Interpelacja w sprawie potrzeby skoordynowania mechanizmów ochrony cen gazu ziemnego i prądu z systemem taryf zatwierdzanych przez prezesa URE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9787
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby skoordynowania mechanizmów ochrony cen gazu ziemnego i prądu z systemem taryf zatwierdzanych przez prezesa URE
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zrzeszenie Gmin Województwa Lubuskiego przekazało mi swój apel dotyczący potrzeby skoordynowania mechanizmów ochrony cen gazu ziemnego i prądu z systemem taryf zatwierdzanych przez prezesa URE, wystosowany w związku z sytuacją, która miała miejsce na początku 2025 roku na terenie gmin województwa lubuskiego. Z początkiem stycznia br. wygasły bowiem mechanizmy zamrożenia cen gazu ziemnego dla odbiorców indywidualnych. Tymczasem obowiązująca wówczas taryfa zatwierdzona przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki dla spółki EWE (obecnie Elenger) była taryfą wysoką i miała zastosowanie aż do końca lutego 2025 r., zgodnie z cyklem obowiązywania od marca do lutego kolejnego roku. W praktyce oznaczało to, że mieszkańcy gmin objęci dotąd mechanizmem ochronnym - który do końca 2024 r. skutecznie łagodził skutki wysokich stawek - od stycznia 2025 r. zostali obciążeni pełnymi kosztami taryfy zatwierdzonej kilkanaście miesięcy wcześniej. Osoby, które zgłosiły się także do mojego biura, podawały na własnym przykładzie, że cena 1 kWh gazu ziemnego wzrosła z 23,9650 zł netto do 42,53 zł netto, tj. o 77,46 proc. Na stronie Grupy Elenger, dawniej EWE, można było wówczas przeczytać, że:
„1 stycznia 2025 r. przestała obowiązywać rządowa tarcza osłonowa, która do końca 2024 r. obniżała ceny gazu dla odbiorców. Po jej zakończeniu rozliczenie za zużycie gazu, czyli za styczeń i luty odbyło się według taryfy nr 19 (gdzie cena za gaz ziemny była wyższa niż cena gazu na tarczy ochronnej), co spowodowało znaczny wzrost cen.
• Wystawione rachunki są prawidłowe i nie podlegają korektom.
• Opłaty należy uregulować zgodnie z terminem płatności.
• Możemy rozłożyć płatność na raty.
Dobra wiadomość – niższe rachunki już od marca!
Informujemy, że od 1 marca 2025 r. wprowadzamy nową taryfę, w której ceny za gaz będą niższe nawet o 45% od obecnych. To oznacza, że już w kolejnych miesiącach Twoje rachunki za gaz będą znacząco niższe”.
Choć działanie operatora odbywało się zgodnie z zatwierdzonym cennikiem, a obowiązujące prawo nie zostało naruszone, sytuacja ta ujawniła istotną lukę w polityce państwa w zakresie ochrony konsumenta. Ochrona powinna obejmować pełny okres obowiązywania wysokich taryf, a nie jedynie rok kalendarzowy. W tej sytuacji mieszkańcy czują się bezsilni, bowiem grupa Elenger, dawniej EWE, jest w ich regionie monopolistą. Ze względu na brak konkurencji i niemożność wyboru innego dostawcy gazu ziemnego, klienci są zmuszeni do płacenia coraz wyższych rachunków bez jakiejkolwiek alternatywy.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych i wprowadzenie systemowych zmian, które zapobiegną sytuacjom, w których odbiorcy - mimo braku zmiany dostawcy czy taryfy - zostają nagle obciążeni znacząco wyższymi opłatami w okresie pomiędzy zakończeniem ochrony a wejściem w życie nowej taryfy, szczególnie w miejscach, w których mieszkańcy mają tylko jednego dostawcę tak krytycznego surowca, jakim jest gaz ziemny?
Czy przy projektowaniu nowych mechanizmów ochronnych dla odbiorców indywidualnych zostaną uwzględnione faktyczne okresy obowiązywania taryf?
Jakie inne działania w tej sprawie zamierza podjąć ministerstwo?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7293 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM-I.053.36.2025.TŚ
Katowice, 2025-06-26
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9787 poseł Katarzyny Osos, w sprawie potrzeby
skoordynowania mechanizmów ochrony cen gazu ziemnego i prądu z systemem taryf
zatwierdzanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE), poniżej
przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 62b ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z
2024 r. poz. 266 ze zm.), dalej zwaną: ustawa – Prawo energetyczne, do dnia 31 grudnia 2027
r. w gestii Prezesa URE pozostaje zatwierdzanie taryf dla odbiorców w gospodarstwach
domowych. Prezes URE zatwierdza wysokość taryfy dla poszczególnych sprzedawców
między innymi w oparciu o poniesione koszty uzasadnione przedsiębiorstwa
energetycznego, w tym koszt zakupu paliw gazowych na rynku hurtowym.
W celu ograniczenia skutków kryzysu gazowego, który spowodował wzrost cen gazu na
rynkach hurtowych i detalicznych, rząd ustawą z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w
celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz.
2760) ustanowił do 30 czerwca 2024 r. mechanizm ochronny w postaci ceny maksymalnej
paliw gazowych dla odbiorców w gospodarstwach domowych na poziomie 200,17 zł/MWh,
a także mechanizm wsparcia najbardziej potrzebujących odbiorców paliwa gazowego za
pomocą refundacji poniesionych kosztów podatku VAT za paliwa gazowe dostarczone do 30
czerwca 2024 r.
W związku z spadkiem cen gazu ziemnego oraz ich stabilizacją na rynku hurtowym, możliwy
stał się powolny i stopniowy powrót do częściowego odejścia od stosowania dodatkowych
mechanizmów interwencyjnych na rynku gazu ziemnego. Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o
bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii
elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 859, 1831, z 2025 r.
poz. 290) przedłużyła mechanizm ceny maksymalnej paliw gazowych do 31 grudnia 2024 r.
ustalając ją na poziomie równym cenie paliw gazowych zatwierdzonych w taryfie dla
przedsiębiorstwa energetycznego, o którym mowa w art. 62c ust. 1 ustawy –Prawo
energetyczne, tj. na poziomie239,65 zł/MWh (zgodnie z decyzją Prezesa URE z dnia 27
czerwca 2024 r. sygn. DRG.DRG-2.4212.23.2024.Ag). Działania osłonowe w II półroczu
2024 r. zapewnić miały niejako okres przejściowy, w którym obowiązujące taryfy na
sprzedaż paliw gazowych do gospodarstw domowych oraz innych odbiorców objętych
ochroną taryfową zgodnie z art. 62b ust. 1 pkt. 2 ustawy – Prawo energetyczne, ustalane
jeszcze w oparciu o ceny zakupu gazu na giełdzie z końca kryzysu, ulegały wygaszeniu
zgodnie z datą ich obowiązywania, określoną w decyzjach Prezesa URE. W tym czasie Prezes
-- 1 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 3
URE prowadził postępowania i wydawał decyzję zatwierdzające nowe taryfy na sprzedaż
gazu ziemnego w oparciu o aktualną sytuację na rynku gazu ziemnego.
Taryfa Elenger Sp. z o.o. z siedzibą w Międzyrzeczu, wprowadzona do stosowania w dniu 1
października 2023 r., została wydana na 12 miesięcy (zmodyfikowana w zakresie wysokości
stawek taryf w dniu 12 lutego 2024 r.) i wyznaczała ceny netto paliw gazowych dla
odbiorców objętych ochroną taryfową na poziomie 425,30 zł/MWh lub 462,77 zł/MWh do
30 września 2024 r. Dzięki działaniom osłonowym ze strony rządu w okresie od 1 lipca do 31
grudnia 2024 r. odbiorców spółki Elenger Sp. z o.o. obowiązywała cena maksymalna na
poziomie 239,65 zł/MWh. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne
przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesje przedkładają Prezesowi URE taryfy
oraz ich zmiany z własnej inicjatywy nie później niż w terminie dwóch miesięcy przed
upływem okresu obowiązywania taryfy poprzedniej lub na żądanie Prezesa URE. Zgodnie z
powyższym w dniu 29 lipca 2024 r. spółka Elener Sp. z o.o. złożyła do Prezesa URE wniosek
o zatwierdzenie taryfy na sprzedaż i dystrybucję paliw gazowych na okres kolejnych 12
miesięcy. Należy jednak wyjaśnić, że w myśl art. 47 ust. 2c ustawy - Prawo energetyczne w
trakcie procedowania postępowań taryfowych do dnia wejścia w życie nowej taryfy stosuje
się taryfę dotychczasową.
Prezes URE zatwierdził nową taryfę na gaz ziemny dla spółki Elenger Sp. z o.o. w dniu 17
stycznia 2025 r., po blisko półrocznym postępowaniu. Taryfa na sprzedaż gazu ziemnego
została ustalona w oparciu o poniesione uzasadnione koszty przedsiębiorstwa
energetycznego, w tym m.in. zakupu paliwa gazowego na rynku hurtowym, tak więc została
dostosowana do pozytywnych trendów na rynku gazu ziemnego. Stosownie do art. 47 ust. 4
ustawy – Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo wprowadza taryfę do stosowania nie
wcześniej niż po upływie 14 dni i nie później niż do 45 dnia od dnia jej opublikowania. Spółka
Elenger Sp. z o.o. skorzystała z maksymalnego okresu wprowadzenia taryfy i ogłosiła
wprowadzenie nowej taryfy na sprzedaż gazu ziemnego w zależności od gminy/miasta na
poziomie netto 241,14 zł/MWh lub 228,52 zł/MWh dopiero z dniem 1 marca 2025 r. Ze
względu na trwające postępowanie Prezesa URE i wydłużone wprowadzenie taryfy przez
spółkę Elenerg rachunki odbiorców w okresie styczeń-luty 2025 r. wzrosły średnio o ok 50-
60% (uwzględniając opłaty abonamentowe i dystrybucyjne) w zależności od gminy/miasta w
województwie.
Dodać należy, że decyzje Prezesa URE, zatwierdzające taryfy dla przedsiębiorstw
energetycznych zajmujących się obrotem gazem ziemnym, są decyzjami wydawanymi na
podstawie art. 104 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572.), zatem w postępowaniu obowiązuje również
zasada określona w art. 35 § 1 stanowiąca, że organy administracji publicznej obowiązane są
załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki a także art. 35 § 3 stanowiący, że załatwienie sprawy
wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu
miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od
dnia wszczęcia postępowania. Należy podkreślić, że do ww.
okresów nie wlicza się m.in. okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn
niezależnych od organu.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ustawodawca dochował wszelkiej
staranności w celu zabezpieczenia odbiorców paliw gazowych przed nagłymi wzrostami cen,
wprowadzając w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie
niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła
systemowego półroczy okres na dostosowanie przez Prezesa URE taryf. Niższe koszty
zakupu gazu na rynkach hurtowych będą miały odzwierciedlenie dopiero w nowych taryfach
-- 2 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 3
sprzedawców gazu, która w przypadku przytoczonej spółki została wprowadzona z dniem 1
marca 2025 r.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-06-26 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --