Interpelacja w sprawie wyroku TK dotyczącego utraty członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9713
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie wyroku TK dotyczącego utraty członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 05-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach jesteśmy świadkami głębokiego upolitycznienia Trybunału Konstytucyjnego oraz jego wykorzystywania – najpierw przez rząd Zjednoczonej Prawicy, a obecnie przez opozycję – do realizacji celów politycznych. Pomimo poważnego osłabienia autorytetu tego konstytucyjnego organu, należy odnotować, że w jego orzecznictwie zdarzały się wyroki istotne z punktu widzenia ochrony konstytucyjnych praw obywateli.
Jednym z takich wyroków był wyrok z dnia 10 czerwca 2020 r. (sygn. akt K 3/19), w którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten – wprowadzony przez rząd Prawa i Sprawiedliwości – pozbawiał określoną grupę obywateli członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych, co prowadziło do ich faktycznego wykluczenia z życia wspólnoty mieszkaniowej: bez prawa do udziału w głosowaniach, kandydowania do organów spółdzielni czy wpływania na podejmowane decyzje.
Pomimo upływu niemal pięciu lat od wydania tego wyroku, nie został on wykonany przez ówczesny rząd Zjednoczonej Prawicy. Jak wynika z dostępnych informacji, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii został przygotowany projekt nowelizacji i skierowany do opiniowania w 2021 roku, jednak brak jest wiedzy na temat dalszego biegu prac legislacyjnych. W rezultacie osoby, które utraciły członkostwo w spółdzielniach, wciąż nie odzyskały swoich praw.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 czerwca 2020 r. (sygn. akt K 3/19) został wydany w sposób legalny?
Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w celu wykonania wspomnianego wyroku? Jeżeli tak, to na jakim etapie się one znajdują?
Czy możliwe jest wskazanie orientacyjnego terminu, w którym projekt ustawy zostanie skierowany pod obrady Sejmu RP?
Z poważaniem
Dorota Marek
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10824 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-III.054.5.2025
Warszawa, 27 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji1nr 9713 Pani Posłanki Doroty Marek w sprawie wyroku TK
dotyczącego utraty członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych.
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do ww. interpelacji, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny
(TK) w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. (K 3/19) była kwestia utraty członkostwa
w spółdzielniach mieszkaniowych, tj. art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie
ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy – Prawo spółdzielcze2, zwanej dalej „nowelą”. Zgodnie z omawianym art. 4 noweli,
członek spółdzielni, któremu w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie przysługuje
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo
do lokalu albo prawo odrębnej własności lokalu oraz któremu nie przysługuje roszczenie
o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu lub roszczenie o ustanowienie
spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, traci z tym dniem
członkostwo w spółdzielni. Wobec powyższego, na mocy art. 4 noweli utraciły
członkostwo w spółdzielni różne kategorie osób tj.:
1. osoby, z którymi spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego
prawa do lokalu albo dokonała przydziału takiego prawa, lub ich następców
prawnych, jeżeli lokal ten znajduje się w budynku posadowionym na gruncie, który
posiada nieuregulowany stan prawny lub spółdzielni nie przysługuje prawo
własności albo użytkowania wieczystego gruntu,
2. członkowie utworzonych na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
1 z dnia 8 maja 2025 r.
2 Dz. U. poz. 1596 oraz z 2020 r. poz. 1055
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 589, 1089, 1230.), tzw. spółdzielni
popegeerowskich,
3. tzw. członkowie oczekujący, czyli osoby uprzednio przyjęte w poczet członków
spółdzielni i posiadające oszczędnościowe książeczki mieszkaniowe
z zawinkulowanym wkładem mieszkaniowym lub budowlanym,
4. członkowie we wspólnotach mieszkaniowych powstałych na skutek
wyodrębnienia ostatniego lokalu w budynkach spółdzielczych przed dniem
wejścia w życie noweli,
5. małżonkowie osób posiadających prawo do lokalu w zasobie spółdzielczym –
oznacza to, że jeżeli spółdzielcze prawo do lokalu przysługuje na wyłączność tylko
jednemu z małżonków, drugi małżonek utracił członkostwo.
Brzmienie art. 4 noweli zostało nadane na skutek poprawek zgłoszonych w Senacie RP
przez Panią Senator Lidię Staroń.
Odpowiadając na pytanie nr 1 Pani Posłanki informuję, że minister właściwy do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nie
jest uprawniony do oceny czy komentowania orzeczeń wydawanych przez sądy lub
trybunały. Niemniej wypada zauważyć, że rozstrzygnięcie TK z dnia z 10 czerwca 2020 r.
zapadło w składzie: Michał Warciński (przewodniczący), Stanisław Piotrowicz, Piotr
Pszczółkowski (sprawozdawca), Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak. Sejm RP
uchwałą z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat
2015– 2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że uchwała
Sejmu RP z dnia 26 stycznia 2018 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Jarosława Wyrembaka), została podjęta z rażącym naruszeniem
prawa, a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołuje skutków prawnych.
Dodatkowo Sejm – w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego –
stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje osoba nieuprawniona,
a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne, w tym wyznaczenie składów
orzekających, podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji
Sejm RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć
Trybunału Konstytucyjnego, wydanych z naruszeniem prawa, może zostać uznane za
naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu
uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie
sygn. akt: K 3/19.
Odnosząc się do pytań nr 2 i 3 zawartych w interpelacji wskazuję, że niezależnie od oceny
legalności omawianego rozstrzygnięcia TK, merytoryczna analiza zmian wprowadzonych
na mocy art. 4 noweli, w opinii Ministra Rozwoju i Technologii wskazuje, że niesłusznie
pozbawiła ona określone grupy osób członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych,
odbierając im tym samym możliwość udziału w podejmowaniu decyzji podczas głosowań
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
na walnych zgromadzeniach spółdzielni i wpływu na działania podejmowane przez
spółdzielnię, w której zasobach zamieszkują.
Wobec powyższego w Ministerstwie podjęte zostały prace analityczne nad zmianami,
jakie należy wprowadzić, żeby uregulować kwestie członkostwa w spółdzielniach
mieszkaniowych osób, które je utraciły na skutek wejścia w życie ww. przepisu.
Dodatkowo rozważane są inne zmiany mające na celu usprawnienie funkcjonowania
spółdzielni mieszkaniowych i wzmocnienie pozycji prawnej ich członków. Proponowane
rozwiązania są poddawane głębokiej weryfikacji przed nadaniem im ostatecznego kształtu
tak, aby możliwe było zgłoszenie projektowanego aktu prawnego do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Ostateczny termin przyjęcia nowych
rozwiązań zależny jest zarówno od przebiegu rządowego procesu legislacyjnego, jak
również od woli parlamentarzystów. Niemniej należy mieć na uwadze, że ze względu na
szeroki zakres opracowywanych zmian będą one poddane szerokiej dyskusji ze
środowiskiem spółdzielczym.
Ponadto w celu realizacji obowiązku nałożonego rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób
fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie
o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), w załączeniu przesyłamy
informację o zakresie przetwarzanych danych osobowych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą w
Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48
222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --