Interpelacja w sprawie dostępności aparatów słuchowych dla osób starszych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9724
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności aparatów słuchowych dla osób starszych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 06-05-2025
Szanowna Pani Minister,
jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych dotykających osoby starsze jest niedosłuch – według danych medycznych cierpi na niego ponad 60% seniorów powyżej 70. roku życia. Utrata słuchu prowadzi nie tylko do wykluczenia z życia społecznego, ale również zwiększa ryzyko depresji, zaburzeń lękowych i rozwoju demencji. Mimo to wciąż niewielki odsetek osób starszych w Polsce decyduje się na korzystanie z aparatów słuchowych. Jednym z głównych powodów jest bariera finansowa.
Refundacja zakupu aparatów słuchowych przez Narodowy Fundusz Zdrowia – choć formalnie istnieje – nie odpowiada realnym kosztom tych urządzeń. W przypadku osób powyżej 26. roku życia refundacja wynosi obecnie 1050 zł na jedno ucho (czyli łącznie 2100 zł przy obustronnym niedosłuchu). Tymczasem ceny aparatów słuchowych w klasie średniej i wyższej wahają się od 3000 do nawet 12 000 zł za jeden aparat. Do tego dochodzą regularne wydatki na wkładki uszne, baterie, środki pielęgnacyjne oraz serwis techniczny.
Dla wielu emerytów i rencistów, których dochody nie pozwalają na pokrycie takich kosztów, decyzja o rezygnacji z użytkowania aparatów staje się koniecznością, mimo istniejących wskazań lekarskich. W efekcie osoby te stają się ofiarami systemowej niesprawiedliwości – pozbawione wsparcia w kluczowym aspekcie zdrowotnym i społecznym. W tym kontekście warto zauważyć, że refundacja protez stomatologicznych, ortopedycznych czy leków w wielu przypadkach jest znacznie wyższa i bardziej dostępna.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące zasięgu niedosłuchu u osób starszych oraz jego społecznych i psychologicznych konsekwencji?
2. Ilu seniorów w Polsce korzysta obecnie z refundowanych aparatów słuchowych, a ilu – mimo wskazań – z nich nie korzysta?
3. Czy ministerstwo rozważa zwiększenie kwoty refundacji na zakup aparatów słuchowych, tak aby odpowiadała ona realnym kosztom nowoczesnych urządzeń i nie wykluczała seniorów z systemu wsparcia?
4. Czy planowane są zmiany, które objęłyby refundacją również akcesoria i serwis aparatów słuchowych, na wzór innych wyrobów medycznych stosowanych długoterminowo?
5. Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki słuchu dla seniorów, który obejmowałby systematyczne badania oraz ułatwienie w dostępie do aparatów słuchowych, także dla osób o niższych dochodach?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7519 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.85.2025.AM
Warszawa, 18 czerwca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9724 z dnia 12 maja 2025 r. Posłów na Sejm RP:
Krzysztofa Piątkowskiego i Ewy Kołodziej w sprawie dostępności aparatów słuchowych dla osób
starszych, uprzejmie informuję zgodnie z poniższym.
Ad 1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące zasięgu niedosłuchu u osób
starszych oraz jego społecznych i psychologicznych konsekwencji?
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące zasięgu niedosłuchu u osób starszych.
Wszystkie dane statystyczne zawarte w niniejszym piśmie pochodzą z Centrali Narodowego
Funduszu i są aktualne na dzień 21 maja 2025 r.
Liczba osób powyżej 60.r.ż. bezpośrednio przed pandemią, w roku 2019, osiągnęła wartość ponad
570 tys. W okresie pandemii spadła do 410 tys., lecz już w roku 2022 powróciła do wartości
przedpandemicznych, nawet je przewyższając. W latach 2023-2024 liczba rozpoznań
ustabilizowała się i wynosi w przybliżeniu 620 tys. rocznie.
Wykres nr 1. Liczba rozpoznań głównych ICD 10: H90, H91 i H93 wraz z rozszerzeniami u osób w wieku powyżej
60 lat (lata 2019-2024)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad 2. Ilu seniorów w Polsce korzysta obecnie z refundowanych aparatów słuchowych, a ilu –
mimo wskazań – z nich nie korzysta?
Poniższe dane wskazują, że łącznie wystawiono w latach 2019-2024 ponad 846 tysięcy zleceń na
aparaty słuchowe, zaś zrealizowano ponad 732 tysiące, w tym ponad 720 tysięcy dla osób, które
ukończyły 60. r.ż. Odsetek zrealizowanych zleceń na aparaty słuchowe ogółem dla całej populacji
osiągnął poziom 86,56%.
Tabela nr 2. Liczba osób, dla których wystawiono zlecenia na aparaty słuchowe oraz liczba osób, które zrealizowały
zlecenia ogółem (lata 2019-2024)
Ad 3. Czy Ministerstwo rozważa zwiększenie kwoty refundacji na zakup aparatów
słuchowych, tak aby odpowiadała ona realnym kosztom nowoczesnych urządzeń i nie
wykluczała seniorów z systemu wsparcia?
oraz
4. Czy planowane są zmiany, które objęłyby refundacją również akcesoria i serwis aparatów
słuchowych, na wzór innych wyrobów medycznych stosowanych długoterminowo?
Kwestię refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie reguluje rozporządzenie
Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych
na zlecenie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 500, ze zm.), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Rozporządzenie definiuje katalog wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie wraz z
określeniem limitów ich finansowania ze środków publicznych, wysokości udziału własnego
świadczeniobiorcy w tym limicie, kryteriów ich przyznawania oraz osób uprawnionych do
wystawiania zleceń na zaopatrzenie w wyroby.
W ramach kodu P.01.01 załącznika do rozporządzenia przysługuje zaopatrzenie w aparat
słuchowy na przewodnictwo powietrzne przy jednostronnym ubytku słuchu albo dwa aparaty
słuchowe na przewodnictwo powietrzne przy obustronnym ubytku słuchu. W przypadku
pacjentów powyżej 26. roku życia kryterium przyznawania dla ww. wyrobu medycznego jest
stopień ubytku słuchu przekraczający wartość 40 dB HL z zastrzeżeniem, że stopień ubytku słuchu
jest określany przez wyznaczenie średniej wartości progu słyszenia dla dwóch częstotliwości
wybranych z zakresu 500, 1000, 2000 i 4000 Hz, dla których występują największe ubytki słuchu.
Limit finansowania ze środków publicznych wynosi 1 500 zł za sztukę przy 30% udziale własnym
pacjenta w tym limicie.
W ramach kodu P.02.01 załącznika do rozporządzenia przysługuje zaopatrzenie w aparat
słuchowy na przewodnictwo kostne przy jednostronnym ubytku słuchu albo dwa aparaty słuchowe
na przewodnictwo kostne przy obustronnym ubytku słuchu, z wyłączeniem aparatów słuchowych
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
mocowanych na stałe. W przypadku pacjentów powyżej 26. roku życia kryterium przyznawania
dla ww. wyrobu medycznego jest stopień ubytku słuchu przekraczający wartość 40 dB HL z
zastrzeżeniem, że stopień ubytku słuchu jest określany przez wyznaczenie średniej wartości progu
słyszenia dla dwóch częstotliwości wybranych z zakresu 500, 1000, 2000 i 4000 Hz, dla których
występują największe ubytki słuchu. Limit finansowania ze środków publicznych wynosi 3 000 zł
za sztukę przy 30% udziale własnym pacjenta w tym limicie.
Ponadto, w ramach kodu P.03.01 załącznika do rozporządzenia przysługuje zaopatrzenie we
wkładkę uszną. W przypadku pacjentów powyżej 26. roku życia wymagających zaopatrzenia w
aparaty słuchowe, które dodatkowo wymagają używania wkładki usznej limit finansowania ze
środków publicznych wynosi 50 zł za sztukę przy 0% udziale własnym pacjenta w tym limicie.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na
zlecenie znajduje się 231 grup wyrobów medycznych, które w całości bądź w części są
finansowane ze środków publicznych. Intencją wykazu wyrobów medycznych wydawanych na
zlecenie jest zabezpieczenie potrzeb różnych grup pacjentów w jak największym stopniu, przy
jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia, dlatego
też nie wszystkie postulaty zgłaszane do resortu zdrowia mogą być zrealizowane.
Należy zaznaczyć, iż w Polsce – podobnie jak we wszystkich krajach – priorytetem systemu
opieki zdrowotnej jest sprawiedliwe społecznie gospodarowanie publicznymi środkami
przeznaczonymi na finansowanie świadczeń zdrowotnych.
Działając w ramach obowiązujących przepisów oraz starannie równoważąc interesy różnych grup
pacjentów partycypujących w systemie refundacji, a także kładąc nacisk na dbałość o dyscyplinę
finansów publicznych, podejmowane są wielokierunkowe działania w celu udostępniania
pacjentom różnych opcji terapeutycznych. Jednocześnie należy zauważyć, że środki finansowe
przeznaczone na refundację są ograniczone, zatem istotne jest racjonalne wprowadzanie na wykaz
kolejnych grup wyrobów medycznych czy zmian w limitach już istniejących.
W związku z powyższym obecne prace nad nowelizacją rozporządzenia w 2025 r. skoncentrowane
są przede wszystkim na zidentyfikowaniu grup wyrobów medycznych dotychczas nie objętych
refundacją w ramach wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie oraz populacji
pacjentów, dla których takie zaopatrzenie przyniosłoby optymalne korzyści zdrowotne.
Jednocześnie należy wskazać, że istnieje możliwość ubiegania się o finansowanie w części lub
całości, zaopatrzenia w środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie
odrębnych przepisów - ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, nad którym nadzór sprawuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Ad 5. Czy rozważane jest uruchomienie programu profilaktyki słuchu dla seniorów, który
obejmowałby systematyczne badania oraz ułatwienie w dostępie do aparatów słuchowych,
także dla osób o niższych dochodach?
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie proceduje projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia, które
miałoby taki program profilaktyczny wprowadzić, jednakże w przypadku podjęcia decyzji o
podjęciu prac nad powyższym aktem prawnym, wszystkie głosy zostaną przeanalizowane przez
resort.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --