Interpelacja nr 9785
Interpelacja w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego względem dziecka
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (75%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego względem dziecka
Interpelacja nr 9785
do ministra sprawiedliwości, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego względem dziecka
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 11-05-2025
Biłgoraj, 29.04.2025 r.
Szanowna Pani Ministro!
Obecnie obowiązujące przepisy proceduralne wymagają wskazania adresu pozwanego w celu skutecznego doręczenia korespondencji sądowej. W przypadku postępowań alimentacyjnych, w których strona uprawniona do świadczenia alimentacyjnego nie zna miejsca pobytu drugiego rodzica, sądy często odmawiają wszczęcia postępowania lub odrzucają wnioski, co skutecznie uniemożliwia dochodzenie sprawiedliwego wsparcia finansowego na rzecz dziecka.
To ograniczenie uniemożliwia samodzielnym rodzicom dostosowanie wysokości alimentów do zmieniających się potrzeb dziecka oraz warunków ekonomicznych, sprzyja unikaniu odpowiedzialności przez zobowiązanych do płacenia alimentów, podważa konstytucyjne prawo do sądu oraz ochrony interesu dziecka.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów postępowania cywilnego w zakresie doręczeń w sprawach alimentacyjnych, tak aby możliwe było prowadzenie postępowania również w przypadku, gdy nie jest znany adres osoby zobowiązanej do płacenia alimentów?
2. Czy prowadzone są prace legislacyjne nad uproszczeniem procedur w sprawach alimentacyjnych i zwiększeniem skuteczności ich egzekwowania?
3. Czy rozważana jest możliwość stworzenia centralnego rejestru adresów osób zobowiązanych do płacenia alimentów, który mógłby być wykorzystywany wyłącznie na potrzeby spraw sądowych o alimenty?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Gromadzka
Interpelacja nr 9785
do ministra sprawiedliwości, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego względem dziecka
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 11-05-2025
Biłgoraj, 29.04.2025 r.
Szanowna Pani Ministro!
Obecnie obowiązujące przepisy proceduralne wymagają wskazania adresu pozwanego w celu skutecznego doręczenia korespondencji sądowej. W przypadku postępowań alimentacyjnych, w których strona uprawniona do świadczenia alimentacyjnego nie zna miejsca pobytu drugiego rodzica, sądy często odmawiają wszczęcia postępowania lub odrzucają wnioski, co skutecznie uniemożliwia dochodzenie sprawiedliwego wsparcia finansowego na rzecz dziecka.
To ograniczenie uniemożliwia samodzielnym rodzicom dostosowanie wysokości alimentów do zmieniających się potrzeb dziecka oraz warunków ekonomicznych, sprzyja unikaniu odpowiedzialności przez zobowiązanych do płacenia alimentów, podważa konstytucyjne prawo do sądu oraz ochrony interesu dziecka.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów postępowania cywilnego w zakresie doręczeń w sprawach alimentacyjnych, tak aby możliwe było prowadzenie postępowania również w przypadku, gdy nie jest znany adres osoby zobowiązanej do płacenia alimentów?
2. Czy prowadzone są prace legislacyjne nad uproszczeniem procedur w sprawach alimentacyjnych i zwiększeniem skuteczności ich egzekwowania?
3. Czy rozważana jest możliwość stworzenia centralnego rejestru adresów osób zobowiązanych do płacenia alimentów, który mógłby być wykorzystywany wyłącznie na potrzeby spraw sądowych o alimenty?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
50%
Konkretność
50%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwy”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9796 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.243.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9785 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie
braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest
znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego
względem dziecka, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Pytania zawarte w interpelacji dotyczą materii Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu
postępowania cywilnego oraz działań komorników sądowych, a zatem należą do właściwości
Ministra Sprawiedliwości. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest właściwy w tym
zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.204.2025
Warszawa, 20 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9785 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej
w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów
w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do
świadczenia alimentacyjnego względem dziecka.
Ad 1, 3
Ustaleniu miejsca zamieszkania pozwanego, a w konsekwencji skutecznemu dochodzeniu
przeciwko niemu roszczeń w postępowaniu cywilnym, służy m.in. przepis art. 1391 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568
ze zm.; dalej: k.p.c.). Wynika z niego, że – co do zasady – jeżeli pozwany będący osobą
fizyczną, pomimo powtórzenia zawiadomienia (powtórnego awizowania), nie odebrał
wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia
wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu
wcześniej żadnego pisma, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu
odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego odpisu pisma
pozwanemu za pośrednictwem komornika.
W poprzednim stanie prawnym samo dwukrotne awizowanie przesyłki pod podanym
adresem pozwalało na uznanie jej za doręczoną. W wyniku zmian wymagane jest zatem
dodatkowe podjęcie próby doręczenia pisma przez komornika. Konieczność doręczeń
-- 1 of 5 --
komorniczych zachodzi na przykład w sytuacji, gdy podany w pozwie adres pozwanego
jest nieaktualny. Celem tej regulacji było m.in. wyeliminowanie nieskuteczności doręczeń.
W przypadku, gdy próby doręczenia przez komornika w trybie art. 1391 § 1 k.p.c. nie
przyniosą żadnych rezultatów i okaże się, że pozwany nie mieszka pod adresem
wskazanym w pozwie, a komornik nie zna z urzędu adresu pozwanego (np. na skutek
prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w innej sprawie),
następnym etapem jest złożenie przez powoda wniosku do komornika o ustalenie adresu
pozwanego. W przypadku nieustalenia przez komornika żadnego adresu pozwanego
powód może złożyć wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu
pozwanego na podstawie art. 144 § 1 k.p.c. W sprawach o roszczenia alimentacyjne
przewodniczący przed ustanowieniem kuratora przeprowadza stosowne dochodzenie
w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego.
Ponadto uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są
obecnie prace, by zmienić ww. regulacje dotyczące doręczeń komorniczych. Ministerstwo
Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie obowiązku dla osób fizycznych polegającego na
wskazywaniu w odpowiednim rejestrze adresu do doręczeń, na który doręczana byłaby
korespondencja sądowa, niezależnego od miejsca zamieszkania/zameldowania, które
może być często zmieniane. Osoba fizyczna miałaby obowiązek podać i aktualizować ww.
adres pod rygorem pozostawienia korespondencji w aktach sprawy ze skutkiem
doręczenia, gdyby podany adres był nieaktualny lub w ogóle nie był wpisany.
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości w pierwszej kolejności należałoby rozważyć
wykorzystanie do tego celu rejestru PESEL, który jest centralnym zbiorem danych
osobowych osób fizycznych, prowadzonym w systemie teleinformatycznym, służącym do
prowadzenia ewidencji ludności. Zawiera on dane osób, którym został nadany numer
PESEL. Na uwagę zasługuje fakt, iż sądy mają dostęp do systemu „PESEL-SAD”. Wymaga
to jednak czasu oraz konsultacji w przedmiotowej kwestii z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw informatyzacji, a być może
także zmian w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 736).
-- 2 of 5 --
Z uwagi na gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach nie istnieją instrumenty,
które pozwalałyby na szybkie zmiany i całkowite wyeliminowanie problemów w tym
obszarze. W przypadku przyjęcia koncepcji wprowadzenia obowiązku wskazania przez
osobę fizyczną adresu do doręczeń, na który doręczana byłaby korespondencja sądowa,
należałoby dać osobom fizycznym odpowiedni – określony ustawą – czas liczony nawet
w latach na wskazanie adresu do doręczeń w rejestrze (np. rejestrze PESEL). Powstanie
rejestru adresów do doręczeń wymaga nie tylko stworzenia takiej funkcjonalności
w rejestrze PESEL, ale także opracowania i zorganizowania trybów wprowadzania tych
adresów do rejestru (wprowadzanie nowych adresów oraz ich zmiany przez samodzielne
działanie obywateli oraz przez urzędnika np. w podobny sposób jak zastrzeganie dowodu
itp.). Z uwagi na daleko idące skutki braku adresu do doręczeń w rejestrze, niezbędne
byłoby także przeprowadzenie szerokiej kampanii społeczno-informacyjnej w tym
przedmiocie. Nowe rozwiązania w ww. zakresie mogłyby być wprowadzone w przypadku
ich akceptacji przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i ministra właściwego
do spraw informatyzacji, zależnie od dostępnych możliwości
technicznych i organizacyjnych.
Podsumowując, rozważana zmiana byłaby zmianą o charakterze systemowym.
Wprowadzanie nowych rozwiązań w zakresie doręczeń następowałoby sukcesywnie,
zależnie od dostępnych możliwości technicznych i organizacyjnych.
Ad 2
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę nowelizacji unormowań regulujących
obowiązek alimentacyjny oraz postępowanie w sprawach o alimenty, tak aby ułatwiać
postępowanie w tych sprawach i przyspieszyć ich rozpoznanie. Ma także świadomość
problemów z efektywną egzekucją świadczeń alimentacyjnych.
Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia,
organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego (Dz. U. poz. 349),
powołana została Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego, do zadań której należy
przygotowywanie założeń i ogólnych kierunków zmian w prawie rodzinnym i opiekuńczym
oraz opracowanie założeń do aktów normatywnych o podstawowym znaczeniu dla
-- 3 of 5 --
systemu prawa rodzinnego i opiekuńczego, z uwzględnieniem zadań wynikających
z potrzeb harmonizacji prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej.
Komisji przedstawiane są postulaty i propozycje zmian w przepisach w zakresie prawa
rodzinnego i opiekuńczego oraz postępowania w sprawach rodzinnych i opiekuńczych,
opracowywane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, jak również Komisja formułuje swoje
własne projekty i stanowiska.
Z efektami prac Komisji można się zapoznać pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2.
Ponadto informuję, że aktualnie w Ministerstwie Sprawiedliwości opracowana została tak
zwana tabela alimentacyjna, która ma być narzędziem pomocniczym, pomagającym
określić koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka. Jej wprowadzenie powinno
z jednej strony przyspieszyć proces ustalania wysokości alimentów, zaś z drugiej strony
może to być narzędzie informacyjne dla samych stron stosunku alimentacyjnego, które
może im pomóc przy zawieraniu ugód w przedmiocie zobowiązań alimentacyjnych.
W ministerstwie prowadzone są także prace legislacyjne nad wprowadzeniem do
polskiego porządku prawnego instytucji alimentów natychmiastowych, których
ustandaryzowana wysokość będzie pozwalała w wielu przypadkach na natychmiastowe
rozstrzygnięcie sprawy o alimenty. Zaletą tej instytucji jest jej przewidywalność co do
czasu uzyskania orzeczenia w przedmiocie alimentów oraz ich wysokości. Założeniem jest,
że funkcjonowałaby ona obok systemu istniejącego obecnie. Wysokość projektowanych
alimentów uzależniona miałaby być od minimalnego wynagrodzenia ustalanego na
następny rok, o którym mowa w przepisach ustawy z 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r., poz. 1773) oraz od liczby dzieci
pochodzących od tych samych rodziców. Kwota alimentów byłaby ustalana na podstawie
stawki procentowej w zależności od liczby uprawnionych dzieci oraz minimalnego
wynagrodzenia. Dodatkowym atutem tego rozwiązania ma być możliwość wydawania ich
przez referendarzy sądowych, co w założeniu ma usprawnić proces uzyskiwania
orzeczenia w zakresie alimentów i istotne odciążenie sędziów orzekających w sprawach
rodzinnych i opiekuńczych.
-- 4 of 5 --
Prowadzone są także prace nad usprawnieniem i zwiększeniem efektywności egzekucji
świadczeń alimentacyjnych. By ustalić kierunek zmian, obecnie analizowane są inne
systemy prawne w zakresie obowiązujących w tych systemach rozwiązań normatywnych
w zakresie egzekucji alimentów oraz rozważane są postulaty zgłaszane przez różne
środowiska i podmioty.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.243.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9785 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie
braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów w sytuacji, gdy nie jest
znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego
względem dziecka, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Pytania zawarte w interpelacji dotyczą materii Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu
postępowania cywilnego oraz działań komorników sądowych, a zatem należą do właściwości
Ministra Sprawiedliwości. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest właściwy w tym
zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.204.2025
Warszawa, 20 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9785 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej
w sprawie braku możliwości skutecznego dochodzenia podwyższenia alimentów
w sytuacji, gdy nie jest znany aktualny adres zamieszkania rodzica obowiązanego do
świadczenia alimentacyjnego względem dziecka.
Ad 1, 3
Ustaleniu miejsca zamieszkania pozwanego, a w konsekwencji skutecznemu dochodzeniu
przeciwko niemu roszczeń w postępowaniu cywilnym, służy m.in. przepis art. 1391 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568
ze zm.; dalej: k.p.c.). Wynika z niego, że – co do zasady – jeżeli pozwany będący osobą
fizyczną, pomimo powtórzenia zawiadomienia (powtórnego awizowania), nie odebrał
wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia
wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu
wcześniej żadnego pisma, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu
odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego odpisu pisma
pozwanemu za pośrednictwem komornika.
W poprzednim stanie prawnym samo dwukrotne awizowanie przesyłki pod podanym
adresem pozwalało na uznanie jej za doręczoną. W wyniku zmian wymagane jest zatem
dodatkowe podjęcie próby doręczenia pisma przez komornika. Konieczność doręczeń
-- 1 of 5 --
komorniczych zachodzi na przykład w sytuacji, gdy podany w pozwie adres pozwanego
jest nieaktualny. Celem tej regulacji było m.in. wyeliminowanie nieskuteczności doręczeń.
W przypadku, gdy próby doręczenia przez komornika w trybie art. 1391 § 1 k.p.c. nie
przyniosą żadnych rezultatów i okaże się, że pozwany nie mieszka pod adresem
wskazanym w pozwie, a komornik nie zna z urzędu adresu pozwanego (np. na skutek
prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w innej sprawie),
następnym etapem jest złożenie przez powoda wniosku do komornika o ustalenie adresu
pozwanego. W przypadku nieustalenia przez komornika żadnego adresu pozwanego
powód może złożyć wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu
pozwanego na podstawie art. 144 § 1 k.p.c. W sprawach o roszczenia alimentacyjne
przewodniczący przed ustanowieniem kuratora przeprowadza stosowne dochodzenie
w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego.
Ponadto uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są
obecnie prace, by zmienić ww. regulacje dotyczące doręczeń komorniczych. Ministerstwo
Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie obowiązku dla osób fizycznych polegającego na
wskazywaniu w odpowiednim rejestrze adresu do doręczeń, na który doręczana byłaby
korespondencja sądowa, niezależnego od miejsca zamieszkania/zameldowania, które
może być często zmieniane. Osoba fizyczna miałaby obowiązek podać i aktualizować ww.
adres pod rygorem pozostawienia korespondencji w aktach sprawy ze skutkiem
doręczenia, gdyby podany adres był nieaktualny lub w ogóle nie był wpisany.
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości w pierwszej kolejności należałoby rozważyć
wykorzystanie do tego celu rejestru PESEL, który jest centralnym zbiorem danych
osobowych osób fizycznych, prowadzonym w systemie teleinformatycznym, służącym do
prowadzenia ewidencji ludności. Zawiera on dane osób, którym został nadany numer
PESEL. Na uwagę zasługuje fakt, iż sądy mają dostęp do systemu „PESEL-SAD”. Wymaga
to jednak czasu oraz konsultacji w przedmiotowej kwestii z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw informatyzacji, a być może
także zmian w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 736).
-- 2 of 5 --
Z uwagi na gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach nie istnieją instrumenty,
które pozwalałyby na szybkie zmiany i całkowite wyeliminowanie problemów w tym
obszarze. W przypadku przyjęcia koncepcji wprowadzenia obowiązku wskazania przez
osobę fizyczną adresu do doręczeń, na który doręczana byłaby korespondencja sądowa,
należałoby dać osobom fizycznym odpowiedni – określony ustawą – czas liczony nawet
w latach na wskazanie adresu do doręczeń w rejestrze (np. rejestrze PESEL). Powstanie
rejestru adresów do doręczeń wymaga nie tylko stworzenia takiej funkcjonalności
w rejestrze PESEL, ale także opracowania i zorganizowania trybów wprowadzania tych
adresów do rejestru (wprowadzanie nowych adresów oraz ich zmiany przez samodzielne
działanie obywateli oraz przez urzędnika np. w podobny sposób jak zastrzeganie dowodu
itp.). Z uwagi na daleko idące skutki braku adresu do doręczeń w rejestrze, niezbędne
byłoby także przeprowadzenie szerokiej kampanii społeczno-informacyjnej w tym
przedmiocie. Nowe rozwiązania w ww. zakresie mogłyby być wprowadzone w przypadku
ich akceptacji przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i ministra właściwego
do spraw informatyzacji, zależnie od dostępnych możliwości
technicznych i organizacyjnych.
Podsumowując, rozważana zmiana byłaby zmianą o charakterze systemowym.
Wprowadzanie nowych rozwiązań w zakresie doręczeń następowałoby sukcesywnie,
zależnie od dostępnych możliwości technicznych i organizacyjnych.
Ad 2
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę nowelizacji unormowań regulujących
obowiązek alimentacyjny oraz postępowanie w sprawach o alimenty, tak aby ułatwiać
postępowanie w tych sprawach i przyspieszyć ich rozpoznanie. Ma także świadomość
problemów z efektywną egzekucją świadczeń alimentacyjnych.
Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia,
organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego (Dz. U. poz. 349),
powołana została Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego, do zadań której należy
przygotowywanie założeń i ogólnych kierunków zmian w prawie rodzinnym i opiekuńczym
oraz opracowanie założeń do aktów normatywnych o podstawowym znaczeniu dla
-- 3 of 5 --
systemu prawa rodzinnego i opiekuńczego, z uwzględnieniem zadań wynikających
z potrzeb harmonizacji prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej.
Komisji przedstawiane są postulaty i propozycje zmian w przepisach w zakresie prawa
rodzinnego i opiekuńczego oraz postępowania w sprawach rodzinnych i opiekuńczych,
opracowywane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, jak również Komisja formułuje swoje
własne projekty i stanowiska.
Z efektami prac Komisji można się zapoznać pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2.
Ponadto informuję, że aktualnie w Ministerstwie Sprawiedliwości opracowana została tak
zwana tabela alimentacyjna, która ma być narzędziem pomocniczym, pomagającym
określić koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka. Jej wprowadzenie powinno
z jednej strony przyspieszyć proces ustalania wysokości alimentów, zaś z drugiej strony
może to być narzędzie informacyjne dla samych stron stosunku alimentacyjnego, które
może im pomóc przy zawieraniu ugód w przedmiocie zobowiązań alimentacyjnych.
W ministerstwie prowadzone są także prace legislacyjne nad wprowadzeniem do
polskiego porządku prawnego instytucji alimentów natychmiastowych, których
ustandaryzowana wysokość będzie pozwalała w wielu przypadkach na natychmiastowe
rozstrzygnięcie sprawy o alimenty. Zaletą tej instytucji jest jej przewidywalność co do
czasu uzyskania orzeczenia w przedmiocie alimentów oraz ich wysokości. Założeniem jest,
że funkcjonowałaby ona obok systemu istniejącego obecnie. Wysokość projektowanych
alimentów uzależniona miałaby być od minimalnego wynagrodzenia ustalanego na
następny rok, o którym mowa w przepisach ustawy z 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r., poz. 1773) oraz od liczby dzieci
pochodzących od tych samych rodziców. Kwota alimentów byłaby ustalana na podstawie
stawki procentowej w zależności od liczby uprawnionych dzieci oraz minimalnego
wynagrodzenia. Dodatkowym atutem tego rozwiązania ma być możliwość wydawania ich
przez referendarzy sądowych, co w założeniu ma usprawnić proces uzyskiwania
orzeczenia w zakresie alimentów i istotne odciążenie sędziów orzekających w sprawach
rodzinnych i opiekuńczych.
-- 4 of 5 --
Prowadzone są także prace nad usprawnieniem i zwiększeniem efektywności egzekucji
świadczeń alimentacyjnych. By ustalić kierunek zmian, obecnie analizowane są inne
systemy prawne w zakresie obowiązujących w tych systemach rozwiązań normatywnych
w zakresie egzekucji alimentów oraz rozważane są postulaty zgłaszane przez różne
środowiska i podmioty.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --