Interpelacja w sprawie skutków ograniczenia dostępu do surowca dla sektora leśno-drzewnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9726
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie skutków ograniczenia dostępu do surowca dla sektora leśno-drzewnego
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 06-05-2025
Szanowna Pani Minister!
Zwracam się do Pani w imieniu licznych przedsiębiorców z sektora leśno-drzewnego, którzy zgłosili się do mnie z poważnym zaniepokojeniem wobec sytuacji, jaka zaistniała na skutek decyzji podejmowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Przedstawiciele branży, zarówno z Podkarpacia, jak i innych regionów Polski, zwracają uwagę na dramatyczne konsekwencje obowiązującego od 2024 roku moratorium na pozyskiwanie drewna. W związku z tym Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego skierowała oficjalne pismo do prezesa Rady Ministrów, załączając list otwarty podpisany przez 179 przedsiębiorców.
Branża leśno-drzewna to jeden z fundamentów lokalnych gospodarek. Dla wielu lokalnych społeczności to nie tylko źródło dochodu, ale także kręgosłup rozwoju regionalnego. Przedsiębiorcy alarmują, że ograniczenia w dostępie do surowca zagrażają ich egzystencji – coraz więcej firm balansuje na granicy wypłacalności, a miejsca pracy są zagrożone. Zgłaszane są liczne przypadki firm, które wstrzymały produkcję lub planują redukcję zatrudnienia.
Zaznaczyć należy, że branża nie sprzeciwia się ochronie środowiska. Przedsiębiorcy podkreślają konieczność dialogu, przejrzystych analiz i decyzji podejmowanych w konsultacji z samorządami. Podkreślają też, że obecne działania mają charakter interwencyjny i nieprzemyślany, co prowadzi do destabilizacji łańcuchów dostaw, a w dalszej perspektywie – do obniżenia konkurencyjności całego sektora drzewnego.
W świetle powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje rewizję moratorium na pozyskiwanie drewna, uwzględniając postulaty przedsiębiorców oraz sytuację gospodarczą regionów zależnych od sektora drzewnego?
2. Jakie konkretne działania podejmie ministerstwo w celu zabezpieczenia miejsc pracy i ciągłości działalności małych i średnich firm z branży leśno-drzewnej?
3. Czy resort przewiduje powołanie zespołu roboczego lub forum dialogu z udziałem przedstawicieli branży, samorządów i niezależnych ekspertów?
4. Czy przeprowadzono rzetelną analizę skutków społeczno-gospodarczych wprowadzenia moratorium i czy jej wyniki zostaną upublicznione?
5. Czy istnieje plan rekompensat lub wsparcia finansowego dla firm, które poniosły straty w wyniku ograniczenia dostępu do surowca?
6. Jakie są dalsze plany ministerstwa dotyczące gospodarki leśnej w Polsce i w jaki sposób zamierza Pani Minister godzić cele ochrony środowiska z potrzebami przemysłu drzewnego?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9124 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.38.2025.BW
3790720.15070435.12222115
Warszawa, 27-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Mariusza Krystiana sprawie skutków
ograniczenia dostępu do surowca dla sektora leśno-drzewnego (K10INT9726), wyjaśniam,
co następuje.
Polecenie wstrzymujące lub ograniczające prace polegające na pozyskiwaniu drewna
obowiązywać będzie do momentu zagwarantowania trwałej ochrony funkcji przyrodniczej
najcenniejszych lasów, potwierdzonej przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Niemniej jednak, Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokona przeglądu obszaru moratorium
w celu optymalizacji jego zasięgu1. Rozpoczęto już niezbędne prace analityczne. Odbyły
się także spotkania robocze w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie
oraz w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku w tej sprawie.
Podstawowym warunkiem tego procesu jest utrzymanie ogólnej powierzchni objętej
moratorium oraz wyznaczenie powierzchni zamiennych w drzewostanach o najwyższej
wartości przyrodniczej, które odpowiadają kryteriom przyrodniczym wypracowanym przez
uczestników Ogólnopolskiej Narady o Lasach (ONoL) i utrwalonym w Wytycznych
i Rekomendacjach ONoL2. Dokument ten stanowi podstawę dalszych działań Ministerstwa
Klimatu i Środowiska na rzecz wzmocnienia ochrony lasów. Został opracowany w modelu
partycypacyjnym, a jego zapisy mają charakter kompromisowy, zakładający m.in. rozłożenie
w czasie procesu ograniczania pozyskania drewna w drzewostanach kluczowych
dla pełnienia funkcji przyrodniczych i społecznych. Przewidziano również mechanizmy
przeciwdziałające nadmiernej koncentracji przestrzennej obszarów wyłączonych
z intensywnej gospodarki leśnej. Proponowane rozwiązania, umożliwiające elastyczne
dostosowanie się do zmian na rynku drewna, stanowią odpowiedź na postulaty
przedstawicieli przemysłu drzewnego, którzy wnieśli istotny wkład w ostateczny kształt
Wytycznych i Rekomendacji ONoL.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wdrożyło szereg działań mających na celu ochronę
miejsc pracy oraz zapewnienie ciągłości funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw
1 Pismo DLŁ-WSAiP.055.52.2025.RD z 25 marca 2025 r.
2 Z Wytycznymi i Rekomendacjami ONoL zatwierdzonymi przez Panią Minister Paulinę Hennig-Kloskę można
zapoznać się na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska:
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-onol.
-- 1 of 4 --
z sektora leśno-drzewnego. Wprowadzone polecenia są na bieżąco analizowane, a resort
wspólnie z Lasami Państwowymi, przedstawicielami przemysłu drzewnego oraz zakładami
usług leśnych podejmuje działania zmierzające do zminimalizowania potencjalnych
negatywnych konsekwencji.
Już na początku 2024 roku do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych skierowano
pismo precyzujące możliwości prowadzenia określonych prac oraz wskazujące procedurę
stosowania indywidualnych odstępstw od moratorium. Minister Klimatu i Środowiska
poleciła również Dyrektorowi Generalnemu przedstawienie uzasadnionych propozycji
dotyczących weryfikacji obszarów objętych styczniowym poleceniem oraz przekazanie
ich do konsultacji społecznych w ściśle określonym zakresie.
Wprowadzane korekty miały na celu zapewnienie realizacji umów zawartych z zakładami
usług leśnych, a także uwzględnienie ewentualnych, dodatkowych potrzeb związanych
z ochroną przyrody. W rezultacie przeprowadzonej analizy podjęto decyzję o wyłączeniu
z moratorium tzw. „strefy niebieskiej” w Nadleśnictwie Bircza. Jednocześnie Lasy
Państwowe zostały zobowiązane do wyznaczenia powierzchni zamiennych, których
docelowa sieć będzie miała charakter rozproszony w skali całej Regionalnej Dyrekcji Lasów
Państwowych w Krośnie.
Obecnie prowadzone są również rozmowy z Lasami Państwowymi w sprawie kompensacji
ubytku surowca drzewnego wynikającego ze wzmocnienia ochrony lasów. Celem tych
rozmów jest zapewnienie odpowiedniej ilości surowca dla polskich przedsiębiorców.
Równolegle wdrażane są regulacje ograniczające spalanie pełnowartościowego drewna
w energetyce zawodowej oraz jego eksport. Działania te pozytywnie wpływają na krajową
podaż surowca.
Dodatkowo przywracany jest certyfikat FSC, co sprzyja zwiększeniu konkurencyjności
polskiego sektora leśno-drzewnego na rynkach krajowych i zagranicznych.
W odpowiedzi na kwestię dotyczącą powołania zespołu roboczego lub forum dialogu
z udziałem przedstawicieli branży, samorządów i niezależnych ekspertów, należy wskazać,
że w ubiegłym roku prace w takim trybie były prowadzone w ramach Ogólnopolskiej Narady
o Lasach (ONoL). Jej integralną część stanowiły obrady grup roboczych oraz tzw. stolików
tematycznych.
Dodatkowo funkcjonował Zespół ds. wzmocnienia ochrony lasów cennych przyrodniczo
i ważnych społecznie – organ pomocniczy Ministra Klimatu i Środowiska. W pilotażowym
procesie wyznaczania lasów społecznych wokół wybranych polskich miast także działały
lokalne zespoły robocze, pracujące w modelu partycypacyjnym.
W 2024 roku regularnie odbywały się również rozmowy z przedstawicielami branży
drzewnej, które są obecnie kontynuowane. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi
także spotkania z zakładami usług leśnych.
To właśnie dzięki pracy w formule otwartego dialogu, z udziałem wszystkich
zainteresowanych stron, udało się wypracować wspomniane wcześniej Wytyczne
i Rekomendacje ONoL, które stanowią kierunkową podstawę dla dalszych działań resortu.
-- 2 of 4 --
Odnosząc się do analizy skutków społeczno-gospodarczych wprowadzenia moratorium,
informuję, że we wszystkich nadleśnictwach objętych poleceniem Ministra Klimatu
i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r. różnica między planowanym a faktycznym
pozyskaniem drewna w roku 2024 wyniosła 154 tys. m³ niepozyskanej grubizny. Wartość
ta stanowi mniej niż 6% rocznego planu pozyskania dla tych nadleśnictw i odpowiada 0,4%
krajowego planu na 2024 rok. Dla porównania, w nadleśnictwach nieobjętych moratorium
pozyskano o 381 tys. m³ drewna mniej niż zakładał plan zasadniczy na rok 2024. Średni
poziom realizacji planu pozyskania w nadleśnictwach objętych poleceniem z 8 stycznia
2024 r. wyniósł 94%, przy średniej krajowej na poziomie 99%. Jednocześnie nadmieniam,
że połowa z nadleśnictw objętych moratorium zrealizowała co najmniej 98% planu
pozyskania. W 2024 roku odnotowano także spadek średniej ceny sprzedaży drewna o 15%
w ujęciu rok do roku (z 327,4 zł w 2023 r. do 277,4 zł w 2024 r.).
Przedstawione dane liczbowe wskazują, że wprowadzenie moratorium nie miało istotnego
wpływu na dostępność drewna dla przedsiębiorców działających na polskim rynku. Należy
również podkreślić, że rzeczywista ilość drewna pozyskiwanego przez Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zarówno na poziomie ogólnokrajowym,
jak i w poszczególnych nadleśnictwach, corocznie odbiega od wartości założonych
w planach. Tego rodzaju fluktuacje są zjawiskiem naturalnym i mogą być większe
niż ewentualne ograniczenia wynikające z polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia
8 stycznia 2024 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska we wszystkich działaniach dotyczących lasów kieruje się
nadrzędną zasadą równoważenia potrzeb sektora leśno-drzewnego, ochrony przyrody
oraz interesów społecznych.
Cel wzmocnionej ochrony 20% lasów na gruntach Skarbu Państwa, zarządzanych przez Lasy
Państwowe, został rozłożony w czasie. Obecnie z funkcji pozyskania drewna wyłączonych
jest około 8% powierzchni Lasów Państwowych.
Zgodnie z rozwiązaniami wypracowanymi w trakcie Ogólnopolskiej Narady o Lasach
(ONoL), do końca 2027 roku planowane jest objęcie wyłączeniami 11% lasów zarządzanych
przez Lasy Państwowe, a do końca 2030 roku – 14%. Rozłożenie tego procesu w czasie
wynika m.in. z postulatów zgłaszanych przez przedstawicieli branży leśno-drzewnej
w trakcie ONoL.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje, aby działania ukierunkowane
na wzmocnienie funkcji pozaprodukcyjnych lasów skutkowały znaczącym spadkiem
pozyskania drewna w skali ogólnokrajowej. Jest to związane m.in. z tym, że powojenne
nasadzenia obecnie wchodzą w wiek rębny, a także z potrzebą planowej przebudowy
drzewostanów w celu ich dostosowania do zmieniających się warunków klimatycznych.
Rozpoczęto również dialog z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe
w sprawie strategii pozyskania drewna w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej.
Dokument ten stanie się częścią Narodowego Programu Leśnego i będzie opracowany
w procesie partycypacyjnym, z udziałem przedstawicieli różnych środowisk: sektora leśno-
drzewnego, właścicieli lasów prywatnych, środowiska naukowego oraz organizacji
-- 3 of 4 --
społecznych. Założeniem jest, że w takim modelu uda się wypracować rozwiązania
optymalne i zrównoważone.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --