Interpelacja w sprawie szczegółów realizacji Krajowej Strategii Edukacji Finansowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9778
do ministra finansów
w sprawie szczegółów realizacji Krajowej Strategii Edukacji Finansowej
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w odpowiedzi na interpelację nr 7636 dotyczącej prognozowanego spadku wysokości świadczeń emerytalnych Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że zwiększenie świadomości o konieczności zabezpieczenia swojej sytuacji finansowej na czas emerytury jest jednym z kluczowych priorytetów Krajowej Strategii Edukacji Finansowej, przyjętej przez Radę Ministrów 25 czerwca 2024 r., której realizacja znajduje się w gestii Ministerstwa Finansów.
W pierwszym etapie wdrażania Strategii Edukacji Finansowej przewidziano realizację 23 działań, w tym szereg inicjatyw ukierunkowanych na poprawę zdolności obywateli do podejmowania długoterminowych decyzji finansowych oraz zabezpieczenia własnego dobrostanu finansowego na czas emerytury. Wśród kluczowych działań wymieniono między innymi:
nawiązanie współpracy z ZUS i innymi podmiotami systemu emerytalnego w celu opracowania programów rozwijania świadomości emerytalnej;
przygotowanie corocznej kampanii świadomości emerytalnej z udziałem właściwych interesariuszy;
opracowanie i promowanie narzędzi cyfrowych (kalkulatorów emerytalnych i oszczędnościowych) dostosowanych do potrzeb konkretnych grup docelowych;
realizację programów edukacji finansowej koncentrujących się na systemie emerytalnym i długoterminowym oszczędzaniu;
współpracę z instytucjami publicznymi i organizacjami pracodawców w celu promowania programów edukacji finansowej w miejscu pracy.
Jak wskazano, działania te mają być realizowane w ciągu pierwszych 3 lat wdrażania strategii. Biorąc pod uwagę istotne znaczenie edukacji finansowej w obszarze zabezpieczenia emerytalnego dla przyszłości milionów Polaków, zwracam się z następującymi pytaniami:
Jaki jest szczegółowy harmonogram realizacji wymienionych działań w obszarze edukacji emerytalnej na lata 2025-2027? Proszę o przedstawienie planu z podziałem na poszczególne kwartały oraz wskazanie kamieni milowych dla każdego z działań.
Jakie konkretne kroki zostały dotychczas podjęte w ramach realizacji tych działań? Które z inicjatyw są już w fazie wdrożenia, a które pozostają na etapie planowania?
Jakie instytucje i podmioty zostały dotychczas zaangażowane we współpracę przy realizacji strategii w obszarze emerytalnym? Jakie są formy i zakres tej współpracy?
Na jakim etapie jest opracowanie narzędzi cyfrowych (kalkulatorów emerytalnych)? Kiedy planowane jest ich udostępnienie obywatelom i w jaki sposób będą one promowane?
Jakie środki finansowe zostały przeznaczone na realizację poszczególnych działań w obszarze edukacji emerytalnej? Proszę o podział budżetu na poszczególne inicjatywy.
W jaki sposób będzie mierzona skuteczność podejmowanych działań? Jakie wskaźniki przyjęto do oceny realizacji celów strategii w obszarze edukacji emerytalnej?
Czy przewidziano mechanizmy dostosowania planowanych działań do potrzeb różnych grup wiekowych i społecznych, szczególnie osób młodych wchodzących na rynek pracy oraz osób w wieku 50+?
Jak będzie wyglądała współpraca z pracodawcami w zakresie promowania programów edukacji finansowej w miejscu pracy? Czy przewidziano zachęty dla przedsiębiorców do angażowania się w te działania?
Czy w ramach strategii planowane są działania adresujące specyficzne potrzeby edukacyjne kobiet, które statystycznie otrzymują niższe świadczenia emerytalne? Jeśli tak, na czym będą one polegały?
Czy i w jaki sposób planuje się włączenie tematyki edukacji emerytalnej do programów nauczania w szkołach ponadpodstawowych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8543 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 7 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 9778
Pana Posła Janusza Cieszyńskiego
Znak sprawy: PR10.054.1.2025.1.HDQO
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9778 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego
w sprawie szczegółów realizacji Krajowej Strategii Edukacji Finansowej przesyłam
poniższe wyjaśnienia.
1. Jaki jest szczegółowy harmonogram realizacji wymienionych działań
w obszarze edukacji emerytalnej na lata 2025-2027? Proszę o przedstawienie
planu z podziałem na poszczególne kwartały oraz wskazanie kamieni
milowych dla każdego z działań.
Zgodnie z zapisami „Krajowej Strategii Edukacji Finansowej. Polityki na rzecz
rozwoju kompetencji finansowych”1 (Strategia) na każdy rok jej wdrażania
opracowywane są roczne plany działań. Roczny plan działań wdrażania Strategii
na 2025 r. z wyszczególnieniem przybliżonych kwartałów realizacji dostępny jest
na stronie Ministerstwa Finansów: https://www.gov.pl/web/finanse/krajowa-
strategia-edukacji-finansowej.
Zadania dotyczące działań w obszarze edukacji emerytalnej przypisane
są do kluczowego priorytetu nr 22 (łącznie w Strategii wyodrębniono 7 kluczowych
priorytetów): „Poprawa zdolności mieszkańców Polski do podejmowania
1 https://www.gov.pl/web/premier/uchwala-rady-ministrow-w-sprawie-przyjecia-polityki-
publicznej-krajowa-strategia-edukacji-finansowej-polityka-na-rzecz-rozwijania-
kompetencji-finansowych
2 W Strategii wyodrębniono 7 kluczowych priorytetów.
-- 1 of 4 --
2/4
długoterminowych decyzji finansowych oraz zabezpieczenia własnego dobrostanu
finansowego w długim okresie i na starość”.
2. Jakie konkretne kroki zostały dotychczas podjęte w ramach realizacji tych
działań? Które z inicjatyw są już w fazie wdrożenia, a które pozostają na
etapie planowania?
W obszarze priorytetu nr 2, o którym jest mowa w pkt 1, przewidziano na 2025 r.
następujące zadania do realizacji:
Nawiązanie współpracy z ZUS i innymi podmiotami systemu emerytalnego
w celu opracowania programów rozwijania świadomości na temat znaczenia
długoterminowego oszczędzania, znajomości systemu emerytalnego
oraz ustalania oczekiwanego poziomu dochodu na emeryturze na podstawie
kwoty wniesionych składek. (II i III kwartał)
Rozpoczęcie prac nad opracowaniem koncepcji dnia/tygodnia świadomości
emerytalnej, docelowo organizowanych raz w roku z udziałem wszystkich
właściwych interesariuszy, w celu promowania wiedzy na temat emerytur.
(IV kwartał)
Dokonanie przeglądu dostępnych już narzędzi cyfrowych (takich
jak kalkulatory emerytury i oszczędności), które wykorzystać można
do obliczenia świadczeń emerytalnych w oparciu o zgromadzone oszczędności,
okres opłacania składek oraz inne parametry, w celu określenia potrzeb w tym
zakresie. Informacje o dostępnych kalkulatorach lub same kalkulatory zostaną
zamieszczone na przyszłej platformie edukacji finansowej, o której mowa
w pkt 16 rocznego planu działania wdrażania Strategii. (III kwartał)
Nawiązanie współpracy z instytucjami publicznymi oraz organizacjami
pracodawców, w celu pomocy pracodawcom w promowaniu programów
edukacji finansowej w miejscu pracy, które koncentrują się, między innymi,
na podnoszeniu wiedzy pracowników, jak również kształtowaniu ich postaw
oraz rozwoju umiejętności w zakresie planowania i oszczędzania z myślą
o emeryturze. (III kwartał)
3. Jakie instytucje i podmioty zostały dotychczas zaangażowane we współpracę
przy realizacji Strategii w obszarze emerytalnym? Jakie są formy i zakres
tej współpracy?
Nawiązanie współpracy z podmiotami systemu emerytalnego, innymi instytucjami
publicznymi oraz organizacjami pracodawców będzie realizowane w III kwartale
2025 r. Formy współpracy będą wypracowane razem z zapraszanymi podmiotami.
4. Na jakim etapie jest opracowanie narzędzi cyfrowych (kalkulatorów
emerytalnych)? Kiedy planowane jest ich udostępnienie obywatelom i w jaki
sposób będą one promowane?
Dokonanie przeglądu dostępnych narzędzi cyfrowych (takich jak kalkulatory
emerytury i oszczędności), które wykorzystać można do obliczenia świadczeń
emerytalnych w oparciu o zgromadzone oszczędności, okres opłacania składek
-- 2 of 4 --
3/4
oraz inne parametry, w celu określenia potrzeb w tym zakresie, zaplanowano
na III kwartał 2025 r.
5. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone na realizację poszczególnych
działań w obszarze edukacji emerytalnej? Proszę o podział budżetu
na poszczególne inicjatywy.
Działania z zakresu priorytetu nr 2 Strategii, w obszarze edukacji emerytalnej,
przewidziane do realizacji w 2025 r. nie generują kosztów.
6. W jaki sposób będzie mierzona skuteczność podejmowanych działań? Jakie
wskaźniki przyjęto do oceny realizacji celów Strategii w obszarze edukacji
emerytalnej?
Skuteczność realizowanych działań będzie badana na podstawie wskaźników
określonych w Strategii, a źródłem danych będą kolejne edycje badań mierzących
kompetencje finansowe społeczeństwa oraz dane statystyczne.
W Strategii określono następujące wskaźniki dla priorytetu nr 2:
% osób, które rozumieją podstawowe pojęcia z zakresu oszczędzania
na emeryturę,
% osób, które poprawnie rozumieją pojęcia zarówno procentu prostego,
jak i procentu składanego,
% osób przekonanych o poprawności planowania swojego zabezpieczenia
finansowego na czas emerytury (dane z podziałem na wiek, płeć i miejsce
zamieszkania),
% osób, które przystąpiły do dobrowolnych programów emerytalnych (takich
jak PPK, PPE, IKE, IKZE).
7. Czy przewidziano mechanizmy dostosowania planowanych działań
do potrzeb różnych grup wiekowych i społecznych, szczególnie osób młodych
wchodzących na rynek pracy oraz osób w wieku 50+?
Wszystkie działania realizowane w ramach wdrażania Strategii są dostosowywane
do specyfiki danej grupy docelowej odbiorców. Zwłaszcza w zakresie sposobu
dotarcia oraz przekazywanych treści.
8. Jak będzie wyglądała współpraca z pracodawcami w zakresie promowania
programów edukacji finansowej w miejscu pracy? Czy przewidziano zachęty
dla przedsiębiorców do angażowania się w te działania?
Zasady i formy współpracy z pracodawcami w zakresie promowania programów
edukacji finansowej w miejscu pracy zostaną wypracowane wspólnie
z organizacjami pracodawców.
9. Czy w ramach Strategii planowane są działania adresujące specyficzne
potrzeby edukacyjne kobiet, które statystycznie otrzymują niższe
świadczenia emerytalne? Jeśli tak, na czym będą one polegały?
-- 3 of 4 --
4/4
Raport pn. „Znajomość zagadnień finansowych w Polsce: znaczenie, dane i oferta
edukacyjna”3 będący podstawą do sporządzenia Strategii, zbiera i analizuje
dostępne dane dotyczące kobiet, ich kompetencji finansowych oraz
dotychczasowych programów edukacji finansowej. Strategia, choć nie wskazuje
tej grupy jako bezpośredniej grupy docelowej, zwraca uwagę, że ma ona swoje
specyficzne cechy i wymaga edukacji dopasowanej do potrzeb. W tym celu
niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowych badań i analiz by móc zidentyfikować
podgrupy, dopasować do nich ofertę, a także kanały i sposoby dotarcia z edukacją.
10. Czy i w jaki sposób planuje się włączenie tematyki edukacji emerytalnej
do programów nauczania w szkołach ponadpodstawowych?
Tematyka emerytalna jest już obecna w podstawie programowej przedmiotu biznes
i zarządzanie (BIZ), realizowanego w zakresie podstawowym we wszystkich
rodzajach szkół ponadpodstawowych (liceach, technikach i szkołach branżowych
I stopnia).
Zapisy z podstawy programowej BIZ dotyczące kwestii emerytalnych:
uczeń dostrzega konieczność wczesnego rozpoczęcia systematycznego
oszczędzania i inwestowania środków finansowych na emeryturę i jest
świadomy efektów finansowych związanych z procentem składanym
dla długiego okresu lokowania środków;
uczeń charakteryzuje system zabezpieczenia społecznego (ubezpieczenia
społeczne i zdrowotne) oraz rodzaje ubezpieczeń (osobowych i majątkowych)
według różnych kryteriów i porównuje oferty zakładów ubezpieczeń
na przykładzie ubezpieczenia nieruchomości lub pojazdów mechanicznych,
ze szczególnym uwzględnieniem relacji zakresów ochrony i sum ubezpieczeń
do wysokości składki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
/podpisano kwalifikowanym podpisem
elektronicznym/
3 https://www.oecd.org/pl/publications/2021/09/financial-literacy-in-poland_b03b02c0.html
-- 4 of 4 --