Interpelacja w sprawie podjęcia działań mających na celu wprowadzenie dedykowanych instrumentów finansowych dla sektora MŚP umożliwiających budowę zamkniętych obiegów wody
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9768
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska, ministra rozwoju i technologii
w sprawie podjęcia działań mających na celu wprowadzenie dedykowanych instrumentów finansowych dla sektora MŚP umożliwiających budowę zamkniętych obiegów wody
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 08-05-2025
Biłgoraj, 24.04.2025 r.
Szanowni Państwo Ministrowie,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się przedstawiciele sektora pozarządowego, w tym przedsiębiorcy i stowarzyszenia ekologiczne, którzy w obliczu alarmującego stanu zasobów wodnych w Polsce apelują o wprowadzenie dedykowanych dotacji oraz instrumentów finansowych w postaci pożyczek dla sektora MŚP na budowę zamkniętych obiegów wody w ramach realizacji modelu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Otoczenie prawne ogranicza możliwość współuczestnictwa przedsiębiorców w inwestycjach pozytywnie wpływających na ochronę środowiska. Już rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu w art. 47 wprowadza niewspółmierne wymogi dla inwestycji związanych z technologiami stanowiącymi już opłacalną, istniejącą praktykę handlową ustaloną w całej unii. Większość przedsiębiorców ma problem ze spełnieniem ww. wymogu, a jedyną opcją może pozostawać udzielenie wsparcia w limicie pomocy de minimis o ile ten nie został przez przedsiębiorcę wyczerpany. Ponadto Umowa Partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 w Polsce w obszarze „zrównoważonej gospodarki wodnej i ściekowej, wspierania dostępu do wody” a także w obszarze „gospodarki o obiegu zamkniętym i efektywne wykorzystanie zasobów” nie zabezpiecza i nie akcentuje w sposób odpowiedni możliwości wsparcia przedsiębiorców chcących realizować inwestycje polegające na oszczędności wody. Powyższe ma wpływ na kształt przyjętych programów krajowych i regionalnych, a następnie treści regulaminów naboru projektów do dofinansowania.
Jednym z kluczowych problemów wymagających pilnego rozwiązania jest sytuacja na rynku samoobsługowych (bezdotykowych) myjni samochodowych. Większość istniejących obiektów ma ponad 10 lat i wymaga modernizacji – zarówno ze względu na zużycie infrastruktury, jak i rosnące koszty eksploatacji, w tym rachunki za wodę i energię. Dodatkowo, drastycznie kurczące się zasoby wody pitnej oraz coraz częstsze susze w Polsce sprawiają, że konieczne jest wdrożenie nowoczesnych technologii ograniczających zużycie wody pitnej.
Myjnie samoobsługowe generują również znaczne ilości zanieczyszczonych, przemysłowych ścieków, a ich dzienne zużycie wody pitnej w Polsce wynosi około 40 milionów litrów.
Istnieją nowoczesne technologie, które mogą zmniejszyć to zużycie nawet o 80%, co pozwoliłoby zaoszczędzić w Polsce 30 milionów litrów wody pitnej dziennie. Wprowadzenie takich rozwiązań przyczyniłoby się do ograniczenia marnotrawienia zasobów wodnych, redukcji zanieczyszczeń i wytwarzanych ścieków oraz obniżenia kosztów prowadzonej działalności. Jednak ich wdrożenie wymaga znacznych nakładów finansowych, które bez wsparcia zewnętrznego są obecnie poza zasięgiem większości przedsiębiorców.
Składam niniejszą interpelację do czterech resortów, ponieważ poruszany problem ma charakter wielopłaszczyznowy i jego rozwiązanie wymaga współpracy administracji rządowej. Wspólne działania na rzecz poprawy bilansu wodnego w Polsce oraz wsparcia sektora MŚP są niezbędne w obliczu postępujących zmian klimatycznych i rosnącego deficytu wody. Mechanizmy finansowego wsparcia dla przedsiębiorców inwestujących w gospodarkę wodną o obiegu zamkniętym powinny stać się priorytetem polityki państwa.
Warto zauważyć, że 1 kwietnia 2025 r. Komisja Europejska opublikowała propozycje zmian do rozporządzeń dla polityki spójności, w których zmiany uzasadnia m.in. tym, iż „woda jest kluczowym zasobem dla bezpieczeństwa naszych systemów żywnościowych, energetycznych i gospodarczych, jednak zarówno na poziomie UE, jak i globalnym zasoby wodne są narażone na rosnącą presję. Efektywne zarządzanie wodą jest niezbędne do ochrony zdrowia publicznego, ochrony środowiska i utrzymania konkurencyjności gospodarczej UE. Niewłaściwe zarządzanie, w tym nadmierne pobieranie i zanieczyszczenie, coraz bardziej ogranicza kluczowe sektory, takie jak rolnictwo, energetyka, produkcja i transport. UE zmaga się z rosnącymi skutkami zmiany klimatu, które pogłębiają istniejące naciski na jakość wody, ilość wody i ekosystemy morskie. W tym kontekście pilnie należy usprawnić wdrażanie przepisów dotyczących ochrony wody i środowiska morskiego oraz poprawić efektywność gospodarowania wodą, zająć się niedoborem wody i poczynić postępy w kierunku Europy odpornej na niedobory wody, co wymaga znacznych wysiłków i inwestycji. Sektor wodny UE i sektor niebieskiej gospodarki to znaczące sektory gospodarcze w wielu regionach, napędzające innowacje i chroniące zdrowie publiczne oraz zrównoważony rozwój, np. oferując zaawansowane rozwiązania, takie jak odsalanie, uzdatnianie wody, ponowne wykorzystanie wody, niebieska biotechnologia itp. Globalne przywództwo w dziedzinie technologii wodnych zwiększa potencjał eksportowy UE i tworzy miejsca pracy we wszystkich regionach Europy. UE musi zatem chronić te ekosystemy wodne i infrastrukturę, zwiększając inwestycje i rozważając zaopatrzenie w wodę i infrastrukturę przez pryzmat zapewnienia dostępu do wody i dostaw wody naszym obywatelom i społeczeństwom we wszystkich okolicznościach. UE ustanowiła solidne ramy prawne dla zrównoważonego i bezpiecznego zarządzania wodą, ale dalszy postęp we wdrażaniu jest niezbędny, a bardziej zdecydowane działania są pilnie potrzebne. Z tego powodu UE przedstawi Strategię odporności wodnej UE w pierwszej połowie 2025 r. Zgodnie ze strategią Unii Gotowości, odporność na kryzysy wodne wymaga przejścia od reaktywnego zarządzania kryzysowego do proaktywnego zarządzania opartego na ryzyku i zwiększonej gotowości. W latach 2021-2027 prawie 13 mld EUR jest inwestowanych w usługi wodne oraz ulepszone zbieranie i oczyszczanie ścieków w ramach programów polityki spójności. Jednak konieczne są dodatkowe wysiłki ze strony sektora publicznego i prywatnego, aby zapewnić wystarczający postęp. Dlatego też, aby właściwie podkreślić znaczenie i ukierunkowanie inwestycji w odporność wodną, Komisja proponuje zmianę brzmienia szczegółowego celu dotyczącego gospodarki wodnej w ramach celu polityki 2 „Bardziej ekologiczna, niskoemisyjna transformacja w kierunku gospodarki o zerowej emisji dwutlenku węgla netto i odpornej Europy poprzez promowanie czystej i sprawiedliwej transformacji energetycznej, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, łagodzenia zmiany klimatu i dostosowywania się do niej, zapobiegania ryzyku i zarządzania nim oraz zrównoważonej mobilności miejskiej”. Inwestycje w ramach polityki spójności w zrównoważone i bezpieczne inwestycje powinny być zachęcane, w szczególności w celu przyczynienia się do budowy społeczeństwa odpornego na wodę, poprzez zwiększoną odnowę zbiorników wodnych, wdrażanie rozwiązań opartych na naturze w celu zmniejszenia ryzyka powodzi i zwiększenia zdolności ekosystemów do magazynowania wody, lepszą kontrolę poboru wody i zwiększoną wydajność gospodarowania wodą oraz ponowne wykorzystanie, zwiększoną digitalizację infrastruktury wodnej, łagodzenie skutków suszy i pustynnienia, powodzi i ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz zgodność z dyrektywami ramowymi w sprawie wody, wód gruntowych, oczyszczania ścieków komunalnych i norm jakości środowiska. Proponuje się, aby państwa członkowskie, korzystając z proponowanych ram, korzystały z możliwości finansowania unijnego do 100% i prefinansowania w wysokości 30% kwot zaprogramowanych w ramach priorytetu dedykowanego dla tego nowego celu szczegółowego”.
Aby zadośćuczynić powyższej intencji KE w zmianie rozporządzeń polityki spójności należy rozpocząć równolegle pracę nad zmianą wcześniej wspomnianych: rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz Umowy Partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 w Polsce. Państwa członkowskie (w tym przypadku IZ programem) będą mogły przeprogramować część swoich funduszy spójności na lata 2021-2027 na nowe inwestycje w kontekście trwającego przeglądu śródokresowego w trybie art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej. Wśród nowych kluczowych priorytetów, które powinny zostać wsparte został wymieniony Priorytet polegający na zwiększeniu odporności w zakresie gospodarki wodnej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwa rozważają rozszerzenie obecnie istniejących możliwości wsparcia ekologicznych rozwiązań technicznych i technologicznych, takich jak budowa zamkniętych obiegów wody oraz biologicznych obiegów zamkniętych wody w projektach GOZ planowanych do realizacji zarówno na poziomie programów krajowych jak i regionalnych? Jeśli tak, to jakie zostaną podjęte kroki, w których programach i w jakim odstępie czasu planowane są przedmiotowe zmiany?
Czy zapis dotyczący „potencjału rynkowego” (rozporządzenie Komisji UE nr 651/2014, art. 47, tzw. GBER) może zostać zmieniony lub doprecyzowany, aby wykluczyć jego negatywny wpływ na przedsiębiorców starających się o wsparcie na oszczędzanie wody i podnoszenie efektywności ekonomicznej swoich biznesów?
Czy dokumenty, takie jak pozwolenie na budowę i pozwolenie wodnoprawne, które są wymagane w przypadku modernizacji, przebudowy lub budowy obiegów zamkniętych wody, mogą być dostarczane na dzień podpisania umowy dotacyjnej z instytucją finansującą, a nie na dzień składania wniosku lub nabór do takich projektów może zostać wydłużony tak, aby umożliwiał uzyskanie niezbędnych pozwoleń?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia zwolnienia z opłat za ścieki na okres 3 lat dla przedsiębiorców, którzy zrealizują inwestycje polegające na zawróceniu 60-80% wody w obiegu zamkniętym?
Czy ministerstwa rozważają stworzenie dedykowanego instrumentu dotacyjnego lub pożyczkowego dla przedsiębiorców z sektora MŚP, prowadzących samoobsługowe myjnie samochodowe działające ponad 10 lat i wymagające modernizacji, w celu ograniczenia zużycia wody, zanieczyszczenia oraz kosztów eksploatacji?
Wprowadzenie skutecznych mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców w tym obszarze nie tylko poprawi bilans wodny kraju, ale także przyczyni się do redukcji marnotrawstwa zasobów i zwiększenia efektywności ekonomicznej sektora MŚP.
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
40549 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-III.054.2.2025
Warszawa, 26 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9768 w sprawie podjęcia działań mających na celu
wprowadzenie dedykowanych instrumentów finansowych dla sektora MŚP
umożliwiających budowę zamkniętych obiegów wody.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Małgorzaty Gromadzkiej nr 9768, w sprawie
podjęcia działań mających na celu wprowadzenie dedykowanych instrumentów
finansowych dla sektora MŚP umożliwiających budowę zamkniętych obiegów wody,
przekazuję informacje w ramach właściwości Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT).
Odpowiednie wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych w Polsce pozostaje jednym
z kluczowych wyzwań środowiskowych, gospodarczych i społecznych. Skalę wyzwania
determinuje fakt, że w przypadku Polski największy udział w zużyciu wody na potrzeby
gospodarki i ludności ma przemysł. Niemniej, należy zauważyć poprawę efektywności
wykorzystania zasobu – potwierdza to systematycznie obniżający się wskaźnik „zużycie
wody w przemyśle” przy jednoczesnym wzroście wartości produkcji sprzedanej.
Zrównoważone zarządzanie zasobami wody jest elementem gospodarki o obiegu
zamkniętym (GOZ). MRiT – jako resort koordynujący transformację polskiej gospodarki
w kierunku GOZ – prowadzi wieloaspektowe działania wspierające przechodzenie
przedsiębiorstw na modele biznesowe wpisujące się w GOZ. Priorytety w tym zakresie
zostały sformułowane przede wszystkim w Strategii produktywności 20301 oraz Mapie
drogowej gospodarki o obiegu zamkniętym2– która w 2025 r. będzie przedmiotem
aktualizacji. Postulaty zawarte w interpelacji Pani Poseł zostaną w tych pracach wzięte
pod uwagę.
Jednym z celów ww. Strategii produktywności 2030 jest wzrost wydajności surowcowej
gospodarki oraz wykorzystania surowców odnawialnych i biomasy w gospodarce.
Podejmowane w ramach tego celu działania mają zmniejszyć zasobochłonność gospodarki,
zarówno poprzez bardziej produktywne wykorzystanie surowców, jak i poprzez
zwiększenie innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Realizacja ww. celu ma prowadzić
także do wzrostu produktywności zasobów wodnych, rozumianych jako iloraz PKB
i całkowitego rocznego poboru wody.
1 https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/strategia-produktywnosci-2031
2 https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/projekt-oto-goz
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W realizacji ww. założeń istotną rolę odgrywają ekoinnowacje, przyczyniające się
do powstania nowych przyjaznych środowisku procesów, technologii i usług. Działaniem
wpisującym się w podejście ekoinnowacyjne jest także ekoprojektowanie – czyli
projektowanie produktu lub usługi, które uwzględnia kryteria ochrony środowiska
w ramach całego cyklu życia. Możliwości zastosowania ekoprojektowania dotyczą kilku
obszarów, w tym projektowania procesów produkcji (kryteria dotyczą wówczas m.in.:
zmniejszenia podczas produkcji zużycia energii, wody, emisji oraz powstawania odpadów)
i projektowania użytkowego (kryteria dotyczą m. in. zmniejszenia zużycia energii i wody
potrzebnej do użytkowania produktu). 18 lipca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie
(UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów
ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE)
2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE.
Rozporządzenie to ustanawia wymogi dotyczące zrównoważonych produktów
wprowadzanych na rynek UE oraz jest podstawą do wydania innych aktów wykonawczych
odnoszących się do zasad ekoprojektowania, takich jak np.: trwałość, możliwość
ponownego użycia, możliwość naprawy, zużycie energii i efektywność energetyczna,
zużycie wody i efektywność wodna, zawartość materiałów z recyklingu, wpływ
na środowisko, w tym ślad węglowy i środowiskowy. Przepisy rozporządzenia rozszerzają
wymogi ekoprojektu na znacznie większą liczbę produktów niż miało to miejsce na gruncie
wcześniejszych regulacji unijnych, wykraczając poza produkty związane z energią
(z rozporządzenia wyłączono jedynie kilka sektorów, takich jak żywność, pasza i produkty
lecznicze). W kontekście zagadnień poruszonych przez Panią Poseł należy podkreślić,
że przepisy rozporządzenia przewidują wsparcie ze strony Komisji Europejskiej i państw
członkowskich dla sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w wypełnianiu
wymogów związanych z ekoprojektowaniem. Wsparcie to będzie mogło dotyczyć takich
aspektów, jak dostęp do finansowania (w tym poprzez przyznawanie ulg podatkowych
oraz inwestowanie w infrastrukturę fizyczną i cyfrową), specjalistyczne szkolenia dla kadry
kierowniczej i pracowników oraz wsparcie doradcze i techniczne. Obecnie w MRiT trwają
prace analityczne nad optymalnym sposobem wykonania przepisów ww. rozporządzenia
(od strony regulacyjnej i realizacyjnej).
Kolejnymi działaniami kierunkowymi służącymi realizacji przedmiotowego celu Strategii
produktywności są upowszechnianie systemów zarządzania środowiskowego i certyfikacji
oraz koordynacja wsparcia dla firm rozwijających zielone technologie. Należy w tym
miejscu zauważyć, że Strategia produktywności przewiduje koordynację polityki
innowacyjnej poprzez wskazanie krajowych i regionalnych inteligentnych specjalizacji (KIS
i RIS) – czyli priorytetowych obszarów społeczno-gospodarczych w obszarze badań,
rozwoju i innowacji, na których skupiane jest finansowanie publiczne, w tym ze środków
europejskich. Dokument pn. „Krajowa Inteligentna Specjalizacja – aktualizacja 2022 r.”
stanowił załącznik do Strategii. Zgodnie z założeniami, KIS poddawane są stałej
aktualizacji, tak by w jak największym stopniu odzwierciedlać zmieniające się potrzeby
polskiej gospodarki, wynikające m. in. z postępu technologicznego i sytuacji w otoczeniu
zewnętrznym. Obecnie obowiązująca lista KIS została przyjęta w lutym 2023 r. i znajdują
się na niej takie specjalizacje związane z GOZ, jak KIS nr 2 Nowoczesne rolnictwo, leśnictwo
i produkcja żywności, KIS nr 3 Zrównoważone (Bio)Produkty, (Bio)procesy i Środowisko
(jednym z elementów tej specjalizacji jest integracja procesów biologicznych i fizyko-
chemicznych w oczyszczaniu ścieków przemysłowych, umożliwiająca zamknięcie obiegu
wody/odzysk wody i energii), KIS nr 5 Inteligentne budownictwo zeroemisyjne oraz KIS nr 7
Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ).
Inteligentne specjalizacje są powiązane z kryteriami, które muszą spełniać projekty
otrzymujące dofinansowanie w ramach programów współfinansowanych środkami UE.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wsparcie dla przedsiębiorstw przechodzących transformację w kierunku GOZ
przewidziano przede wszystkim w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej
Gospodarki na lata 2021-2027 (i analogicznych programach realizowanych w Polsce
w poprzednich perspektywach finansowych UE), programach regionalnych i w programie
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027
(gdzie przewidziano oddzielne działanie 1.3 Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP).
Kwestia ta bez wątpienia szerzej zostanie opisana w odpowiedzi Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej, odpowiedzialnego za programowanie i koordynację interwencji
funduszy UE w Polsce.
W zakresie inwestycji dla MŚP, których realizacja jest nadzorowana przez MRiT, należy
wspomnieć o komponencie Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)
pn. A2.2.1. Inwestycje we wdrażanie technologii i innowacji środowiskowych, w tym
związanych z GOZ. Wsparciem mogły zostać objęte przedsięwzięcia MŚP mające na celu
wdrożenie w przedsiębiorstwie technologii środowiskowych związanych z gospodarką
o obiegu zamkniętym, których efektem będzie lepsza gospodarka materiałowa,
zwiększenie efektywności energetycznej oraz transformacja przedsiębiorstwa w kierunku
eliminacji odpadów. Lista przedsięwzięć, które uzyskały dofinansowanie, jest dostępna
pod adresem: https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/grants/inwestycje-we-
wdrazanie-technologii-i-innowacji-srodowiskowych-w-tym-zwiazanych-z-
goz#wyniki_i_archiwum
Przedsiębiorcy mogą także zwracać się o wsparcie doradcze do polskich ośrodków
Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości (EEN). EEN zapewnia m.in doradztwo w zakresie
zrównoważonego rozwoju, obejmujące audyt w zakresie podejścia ESG (Environmental,
Social and Corporate Governance – czyli działania podejmowane przez firmy z punktu
widzenia ich wpływu na ochronę środowiska, dbanie o społeczeństwo i prowadzenie ładu
korporacyjnego), audyt energetyczny, audyt procesów i przygotowanie firmy do
wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym, obliczanie śladu węglowego
przedsiębiorstwa, ocena firmy w kontekście Taksonomii UE (systemu umożliwiającego
jednolitą klasyfikację działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, zgodnie z przepisami
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r.
w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniającego
rozporządzenie (UE) 2019/2088), wsparcie przy tworzeniu strategii. W Polsce działa 28
ośrodków EEN zgrupowanych w 4 konsorcjach (działalność ośrodków jest finansowana
przez MRiT i UE). MRiT finansuje też działalność Krajowego Punktu Kontaktowego ds.
Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej (KPK), który prowadzi
działalność informacyjną, promocyjną oraz doradczą dla wszystkich podmiotów (instytucji
finansowych i przedsiębiorców) w zakresie preferencyjnego finansowania ze środków
zarządzanych centralnie przez UE. Szczególnie ważnym programem jest program InvestEU,
który obejmuje m.in. wsparcie zwrotne stanowiące zachętę do inwestycji
i poszukiwania nowych możliwości rozwoju.
Odnosząc się do kwestii programu dedykowanego konkretnie przedsiębiorcom z sektora
MŚP prowadzącym samoobsługowe myjnie samochodowe działające ponad 10 lat
i wymagające modernizacji należy stwierdzić, że taki program obecnie nie funkcjonuje
(i na obecnym etapie w ramach właściwości MRiT nie jest planowany), niemniej podmioty
te mogą ubiegać się o wsparcie z opisanych powyżej instrumentów na zasadach ogólnych.
Odnosząc się do pytania nr 2 należy zauważyć, że kwestia dotycząca terminu
składania/dostarczania dokumentów wymaganych w przypadku modernizacji,
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przebudowy lub budowy obiegów zamkniętych wody, w tym pozwolenie na budowę
w naborach projektów dotyczących obiegów zamkniętych wody pozostaje, co do zasady,
poza zakresem regulacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r.
poz. 418), dalej jako „ustawa – Prawo budowlane”. Ustawa – Prawo budowlane normuje
działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów
budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych
dziedzinach (art. 1). Zasady udzielania wsparcia w ramach programów finansowanych
ze środków publicznych, w szczególności funduszy unijnych, określają regulaminy
poszczególnych naborów. Organem właściwym do udzielenia odpowiedzi w tym zakresie
jest zatem Ministerstwo Klimatu i Środowiska, jako instytucja odpowiedzialna
za kształtowanie polityki środowiskowej oraz nadzorująca instytucje wdrażające programy
w tym obszarze.
Na zakończenie chciałbym poinformować, że w ramach komplementarnego podejścia
do polityk publicznych działania wspierające przechodzenie w kierunku GOZ, w tym
w zakresie zamkniętych obiegów wody, są realizowane także przez inne resorty,
do których została skierowana interpelacja Pani Poseł, tj. przez wspomniane powyżej
Ministerstwo Klimatu i Środowiska i podlegający mu Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz
Ministerstwo Infrastruktury.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą w
Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48
222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Zrównoważonej Gospodarki..
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 26 maja 2025 r.
znak sprawy: DSR-Vab.054.6.2025.DJ
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 9768 Pani Poseł Małgorzaty
Gromadzkiej w sprawie podjęcia działań mających na celu wprowadzenie
dedykowanych instrumentów finansowych dla sektora MŚP umożliwiających
budowę zamkniętych obiegów wody
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
1. Czy Ministerstwa rozważają rozszerzenie obecnie istniejących
możliwości wsparcia ekologicznych rozwiązań technicznych
i technologicznych, takich jak budowa zamkniętych obiegów wody oraz
biologicznych obiegów zamkniętych wody w projektach GOZ
planowanych do realizacji zarówno na poziomie programów krajowych
jak i regionalnych? Jeśli tak, to jakie zostaną podjęte kroki, w których
programach i w jakim odstępie czasu planowane są przedmiotowe
zmiany?
Czy zapis dotyczący „potencjału rynkowego” (Rozporządzenie Komisji
UE nr 651/2014, art. 47, tzw. GBER) może zostać zmieniony lub
doprecyzowany, aby wykluczyć jego negatywny wpływ na
przedsiębiorców starających się o wsparcie na oszczędzanie wody
i podnoszenie efektywności ekonomicznej swoich biznesów?
-- 1 of 6 --
2
Kierunki wsparcia udzielonego Polsce przez Unię Europejską
Na wstępie należy wyjaśnić, że kierunki wsparcia udzielonego Polsce przez Unię
Europejską ustalone zostały w drodze negocjacji z Komisją Europejską zapisów
Umowy Partnerstwa oraz wyników analiz ex-ante. Analizy te miały na celu jak
najbardziej efektywne zaadresowanie zdiagnozowanych potrzeb
w poszczególnych sektorach. W ramach pakietu propozycji zmian legislacyjnych
dla polityki spójności w ramach przeglądu śródokresowego zapowiedziano
dodanie możliwości finansowania działań nakierowanych na wzmacnianie
odporności na deficyty wody w Celu Polityki 2: Bardziej przyjazna dla środowiska
niskoemisyjna Europa. Należy jednak podkreślić, że zmiany zaproponowane przez
Komisję Europejską znajdują się obecnie w początkowej fazie procesu
legislacyjnego. Oznacza to, że po ich publikacji nastąpią dalsze konsultacje
i negocjacje między głównymi instytucjami Unii Europejskiej. Finalny kształt
rozporządzeń będzie zależał od wyników tych prac. Dodatkowo, w ramach
trwającego przeglądu śródokresowego polityki spójności państwa członkowskie
będą mogły przeprogramować część swoich funduszy na lata 2021–2027, jednak
ostateczne ustalenia dotyczące kierunków wsparcia będą musiały zostać
uzgodnione w trakcie dalszych negocjacji i konsultacji.
W tym miejscu warto podkreślić, że prace nad kolejną perspektywą finansową
po 2027 roku jeszcze się nie rozpoczęły. W związku z tym wszelkie decyzje
dotyczące kierunków wsparcia dedykowanego przedsiębiorcom –
w szczególności w kontekście inwestycji ukierunkowanych na ograniczanie strat
wody oraz zamykanie jej obiegu – będą podejmowane na podstawie wyników
negocjacji z Komisją Europejską, a także szczegółowych regulacji i rozporządzeń
wydanych przez Komisję Europejską.
Wsparcie dla przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska oraz gospodarki
odpadami w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-
2013, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020,
i Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko
2021-2027
Programy współfinansowane ze środków Unii Europejskiej już od kilku
perspektyw finansowych kierują swoje wsparcie do przedsiębiorców w zakresie
ochrony środowiska oraz gospodarki odpadami i gospodarki o obiegu
zamkniętym. W ramach sektora gospodarki odpadowej możliwe jest ewentualne
zaprogramowanie wsparcia na działania związane z ograniczaniem strat wody
i zamykaniem jej w obieg w przedsiębiorstwach. Dotychczas środki finansowe
przeznaczane były m.in. na dostosowanie przedsiębiorstw do wymogów
wyznaczonych zasadami ochrony środowiska, na budowę instalacji
do przetwarzania odpadów w procesie recyklingu, a także na zastosowanie
nowych rozwiązań, służących optymalizacji procesów produkcyjnych,
ograniczaniu ilości wytwarzanych odpadów, w tym ograniczaniu strat wody
i zamykaniu jej w obieg.
-- 2 of 6 --
3
Należy podkreślić, że środki finansowe kierowane do przedsiębiorców w zakresie
gospodarki odpadami w każdej z perspektyw finansowych stanowią tylko jeden
z kierunków wsparcia, przewidziany w dokumentach programowych.
Co także istotne, potrzeby inwestycyjne w sektorze gospodarki odpadami są duże
i znacznie przekraczają kwoty alokacji dedykowanych temu działaniu.
W obecnej perspektywie 2021-2027 w ramach programu Fundusze Europejskie
na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko w działaniu Gospodarka odpadami oraz
gospodarka o obiegu zamkniętym (Priorytet I Wsparcie sektorów energetyka
i środowisko z Funduszu Spójności) zasadnicza część wsparcia przeznaczona
została na wskazane powyżej cele, w tym na inwestycje w punkty selektywnej
zbiórki odpadów, w instalacje do przetwarzania odpadów oraz rozwijanie
recyklingu odpadów. Mają się one przyczyniać do dalszego rozwijania systemów
zagospodarowania odpadów w Polsce, zgodnie z hierarchią sposobów
postępowania z odpadami wynikającą z tzw. Ramowej dyrektywy o odpadach1;
pomogą także Polsce wywiązać się z obowiązków wynikających z dyrektyw UE.
Przewidziano także typy projektów dedykowane przedsiębiorcom:
Rozwijanie recyklingu odpadów – wspieranie działań polegających
na budowie, rozbudowie lub modernizacji istniejących instalacji odzysku
odpadów (komunalnych, przemysłowych i handlowych) – nabór
wniosków został zakończony.
Optymalizacja gospodarki surowcami i odpadami w przedsiębiorstwach
w celu realizacji założeń GOZ – wsparcie przedsięwzięć w zakresie
racjonalizacji zasobochłonności prowadzonej działalności
w przedsiębiorstwach w całym cyklu życia produktu lub usługi. W ramach
działań uzupełniających w projektach możliwe jest wsparcie działań
dotyczących ograniczenia zużycia wody w procesach technologicznych
oraz zamknięciem jej w obieg. Działania te mogą być realizowane jako
uzupełniający element składowy przedsięwzięć, których głównym celem
będzie efektywność materiałowa procesów produkcji (nabór wniosków
został już zakończony). Z informacji przekazanych przez Instytucję
Pośredniczącą (Ministerstwo Klimatu i Środowiska) wynika,
że zainteresowanie tym naborem nie było duże.
Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach programu Fundusze Europejskie
na Nowoczesną Gospodarkę 2021-2027 – Fundusz Technologii Krytycznych STEP
W tym miejscu należy także wspomnieć o inicjatywie Unii Europejskiej „Fundusz
Technologii Krytycznych STEP (Strategic Technologies for Europe Platform)”. Ma
ona na celu wzmocnienie suwerenności technologicznej i konkurencyjności UE
poprzez inwestowanie w kluczowe technologie. Program koncentruje się na
trzech strategicznych obszarach: technologiach cyfrowych, czystych
i zasobooszczędnych technologiach oraz biotechnologii.
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie
odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy
-- 3 of 6 --
4
W kontekście trwających prac nad uruchomieniem inicjatywy STEP w ramach
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027,
zgodnie z wytycznymi dotyczącymi niektórych przepisów rozporządzenia STEP2,
do dofinansowania kwalifikować się będą projekty dotyczące opracowania
technologii oczyszczania wody, wpisujące się w czyste i zasobooszczędne
technologie istotne dla STEP.
Programy regionalne na lata 2021-2027
W ramach programów regionalnych na lata 2021-2027, w programie
realizowanym w Województwie Podlaskim w obszarze Wspierania transformacji
w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym i gospodarki zasobooszczędnej
umożliwiono dofinansowanie projektów przedsiębiorstw, które mają na celu
ograniczenie zużycia wody, jej recyrkulację oraz ponowne wykorzystanie.
Natomiast w pozostałych programach regionalnych dotyczących gospodarki
o obiegu zamkniętym wsparcie koncentruje się głównie na działaniach mających
na celu przekształcenie modelu gospodarczego z linearnego na cyrkularny
poprzez wdrażanie technologii niskoodpadowych i rozwiązań umożliwiających
maksymalne wykorzystanie wszystkich składników surowców.
Warto odnieść się także do specyfiki programów regionalnych, które
charakteryzują się większą elastycznością w ustalaniu priorytetów
inwestycyjnych. Wydane przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w dniu
7 grudnia 2023 r. rozporządzenie GOZ3 tworzy program pomocowy regulujący
zasady udzielania przedsiębiorcom pomocy inwestycyjnej na efektywne
gospodarowanie zasobami i wspieranie przechodzenia na gospodarkę o obiegu
zamkniętym w ramach regionalnych programów perspektywy 2021-2027.
Wdraża ono przepisy tzw. rozporządzenia GBER4 uznającego niektóre rodzaje
pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108
Traktatu5. Rozporządzenie nie określa w sposób szczegółowy dozwolonych
typów projektów, które mogą się ubiegać o przewidzianą nim pomoc publiczną.
Tworzy ono natomiast ramy regulacyjne dla instytucji zarządzających
programami regionalnymi, pozostawiając im swobodę w określeniu przedmiotu
projektów najbardziej pożądanych w kontekście potrzeb rozwojowych danego
województwa oraz kryteriów ich wyboru, w tym m.in. ocenę możliwości wsparcia
rozwiązań technicznych i technologicznych, takich jak budowa zamkniętych
obiegów wody oraz biologicznych obiegów zamkniętych wody w projektach GOZ.
Odnosząc się do pytania dotyczącego tzw. rozporządzenia GBER uznającego
niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art.
107 i 108 Traktatu, należy zauważyć, że art. 47 tego rozporządzenia nie porusza
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia
Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP)
3 Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie udzielania pomocy
inwestycyjnej na efektywne gospodarowanie zasobami i wspieranie przechodzenia na gospodarkę o obiegu zamkniętym
w ramach regionalnych programów na lata 2021–2027
4 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z
rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
5 Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
-- 4 of 6 --
5
koncepcji „potencjału rynkowego”. Należy również zaznaczyć, że organy krajowe
nie mają możliwości dokonywania wykładni lub doprecyzowywania przepisów
rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Kompetencje w tym zakresie należą
do Komisji Europejskiej i sądów unijnych.
2. Czy dokumenty, takie jak pozwolenie na budowę i pozwolenie
wodnoprawne, które są wymagane w przypadku modernizacji,
przebudowy lub budowy obiegów zamkniętych wody, mogą być
dostarczane na dzień podpisania umowy dotacyjnej z instytucją
finansującą, a nie na dzień składania wniosku lub nabór do takich
projektów może zostać wydłużony tak, aby umożliwiał uzyskanie
niezbędnych pozwoleń?
3. Czy istnieje możliwość wprowadzenia zwolnienia z opłat za ścieki
na okres 3 lat dla przedsiębiorców, którzy zrealizują inwestycje
polegające na zawróceniu 60–80% wody w obiegu zamkniętym?
W Polsce realizowanych jest obecnie 6 programów krajowych oraz
16 programów regionalnych, przy czym każdy z nich ma inną specyfikę. Instytucje
zarządzające poszczególnymi programami szczegółowo określają warunki
naboru, zakres oraz terminy dostarczania wymaganej dokumentacji. Pełny zakres
zasad dotyczących naborów oraz inne niezbędne informacje dostępne są na
stronie funduszeeuropejskie.gov.pl.
4. Czy Ministerstwa rozważają stworzenie dedykowanego instrumentu
dotacyjnego lub pożyczkowego dla przedsiębiorców z sektora MŚP,
prowadzących samoobsługowe myjnie samochodowe działające ponad
10 lat i wymagające modernizacji, w celu ograniczenia zużycia wody,
zanieczyszczenia oraz kosztów eksploatacji?
W ramach obecnej perspektywy finansowej MFiPR nie przewiduje wsparcia
dedykowanego MŚP zarządzającym samoobsługowymi myjniami
samochodowymi. Dostępne środki finansowe zostały skoncentrowane
na realizacji strategicznych celów w sektorze gospodarki odpadami, które zostały
opisane w pkt 1.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 6 --
6
Do wiadomości:
Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska
Pan Krzysztof Paszyk, Minister Rozwoju i Technologii
Pan Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
-- 6 of 6 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKW.050.6.2025.ES
3797327.15152060.12216208
Warszawa, 26-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji: Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej w sprawie podjęcia
działań mających na celu wprowadzenie dedykowanych instrumentów
finansowych dla sektora MŚP umożliwiających budowę zamkniętych obiegów
wody, K10INT9768.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej nr K10INT9768 przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Pytanie: Czy Ministerstwa rozważają rozszerzenie obecnie istniejących możliwości wsparcia
ekologicznych rozwiązań technicznych i technologicznych, takich jak budowa zamkniętych
obiegów wody oraz biologicznych obiegów zamkniętych wody w projektach GOZ
planowanych do realizacji zarówno na poziomie programów krajowych jak i regionalnych?
Jeśli tak, to jakie zostaną podjęte kroki, w których programach i w jakim odstępie czasu
planowane są przedmiotowe zmiany?
Minister Klimatu i Środowiska uczestniczy m.in. w realizacji finansowanych ze środków UE
programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 - 2027 oraz
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027. Nadzoruje również Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który dysponuje środkami na
wsparcie projektów dotyczących GOZ.
W programie FEnIKS1 działania z zakresu oszczędności wody w procesach
technologicznych oraz jej ujęcia w obiegu zamkniętym mogą być uwzględniane jako zakres
uzupełniający w wybranych rodzajach projektów (jest to promowane dodatkowymi
punktami w trakcie oceny). Ze względu znaczne zaawansowanie perspektywy finansowej
2021-2027 ogłoszenie kolejnych naborów jest jednak uzależnione od wyników oceny
wcześniej złożonych wniosków.
W szeroko rozumianą oszczędność wody i zamykanie jej obiegów wpisują się również
nabory wniosków ogłaszane w innych działaniach tych programów2.
W szczególności w obszarze budowy zielono-niebieskiej infrastruktury oraz
zrównoważonych systemów gospodarowania wodami opadowymi wspierane są
kompleksowe projekty, których celem jest adaptacja do zmian klimatu, przez co należy
rozumieć zapobieganie powodziom miejskimi i podtopieniom, a także suszy, poprzez
retencję i zatrzymanie wód opadowych w zlewniach miejskich, rozwój zieleni, zielono-
niebieskiej infrastruktury oraz odbetonowanie terenów miejskich. Realizacja takich
1 działanie FENX.01.04 Gospodarka odpadami oraz gospodarka o obiegu zamkniętym
2 M.in. w działaniach FENX.01.02 Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu oraz
FENX.02.04 Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom.
-- 1 of 3 --
projektów przyczynia się do oszczędności wody, w tym wodociągowej, a także pozwala na
zatrzymanie i retencję oraz wykorzystanie wód opadowych w zlewniach miejskich.
Przedsięwzięcia tego typu wspierają realizację celów GOZ, pozwalając na oszczędność
wody i zamykanie jej obiegów, w tym przy wykorzystaniu biologicznych obiegów
zamkniętych wody na cele publiczne i przyrodnicze. Harmonogramy ogłaszania nowych
naborów wniosków w tych obszarach znajdują się na stronach internetowych programu
FEnIKS3 oraz FEPW4. Nadmienić należy, że jeszcze w tym roku planowane jest ogłoszenie
kilku naborów na różne rodzaje projektów.
W przypadku wsparcia ze środków krajowych, do końca 2024 r. NFOŚiGW oferował
pomoc finansową w postaci preferencyjnych pożyczek w ramach programu
priorytetowego „Gospodarka wodno-ściekowa w zakładach przemysłowych”. Celem
wdrożenia programu było ograniczenie presji na środowisko poprzez zmniejszenie zużycia
wody oraz poprzez zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń trafiającego do środowiska wraz
ze ściekami generowanymi przez przemysł spożywczy z sektorów wskazanych w
dyrektywie 91/271/EWG. Wsparciem finansowym objęte było oczyszczanie ścieków
przemysłowych, w tym częściowe lub pełne zamknięcie obiegów ścieżek ściekowej i
osadowej. Program ten został wygaszony z uwagi na fakt, że w przeciągu kilku lat jego
obowiązywania wpłynął tylko jeden wniosek o dofinansowanie, który z uwagi na zasady
dotyczące pomocy publicznej (zasady niezależne od instytucji finansującej), mógł uzyskać
wsparcie pożyczkowe wyłącznie na zasadach rynkowych.
Pytanie: Czy dokumenty, takie jak pozwolenie na budowę i pozwolenie wodnoprawne, które
są wymagane w przypadku modernizacji, przebudowy lub budowy obiegów zamkniętych
wody, mogą być dostarczane na dzień podpisania umowy dotacyjnej z instytucją finansującą,
a nie na dzień składania wniosku lub nabór do takich projektów może zostać wydłużony tak,
aby umożliwiał uzyskanie niezbędnych pozwoleń?
Kwestia zakresu i terminu dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentacji projektowo-
technicznej i prawno-administracyjnej jest zawsze uregulowana w regulaminie wyboru
projektów oraz w kryteriach wyboru projektów właściwych dla danego naboru.
Przyjęte zasady są najczęściej uzależnione od tego w jakiej formie wnioskodawca/
inwestor planuje realizować swoją inwestycję. Przykładowo w przypadku zadań
realizowanych zgodnie z tzw. Czerwoną Książką FIDIC5 (lub równoważne) – najczęściej
ustalana jest minimalna wartość zadań inwestycyjnych, dla których wydano ostateczną
decyzję w/s pozwolenia na budowę, która jest wymagana na etapie składania wniosków o
dofinansowanie. Natomiast w przypadku zadań realizowanych w oparciu o tzw. Żółtą
Książkę FIDIC6 (lub równoważne), właściwe jest posiadanie dokumentacji przetargowej, a
kwestie pozwoleń prawno-administracyjnych przenoszone są na dalszy etap projektu i są
zazwyczaj realizowane przez zakontraktowanego wykonawcę zadań, a więc de facto mogą
być rozstrzygane już po zawarciu umowy o dofinansowanie.
3 https://www.feniks.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-
programie/nabory/harmonogram-naborow-wnioskow/
4 https://www.fepw.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/nabory-wnioskow-
1/harmonogram-naborow-wnioskow/
5 Warunki Kontraktowe dla Budowy - dla robót inżynieryjno-budowlanych projektowanych przez
zamawiającego.
6 Warunki Kontraktowe dla Urządzeń oraz Projektowania i Budowy - dla urządzeń elektrycznych i
mechanicznych oraz robót inżynieryjnych i budowlanych projektowanych przez wykonawcę.
-- 2 of 3 --
Pytanie: Czy Ministerstwa rozważają stworzenie dedykowanego instrumentu dotacyjnego lub
pożyczkowego dla przedsiębiorców z sektora MŚP, prowadzących samoobsługowe myjnie
samochodowe działające ponad 10 lat i wymagające modernizacji, w celu ograniczenia
zużycia wody, zanieczyszczenia oraz kosztów eksploatacji?
W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska utworzenie mechanizmu wsparcia w tym zakresie
powinno być rozpatrywane w kontekście komercyjnego charakteru tego typu działalności.
Istotne znaczenie mają ponadto zagadnienia związane z zasadą zanieczyszczający płaci
oraz pomocą publiczną. W związku z tym obecnie MKiŚ nie planuje utworzenia
dedykowanego mechanizmu wsparcia dla samoobsługowych myjni samochodowych.
Projekty polegające na ograniczeniu zużycia wody oraz powstawania zanieczyszczeń w
tego rodzaju punktach mogą korzystać z opisanych wyżej możliwości wsparcia projektów
dotyczących GOZ.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-8.054.3.2025
Warszawa, 30 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 9768 z dnia 12 maja 2025 r. Posłanki na Sejm RP Pani
Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie podjęcia działań mających na celu wprowadzenie
dedykowanych instrumentów finansowych dla sektora MŚP umożliwiających budowę
zamkniętych obiegów wody, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje w odniesieniu
do pytań pozostających we właściwości resortu infrastruktury.
System opłat za usługi wodne stanowi jeden z instrumentów zarządzania zasobami
wodnymi, który przewidziany został w art. 11 pkt 3 ustawa - Prawo Wodne, z dnia 20 lipca
2017 r., (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087), dalej: ustawa – Prawo wodne. Ten system jest oparty
na dwóch podstawowych zasadach: zwrotu kosztów za usługi wodne oraz na zasadzie
„zanieczyszczający płaci”. Zwrot kosztów za usługi wodne oznacza, że opłata zapewnia
państwu dochody umożliwiające pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają
podmioty zewnętrzne. Dochody te mają wspierać funkcjonowanie organów
odpowiedzialnych za zasoby wodne i działania prośrodowiskowe. „Zanieczyszczający
płaci” jest zasadą oznaczającą, iż sprawca zanieczyszczeń ponosi odpowiedzialność
finansową w pełnym zakresie za szkody spowodowane przez własną działalność,
niezależnie od tego, czy działalność ta jest zgodna z prawem, czy też nie. Podmiot
zanieczyszczający środowisko ponosi finansową odpowiedzialność za przestrzeganie
pełnego zakresu standardów wprowadzonych określoną regulacją prawną. Tak
ukształtowany system opłat za usługi wodne, w tym, opłat za ścieki, ma na celu
zmotywowanie podmiotów objętych tymi wymogami do oszczędnego korzystania
z zasobów wodnych poprzez „zniechęcenie” do ponoszenia nadmiernych kosztów.
Ponadto wdrożenie modelu gospodarki w obiegu zamkniętym poprzez ponowne
wykorzystanie wody przyczynia się do zmniejszeniem ilości pobieranej wody, a w
konsekwencji wprowadzanych do środowiska ścieków. Skutkiem takiego działania może
być obniżenie kosztów w zakresie opłat za usługi wodne, szczególnie w perspektywie
długoterminowej.
Należy wskazać, że obecnie obowiązujące przepisy przewidują odroczenia lub
zmniejszenia w zakresie opłaty podwyższonej, czyli opłaty sankcyjnej związanej z opłatami
za usługi wodne, w przypadku realizacji niezbędnych przedsięwzięć, co zostało
uregulowane w art. 296 ustawy – Prawo wodne. Przedmiotowe opłaty ponosi się,
co do zasady, niezależnie od opłat za usługi wodne.
-- 1 of 2 --
2
Wprowadzenie zwolnienia z opłat za ścieki mogłoby doprowadzić do naruszenia
przepisów unijnych w szczególności określonych w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego
działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.Urz.UE.L Nr 327, str. 1). Realizując cele tej
dyrektywy, do porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, zostało wprowadzone
rozwiązanie mające służyć osiągnięciu celów ochrony środowiska, przede wszystkim
w oparciu o zastosowanie instrumentów zapewniających uwzględnienie zasady zwrotu
kosztów usług wodnych zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". W myśl przepisów art.
9 ust. 3 ustawy – Prawo wodne gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu
kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz
analizę ekonomiczną. Dlatego mając na uwadze potrzebę zapewnienia pełnego wdrożenia
zasady zwrotu kosztów usług wodnych, wskazanej w przepisach dyrektywy 2000/60/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy
wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, wprowadzanie zwolnień z opłat
za usługi wodne w tym zakresie na obecnym etapie nie wydaje się właściwe.
Pragnę podkreślić, iż Ministerstwo Infrastruktury nie realizuje programów
dofinansowania, jak również nie jest dysponentem środków, które mogłyby zostać
przeznaczone dla przedsiębiorców z sektora MŚP prowadzących samoobsługowe myjnie
samochodowe.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --