z obowiązującym prawem – nie będą mogły zostać wprowadzone do obrotu od sierpnia 2025 r.?
Czy rząd podejmie interwencję w Komisji Europejskiej w celu odroczenia wejścia w życie rozporządzenia, ze względu na brak alternatyw dla acetamiprydu w uprawie porzeczek?
Czy osoby odpowiedzialne za zaniechanie działań na etapie konsultacyjnym i brak zabezpieczenia interesów polskich rolników i przetwórców poniosą odpowiedzialność polityczną lub finansową?
Odpowiedź urzędowa
Minister Czesław Siekierski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8406 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 05 czerwca 2025 r.
znak sprawy: DHR.rs1.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 9794 w sprawie kryzysu producentów i przetwórców
porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do przekazanej Interpelacji w sprawie kryzysu producentów
i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
przedstawiam, w odniesieniu do poszczególnych pytań, następujące informacje
i wyjaśnienia.
Zasady dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin reguluje rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1107/2009(1). Zgodnie z tymi przepisami do
obrotu mogą być dopuszczone tylko te preparaty, które zawierają substancje czynne
zatwierdzone do stosowania w środkach ochrony roślin przez Komisję Europejską,
a także przy prawidłowym stosowaniu, zgodnie z ich przeznaczeniem, nie stanowią
zagrożenia dla zdrowia człowieka, zwierząt oraz dla środowiska.
Ocena bezpieczeństwa stosowania środków ochrony roślin prowadzona jest zgodnie
z obecnie obowiązującymi przepisami (2) dwuetapowo, gdzie:
1) Komisja Europejska odpowiedzialna jest za zatwierdzanie substancji czynnych.
Ocena substancji czynnych prowadzona jest we współpracy z Europejskim
Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz państwami członkowskimi.
W ramach oceny substancji czynnej, EFSA przeprowadza m.in. ocenę ostrego
-- 1 of 5 --
Strona 2 z 5
i chronicznego ryzyka dla konsumentów wynikającego z obecności pozostałości
danej substancji czynnej w produktach przeznaczonych do spożycia. Urząd określa
również najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (NDP/MRL) substancji
czynnej, które mogą znajdować się w produktach spożywczych pochodzenia
roślinnego i zwierzęcego nie stwarzając zbędnego ryzyka dla konsumentów, w tym
grup szczególnie wrażliwych, takich jak dzieci. NDP wprowadzane są następnie do
unijnego porządku prawnego w drodze rozporządzenia. Dodatkowo, w celu
zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów EFSA cyklicznie
dokonuje przeglądu obowiązujących wartości NDP wyznaczonych dla substancji
czynnych, z uwzględnieniem zakresu ich stosowania, tak by w przypadkach
stwierdzenia potencjalnego ryzyka dokonać ich weryfikacji, ewentualnego
obniżenia lub zmodyfikować zatwierdzony zakres stosowania,
2) państwa członkowskie dopuszczają do obrotu środki ochrony roślin na swoim
terytorium. Ocena ta dokonywana jest obligatoryjnie we współpracy z innymi
państwami członkowskimi. W Polsce ocena ta jest prowadzona przy współpracy
z podmiotami upoważnionymi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do
opracowywania ocen i raportów dotyczących środków ochrony roślin
W związku z przedstawieniem przez Francję nowych danych naukowych dotyczących
potencjalnej szkodliwości acetamiprydu, Komisja Europejska zleciła EFSA
przeprowadzenie oceny w tym zakresie Podkreślenia wymaga, że w wyniku
przeprowadzonej oceny naukowej EFSA stwierdzono neurotoksyczność rozwojową,
co oznacza duże ryzyko powodowania przez tą substancję zaburzeń struktur mózgu w
wieku płodowym i wczesnym wieku dziecięcym. Ponieważ wynik oceny wskazał na
duże prawdopodobieństwo neurotoksyczności acetamiprydu, EFSA zaproponowała
obniżenie wartości toksykologicznych, tj. dopuszczalnej dziennej dawki spożycia
wyrażonej wartościami parametru ADI (maksymalna bezpieczna dawka przy
codziennym spożyciu) oraz ARfD (maksymalna bezpieczna dawka przy jednorazowym
spożyciu). Propozycja EFSA została przyjęta.
W konsekwencji obniżenia wartości toksykologicznych EFSA zidentyfikowała ostre
ryzyko dla 38 produktów przy obowiązujących do tej pory wartościach NDP
z przekroczeniem maksymalnej bezpiecznej dawki przy jednorazowym spożyciu dla
dzieci od 106% do 822% (w przypadku sałaty).
-- 2 of 5 --
Strona 3 z 5
Przygotowano projekt rozporządzenia zmieniającego wartości NDP, który był
konsultowany z Państwami Członkowskimi. Przedstawiciele Ministra Zdrowia szeroko
konsultowali ten projekt przed posiedzeniem Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt,
Żywności i Pasz (SCoPAFF), Sekcja Pozostałości Środków Ochrony Roślin, również
z przedstawicielami organizacji branżowych, w tym KUPS, które nie zgłosiły do niego
uwag.
Następnie we wrześniu 2024 r. Stały Komitet - Sekcja Pozostałości Środków Ochrony
Roślin, zatwierdził projekt rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie obniżenia
niektórych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości acetamiprydu
w interesie ochrony zdrowia konsumentów. Jednocześnie Komitet oficjalnie przyjął
nowe toksykologiczne wartości referencyjne (ADI/ARfD) dla acetamiprydu, a Raport
z odnowienia tej substancji czynnej został zaktualizowany o nowe wartości ADI/ARfD
oraz definicje pozostałości (raport SANTE/10502/2017 rev. 8 zaktualizowany
24 września 2024 r.).
W następstwie powyższego rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 2025/158
z 29 stycznia 2025 r. zmieniającym załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 396/2005
Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych
poziomów pozostałości acetamiprydu w określonych produktach lub na ich
powierzchni, od 19 sierpnia 2025 r. zmianie ulegną najwyższe dopuszczalne poziomy
pozostałości (NDP/MRL) substancji czynnej acetamipryd w 38 produktach, mających
znaczenie dla rolnictwa, w tym w porzeczce.
W zaistniałej sytuacji Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokłada wszelkich starań,
aby ograniczyć negatywne skutki opisanych wyżej zmian dla producentów
i przetwórców porzeczki.
Informacja o zmianach wartości NDP została upowszechniana przez jednostki
naukowe nadzorowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym poprzez
Platformę Sygnalizacji Agrofagów oraz system HortiOchrona, które stanowią
płaszczyznę i narzędzie wymiany doświadczeń oraz transferu wiedzy przy realizacji
wymagań integrowanej ochrony roślin.
Podjęto również działania w celu rozszerzenia zakresu stosowania środków ochrony
roślin zawierających deltametrynę o ochronę przed przeziernikiem porzeczkowcem
-- 3 of 5 --
Strona 4 z 5
w porzeczce. Prace zakończyły się wydaniem zezwoleń dla środków ochrony roślin
Decis Expert 100 EC i Decis Mega 50 EW.
Co więcej, w ramach dotacji celowej udzielanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi dla Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego zaplanowano
badania nad zamiennikami dla acetamiprydu.
Należy też podkreślić, że obniżone wartości NDP będą dotyczyły także towarów
importowanych z państw trzecich. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeznacza
dodatkowe środki finansowe na badanie próbek pobieranych przez Państwową
Inspekcję Sanitarną z importowanych towarów.
Odnosząc się do kwestii wypłacania rekompensaty producentom i przetwórcom, których
surowiec i produkty – zmagazynowane zgodnie z obowiązującym prawem – nie będą mogły
zostać wprowadzone do obrotu od sierpnia 2025 r należy zaznaczyć, że przepisy
dotyczące wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (1) nie zawierają
upoważnienia dla Komisji Europejskiej do wydania uregulowań mających na celu
wdrożenie nadzwyczajnego wsparcia z tytułu pokrycia strat finansowych branży
sektora owoców i warzyw, powstałych w wyniku wprowadzenia uregulowań
prawnych określających zaostrzenie wymogów, w tym przypadku dotyczących
stosowania środków ochrony roślin. Nadzwyczajne środki przewidziane w ramach
przepisów art. 219 - 221 adresowane są do sytuacji, wynikających
z nieprzewidywalnych zakłóceń rynkowych lub sytuacji związanych z utratą zaufania
konsumentów, spowodowaną zagrożeniami dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin.
Stąd, w ocenie MRiRW, brak jest podstaw prawnych do wnioskowania do Komisji
Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnego wsparcia z tytułu wycofania z rynku
porzeczek lub przetworów z tych owoców nie spełniających norm, o których mowa
w rozporządzeniu (UE) 2025/158.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Strona 5 z 5
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17
grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz
uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE)
1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 671, z późn. zm.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 05 czerwca 2025 r.
znak sprawy: DHR.rs1.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 9794 w sprawie kryzysu producentów i przetwórców
porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do przekazanej Interpelacji w sprawie kryzysu producentów
i przetwórców porzeczek, do którego doprowadziła bierność polskiego rządu
przedstawiam, w odniesieniu do poszczególnych pytań, następujące informacje
i wyjaśnienia.
Zasady dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin reguluje rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1107/2009(1). Zgodnie z tymi przepisami do
obrotu mogą być dopuszczone tylko te preparaty, które zawierają substancje czynne
zatwierdzone do stosowania w środkach ochrony roślin przez Komisję Europejską,
a także przy prawidłowym stosowaniu, zgodnie z ich przeznaczeniem, nie stanowią
zagrożenia dla zdrowia człowieka, zwierząt oraz dla środowiska.
Ocena bezpieczeństwa stosowania środków ochrony roślin prowadzona jest zgodnie
z obecnie obowiązującymi przepisami (2) dwuetapowo, gdzie:
1) Komisja Europejska odpowiedzialna jest za zatwierdzanie substancji czynnych.
Ocena substancji czynnych prowadzona jest we współpracy z Europejskim
Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz państwami członkowskimi.
W ramach oceny substancji czynnej, EFSA przeprowadza m.in. ocenę ostrego
-- 1 of 5 --
Strona 2 z 5
i chronicznego ryzyka dla konsumentów wynikającego z obecności pozostałości
danej substancji czynnej w produktach przeznaczonych do spożycia. Urząd określa
również najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (NDP/MRL) substancji
czynnej, które mogą znajdować się w produktach spożywczych pochodzenia
roślinnego i zwierzęcego nie stwarzając zbędnego ryzyka dla konsumentów, w tym
grup szczególnie wrażliwych, takich jak dzieci. NDP wprowadzane są następnie do
unijnego porządku prawnego w drodze rozporządzenia. Dodatkowo, w celu
zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów EFSA cyklicznie
dokonuje przeglądu obowiązujących wartości NDP wyznaczonych dla substancji
czynnych, z uwzględnieniem zakresu ich stosowania, tak by w przypadkach
stwierdzenia potencjalnego ryzyka dokonać ich weryfikacji, ewentualnego
obniżenia lub zmodyfikować zatwierdzony zakres stosowania,
2) państwa członkowskie dopuszczają do obrotu środki ochrony roślin na swoim
terytorium. Ocena ta dokonywana jest obligatoryjnie we współpracy z innymi
państwami członkowskimi. W Polsce ocena ta jest prowadzona przy współpracy
z podmiotami upoważnionymi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do
opracowywania ocen i raportów dotyczących środków ochrony roślin
W związku z przedstawieniem przez Francję nowych danych naukowych dotyczących
potencjalnej szkodliwości acetamiprydu, Komisja Europejska zleciła EFSA
przeprowadzenie oceny w tym zakresie Podkreślenia wymaga, że w wyniku
przeprowadzonej oceny naukowej EFSA stwierdzono neurotoksyczność rozwojową,
co oznacza duże ryzyko powodowania przez tą substancję zaburzeń struktur mózgu w
wieku płodowym i wczesnym wieku dziecięcym. Ponieważ wynik oceny wskazał na
duże prawdopodobieństwo neurotoksyczności acetamiprydu, EFSA zaproponowała
obniżenie wartości toksykologicznych, tj. dopuszczalnej dziennej dawki spożycia
wyrażonej wartościami parametru ADI (maksymalna bezpieczna dawka przy
codziennym spożyciu) oraz ARfD (maksymalna bezpieczna dawka przy jednorazowym
spożyciu). Propozycja EFSA została przyjęta.
W konsekwencji obniżenia wartości toksykologicznych EFSA zidentyfikowała ostre
ryzyko dla 38 produktów przy obowiązujących do tej pory wartościach NDP
z przekroczeniem maksymalnej bezpiecznej dawki przy jednorazowym spożyciu dla
dzieci od 106% do 822% (w przypadku sałaty).
-- 2 of 5 --
Strona 3 z 5
Przygotowano projekt rozporządzenia zmieniającego wartości NDP, który był
konsultowany z Państwami Członkowskimi. Przedstawiciele Ministra Zdrowia szeroko
konsultowali ten projekt przed posiedzeniem Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt,
Żywności i Pasz (SCoPAFF), Sekcja Pozostałości Środków Ochrony Roślin, również
z przedstawicielami organizacji branżowych, w tym KUPS, które nie zgłosiły do niego
uwag.
Następnie we wrześniu 2024 r. Stały Komitet - Sekcja Pozostałości Środków Ochrony
Roślin, zatwierdził projekt rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie obniżenia
niektórych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości acetamiprydu
w interesie ochrony zdrowia konsumentów. Jednocześnie Komitet oficjalnie przyjął
nowe toksykologiczne wartości referencyjne (ADI/ARfD) dla acetamiprydu, a Raport
z odnowienia tej substancji czynnej został zaktualizowany o nowe wartości ADI/ARfD
oraz definicje pozostałości (raport SANTE/10502/2017 rev. 8 zaktualizowany
24 września 2024 r.).
W następstwie powyższego rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 2025/158
z 29 stycznia 2025 r. zmieniającym załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 396/2005
Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych
poziomów pozostałości acetamiprydu w określonych produktach lub na ich
powierzchni, od 19 sierpnia 2025 r. zmianie ulegną najwyższe dopuszczalne poziomy
pozostałości (NDP/MRL) substancji czynnej acetamipryd w 38 produktach, mających
znaczenie dla rolnictwa, w tym w porzeczce.
W zaistniałej sytuacji Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokłada wszelkich starań,
aby ograniczyć negatywne skutki opisanych wyżej zmian dla producentów
i przetwórców porzeczki.
Informacja o zmianach wartości NDP została upowszechniana przez jednostki
naukowe nadzorowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym poprzez
Platformę Sygnalizacji Agrofagów oraz system HortiOchrona, które stanowią
płaszczyznę i narzędzie wymiany doświadczeń oraz transferu wiedzy przy realizacji
wymagań integrowanej ochrony roślin.
Podjęto również działania w celu rozszerzenia zakresu stosowania środków ochrony
roślin zawierających deltametrynę o ochronę przed przeziernikiem porzeczkowcem
-- 3 of 5 --
Strona 4 z 5
w porzeczce. Prace zakończyły się wydaniem zezwoleń dla środków ochrony roślin
Decis Expert 100 EC i Decis Mega 50 EW.
Co więcej, w ramach dotacji celowej udzielanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi dla Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego zaplanowano
badania nad zamiennikami dla acetamiprydu.
Należy też podkreślić, że obniżone wartości NDP będą dotyczyły także towarów
importowanych z państw trzecich. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeznacza
dodatkowe środki finansowe na badanie próbek pobieranych przez Państwową
Inspekcję Sanitarną z importowanych towarów.
Odnosząc się do kwestii wypłacania rekompensaty producentom i przetwórcom, których
surowiec i produkty – zmagazynowane zgodnie z obowiązującym prawem – nie będą mogły
zostać wprowadzone do obrotu od sierpnia 2025 r należy zaznaczyć, że przepisy
dotyczące wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (1) nie zawierają
upoważnienia dla Komisji Europejskiej do wydania uregulowań mających na celu
wdrożenie nadzwyczajnego wsparcia z tytułu pokrycia strat finansowych branży
sektora owoców i warzyw, powstałych w wyniku wprowadzenia uregulowań
prawnych określających zaostrzenie wymogów, w tym przypadku dotyczących
stosowania środków ochrony roślin. Nadzwyczajne środki przewidziane w ramach
przepisów art. 219 - 221 adresowane są do sytuacji, wynikających
z nieprzewidywalnych zakłóceń rynkowych lub sytuacji związanych z utratą zaufania
konsumentów, spowodowaną zagrożeniami dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin.
Stąd, w ocenie MRiRW, brak jest podstaw prawnych do wnioskowania do Komisji
Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnego wsparcia z tytułu wycofania z rynku
porzeczek lub przetworów z tych owoców nie spełniających norm, o których mowa
w rozporządzeniu (UE) 2025/158.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Strona 5 z 5
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17
grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz
uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE)
1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 671, z późn. zm.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --