Interpelacja nr 9790
Interpelacja w sprawie sytuacji osób powyżej 50. roku życia na rynku pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (58%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji osób powyżej 50. roku życia na rynku pracy
Interpelacja nr 9790
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji osób powyżej 50. roku życia na rynku pracy
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowna Pani Ministro,
realia rynku pracy w Polsce ujawniają coraz bardziej złożony problem marginalizacji osób powyżej 50. roku życia, szczególnie w kontekście utraty zatrudnienia. Analizy prowadzone na poziomie krajowym i międzynarodowym wyraźnie wskazują, że osoby w tej grupie wiekowej spotykają się z istotnymi barierami w reintegracji zawodowej, wynikającymi z kilku kluczowych czynników. Należy do nich m.in. dyskryminacja ze względu na wiek, niedostateczne wsparcie w zakresie podnoszenia kwalifikacji oraz ograniczona adaptacyjność do zmieniających się dynamicznie wymagań technologicznych i organizacyjnych współczesnego rynku pracy. Konsekwencje tych zjawisk mają wymiar nie tylko indywidualny, ale również systemowy, wpływając na funkcjonowanie społeczeństwa, gospodarki oraz na stabilność finansów publicznych.
Zidentyfikowanie tych wyzwań rodzi konieczność podjęcia wielowymiarowych i zintegrowanych działań, które mogłyby skutecznie przeciwdziałać procesowi wykluczenia zawodowego osób 50+. Jednym z najbardziej obiecujących narzędzi w tym zakresie mógłby być program gwarancji zatrudnienia, który w innych państwach europejskich, takich jak Finlandia, okazał się skutecznym instrumentem wspierania reintegracji zawodowej osób z grup szczególnie narażonych na długotrwałe bezrobocie. W Finlandii program ten zakłada współpracę między lokalnymi władzami a przedsiębiorstwami, przy jednoczesnym objęciu beneficjentów intensywnym wsparciem doradców zawodowych i programami szkoleniowymi. Tego rodzaju system integruje potrzeby rynku pracy z potencjałem osób bezrobotnych, co skutecznie zwiększa ich szanse na trwałe zatrudnienie. Model tego programu zakłada współpracę między sektorem publicznym a prywatnym, co pozwala na bardziej efektywne dostosowanie rozwiązań do lokalnych potrzeb i specyfiki rynku pracy.
W ramach programu gwarancji zatrudnienia kluczową rolę odgrywają takie komponenty, jak subsydiowanie wynagrodzeń czy organizacja zaawansowanych szkoleń dostosowanych do wymagań współczesnej gospodarki. Co więcej, szczególny nacisk kładzie się na personalizację wsparcia, obejmującą mentoring, doradztwo zawodowe oraz indywidualne plany rozwoju zawodowego. Te działania nie tylko poprawiają efektywność procesu reintegracji, ale także wzmacniają poczucie wartości i pewności siebie wśród beneficjentów.
Efektywne wdrożenie programu wymaga zaangażowania różnych interesariuszy: administracji rządowej, samorządów lokalnych, organizacji pozarządowych oraz sektora prywatnego. Współpraca tych podmiotów jest kluczowa dla zapewnienia kompleksowego wsparcia, które pozwoli osobom powyżej 50. roku życia nie tylko powrócić na rynek pracy, ale również w pełni wykorzystać ich potencjał zawodowy.
Z perspektywy gospodarczej korzyści płynące z realizacji programu gwarancji zatrudnienia są nie do przecenienia. Redukcja kosztów związanych z wypłatą świadczeń dla bezrobotnych, zwiększenie dochodów podatkowych, jak również ograniczenie problemów zdrowotnych wynikających z długotrwałego bezrobocia stanowią jedynie część pozytywnych efektów. Z perspektywy społecznej program przyczynia się do poprawy sytuacji materialnej rodzin, redukuje ryzyko ubóstwa w perspektywie emerytury, wzmacnia poczucie przynależności społecznej i sprzyja budowie bardziej inkluzywnego rynku pracy, co ma fundamentalne znaczenie w kontekście starzenia się społeczeństwa.
Mając na uwadze powyższe, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi szczegółowe analizy dotyczące skali utraty zatrudnienia wśród osób powyżej 50. roku życia? Jeśli tak, jakie są najnowsze dane statystyczne w tym zakresie?
Jakie są wskaźniki reintegracji zawodowej tej grupy demograficznej? Czy dysponują Państwo danymi porównawczymi z podziałem na grupy wiekowe, obrazującymi czas poszukiwania pracy oraz średnie wynagrodzenie w nowym miejscu zatrudnienia w porównaniu z poprzednim?
Jakie koszty ponosi budżet państwa na wypłatę świadczeń dla osób bezrobotnych w przedziale wiekowym powyżej 50. roku życia? Czy rozważano potencjalne oszczędności wynikające z wprowadzenia programów aktywizacyjnych dla tej grupy?
Czy ministerstwo analizowało możliwość implementacji programu gwarancji zatrudnienia na wzór rozwiązań stosowanych w innych państwach? Jeśli tak, jakie wnioski płyną z tych analiz? Jeśli nie, jakie czynniki blokują podjęcie takich działań?
Czy ministerstwo planuje podejmowanie inicjatyw legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do zniwelowania barier systemowych utrudniających osobom po 50. roku życia powrót na rynek pracy?
Osoby powyżej 50. roku życia posiadają unikatowe doświadczenie zawodowe oraz kompetencje, które mogłyby być znacznym atutem dla rynku pracy. Ich obecność w przedsiębiorstwach stanowi też wartość w perspektywie inkluzji społecznej i spójności międzypokoleniowej. Dlatego niezbędne jest podejmowanie kompleksowych działań, które pozwolą w pełni wykorzystać potencjał osób powyżej 50. roku życia oraz zapewnić im równy dostęp do zatrudnienia. Inwestowanie w rozwój i aktywizację tej grupy wiekowej to nie tylko obowiązek społeczny, ale również istotny element budowania stabilnej i konkurencyjnej gospodarki narodowej.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 9790
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji osób powyżej 50. roku życia na rynku pracy
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowna Pani Ministro,
realia rynku pracy w Polsce ujawniają coraz bardziej złożony problem marginalizacji osób powyżej 50. roku życia, szczególnie w kontekście utraty zatrudnienia. Analizy prowadzone na poziomie krajowym i międzynarodowym wyraźnie wskazują, że osoby w tej grupie wiekowej spotykają się z istotnymi barierami w reintegracji zawodowej, wynikającymi z kilku kluczowych czynników. Należy do nich m.in. dyskryminacja ze względu na wiek, niedostateczne wsparcie w zakresie podnoszenia kwalifikacji oraz ograniczona adaptacyjność do zmieniających się dynamicznie wymagań technologicznych i organizacyjnych współczesnego rynku pracy. Konsekwencje tych zjawisk mają wymiar nie tylko indywidualny, ale również systemowy, wpływając na funkcjonowanie społeczeństwa, gospodarki oraz na stabilność finansów publicznych.
Zidentyfikowanie tych wyzwań rodzi konieczność podjęcia wielowymiarowych i zintegrowanych działań, które mogłyby skutecznie przeciwdziałać procesowi wykluczenia zawodowego osób 50+. Jednym z najbardziej obiecujących narzędzi w tym zakresie mógłby być program gwarancji zatrudnienia, który w innych państwach europejskich, takich jak Finlandia, okazał się skutecznym instrumentem wspierania reintegracji zawodowej osób z grup szczególnie narażonych na długotrwałe bezrobocie. W Finlandii program ten zakłada współpracę między lokalnymi władzami a przedsiębiorstwami, przy jednoczesnym objęciu beneficjentów intensywnym wsparciem doradców zawodowych i programami szkoleniowymi. Tego rodzaju system integruje potrzeby rynku pracy z potencjałem osób bezrobotnych, co skutecznie zwiększa ich szanse na trwałe zatrudnienie. Model tego programu zakłada współpracę między sektorem publicznym a prywatnym, co pozwala na bardziej efektywne dostosowanie rozwiązań do lokalnych potrzeb i specyfiki rynku pracy.
W ramach programu gwarancji zatrudnienia kluczową rolę odgrywają takie komponenty, jak subsydiowanie wynagrodzeń czy organizacja zaawansowanych szkoleń dostosowanych do wymagań współczesnej gospodarki. Co więcej, szczególny nacisk kładzie się na personalizację wsparcia, obejmującą mentoring, doradztwo zawodowe oraz indywidualne plany rozwoju zawodowego. Te działania nie tylko poprawiają efektywność procesu reintegracji, ale także wzmacniają poczucie wartości i pewności siebie wśród beneficjentów.
Efektywne wdrożenie programu wymaga zaangażowania różnych interesariuszy: administracji rządowej, samorządów lokalnych, organizacji pozarządowych oraz sektora prywatnego. Współpraca tych podmiotów jest kluczowa dla zapewnienia kompleksowego wsparcia, które pozwoli osobom powyżej 50. roku życia nie tylko powrócić na rynek pracy, ale również w pełni wykorzystać ich potencjał zawodowy.
Z perspektywy gospodarczej korzyści płynące z realizacji programu gwarancji zatrudnienia są nie do przecenienia. Redukcja kosztów związanych z wypłatą świadczeń dla bezrobotnych, zwiększenie dochodów podatkowych, jak również ograniczenie problemów zdrowotnych wynikających z długotrwałego bezrobocia stanowią jedynie część pozytywnych efektów. Z perspektywy społecznej program przyczynia się do poprawy sytuacji materialnej rodzin, redukuje ryzyko ubóstwa w perspektywie emerytury, wzmacnia poczucie przynależności społecznej i sprzyja budowie bardziej inkluzywnego rynku pracy, co ma fundamentalne znaczenie w kontekście starzenia się społeczeństwa.
Mając na uwadze powyższe, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi szczegółowe analizy dotyczące skali utraty zatrudnienia wśród osób powyżej 50. roku życia? Jeśli tak, jakie są najnowsze dane statystyczne w tym zakresie?
Jakie są wskaźniki reintegracji zawodowej tej grupy demograficznej? Czy dysponują Państwo danymi porównawczymi z podziałem na grupy wiekowe, obrazującymi czas poszukiwania pracy oraz średnie wynagrodzenie w nowym miejscu zatrudnienia w porównaniu z poprzednim?
Jakie koszty ponosi budżet państwa na wypłatę świadczeń dla osób bezrobotnych w przedziale wiekowym powyżej 50. roku życia? Czy rozważano potencjalne oszczędności wynikające z wprowadzenia programów aktywizacyjnych dla tej grupy?
Czy ministerstwo analizowało możliwość implementacji programu gwarancji zatrudnienia na wzór rozwiązań stosowanych w innych państwach? Jeśli tak, jakie wnioski płyną z tych analiz? Jeśli nie, jakie czynniki blokują podjęcie takich działań?
Czy ministerstwo planuje podejmowanie inicjatyw legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do zniwelowania barier systemowych utrudniających osobom po 50. roku życia powrót na rynek pracy?
Osoby powyżej 50. roku życia posiadają unikatowe doświadczenie zawodowe oraz kompetencje, które mogłyby być znacznym atutem dla rynku pracy. Ich obecność w przedsiębiorstwach stanowi też wartość w perspektywie inkluzji społecznej i spójności międzypokoleniowej. Dlatego niezbędne jest podejmowanie kompleksowych działań, które pozwolą w pełni wykorzystać potencjał osób powyżej 50. roku życia oraz zapewnić im równy dostęp do zatrudnienia. Inwestowanie w rozwój i aktywizację tej grupy wiekowej to nie tylko obowiązek społeczny, ale również istotny element budowania stabilnej i konkurencyjnej gospodarki narodowej.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 14 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.7 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11689 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.246.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9790 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie sytuacji osób
powyżej 50 roku życia na rynku pracy, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje sytuację osób
powyżej 50 roku życia na rynku pracy. Podstawę analiz stanowią przede wszystkim dane
gromadzone i publikowane przez Główny Urząd Statystyczny, Eurostat oraz inne instytucje.
Przykładem takich działań analitycznych jest SHARE (z ang. Survey of Health, Ageing and
Retirement in Europe), czyli badanie panelowe prowadzone we wszystkich krajach
europejskich i Izraelu w grupie wiekowej 50+. W jego ramach zbierane są informacje na
temat sytuacji życiowej uczestników – ich stanu zdrowia, relacji społecznych, rodzinnych,
kondycji materialnej i aktywności na rynku pracy. Od 2024 roku realizowana jest 10 edycja
badania.
Z badania aktywności ekonomicznej ludności (BAEL) wynika, że na przestrzeni ostatnich lat
aktywność zawodowa i zatrudnienie osób powyżej 50 roku życia rosły, a stopa bezrobocia
w tej grupie była jedną z najniższych. W I kwartale 2025 r. stopa bezrobocia w grupie
wiekowej 50-64 wynosiła w Polsce 2,4% wobec 4,6% w UE i była niższa od unijnej zarówno
dla mężczyzn (2,6% vs 4,4% w UE), jak i kobiet (2,2% vs 4,7% w UE). Wskaźnik ten był niższy
niż dla ludności w wieku produkcyjnym (dla kobiet i mężczyzn grupa wiekowa odpowiednio:
18-59 lat i 18-64 lata), dla której wyniósł 3,5%. Według danych MRPiPS na koniec lipca 2025
r. w rejestrach powiatowych urzędów pracy było 219,8 tys. osób bezrobotnych powyżej 50
roku życia, z czego 41,5 tys. miało prawo do zasiłku dla bezrobotnych (18,9%). Osoby
bezrobotne powyżej 50 roku życia stanowiły 26,5% wszystkich zarejestrowanych
bezrobotnych. Ich udział w tej grupie na przestrzeni lat wzrósł, co związane jest ze
starzeniem się populacji. Niemniej, jak wskazują przywołane dane z BAEL, stopa bezrobocia
w tej grupie jest niższa niż dla populacji w wieku produkcyjnym. Nie zmienia to faktu, że
osoby powyżej 50 roku życia, jeśli już trafią do rejestrów bezrobotnych, poszukują
zatrudnienia dłużej niż przedstawiciele młodszych grup wiekowych, co związane jest
zarówno z posiadanymi przez nie kwalifikacjami - doświadczeniem zawodowym, często
w jednym miejscu pracy - jak również możliwościami i chęciami przekwalifikowania, czy
akceptacji dojazdów do pracy lub zmiany miejsca zamieszkania w związku z pracą. Wszystkie
te czynniki mają decydujący wpływ na dłuższy czas poszukiwania zatrudnienia przez osoby
powyżej 50 roku życia, choć decydują tu również posiadane kwalifikacje i sytuacja na
lokalnym rynku.
MRPiPS nie dysponuje danymi, które umożliwiałyby porównanie średniego wynagrodzenia
pracowników w ich obecnym i poprzednim miejscu pracy. Niemniej, jak wynika z danych GUS
opublikowanych w raporcie pn.: rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w marcu
2025 roku, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w grupie wiekowej 45-54
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
lata wynosiło 9 693,80 zł (106,5% przeciętnej krajowej), a w grupie wiekowej 55-64
lata 9 014,05 zł (99% przeciętnej).
Na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620) osoby powyżej 50 roku życia, rejestrując się
w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne, mogą uzyskać wsparcie w powrocie na
rynek pracy i skorzystać z dostępnych form pomocy - m.in. z:
bonu na zasiedlenie;
stażu;
pakietu aktywizacyjnego umożliwiającego łączenie kilku form pomocy oferowanej
w urzędzie pracy, kierowanego do jednego bezrobotnego, wobec którego niezbędne jest
zastosowanie kompleksowego wsparcia;
sfinansowania wybranego szkolenia;
bonu na kształcenie ustawiczne - w jego ramach powiatowy urząd pracy pokryje
należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń, lub
należność dla instytucji realizującej studia podyplomowe, a także koszty potwierdzenia
nabycia wiedzy i umiejętności bądź koszty uzyskania dokumentów potwierdzających
nabycie wiedzy i umiejętności.
W powiatowych urzędach pracy dostępne są ponadto formy pomocy dedykowane wyłącznie
osobom po 50 roku życia lub wspierające ich zatrudnienie, wśród których wymienić można:
przedłużone, w przypadku bezrobotnych w wieku powyżej 50 lat oraz posiadających co
najmniej 20 letni okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych, wypłacanie tego
zasiłku (365 dni);
pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w formach pomocy;
dofinansowanie dla pracodawcy za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który
ukończył 50 rok życia przez okres 12 miesięcy (jeżeli bezrobotny ukończył 50 lat, a nie
ukończył 60 lat). Dofinansowanie ze środków Funduszu Pracy wynosi maksymalnie 50%
minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie;
zwolnienie pracodawców z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez 12 miesięcy, począwszy od
pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły
50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji
bezrobotnych. Pracodawcy zatrudniający osoby w wieku powyżej 55 lat (kobiety) i 60 lat
(mężczyźni) są całkowicie zwolnieni z obowiązku odprowadzania za nie składek na te
fundusze.
Dostępna jest również nowa forma pomocy, opracowana z myślą o przedsiębiorcach
zatrudniających osoby, które osiągnęły wiek emerytalny. Przedsiębiorca może otrzymać
dofinansowanie za zatrudnienie emeryta (zarejestrowanego jako osoba poszukująca pracy,
który ukończył 60 lat w przypadku kobiet i 65 w przypadku mężczyzn). Instrument ten ma
stanowić zachętę dla pracodawców do zatrudniania seniorów, przyczyniając się do
zwiększenia aktywności zawodowej tej grupy społecznej.
Specjalistyczne wsparcie dla osób 50+ świadczą w urzędach pracy m.in. doradcy zawodowi.
Udzielają oni pomocy w ramach poradnictwa indywidualnego lub grupowego, m.in.
w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu, planowania kariery zawodowej, uzupełniania
kwalifikacji zawodowych, określenia swoich kompetencji i zainteresowań, planowania
rozwoju zawodowego czy przygotowania dokumentów aplikacyjnych.
Osoby bezrobotne powyżej 50 roku życia mogą też korzystać z pośrednictwa pracy
świadczonego przez urzędy pracy. Wśród przyjaznych użytkownikowi instrumentów
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pośrednictwa pracy wymienić należy „ePracę” (Bazę Ofert Pracy i aplikację mobilną),
prowadzoną i udostępnianą przez ministra właściwego do spraw pracy. W bazie ePracy
dostępne są wszystkie aktualne oferty pracy i staży, a także informacje o szkoleniach,
targach i giełdach pracy. Za jej pośrednictwem osoby szukające zatrudnienia zyskują
każdego dnia dostęp do kilkudziesięciu tysięcy rzetelnych i sprawdzonych ofert pracy.
Oferta powiatowych urzędów pracy dla osób indywidualnych obejmuje również wsparcie
w nabywaniu nowych i aktualizowaniu posiadanych umiejętności oraz kwalifikacji.
Oferowane są przede wszystkim szkolenia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub
doskonalenie kwalifikacji zawodowych potrzebnych do wykonywania pracy (dotyczy to
również „kompetencji miękkich”). Osoby będące w trakcie szkolenia otrzymują co miesiąc
stypendium w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. Osoba bezrobotna może także
skorzystać z innych form wsparcia nakierowanych na nabywanie umiejętności i kwalifikacji,
takich jak: pożyczka edukacyjna; bon na kształcenie ustawiczne; finansowanie kosztów
potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów uzyskania dokumentu
potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności. Co ważne, urząd pracy może też
sfinansować koszty badań lekarskich i psychologicznych w celu stwierdzenia zdolności
bezrobotnego do wykonywania pracy, uczestnictwa w szkoleniu lub innej formie wsparcia
i określenia szczególnych predyspozycji psychofizycznych wymaganych do wykonywania
zawodu.
Na przestrzeni ostatnich niemal 11 lat, od 2014 do końca lipca 2025 r., udział w tzw.
aktywnych programach rynku pracy rozpoczęło 610,3 tys. bezrobotnych powyżej 50 roku
życia. Stanowili oni ok. 15% ogółu zaktywizowanych bezrobotnych. Pracę w ramach
dofinansowania wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego powyżej 50
roku życia, od początku wprowadzenia tego rozwiązania w 2014 r. do lipca 2025 r., podjęło
22,1 tys. bezrobotnych. Tylko w okresie styczeń-lipiec 2025 r. udział w aktywnych
programach rynku pracy rozpoczęło 21,0 tys. osób powyżej 50 r.ż., z czego 10,3 tys. podjęło
prace subsydiowane (roboty publiczne, prace interwencyjne, pracę w ramach refundacji
kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy itd.), 3,9 tys. rozpoczęło staże, 5,3 tys.
– prace społecznie użyteczne, a 1,5 tys. – szkolenia. Ponadto 52,3 tys. bezrobotnych powyżej
50 roku życia podjęło w 2025 r. pracę niesubsydiowaną.
Na finansowanie aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym
bezrobotnych i poszukujących pracy w wieku 50+, samorządy powiatów dysponowały
w minionym roku środkami Funduszu Pracy w wysokości 3 096,5 mln zł w ramach
przyznanych limitów na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia,
łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. Środki te przyznawane są na cały
rok i w transzach miesięcznych trafiają na konta powiatowych urzędów pracy. W roku 2025
do dyspozycji samorządów powiatów przeznaczono środki Funduszu Pracy w kwocie
3 104,3 mln zł.
Jeśli okazałoby się, że przyznany limit jest niewystarczający, samorządy powiatów mogą
ubiegać się o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy znajdujące się w dyspozycji
ministra właściwego do spraw pracy. W roku 2024 na finansowanie programów aktywizacji
bezrobotnych i poszukujących pracy 50+ przyznano środki z rezerwy Funduszu Pracy
w kwocie 8,2 mln zł. W 2025 roku kontynuowane jest wsparcie bezrobotnych
i poszukujących pracy 50+ w ramach powyższych programów. Do tej pory, według stanu na
1 września br., przyznano na ten cel środki rezerwy Funduszu Pracy w wysokości 4,1 mln zł.
Wyboru realizowanych form aktywizacji zawodowej - w ramach łącznej kwoty ustalonej dla
samorządu powiatu na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej - dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii
powiatowej rady rynku pracy.
W roku 2024, zgodnie ze sprawozdaniem MRPiPS-02 o przychodach i wydatkach Funduszu
Pracy, na wszystkie formy ustawowe dotyczące aktywizacji osób bezrobotnych
i poszukujących pracy, które ukończyły 50 rok życia wydatkowano 381,1 mln zł, z czego na
dofinansowanie wynagrodzeń za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego wydatkowano
20,3 mln zł. W okresie styczeń-lipiec 2025 roku na aktywizację osób 50+ wydatkowano
środki Funduszu Pracy w wysokości 189,4 mln zł, z czego na dofinansowanie wynagrodzeń
za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego wydatkowano 13,7 mln zł.
Zapewniam, że Kierownictwo podległego mi Resortu dąży do dalszej poprawy sytuacji osób
pracujących w Polsce, a wśród nich również - wymagających szczególnego wsparcia -
najstarszych pracowników.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.246.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9790 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie sytuacji osób
powyżej 50 roku życia na rynku pracy, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje sytuację osób
powyżej 50 roku życia na rynku pracy. Podstawę analiz stanowią przede wszystkim dane
gromadzone i publikowane przez Główny Urząd Statystyczny, Eurostat oraz inne instytucje.
Przykładem takich działań analitycznych jest SHARE (z ang. Survey of Health, Ageing and
Retirement in Europe), czyli badanie panelowe prowadzone we wszystkich krajach
europejskich i Izraelu w grupie wiekowej 50+. W jego ramach zbierane są informacje na
temat sytuacji życiowej uczestników – ich stanu zdrowia, relacji społecznych, rodzinnych,
kondycji materialnej i aktywności na rynku pracy. Od 2024 roku realizowana jest 10 edycja
badania.
Z badania aktywności ekonomicznej ludności (BAEL) wynika, że na przestrzeni ostatnich lat
aktywność zawodowa i zatrudnienie osób powyżej 50 roku życia rosły, a stopa bezrobocia
w tej grupie była jedną z najniższych. W I kwartale 2025 r. stopa bezrobocia w grupie
wiekowej 50-64 wynosiła w Polsce 2,4% wobec 4,6% w UE i była niższa od unijnej zarówno
dla mężczyzn (2,6% vs 4,4% w UE), jak i kobiet (2,2% vs 4,7% w UE). Wskaźnik ten był niższy
niż dla ludności w wieku produkcyjnym (dla kobiet i mężczyzn grupa wiekowa odpowiednio:
18-59 lat i 18-64 lata), dla której wyniósł 3,5%. Według danych MRPiPS na koniec lipca 2025
r. w rejestrach powiatowych urzędów pracy było 219,8 tys. osób bezrobotnych powyżej 50
roku życia, z czego 41,5 tys. miało prawo do zasiłku dla bezrobotnych (18,9%). Osoby
bezrobotne powyżej 50 roku życia stanowiły 26,5% wszystkich zarejestrowanych
bezrobotnych. Ich udział w tej grupie na przestrzeni lat wzrósł, co związane jest ze
starzeniem się populacji. Niemniej, jak wskazują przywołane dane z BAEL, stopa bezrobocia
w tej grupie jest niższa niż dla populacji w wieku produkcyjnym. Nie zmienia to faktu, że
osoby powyżej 50 roku życia, jeśli już trafią do rejestrów bezrobotnych, poszukują
zatrudnienia dłużej niż przedstawiciele młodszych grup wiekowych, co związane jest
zarówno z posiadanymi przez nie kwalifikacjami - doświadczeniem zawodowym, często
w jednym miejscu pracy - jak również możliwościami i chęciami przekwalifikowania, czy
akceptacji dojazdów do pracy lub zmiany miejsca zamieszkania w związku z pracą. Wszystkie
te czynniki mają decydujący wpływ na dłuższy czas poszukiwania zatrudnienia przez osoby
powyżej 50 roku życia, choć decydują tu również posiadane kwalifikacje i sytuacja na
lokalnym rynku.
MRPiPS nie dysponuje danymi, które umożliwiałyby porównanie średniego wynagrodzenia
pracowników w ich obecnym i poprzednim miejscu pracy. Niemniej, jak wynika z danych GUS
opublikowanych w raporcie pn.: rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w marcu
2025 roku, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w grupie wiekowej 45-54
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
lata wynosiło 9 693,80 zł (106,5% przeciętnej krajowej), a w grupie wiekowej 55-64
lata 9 014,05 zł (99% przeciętnej).
Na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620) osoby powyżej 50 roku życia, rejestrując się
w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne, mogą uzyskać wsparcie w powrocie na
rynek pracy i skorzystać z dostępnych form pomocy - m.in. z:
bonu na zasiedlenie;
stażu;
pakietu aktywizacyjnego umożliwiającego łączenie kilku form pomocy oferowanej
w urzędzie pracy, kierowanego do jednego bezrobotnego, wobec którego niezbędne jest
zastosowanie kompleksowego wsparcia;
sfinansowania wybranego szkolenia;
bonu na kształcenie ustawiczne - w jego ramach powiatowy urząd pracy pokryje
należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń, lub
należność dla instytucji realizującej studia podyplomowe, a także koszty potwierdzenia
nabycia wiedzy i umiejętności bądź koszty uzyskania dokumentów potwierdzających
nabycie wiedzy i umiejętności.
W powiatowych urzędach pracy dostępne są ponadto formy pomocy dedykowane wyłącznie
osobom po 50 roku życia lub wspierające ich zatrudnienie, wśród których wymienić można:
przedłużone, w przypadku bezrobotnych w wieku powyżej 50 lat oraz posiadających co
najmniej 20 letni okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych, wypłacanie tego
zasiłku (365 dni);
pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w formach pomocy;
dofinansowanie dla pracodawcy za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego, który
ukończył 50 rok życia przez okres 12 miesięcy (jeżeli bezrobotny ukończył 50 lat, a nie
ukończył 60 lat). Dofinansowanie ze środków Funduszu Pracy wynosi maksymalnie 50%
minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie;
zwolnienie pracodawców z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez 12 miesięcy, począwszy od
pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły
50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji
bezrobotnych. Pracodawcy zatrudniający osoby w wieku powyżej 55 lat (kobiety) i 60 lat
(mężczyźni) są całkowicie zwolnieni z obowiązku odprowadzania za nie składek na te
fundusze.
Dostępna jest również nowa forma pomocy, opracowana z myślą o przedsiębiorcach
zatrudniających osoby, które osiągnęły wiek emerytalny. Przedsiębiorca może otrzymać
dofinansowanie za zatrudnienie emeryta (zarejestrowanego jako osoba poszukująca pracy,
który ukończył 60 lat w przypadku kobiet i 65 w przypadku mężczyzn). Instrument ten ma
stanowić zachętę dla pracodawców do zatrudniania seniorów, przyczyniając się do
zwiększenia aktywności zawodowej tej grupy społecznej.
Specjalistyczne wsparcie dla osób 50+ świadczą w urzędach pracy m.in. doradcy zawodowi.
Udzielają oni pomocy w ramach poradnictwa indywidualnego lub grupowego, m.in.
w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu, planowania kariery zawodowej, uzupełniania
kwalifikacji zawodowych, określenia swoich kompetencji i zainteresowań, planowania
rozwoju zawodowego czy przygotowania dokumentów aplikacyjnych.
Osoby bezrobotne powyżej 50 roku życia mogą też korzystać z pośrednictwa pracy
świadczonego przez urzędy pracy. Wśród przyjaznych użytkownikowi instrumentów
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pośrednictwa pracy wymienić należy „ePracę” (Bazę Ofert Pracy i aplikację mobilną),
prowadzoną i udostępnianą przez ministra właściwego do spraw pracy. W bazie ePracy
dostępne są wszystkie aktualne oferty pracy i staży, a także informacje o szkoleniach,
targach i giełdach pracy. Za jej pośrednictwem osoby szukające zatrudnienia zyskują
każdego dnia dostęp do kilkudziesięciu tysięcy rzetelnych i sprawdzonych ofert pracy.
Oferta powiatowych urzędów pracy dla osób indywidualnych obejmuje również wsparcie
w nabywaniu nowych i aktualizowaniu posiadanych umiejętności oraz kwalifikacji.
Oferowane są przede wszystkim szkolenia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub
doskonalenie kwalifikacji zawodowych potrzebnych do wykonywania pracy (dotyczy to
również „kompetencji miękkich”). Osoby będące w trakcie szkolenia otrzymują co miesiąc
stypendium w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. Osoba bezrobotna może także
skorzystać z innych form wsparcia nakierowanych na nabywanie umiejętności i kwalifikacji,
takich jak: pożyczka edukacyjna; bon na kształcenie ustawiczne; finansowanie kosztów
potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów uzyskania dokumentu
potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności. Co ważne, urząd pracy może też
sfinansować koszty badań lekarskich i psychologicznych w celu stwierdzenia zdolności
bezrobotnego do wykonywania pracy, uczestnictwa w szkoleniu lub innej formie wsparcia
i określenia szczególnych predyspozycji psychofizycznych wymaganych do wykonywania
zawodu.
Na przestrzeni ostatnich niemal 11 lat, od 2014 do końca lipca 2025 r., udział w tzw.
aktywnych programach rynku pracy rozpoczęło 610,3 tys. bezrobotnych powyżej 50 roku
życia. Stanowili oni ok. 15% ogółu zaktywizowanych bezrobotnych. Pracę w ramach
dofinansowania wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego powyżej 50
roku życia, od początku wprowadzenia tego rozwiązania w 2014 r. do lipca 2025 r., podjęło
22,1 tys. bezrobotnych. Tylko w okresie styczeń-lipiec 2025 r. udział w aktywnych
programach rynku pracy rozpoczęło 21,0 tys. osób powyżej 50 r.ż., z czego 10,3 tys. podjęło
prace subsydiowane (roboty publiczne, prace interwencyjne, pracę w ramach refundacji
kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy itd.), 3,9 tys. rozpoczęło staże, 5,3 tys.
– prace społecznie użyteczne, a 1,5 tys. – szkolenia. Ponadto 52,3 tys. bezrobotnych powyżej
50 roku życia podjęło w 2025 r. pracę niesubsydiowaną.
Na finansowanie aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym
bezrobotnych i poszukujących pracy w wieku 50+, samorządy powiatów dysponowały
w minionym roku środkami Funduszu Pracy w wysokości 3 096,5 mln zł w ramach
przyznanych limitów na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia,
łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. Środki te przyznawane są na cały
rok i w transzach miesięcznych trafiają na konta powiatowych urzędów pracy. W roku 2025
do dyspozycji samorządów powiatów przeznaczono środki Funduszu Pracy w kwocie
3 104,3 mln zł.
Jeśli okazałoby się, że przyznany limit jest niewystarczający, samorządy powiatów mogą
ubiegać się o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy znajdujące się w dyspozycji
ministra właściwego do spraw pracy. W roku 2024 na finansowanie programów aktywizacji
bezrobotnych i poszukujących pracy 50+ przyznano środki z rezerwy Funduszu Pracy
w kwocie 8,2 mln zł. W 2025 roku kontynuowane jest wsparcie bezrobotnych
i poszukujących pracy 50+ w ramach powyższych programów. Do tej pory, według stanu na
1 września br., przyznano na ten cel środki rezerwy Funduszu Pracy w wysokości 4,1 mln zł.
Wyboru realizowanych form aktywizacji zawodowej - w ramach łącznej kwoty ustalonej dla
samorządu powiatu na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej - dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii
powiatowej rady rynku pracy.
W roku 2024, zgodnie ze sprawozdaniem MRPiPS-02 o przychodach i wydatkach Funduszu
Pracy, na wszystkie formy ustawowe dotyczące aktywizacji osób bezrobotnych
i poszukujących pracy, które ukończyły 50 rok życia wydatkowano 381,1 mln zł, z czego na
dofinansowanie wynagrodzeń za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego wydatkowano
20,3 mln zł. W okresie styczeń-lipiec 2025 roku na aktywizację osób 50+ wydatkowano
środki Funduszu Pracy w wysokości 189,4 mln zł, z czego na dofinansowanie wynagrodzeń
za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego wydatkowano 13,7 mln zł.
Zapewniam, że Kierownictwo podległego mi Resortu dąży do dalszej poprawy sytuacji osób
pracujących w Polsce, a wśród nich również - wymagających szczególnego wsparcia -
najstarszych pracowników.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --