Odpowiedź na interpelację w sprawie zakazu używania smartfonów przez uczniów w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 9750 w sprawie zakazu używania smartfonów przez uczniów w szkołach Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 09-06-2025 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Wioletty Marii Kulpy w sprawie zakazu używania smartfonów przez uczniów w szkołach. Szanowna Pani Poseł, w odpowiedzi na interpelację proszę przyjąć następujące wyjaśnienia. Art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe[1] określa, że system oświaty zapewnia utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach. Zarówno przepisy ustawowe jak również regulacje zawarte w aktach wykonawczych do ustaw definiujących obszary funkcjonowania polskiego systemu oświaty stwarzają warunki do zapewnienia przez szkoły i placówki bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i zbiorowym. Należy zaznaczyć, że dyrektor szkoły sprawuje opiekę nad uczniami[2] i wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa dzieciom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę[3], co wynika również z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach[4]. Dlatego też dyrektor szkoły, odpowiadający za bezpieczeństwo uczniów, ma obowiązek przeciwdziałać różnym sytuacjom mogącym zagrażać bezpieczeństwu uczniów na terenie obiektu szkolnego, a w konsekwencji ma obowiązek zaprojektować skuteczne mechanizmy eliminowania wszelkich zagrożeń, między innymi poprzez odpowiednie zapisy w statucie szkoły. Ponadto dyrektor szkoły, który jest przewodniczącym rady pedagogicznej, zobowiązany jest do wykonywania swoich zadań we współpracy z radą szkoły (jeżeli została powołana), radą pedagogiczną, rodzicami i samorządem uczniowskim[5]. Dyrektor realizuje uchwały rady pedagogicznej oraz rady szkoły podjęte w ramach ich kompetencji stanowiących[6]. Przepisy odnoszące się do zasad korzystania z urządzeń elektronicznych na terenie szkoły zawarte w ustawie Prawo oświatowe zobowiązują szkoły do określenia w statucie obowiązków ucznia w zakresie przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły[7]. Statut powinien także regulować kwestie praw ucznia oraz trybu składania skarg w przypadku ich naruszenia, a także skutki nieprzestrzegania przez uczniów postanowień statutu. Przepisy prawa oświatowego pozostawiły szkołom swobodę w określaniu warunków korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych podczas pobytu uczniów w szkole, gdyż sprawy te powinny być uregulowane w zależności od typu i rodzaju szkoły czy wieku uczniów. Statut szkoły nie może być sprzeczny z prawami zawartymi w przepisach powszechnie obowiązujących, w tym w Konwencji o prawach dziecka. Pozostawienie szkołom swobody w określeniu zasad używania urządzeń elektronicznych na terenie szkoły nie jest tożsame z przyzwoleniem na nierespektowanie ustalonych zasad przez uczniów, nauczycieli i rodziców. Ponadto postanowienia statutu szkoły powinny być dyskutowane i weryfikowane przez organy szkoły już na etapie ich projektowania, bowiem wypracowanie zapisów nie tylko zgodnych z prawem, ale także zaakceptowanych przez nauczycieli, uczniów i rodziców stanowi podstawę, i jednocześnie zobowiązanie, do ich respektowania. Jednocześnie chcąc wzmocnić decyzyjną rolę szkoły Minister Edukacji, w zakresie korzystania z urządzeń cyfrowych, zamierza doprecyzować w ustawie zakres możliwych działań szkoły w określaniu warunków korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych, zgodnie z ich potrzebami, poprzez dodanie przepisu, który wprost pozwoli na wprowadzanie zakazu używania urządzeń na terenie szkoły (w stosunku do dotychczasowej możliwości ograniczenia ich używania). Minister Edukacji stoi na stanowisku, że regulacje dotyczące korzystania z urządzeń cyfrowych w szkołach powinny bazować na lokalnych ustaleniach całej społeczności szkolnej, gdyż wówczas przyniesie to zamierzony efekt oraz zwiększy skuteczność zakazu. Należy także zaznaczyć, że korzystanie ze smartfonów przez uczennice i uczniów z chorobami przewlekłymi - może znacząco wspierać ich zdrowie, bezpieczeństwo oraz funkcjonowanie w szkole. W przypadku dzieci i młodzieży chorujących na cukrzycę, używanie telefonu komórkowego jest często niezbędne w celu monitorowania glikemii. Wówczas rodzice dziecka/opiekunowie lub inne osoby bliskie otrzymują alerty/powiadomienia o zbyt wysokim lub niskim poziomie cukru. W opisanych sytuacjach rodzic może szybko skontaktować się ze swoim dzieckiem. Jednocześnie warto podkreślić, że smartfony mogą sterować pompami insulinowymi, przypominać o pomiarze cukru, podaniu insuliny lub nawet zjedzeniu posiłku przez dziecko. Mając na uwadze powyższe, w 2024 r. ME nowelizacją ustawy o systemie oświaty[8] umożliwił osobom przystępującym do egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego wniesienie urządzenia telekomunikacyjnego na salę egzaminacyjną w przypadku zainstalowania na nim aplikacji monitorującej stan zdrowia zdającego (np. aplikacji umożliwiającej odczyt poziomu cukru we krwi u osoby chorej na cukrzycę)[9]. Podobne rozwiązania, umożliwiające korzystanie na co dzień z telefonów komórkowych w szkole np. uczniom ze stwierdzoną cukrzycą, stosowane są także w szkołach, które wprowadziły ograniczenia korzystania z telefonów komórkowych. Ponadto, w 2025 r. Minister Edukacji planuje przeprowadzenie badań, dotyczących sposobów uregulowania przez szkoły zasad korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm. [2] Art. 68 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. [3] Art. 68 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. [4] Dz. U. z 2020 r. poz. 1604, z późn. zm. [5] Art. 68 ust. 6 ww. ustawy. [6] Art. 68 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. [7] Art. 99 pkt 4 ww. ustawy. [8] Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw z dnia 21 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933) [9] Art. 44zzt ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024, poz. 750, z późn. zm.)