Interpelacja w sprawie systemu recyklingu plastiku w Polsce w kontekście unijnych celów na lata 2025 i 2035
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9776
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu recyklingu plastiku w Polsce w kontekście unijnych celów na lata 2025 i 2035
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 09-05-2025
Szanowna Pani Minister,
Komisja Europejska w raporcie wczesnego ostrzegania „Cele recyklingu odpadów UE 2025. Stan obecny” wnioskuje, że konieczne jest podjęcie pilnych działań w celu modernizacji systemu gospodarowania odpadami w Polsce. Raport wskazuje, że Polska jest zagrożona niespełnieniem celów recyklingu odpadów komunalnych i opakowaniowych nie tylko na 2025 rok, ale także w perspektywie 2035 roku. Raport identyfikuje, że kluczowym wyzwaniem jest przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w której odpady stają się surowcami wtórnymi, minimalizując ilość odpadów trafiających na składowiska i do środowiska. Osiągnięcie wysokiego poziomu recyklingu plastiku ma ograniczyć zanieczyszczenie środowiska, zmniejszyć zużycie surowców pierwotnych, obniżyć emisje gazów cieplarnianych, wspierać innowacje, tworzyć nowe miejsca pracy oraz poprawić bezpieczeństwo surowcowe Europy.
Z danych za 2022 rok wynika, że wskaźnik recyklingu opakowań plastikowych w Polsce wyniósł zaledwie 27%, co plasuje nasz kraj poniżej średniej unijnej (41%) i daleko od celu 50–55% wyznaczonego na 2025 rok. Polska znajduje się w grupie państw o najniższych wskaźnikach recyklingu plastiku w Unii Europejskiej. Komisja Europejska oficjalnie uznała, że Polska nie osiągnęła nawet połowy celu recyklingu odpadów komunalnych na 2020 rok, co skutkuje postępowaniem wobec naszego kraju. Według autorów raportu głównymi problemami są niewystarczająca infrastruktura do selektywnej zbiórki i przetwarzania odpadów, brak skutecznego systemu kaucyjnego dla opakowań plastikowych oraz niewystarczająca odpowiedzialność producentów za opakowania i ich recykling. Bez inwestycji w nowoczesne technologie, takie jak optyczne sortery śmieci, roboty sortujące czy systemy oparte na sztucznej inteligencji, Polska może nie sprostać unijnym wymogom.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki jest aktualny stopień recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych w Polsce, w tym szczegółowe dane dotyczące poszczególnych typów plastiku? Jakie konkretne działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć ten wskaźnik i osiągnąć cele unijne na lata 2025 i 2030?
2. Ile sortowni odpadów w Polsce zajmuje się segregacją tworzyw sztucznych? Proszę o podanie liczby takich zakładów, ich rozmieszczenia geograficznego oraz informacji, czy są to sortownie dedykowane wyłącznie plastikowi, czy również innym frakcjom odpadów.
3. Jak wygląda poziom i skala automatyzacji w polskich sortowniach odpadów? Proszę o informacje na temat zastosowania nowoczesnych technologii, takich jak optyczne sortery śmieci, roboty sortujące czy systemy oparte na sztucznej inteligencji.
4. Czy planowane są nowe regulacje lub programy wspierające rozwój infrastruktury sortowni i selektywnej zbiórki plastiku w kontekście unijnych przepisów dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym?
5. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat prawidłowej segregacji plastiku oraz zachęcania konsumentów do ograniczania zużycia jednorazowych tworzyw sztucznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10951 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.17.2025.JM
3802315.15100987.12241244
Warszawa, 29-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Janusza Cieszyńskiego z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie
systemu recyklingu plastiku w Polsce w kontekście unijnych celów na lata 2025 i 2035, znak:
K10INT9776, poniżej przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
1. Jaki jest aktualny stopień recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych w Polsce, w tym
szczegółowe dane dotyczące poszczególnych typów plastiku? Jakie konkretne działania
podejmuje Ministerstwo, aby zwiększyć ten wskaźnik i osiągnąć cele unijne na lata 2025
i 2030?
Informuję, że poziom recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych w roku
2022 wyniósł 46,34%. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) nie dysponuje natomiast
danymi dotyczącymi recyklingu odpadów tworzyw sztucznych ogółem, bowiem odpady z
tworzyw sztucznych mogą być klasyfikowane pod wieloma kodami.
Odnosząc się do kwestii danych dotyczących odpadów poszczególnych rodzajów tworzyw
sztucznych uprzejmie informuję, że katalog odpadów określony w rozporządzeniu Ministra
Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10)
nie przewiduje podziału odpadów z tworzyw sztucznych na poszczególne polimery dlatego
też MKiŚ nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Szczegóły dotyczące działań MKiŚ mających na celu osiągnięcie przez Polskę unijnych
celów w zakresie recyklingu zostały wskazane w pkt 4 i pkt 5.
2. Ile sortowni odpadów w Polsce zajmuje się segregacją tworzyw sztucznych? Proszę
o podanie liczby takich zakładów, ich rozmieszczenia geograficznego oraz informacji, czy
są to sortownie dedykowane wyłącznie plastikowi, czy również innym frakcjom odpadów.
Zgodnie z Krajowym planem gospodarki odpadami 2028, przyjętym uchwałą nr 96 Rady
Ministrów z dnia 12 czerwca 2023 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami
20281 (Kpgo 2028) na terenie kraju, zgodnie ze stanem na 2018 r., funkcjonowało 305
sortowni odpadów z selektywnego zbierania obejmujących przetwarzanie odpadów
papieru, tworzyw sztucznych, metali i odpadów wielomateriałowych pochodzących
z selektywnego zbierania.
Zgodnie z rys. 8 Kpgo 2028 rozmieszczenie sortowni selektywnie zebranych odpadów
komunalnych przedstawiało się w 2018 r. na terenie kraju następująco:
1 M.P. poz. 702
-- 1 of 4 --
Lp. województwo Ilość instalacji
1 dolnośląskie 29
2 kujawsko-pomorskie 15
3 lubelskie 20
4 lubuskie 12
5 łódzkie 11
6 małopolskie 22
7 mazowieckie 30
8 opolskie 14
9 podkarpackie 15
10 podlaskie 12
11 pomorskie 12
12 śląskie 40
13 świętokrzyskie 13
14 warmińsko-mazurskie 11
15 wielkopolskie 33
16 zachodniopomorskie 16
SUMA: 305
3. Jak wygląda poziom i skala automatyzacji w polskich sortowniach odpadów? Proszę
o informacje na temat zastosowania nowoczesnych technologii, takich jak optyczne
sortery śmieci, roboty sortujące czy systemy oparte na sztucznej inteligencji.
Z Kpgo 2028 wynika zapotrzebowanie na doposażenie części istniejących sortowni
selektywnie zebranych odpadów w sortery optyczne lub na budowę nowych instalacji tego
typu. W celu zapewnienia brakującego zapotrzebowania należałoby do 2028 r., zgodnie
z Kpgo 2028, doposażyć część instalacji sortowni istniejących w 6 sorterów optycznych lub
wybudować około 200 sortowni selektywnie zebranych odpadów, każda o przepustowości
10 000 Mg/rok/1 zmianę (przy pracy dwuzmianowej). Natomiast do 2034 r. należałoby
wybudować kolejne 30 sortowni selektywnie zebranych odpadów, każda o przepustowości
10 000 Mg/rok/1 zmianę (przy pracy dwuzmianowej). Jednocześnie Kpgo 2028
identyfikuje zapotrzebowanie na doposażenie sortowni w separatory metali nieżelaznych.
4. Czy planowane są nowe regulacje lub programy wspierające rozwój infrastruktury
sortowni i selektywnej zbiórki plastiku w kontekście unijnych przepisów dotyczących
gospodarki o obiegu zamkniętym?
W kwestii regulacji wspierających selektywne zbieranie odpadów oraz ich
zagospodarowanie informuję, że MKiŚ podejmuje szereg działań, które ukierunkowane są
na ww. kwestie, a w efekcie przekładają się na jakość odpadów, które przekazywane są do
zagospodarowania w instalacjach. Należy wskazać tutaj przede wszystkim działania
edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz gmin, które dotyczą m.in. prawidłowej
segregacji odpadów.
MKiŚ podejmowało również działania legislacyjne ukierunkowane na zapewnienie
prawidłowego zbierania odpadów, aby jak najwięcej z nich trafiło do procesów recyklingu.
-- 2 of 4 --
Dlatego kluczowe jest właściwe prowadzenie selektywnego zbierania, szczególnie
„u źródła” przez mieszkańców, aby możliwe było pozyskanie dobrej jakości surowców
wtórnych, które będą odpowiednie do zastosowania w dalszych procesach produkcyjnych.
W podejściu Gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), jeżeli odpady już powstaną, powinny
być traktowane jako surowiec wtórny i być wykorzystane ponownie w produkcji. Ogromne
znaczenie ma zatem takie gospodarowanie odpadami, aby możliwe było pozyskanie dobrej
jakości surowców wtórnych, które będą odpowiednie do zastosowania w dalszych
procesach produkcyjnych.
MKiŚ podejmuje szereg działań legislacyjnych, które mają wpływ na gospodarowanie
wszystkimi odpadami na terenie kraju, a dotyczą również gospodarowania odpadami
z tworzyw sztucznych oraz zapewniają odpowiedniej jakości surowiec do
zagospodarowania w instalacjach:
ustawa SUP – ustawa z dnia 13 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach
przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie
produktowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 877) – ustawa ma
na celu zapobieganie powstawaniu odpadów z produktów jednorazowego użytku
z tworzyw sztucznych i ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na
środowisko,
ustawa kaucyjna – ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1911) – nowelizacja ustawy w zakresie systemu
kaucyjnego, promowanie recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań,
rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 grudnia 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych
rodzajów opakowań (Dz. U. z 2024 r. poz. 1960) – zmiana wysokości stawki opłaty
produktowej, mająca na celu promowanie stosowania opakowań szklanych
wielokrotnego użytku w systemie kaucyjnym.
Obecnie Ministerstwo podejmuje również nowe inicjatywy nad kolejnymi rozwiązaniami, tj.:
projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych wprowadzający
nowy model rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla opakowań oraz
wdrażający przepisy służące stosowaniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów
opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE)
2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE,
zmiana ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399, z późn. zm.) uszczelniająca system
gospodarowania odpadami komunalnymi.
Należy również wskazać, że dostępne są programy wspierające finansowo gospodarkę
odpadami (m.in. instalacje do zagospodarowania odpadów), które prowadzone są przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), w ramach
programu „Racjonalne gospodarowanie odpadami i ochrona powierzchni ziemi”. Informacje
dotyczące aktualnych programów oraz prowadzonych naborów dostępne są na stronie
internetowej NFOŚiGW.
5. Jakie działania podejmuje Ministerstwo w celu zwiększenia świadomości społecznej na
temat prawidłowej segregacji plastiku oraz zachęcania konsumentów do ograniczania
zużycia jednorazowych tworzyw sztucznych?
-- 3 of 4 --
Jednym z bardzo ważnych zadań, realizowanych przez MKiŚ jest działalność edukacyjna
i informacyjna. Racjonalna gospodarka odpadami to jeden z priorytetowych tematów
edukacyjnych MKiŚ. W tym zakresie prowadzone są ogólnopolskie działania edukacyjne
skierowane do społeczeństwa, których celem jest podniesienie wiedzy z zakresu
prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, a także wskazanie, jakie działania
może podjąć każdy mieszkaniec, aby poprawić sytuację, w tym jak prawidłowo postępować
z odpadami. MKiŚ wykorzystuje różne metody komunikacji z obywatelami, za pomocą
których można efektywnie dotrzeć do różnych grup odbiorców. W szczególności na bieżąco
publikowane są artykuły edukacyjne na stronie głównej MKiŚ i zakładce edukacja
ekologiczna (https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna) oraz posty edukacyjne
w mediach społecznościowych.
Prowadzona jest dedykowana gospodarce odpadami strona internetowa
(https://naszesmieci.mos.gov.pl/) na której oprócz artykułów informacyjnych można
znaleźć gotowe materiały informacyjne dla np. gmin i szkół na temat prawidłowej segregacji
odpadów oraz prawidłowego postępowania z odpadami. Realizowane są również
długofalowe kampanie edukacyjne jak np.: kampania Nasz klimat
(https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/nasz-klimat).
MKiŚ planuje ogólnopolską kampanię edukacyjno-informacyjną o systemie kaucyjnym,
który zacznie funkcjonować w Polsce od 1 października 2025 r. Chcemy zwiększyć wiedzę
na temat tego systemu, wyjaśnić m.in. jego cel, funkcjonowanie i korzyści dla środowiska.
Poprzez kampanię będziemy również promować postawy prośrodowiskowe dotyczące
postępowania z opakowaniami objętymi kaucją, pokazując dobre przykłady i rozwiązania
w domach i punktach zbiórki.
Przygotowaliśmy dokumentację przetargową kampanii, która obejmie m.in.:
przygotowanie i produkcję spotów TV i Radio;
przygotowanie i przeprowadzenie kampanii internetowej (w tym m.in.:
kampania reklamowa w Internecie; kampania w mediach społecznościowych;
kampania w serwisach VOD);
przygotowanie i realizację materiałów edukacyjnych;
działania adresowane do nauczycieli i uczniów przedszkoli, oddziałów
przedszkolnych, szkół podstawowych i ponadpodstawowych;
przygotowanie i przeprowadzenie kampanii w kinach;
działania lokalne do sołtysów, OSP i kół gospodyń wiejskich.
MKiŚ planuje rozpocząć kampanię w połowie września 2025 r. i kontynuować ją w 2026 r.
Ponadto prowadzone są już działania edukacyjno-informacyjne dotyczące wprowadzenia
systemu kaucyjnego, m.in. poprzez stronę internetową Ministerstwa. Można na niej znaleźć
najważniejsze informacje na temat zasad działania tego systemu. Rozpoczęliśmy także
współpracę z operatorami systemu kaucyjnego w ramach działań edukacyjno-
informacyjnych. Zależy nam, aby były one prowadzone w sposób spójny i skoordynowany.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --