Interpelacja nr 9718
Interpelacja w sprawie dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (75%)
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Obrona i Bezpieczeństwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych
Interpelacja nr 9718
do ministra sprawiedliwości
w sprawie dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 05-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych systematycznie spada liczba kobiet. Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego uwzględniają odstępstwa względem kobiet przebywających w izolacji. Moje zainteresowanie wzbudziło prawo kobiet do opieki zdrowotnej, szczególnie zapewnienie dostępu do opieki ginekologicznej oraz dostępu do produktów menstruacyjnych.
W 2019 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności (numer z wykazu B 433). Celem projektu było zapewnienie kobietom pozbawionym wolności prawa do badania ginekologicznego w terminie 14 dni od dnia przyjęcia do zakładu karnego. Jak wynika z informacji zawartych na stronie RCL prace nad projektem zatrzymały się na etapie opiniowania.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy kobiety osadzone w zakładach karnych w Polsce mają obecnie prawnie zagwarantowane prawo do profilaktycznego badania ginekologicznego w terminie 14 dni od przyjęcia do zakładu?
Jeżeli tak - czy istnieje konkretny przepis prawa lub akt wykonawczy (na poziomie krajowym, regionalnym bądź wewnętrznym regulaminie zakładów karnych), który nakłada obowiązek przestrzegania tego prawa?
Jak wygląda opieka ginekologiczna dla kobiet w czasie odbywania kary pozbawienia wolności?
Na jakich zasadach odbywa się zaopatrzenie kobiet w zakładach karnych i aresztach śledczych w produkty i środki higieny intymnej, szczególnie w produkty menstruacyjne?
Interpelacja nr 9718
do ministra sprawiedliwości
w sprawie dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 05-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych systematycznie spada liczba kobiet. Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego uwzględniają odstępstwa względem kobiet przebywających w izolacji. Moje zainteresowanie wzbudziło prawo kobiet do opieki zdrowotnej, szczególnie zapewnienie dostępu do opieki ginekologicznej oraz dostępu do produktów menstruacyjnych.
W 2019 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności (numer z wykazu B 433). Celem projektu było zapewnienie kobietom pozbawionym wolności prawa do badania ginekologicznego w terminie 14 dni od dnia przyjęcia do zakładu karnego. Jak wynika z informacji zawartych na stronie RCL prace nad projektem zatrzymały się na etapie opiniowania.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy kobiety osadzone w zakładach karnych w Polsce mają obecnie prawnie zagwarantowane prawo do profilaktycznego badania ginekologicznego w terminie 14 dni od przyjęcia do zakładu?
Jeżeli tak - czy istnieje konkretny przepis prawa lub akt wykonawczy (na poziomie krajowym, regionalnym bądź wewnętrznym regulaminie zakładów karnych), który nakłada obowiązek przestrzegania tego prawa?
Jak wygląda opieka ginekologiczna dla kobiet w czasie odbywania kary pozbawienia wolności?
Na jakich zasadach odbywa się zaopatrzenie kobiet w zakładach karnych i aresztach śledczych w produkty i środki higieny intymnej, szczególnie w produkty menstruacyjne?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4469 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.196.2025
Warszawa, 01 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9718 Pani Posłanki Joanny Wichy w sprawie
dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych.
Ad 1, 2
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 14 czerwca 2012 r.
w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób
pozbawionych wolności (Dz.U. z 2024 r., poz. 1168), osobę pozbawioną wolności poddaje
się badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym. Badaniom wstępnym - podmiotowym
(wywiad chorobowy) i przedmiotowym (fizykalnym), poddaje się osobę pozbawioną
wolności niezwłocznie po przyjęciu do zakładu karnego, nie później jednak niż w terminie
3 dni roboczych od dnia przyjęcia.
W terminie 14 dni od dnia przyjęcia do zakładu karnego wykonuje się profilaktyczne
radiologiczne badanie klatki piersiowej. Lekarz podmiotu leczniczego może zlecić
przeprowadzenie badań innych niż radiologiczne badanie klatki piersiowej, w tym badania
ginekologicznego, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia osoby pozbawionej wolności.
Ad 3
W aresztach śledczych i zakładach karnych, gdzie przebywają kobiety zapewniana jest
opieka położnej oraz lekarza ginekologa. W ramach świadczeń zdrowotnych wykonuje się
-- 1 of 3 --
2
badanie cytologiczne – zarówno na podstawie przesłanki klinicznej (na zlecenie lekarza)
oraz przesiewowo (profilaktycznie) z poszanowaniem prawa pacjenta do wyrażania woli.
Każde pobranie wymazu połączone jest z edukacją osadzonej w kierunku celowości jego
wykonania.
W jednostkach penitencjarnych prowadzone są akcje profilaktyczne, w ramach których
wykonywana jest cytologia, USG ginekologiczne jak również badania mammograficzne
piersi. Działania profilaktyczne prowadzone są indywidualnie i mają na celu wzmocnienie
świadomości ryzyka wystąpienia choroby, a przede wszystkim możliwości pełnego
wyleczenia, o ile proces terapii rozpocznie się w wystarczająco wczesnym stadium
choroby i co za tym idzie, roli badania cytologicznego w tym procesie. W porozumieniu
z działem penitencjarnym, podczas zajęć kulturalno-oświatowych prowadzone są akcje
promocyjne dotyczące tematyki badań cytologicznych. Materiały informacyjne w postaci
broszur i ulotek umieszczane są w pawilonach mieszkalnych; w radiowęźle emitowane są
audycje dotyczące profilaktyki raka szyjki macicy. Prowadzone są również indywidualne
rozmowy z położną i ginekologiem.
W Zakładzie Karnym Nr 1 w Grudziądzu funkcjonuje Zamiejscowy Oddział Ginekologiczno-
Położniczy Szpitala i Ambulatorium z Izbą Chorych Aresztu Śledczego w Bydgoszczy, do
którego kierowane są kobiety wymagające specjalistycznej opieki medycznej w zakresie
ginekologii i położnictwa. Kobieta pozbawiona wolności w okresie połogu przebywa wraz
z dzieckiem w oddziale do czasu, gdy stan jej zdrowia oraz stan zdrowia noworodka
pozwolą na ich wypisanie z tego oddziału. W tym miejscu należy zaznaczyć, że sam poród
odbywa się, co do zasady, w pozawięziennym podmiocie leczniczym.
W przypadku braku możliwości przeprowadzenia w warunkach więziennej służby zdrowia
procedur medycznych, są one realizowane przez pozawięzienne podmioty lecznicze na
podstawie art. 115 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.
z 2024 r., poz. 706, 1907 oraz z 2025 r. poz. 621) oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych
warunków, zakresu i trybu współdziałania podmiotów leczniczych z podmiotami
leczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych
w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. z 2012 r.,
poz. 547), pod konwojem funkcjonariuszy Służby Więziennej.
-- 2 of 3 --
3
Ad 4
Środki te wydawane są na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19
grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych
i aresztach śledczych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1406). Normy należności środków higieny dla
osób osadzonych określono w tabeli nr 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Pakiety
higieniczne wydawane są osadzonym kobietom, według zgłaszanych przez nie potrzeb.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.196.2025
Warszawa, 01 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9718 Pani Posłanki Joanny Wichy w sprawie
dostępu do badań ginekologicznych kobiet osadzonych w zakładach karnych.
Ad 1, 2
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 14 czerwca 2012 r.
w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób
pozbawionych wolności (Dz.U. z 2024 r., poz. 1168), osobę pozbawioną wolności poddaje
się badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym. Badaniom wstępnym - podmiotowym
(wywiad chorobowy) i przedmiotowym (fizykalnym), poddaje się osobę pozbawioną
wolności niezwłocznie po przyjęciu do zakładu karnego, nie później jednak niż w terminie
3 dni roboczych od dnia przyjęcia.
W terminie 14 dni od dnia przyjęcia do zakładu karnego wykonuje się profilaktyczne
radiologiczne badanie klatki piersiowej. Lekarz podmiotu leczniczego może zlecić
przeprowadzenie badań innych niż radiologiczne badanie klatki piersiowej, w tym badania
ginekologicznego, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia osoby pozbawionej wolności.
Ad 3
W aresztach śledczych i zakładach karnych, gdzie przebywają kobiety zapewniana jest
opieka położnej oraz lekarza ginekologa. W ramach świadczeń zdrowotnych wykonuje się
-- 1 of 3 --
2
badanie cytologiczne – zarówno na podstawie przesłanki klinicznej (na zlecenie lekarza)
oraz przesiewowo (profilaktycznie) z poszanowaniem prawa pacjenta do wyrażania woli.
Każde pobranie wymazu połączone jest z edukacją osadzonej w kierunku celowości jego
wykonania.
W jednostkach penitencjarnych prowadzone są akcje profilaktyczne, w ramach których
wykonywana jest cytologia, USG ginekologiczne jak również badania mammograficzne
piersi. Działania profilaktyczne prowadzone są indywidualnie i mają na celu wzmocnienie
świadomości ryzyka wystąpienia choroby, a przede wszystkim możliwości pełnego
wyleczenia, o ile proces terapii rozpocznie się w wystarczająco wczesnym stadium
choroby i co za tym idzie, roli badania cytologicznego w tym procesie. W porozumieniu
z działem penitencjarnym, podczas zajęć kulturalno-oświatowych prowadzone są akcje
promocyjne dotyczące tematyki badań cytologicznych. Materiały informacyjne w postaci
broszur i ulotek umieszczane są w pawilonach mieszkalnych; w radiowęźle emitowane są
audycje dotyczące profilaktyki raka szyjki macicy. Prowadzone są również indywidualne
rozmowy z położną i ginekologiem.
W Zakładzie Karnym Nr 1 w Grudziądzu funkcjonuje Zamiejscowy Oddział Ginekologiczno-
Położniczy Szpitala i Ambulatorium z Izbą Chorych Aresztu Śledczego w Bydgoszczy, do
którego kierowane są kobiety wymagające specjalistycznej opieki medycznej w zakresie
ginekologii i położnictwa. Kobieta pozbawiona wolności w okresie połogu przebywa wraz
z dzieckiem w oddziale do czasu, gdy stan jej zdrowia oraz stan zdrowia noworodka
pozwolą na ich wypisanie z tego oddziału. W tym miejscu należy zaznaczyć, że sam poród
odbywa się, co do zasady, w pozawięziennym podmiocie leczniczym.
W przypadku braku możliwości przeprowadzenia w warunkach więziennej służby zdrowia
procedur medycznych, są one realizowane przez pozawięzienne podmioty lecznicze na
podstawie art. 115 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.
z 2024 r., poz. 706, 1907 oraz z 2025 r. poz. 621) oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych
warunków, zakresu i trybu współdziałania podmiotów leczniczych z podmiotami
leczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych
w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. z 2012 r.,
poz. 547), pod konwojem funkcjonariuszy Służby Więziennej.
-- 2 of 3 --
3
Ad 4
Środki te wydawane są na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19
grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych
i aresztach śledczych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1406). Normy należności środków higieny dla
osób osadzonych określono w tabeli nr 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Pakiety
higieniczne wydawane są osadzonym kobietom, według zgłaszanych przez nie potrzeb.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --