Interpelacja nr 9722
Interpelacja w sprawie ograniczeń w przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym etacie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczeń w przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym etacie
Interpelacja nr 9722
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczeń w przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym etacie
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 06-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w ramach niniejszej interpelacji pragnę poruszyć kwestię społecznie dotkliwych konsekwencji obecnych przepisów regulujących prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a zwłaszcza w kontekście osób zatrudnionych na niepełny etat.
Często podkreśla się, że praca w niepełnym wymiarze godzin to szansa na godzenie zatrudnienia z innymi zobowiązaniami - jak opieka nad dziećmi, osobami zależnymi czy własne problemy zdrowotne. W praktyce jednak osoby wybierające taki model pracy są pozbawione podstawowego wsparcia w sytuacji utraty zatrudnienia, mimo że pracowały, odprowadzały składki i były aktywne zawodowo. W efekcie zostają całkowicie bez zabezpieczenia - nawet po wielu latach pracy.
Docierają do mnie liczne sygnały od osób, które nie nabyły prawa do zasiłku tylko dlatego, że ich wynagrodzenie - z uwagi na niepełny wymiar etatu - nie przekroczyło minimalnego progu składkowego, mimo spełnienia innych kryteriów, takich jak odpowiedni staż pracy. Problem ten dotyczy zwłaszcza kobiet i samotnych rodziców, którzy godzą pracę z opieką nad dziećmi z niepełnosprawnościami czy innymi obowiązkami.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, by obejmowały one także osoby zatrudnione na niepełnym etacie, które spełniają warunek stażu pracy, lecz nie osiągały minimalnego wynagrodzenia brutto?
Czy możliwe jest wprowadzenie mechanizmu wyjątków w przypadku samotnych rodziców lub osób opiekujących się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności, których sytuacja życiowa szczególnie uzasadnia potrzebę otrzymania zasiłku mimo niespełnienia formalnych kryteriów dochodowych?
Jakie formy wsparcia przewiduje ministerstwo dla osób, które tracą pracę wykonywaną w niepełnym wymiarze czasu?
Jakie inne formy wsparcia planuje ministerstwo dla osób, które po utracie pracy nie nabywają prawa do zasiłku, a znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 9722
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczeń w przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym etacie
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 06-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w ramach niniejszej interpelacji pragnę poruszyć kwestię społecznie dotkliwych konsekwencji obecnych przepisów regulujących prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a zwłaszcza w kontekście osób zatrudnionych na niepełny etat.
Często podkreśla się, że praca w niepełnym wymiarze godzin to szansa na godzenie zatrudnienia z innymi zobowiązaniami - jak opieka nad dziećmi, osobami zależnymi czy własne problemy zdrowotne. W praktyce jednak osoby wybierające taki model pracy są pozbawione podstawowego wsparcia w sytuacji utraty zatrudnienia, mimo że pracowały, odprowadzały składki i były aktywne zawodowo. W efekcie zostają całkowicie bez zabezpieczenia - nawet po wielu latach pracy.
Docierają do mnie liczne sygnały od osób, które nie nabyły prawa do zasiłku tylko dlatego, że ich wynagrodzenie - z uwagi na niepełny wymiar etatu - nie przekroczyło minimalnego progu składkowego, mimo spełnienia innych kryteriów, takich jak odpowiedni staż pracy. Problem ten dotyczy zwłaszcza kobiet i samotnych rodziców, którzy godzą pracę z opieką nad dziećmi z niepełnosprawnościami czy innymi obowiązkami.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, by obejmowały one także osoby zatrudnione na niepełnym etacie, które spełniają warunek stażu pracy, lecz nie osiągały minimalnego wynagrodzenia brutto?
Czy możliwe jest wprowadzenie mechanizmu wyjątków w przypadku samotnych rodziców lub osób opiekujących się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności, których sytuacja życiowa szczególnie uzasadnia potrzebę otrzymania zasiłku mimo niespełnienia formalnych kryteriów dochodowych?
Jakie formy wsparcia przewiduje ministerstwo dla osób, które tracą pracę wykonywaną w niepełnym wymiarze czasu?
Jakie inne formy wsparcia planuje ministerstwo dla osób, które po utracie pracy nie nabywają prawa do zasiłku, a znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6231 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.234.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9722 Pani Posłanki Pauliny Matysiak w sprawie braku
możliwości przyznawania zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym
etacie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uregulowano ustawą z dnia 20 marca 2025r. o rynku
pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U z 2025 r, poz. 620). Jej przepisy weszły w życie 1 czerwca
2025 r., uchylając ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy.
Zgodnie z przepisami ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zasiłek dla bezrobotnych
przysługuje osobie bezrobotnej za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się
przez nią w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio
poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni była
zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za
pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Jednym z podstawowych warunków uzyskania zasiłku dla bezrobotnych jest uzyskiwanie
przez okres zatrudnienia co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ustawa nie
uzależnia nabycia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych od wymiaru etatu. Nie ma
przeszkód, aby zasiłek dla bezrobotnych otrzymała osoba, która pracuje na pół etatu, pod
warunkiem, że za wykonywaną pracę uzyskuje co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Zgodnie z ustawą obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez pracodawców oraz
inne jednostki organizacyjne dotyczy tylko wynagrodzenia, którego wysokość równa jest
minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Środki Funduszu Pracy w przeważającej części
składają się ze składek opłacanych przez pracodawców. Finansowane są z nich również
zasiłki dla bezrobotnych.
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalane są od kwot stanowiących podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - bez stosowania rocznego
ograniczenia w podstawie ich wymiaru - w przeliczeniu na okres miesięczny co
najmniej wysokości minimalnego wynagrodzenie za pracę1. Zasady dotyczące minimalnego
wynagrodzenia wynikają z ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773). Od 1 stycznia 2025 r. stawka
minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 4666 zł. Wynagrodzenie minimalne jest
corocznie waloryzowane.
1 W ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawarto definicję minimalnego wynagrodzenia,
z której wynika, że kwota minimalnego wynagrodzenia przysługuje za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze
czasu pracy.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia dla rodzica samotnie wychowującego
co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 roku życia, a w przypadku dziecka
z niepełnosprawnością do 24 roku życia, jeżeli kontynuuje ono naukę w szkole lub uczelni
i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności,
okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zostaje wydłużony ze 180 do 365 dni. Trzeba
podkreślić, że kryterium dochodowe nie jest brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do
zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek ten nie jest świadczeniem socjalnym i nie jest traktowany
jako zabezpieczenie społeczne, które ma na celu rekompensatę czy wyrównanie utraconych
zarobków.
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest okresem składkowym, branym pod uwagę
przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.
Trzeba podkreślić, że w obowiązującym porządku prawnym funkcjonują rozwiązania, z jakich
osoby bezrobotne, które pracowały i uzyskiwały przychód w wymiarze nieuprawniającym do
pobierania zasiłku dla bezrobotnych mogą skorzystać.
W ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego osoba bezrobotna może liczyć na
szybką pomoc urzędu pracy w nawiązaniu kontaktu z pracodawcami, którzy poszukują
pracowników, a także skorzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego. Urząd
pracy może też zaproponować jej udział w szkoleniach i kursach mających na celu uzyskanie,
uzupełnienie lub doskonalenie kwalifikacji zawodowych (w tym kompetencji miękkich,
przydatnych np. podczas poszukiwania zatrudnienia).
Starosta może też skierować bezrobotnego do odbywania stażu u pracodawcy lub
zatrudnienia subsydiowanego ze środków Funduszu Pracy, tj. do prac interwencyjnych lub
robót publicznych. Możliwe jest także jednorazowe przyznanie bezrobotnemu środków na
podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji
oraz doradztwa związanych z jej podjęciem.
Urząd pracy może również skierować bezrobotnego do realizacji pakietu aktywizacyjnego,
składającego się z więcej niż jednej formy pomocy.
Każda osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej i/lub rodzinnej ma ponadto
możliwość zgłoszenia się do ośrodków pomocy społecznej. Zakres działań pomocowych
realizowanych w ramach pomocy społecznej jest szeroki i obejmuje rozmaite usługi, od
doraźnej pomocy finansowej czy prawnej, po zabezpieczenie egzystencjalnych potrzeb tym
z potrzebujących, którzy nie są w stanie zapewnić ich sobie nakładem własnych sił i zasobów
(np. w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub poprzez przygotowanie
dokumentów skierowania do domu pomocy społecznej w przypadku potrzebujących tego
osób starszych, bezdomnych, przewlekle chorych, niesprawnych intelektualnie czy
fizycznie).
Pragnę zapewnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na
bieżąco monitoruje sytuację grup wrażliwych i potrzebujących, w tym osób, które utraciły
pracę, a zatrudnione były na warunkach nieuprawniających do pobierania zasiłku dla
bezrobotnych.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.234.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9722 Pani Posłanki Pauliny Matysiak w sprawie braku
możliwości przyznawania zasiłku dla bezrobotnych osobom pracującym na niepełnym
etacie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uregulowano ustawą z dnia 20 marca 2025r. o rynku
pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U z 2025 r, poz. 620). Jej przepisy weszły w życie 1 czerwca
2025 r., uchylając ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy.
Zgodnie z przepisami ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zasiłek dla bezrobotnych
przysługuje osobie bezrobotnej za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się
przez nią w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio
poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni była
zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za
pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Jednym z podstawowych warunków uzyskania zasiłku dla bezrobotnych jest uzyskiwanie
przez okres zatrudnienia co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ustawa nie
uzależnia nabycia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych od wymiaru etatu. Nie ma
przeszkód, aby zasiłek dla bezrobotnych otrzymała osoba, która pracuje na pół etatu, pod
warunkiem, że za wykonywaną pracę uzyskuje co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Zgodnie z ustawą obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez pracodawców oraz
inne jednostki organizacyjne dotyczy tylko wynagrodzenia, którego wysokość równa jest
minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Środki Funduszu Pracy w przeważającej części
składają się ze składek opłacanych przez pracodawców. Finansowane są z nich również
zasiłki dla bezrobotnych.
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalane są od kwot stanowiących podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - bez stosowania rocznego
ograniczenia w podstawie ich wymiaru - w przeliczeniu na okres miesięczny co
najmniej wysokości minimalnego wynagrodzenie za pracę1. Zasady dotyczące minimalnego
wynagrodzenia wynikają z ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773). Od 1 stycznia 2025 r. stawka
minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 4666 zł. Wynagrodzenie minimalne jest
corocznie waloryzowane.
1 W ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawarto definicję minimalnego wynagrodzenia,
z której wynika, że kwota minimalnego wynagrodzenia przysługuje za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze
czasu pracy.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia dla rodzica samotnie wychowującego
co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 roku życia, a w przypadku dziecka
z niepełnosprawnością do 24 roku życia, jeżeli kontynuuje ono naukę w szkole lub uczelni
i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności,
okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zostaje wydłużony ze 180 do 365 dni. Trzeba
podkreślić, że kryterium dochodowe nie jest brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do
zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek ten nie jest świadczeniem socjalnym i nie jest traktowany
jako zabezpieczenie społeczne, które ma na celu rekompensatę czy wyrównanie utraconych
zarobków.
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest okresem składkowym, branym pod uwagę
przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.
Trzeba podkreślić, że w obowiązującym porządku prawnym funkcjonują rozwiązania, z jakich
osoby bezrobotne, które pracowały i uzyskiwały przychód w wymiarze nieuprawniającym do
pobierania zasiłku dla bezrobotnych mogą skorzystać.
W ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego osoba bezrobotna może liczyć na
szybką pomoc urzędu pracy w nawiązaniu kontaktu z pracodawcami, którzy poszukują
pracowników, a także skorzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego. Urząd
pracy może też zaproponować jej udział w szkoleniach i kursach mających na celu uzyskanie,
uzupełnienie lub doskonalenie kwalifikacji zawodowych (w tym kompetencji miękkich,
przydatnych np. podczas poszukiwania zatrudnienia).
Starosta może też skierować bezrobotnego do odbywania stażu u pracodawcy lub
zatrudnienia subsydiowanego ze środków Funduszu Pracy, tj. do prac interwencyjnych lub
robót publicznych. Możliwe jest także jednorazowe przyznanie bezrobotnemu środków na
podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji
oraz doradztwa związanych z jej podjęciem.
Urząd pracy może również skierować bezrobotnego do realizacji pakietu aktywizacyjnego,
składającego się z więcej niż jednej formy pomocy.
Każda osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej i/lub rodzinnej ma ponadto
możliwość zgłoszenia się do ośrodków pomocy społecznej. Zakres działań pomocowych
realizowanych w ramach pomocy społecznej jest szeroki i obejmuje rozmaite usługi, od
doraźnej pomocy finansowej czy prawnej, po zabezpieczenie egzystencjalnych potrzeb tym
z potrzebujących, którzy nie są w stanie zapewnić ich sobie nakładem własnych sił i zasobów
(np. w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub poprzez przygotowanie
dokumentów skierowania do domu pomocy społecznej w przypadku potrzebujących tego
osób starszych, bezdomnych, przewlekle chorych, niesprawnych intelektualnie czy
fizycznie).
Pragnę zapewnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na
bieżąco monitoruje sytuację grup wrażliwych i potrzebujących, w tym osób, które utraciły
pracę, a zatrudnione były na warunkach nieuprawniających do pobierania zasiłku dla
bezrobotnych.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --