Interpelacja nr 9752
Interpelacja w sprawie szkodliwej działalności bobrów na terenie pow. płockiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie szkodliwej działalności bobrów na terenie pow. płockiego
Interpelacja nr 9752
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie szkodliwej działalności bobrów na terenie pow. płockiego
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 07-05-2025
Szanowna Pani Minister!
Od dłuższego czasu otrzymuję prośby o interwencję i wsparcie w zakresie szkodliwej działalności bobrów na terenie gmin powiatu płockiego.
Z informacji, jakie udało mi się uzyskać z przekazów medialnych, populacja bobrów w ostatnich latach zwiększyła się pięciokrotnie. Obecnie gatunek ten liczy blisko 150 tys. osobników w skali całego kraju i w dalszym ciągu wzrasta i rozprzestrzenia się, również na terenie powiatu płockiego.
Mieszkańcy i samorządowcy skarżą się przede wszystkim na piętrzenie się wód w ciekach, które następnie podmywają pobliskie drogi, grunty rolne i leśne, powodując dotkliwe straty, a rekompensata jest trudna do wyegzekwowania. Poza tym zniszczeniu ulegają wały przeciwpowodziowe, co jest szczególnie niebezpieczne dla mieszkańców gmin nadwiślańskich.
W innym przypadku szkodliwość budowania tam bobrowych powoduje wysychanie cieków, takich jak strugi czy małe rzeki, czego konsekwencją jest np. niedotlenienie jezior i degradacja ekosystemów.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy prowadzone są statystyki mówiące o faktycznej liczbie populacji bobrów, ze szczególnym uwzględnieniem terenu powiatu płockiego? Jeżeli tak, to kto jest odpowiedzialny za prowadzenie takich statystyk?
2. Czy w ciągu ostatnich 10 lat na teren powiatu płockiego były przywiezione bobry odłowione w innej części kraju?
3. Na jaką kwotę zostały wypłacone odszkodowania za straty wyrządzone przez bobry w przeciągu ostatniego roku w skali kraju?
4. Ile zgód na odstrzał bobrów, a ile na odłowienie zostało wydanych w ciągu ostatniego roku w skali kraju i w skali powiatu płockiego?
Interpelacja nr 9752
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie szkodliwej działalności bobrów na terenie pow. płockiego
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 07-05-2025
Szanowna Pani Minister!
Od dłuższego czasu otrzymuję prośby o interwencję i wsparcie w zakresie szkodliwej działalności bobrów na terenie gmin powiatu płockiego.
Z informacji, jakie udało mi się uzyskać z przekazów medialnych, populacja bobrów w ostatnich latach zwiększyła się pięciokrotnie. Obecnie gatunek ten liczy blisko 150 tys. osobników w skali całego kraju i w dalszym ciągu wzrasta i rozprzestrzenia się, również na terenie powiatu płockiego.
Mieszkańcy i samorządowcy skarżą się przede wszystkim na piętrzenie się wód w ciekach, które następnie podmywają pobliskie drogi, grunty rolne i leśne, powodując dotkliwe straty, a rekompensata jest trudna do wyegzekwowania. Poza tym zniszczeniu ulegają wały przeciwpowodziowe, co jest szczególnie niebezpieczne dla mieszkańców gmin nadwiślańskich.
W innym przypadku szkodliwość budowania tam bobrowych powoduje wysychanie cieków, takich jak strugi czy małe rzeki, czego konsekwencją jest np. niedotlenienie jezior i degradacja ekosystemów.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy prowadzone są statystyki mówiące o faktycznej liczbie populacji bobrów, ze szczególnym uwzględnieniem terenu powiatu płockiego? Jeżeli tak, to kto jest odpowiedzialny za prowadzenie takich statystyk?
2. Czy w ciągu ostatnich 10 lat na teren powiatu płockiego były przywiezione bobry odłowione w innej części kraju?
3. Na jaką kwotę zostały wypłacone odszkodowania za straty wyrządzone przez bobry w przeciągu ostatniego roku w skali kraju?
4. Ile zgód na odstrzał bobrów, a ile na odłowienie zostało wydanych w ciągu ostatniego roku w skali kraju i w skali powiatu płockiego?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6617 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.36.2025.2.AS
3797326.15261568.12316004
Warszawa, 11-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji Posłanki Wioletty Marii Kulpy z dnia 12
maja 2025 r. dotyczącej szkodliwej działalności bobrów na terenie powiatu płockiego (znak:
K10INT9752), przekazuję następujące informacje.
Ad. 1. „Czy prowadzone są statystyki, mówiące o faktycznej ilości populacji bobrów, ze
szczególnym uwzględnieniem terenu powiatu płockiego? Jeżeli tak, to kto jest odpowiedzialny za
prowadzenie takich statystyk?”
Główny Urząd Statystyczny (dalej: „GUS”) na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29
czerwca 1995 r. o statystyce publicznej1 rozporządzeniem Rady Ministrów ustala Program
badań statystycznych statystyki publicznej, na podstawie którego tworzony jest rocznik
statystyczny. W ogólnodostępnym roczniku publikowane są dane dotyczące ilości szkód
wyrządzanych przed bobra europejskiego Castor fiber (w skali kraju i w podziale na
województwa) oraz wysokość wypłacanych odszkodowań. Dane te GUS uzyskuje od
Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, podobnie jak szacunkowe dane dotyczące
liczebności bobra europejskiego w skali kraju i w skali województwa. Te ostatnie dane
pochodzą od regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, które pozyskują je m.in. od
jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych i parków narodowych zestawiając je
z wynikami inwentaryzacji przyrodniczych z lat ubiegłych i danymi literaturowymi. Dane te
nie są poparte pracami terenowymi wykonywanymi według jednej metodyki, są jednak
zbierane cyklicznie raz do roku z tych samych źródeł. Według najnowszych danych na
koniec roku 2023 liczebność bobra w kraju wyniosła 154 431 osobniki, a skali województwa
mazowieckiego 17 928 osobników. Przyjęte przez GUS założenia metodyczne sprawiają, że
te szacunki mogą być raczej zawyżone niż zaniżone. Ponieważ 10 lat wcześniej szacowano
krajową populację bobra europejskiego na ok. 60 tysięcy osobników (Święcicka et al. 20142),
można uznać informacje medialne o pięciokrotnym zwiększeniu tej populacji w ostatnich
latach, przywołane we wstępie przedmiotowej interpelacji, za przesadzone.
Ad. 2. „Czy w ciągu ostatnich 10 lat na teren powiatu płockiego były przywiezione bobry
odłowione w innej części kraju?”
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1799
2 Święcicka N., Bernacka H., Durawa B., Misrzak M. 2014. The impact of the European beaver (Castor fiber) on the
environment and economy. Acta Sci. Pol., Zootechnica 13 (2): 51–62
-- 1 of 3 --
Bóbr europejski na podstawie załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16
grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt3 objęty jest częściową ochroną
gatunkową. Obejmując ten gatunek ochroną, prawodawca wprowadził w stosunku do niego
szereg zakazów, w tym m. in. zakaz umyślnego wprowadzania do środowiska
przyrodniczego. Na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody4 regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do
udzielenia zezwoleń na odstępstwa od ww. czynności.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Warszawie (dalej: „RDOŚ w Warszawie”) pismem z dnia 15 maja 2025 r., znak: WSTC-
P.072.1.2025.AK, w okresie ostatnich 10 lat nie wydano zgód na umyślne wprowadzanie
do środowiska przyrodniczego bobra europejskiego w granicach powiatu płockiego. RDOŚ
w Warszawie nie posiada informacji na temat nielegalnego wprowadzania bobrów na ww.
teren.
Ad. 3. „Na jaką kwotę zostały wypłacone odszkodowania za straty wyrządzone przez bobry
w przeciągu ostatniego roku w skali kraju?”
Zbiorcze dane dotyczące odszkodowań za szkody wyrządzone przez bobry w roku 2024
będą dostępne w drugiej połowie 2025 r. W 2023 r. odnotowano 5 377 szkód
wyrządzonych przez bobry w skali kraju i wypłacono za nie odszkodowania w kwocie 43
528,2 tys. zł odszkodowań. W województwie mazowieckim było to zaś 1 869 szkód,
natomiast kwota odszkodowań wyniosła 20 336,3 tys. zł.
Ad. 4. „Ile zgód na odstrzał bobrów, a ile na odłowienie zostało wydanych w ciągu ostatniego
roku w skali kraju i w skali powiatu płockiego?”
Jak wskazano powyżej, zbiorcze dane za 2024 r. będą dostępne w drugiej połowie 2025 r.
W skali kraju w 2023 r. wydano 377 zezwoleń na umyślne zabicie i 75 zezwoleń na umyślne
chwytanie bobra europejskiego. RDOŚ w Warszawie nie wydał żadnej zgody na umyślne
chwytanie i umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca
w stosunku do bobrów z terenu powiatu płockiego, wydał natomiast 3 decyzje zezwalające
na umyślne zabijanie bobra europejskiego na terenie powiatu płockiego.
Odnosząc się do zawartych we wstępie interpelacji ogólnych tez o szkodliwości bobrów
związanej z niszczeniem wałów przeciwpowodziowych i wysychaniem przegrodzonych
cieków, chciałbym zauważyć, że należy uznać je za kontrowersyjne. Według szacunku
zoologów z Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie (Wajdzik i in. 20135)
rozlewiska bobrowe w skali kraju gromadzą przynajmniej kilkanaście milionów m3 wody w
szczególnie pożądanej formie tzw. małej retencji, co przyczynia się nie tylko do ochrony
przeciwpowodziowej (nie poprzez ograniczanie skutków wezbrań, lecz poprzez
zapobieganie im), lecz również m.in. do zapobiegania suszy i do oczyszczania wody.
Podkreślenia wymaga też fakt, iż do rozkopywania wałów dochodzi w miejscach, gdzie
znajdują się one zbyt blisko rzek i starorzeczy. Wobec czego, gdyby wały, zgodnie z obecną
wiedzą hydrologiczną, były odsunięte o kilkanaście metrów od brzegu, bobry nie miały
potrzeby ich niszczenia. Mając na względzie, iż w niektórych miejscach przesunięcie wałów
3 Dz. U. z 2022 r. poz. 2380
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
5 Wajdzik M., Kubacki T., Tomek A. 2013. Szkody wyrządzane przez bobra europejskiego Castor fiber w gospodarce
rolnej, leśnej i rybackiej w Małopolsce. Stud. Mat. CEPL 36, 3: 131-137
-- 2 of 3 --
nie jest możliwe, racjonalne wydaje się techniczne zabezpieczanie tych obiektów za pomocą
stalowej siatki (Czech 20056).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
6 Czech A. 2005. Analiza dotychczasowych rodzajów i rozmiaru szkód wyrządzanych przez bobry oraz stosowanie
metod rozwiązywania sytuacji konfliktowych. IOP PAN, Kraków, 47 s.
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.36.2025.2.AS
3797326.15261568.12316004
Warszawa, 11-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji Posłanki Wioletty Marii Kulpy z dnia 12
maja 2025 r. dotyczącej szkodliwej działalności bobrów na terenie powiatu płockiego (znak:
K10INT9752), przekazuję następujące informacje.
Ad. 1. „Czy prowadzone są statystyki, mówiące o faktycznej ilości populacji bobrów, ze
szczególnym uwzględnieniem terenu powiatu płockiego? Jeżeli tak, to kto jest odpowiedzialny za
prowadzenie takich statystyk?”
Główny Urząd Statystyczny (dalej: „GUS”) na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29
czerwca 1995 r. o statystyce publicznej1 rozporządzeniem Rady Ministrów ustala Program
badań statystycznych statystyki publicznej, na podstawie którego tworzony jest rocznik
statystyczny. W ogólnodostępnym roczniku publikowane są dane dotyczące ilości szkód
wyrządzanych przed bobra europejskiego Castor fiber (w skali kraju i w podziale na
województwa) oraz wysokość wypłacanych odszkodowań. Dane te GUS uzyskuje od
Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, podobnie jak szacunkowe dane dotyczące
liczebności bobra europejskiego w skali kraju i w skali województwa. Te ostatnie dane
pochodzą od regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, które pozyskują je m.in. od
jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych i parków narodowych zestawiając je
z wynikami inwentaryzacji przyrodniczych z lat ubiegłych i danymi literaturowymi. Dane te
nie są poparte pracami terenowymi wykonywanymi według jednej metodyki, są jednak
zbierane cyklicznie raz do roku z tych samych źródeł. Według najnowszych danych na
koniec roku 2023 liczebność bobra w kraju wyniosła 154 431 osobniki, a skali województwa
mazowieckiego 17 928 osobników. Przyjęte przez GUS założenia metodyczne sprawiają, że
te szacunki mogą być raczej zawyżone niż zaniżone. Ponieważ 10 lat wcześniej szacowano
krajową populację bobra europejskiego na ok. 60 tysięcy osobników (Święcicka et al. 20142),
można uznać informacje medialne o pięciokrotnym zwiększeniu tej populacji w ostatnich
latach, przywołane we wstępie przedmiotowej interpelacji, za przesadzone.
Ad. 2. „Czy w ciągu ostatnich 10 lat na teren powiatu płockiego były przywiezione bobry
odłowione w innej części kraju?”
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1799
2 Święcicka N., Bernacka H., Durawa B., Misrzak M. 2014. The impact of the European beaver (Castor fiber) on the
environment and economy. Acta Sci. Pol., Zootechnica 13 (2): 51–62
-- 1 of 3 --
Bóbr europejski na podstawie załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16
grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt3 objęty jest częściową ochroną
gatunkową. Obejmując ten gatunek ochroną, prawodawca wprowadził w stosunku do niego
szereg zakazów, w tym m. in. zakaz umyślnego wprowadzania do środowiska
przyrodniczego. Na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody4 regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do
udzielenia zezwoleń na odstępstwa od ww. czynności.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Warszawie (dalej: „RDOŚ w Warszawie”) pismem z dnia 15 maja 2025 r., znak: WSTC-
P.072.1.2025.AK, w okresie ostatnich 10 lat nie wydano zgód na umyślne wprowadzanie
do środowiska przyrodniczego bobra europejskiego w granicach powiatu płockiego. RDOŚ
w Warszawie nie posiada informacji na temat nielegalnego wprowadzania bobrów na ww.
teren.
Ad. 3. „Na jaką kwotę zostały wypłacone odszkodowania za straty wyrządzone przez bobry
w przeciągu ostatniego roku w skali kraju?”
Zbiorcze dane dotyczące odszkodowań za szkody wyrządzone przez bobry w roku 2024
będą dostępne w drugiej połowie 2025 r. W 2023 r. odnotowano 5 377 szkód
wyrządzonych przez bobry w skali kraju i wypłacono za nie odszkodowania w kwocie 43
528,2 tys. zł odszkodowań. W województwie mazowieckim było to zaś 1 869 szkód,
natomiast kwota odszkodowań wyniosła 20 336,3 tys. zł.
Ad. 4. „Ile zgód na odstrzał bobrów, a ile na odłowienie zostało wydanych w ciągu ostatniego
roku w skali kraju i w skali powiatu płockiego?”
Jak wskazano powyżej, zbiorcze dane za 2024 r. będą dostępne w drugiej połowie 2025 r.
W skali kraju w 2023 r. wydano 377 zezwoleń na umyślne zabicie i 75 zezwoleń na umyślne
chwytanie bobra europejskiego. RDOŚ w Warszawie nie wydał żadnej zgody na umyślne
chwytanie i umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca
w stosunku do bobrów z terenu powiatu płockiego, wydał natomiast 3 decyzje zezwalające
na umyślne zabijanie bobra europejskiego na terenie powiatu płockiego.
Odnosząc się do zawartych we wstępie interpelacji ogólnych tez o szkodliwości bobrów
związanej z niszczeniem wałów przeciwpowodziowych i wysychaniem przegrodzonych
cieków, chciałbym zauważyć, że należy uznać je za kontrowersyjne. Według szacunku
zoologów z Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie (Wajdzik i in. 20135)
rozlewiska bobrowe w skali kraju gromadzą przynajmniej kilkanaście milionów m3 wody w
szczególnie pożądanej formie tzw. małej retencji, co przyczynia się nie tylko do ochrony
przeciwpowodziowej (nie poprzez ograniczanie skutków wezbrań, lecz poprzez
zapobieganie im), lecz również m.in. do zapobiegania suszy i do oczyszczania wody.
Podkreślenia wymaga też fakt, iż do rozkopywania wałów dochodzi w miejscach, gdzie
znajdują się one zbyt blisko rzek i starorzeczy. Wobec czego, gdyby wały, zgodnie z obecną
wiedzą hydrologiczną, były odsunięte o kilkanaście metrów od brzegu, bobry nie miały
potrzeby ich niszczenia. Mając na względzie, iż w niektórych miejscach przesunięcie wałów
3 Dz. U. z 2022 r. poz. 2380
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.
5 Wajdzik M., Kubacki T., Tomek A. 2013. Szkody wyrządzane przez bobra europejskiego Castor fiber w gospodarce
rolnej, leśnej i rybackiej w Małopolsce. Stud. Mat. CEPL 36, 3: 131-137
-- 2 of 3 --
nie jest możliwe, racjonalne wydaje się techniczne zabezpieczanie tych obiektów za pomocą
stalowej siatki (Czech 20056).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
6 Czech A. 2005. Analiza dotychczasowych rodzajów i rozmiaru szkód wyrządzanych przez bobry oraz stosowanie
metod rozwiązywania sytuacji konfliktowych. IOP PAN, Kraków, 47 s.
-- 3 of 3 --