tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 20 czerwca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 9699 Pana posła Dariusza
Mateckiego
Znak sprawy: PT1.054.14.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9699 Pana posła Damiana Mateckiego dotyczącej
cen towarów i usług, uprzejmie informuję.
1. Podstawowe produkty spożywcze
Odnosząc się do kwestii poziomu cen podstawowych produktów spożywczych
wskazać należy, że według danych GUS inflacja w 2024 r. wyniosła 3,6% i była
wyraźnie niższa niż w dwóch wcześniejszych latach: 14,4% w 2022 r. i 11,4%
w 2023 r. Zgodnie z aktualnymi prognozami rynkowymi (mediana prognoz wg
Refinitiv z maja br.) inflacja w 2025 r. wyniesie 3,9%, a w 2026 r. obniży się do 3,0%.
Wzrost cen produktów żywnościowych w okresie od stycznia 2024 r. do maja 2025
r. występował jednak nie tylko w Polsce, ale był tendencją ogólnoświatową.
Świadczy o tym m.in. indeks cen żywności na świecie publikowany przez
Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO),
który w maju br. był o 7,2% wyższy niż w grudniu 2023 r. (przy wzroście cen nabiału
o 29% oraz tłuszczów o 24,5%). Trzeba też zwrócić uwagę, że obecny wzrost cen
żywności i napojów bezalkoholowych w Polsce jest znacznie niższy od wzrostu,
który miał miejsce w latach 2022-2023 (odpowiednio 15,4% i 15,1%).
Odnośnie do kwestii stawki VAT dla podstawowych towarów spożywczych pragnę
wskazać, że stawka 0% – w odniesieniu do towarów wymienionych w poz. 1−18
załącznika nr 10 do ustawy o VAT1 – obowiązywała w okresie od 1 lutego 2022 r.
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775).

-- 1 of 6 --

2/6
do 31 marca 2024 r.2. Jak wynika częściowo z prezentowanych powyżej danych
dotyczących wskaźnika inflacji, zmiany stawki VAT nie muszą oznaczać
automatycznie analogicznych zmian cen – ceny towarów lub usług kształtowane są
przede wszystkim przez czynniki rynkowe.
W związku z prowadzonymi analizami odczytów inflacji oraz prognozami dynamiki
cen podstawowych produktów spożywczych objętych przejściowo stawką VAT
w wysokości 0%, podjęto decyzję o nieprzedłużaniu po 31 marca 2024 r.
czasowego obniżenia stawki VAT na te towary.
Z dniem 1 kwietnia 2024 r. na dostawę ww. towarów spożywczych przywrócona
została zatem stawka VAT w wysokości 5%.
Przyczyny rezygnacji z preferencji podatkowych w VAT dla ww. towarów
spożywczych zostały już publicznie ogłoszone i nie uległy one zmianie od tego
czasu. Jednocześnie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć
wpływ na ww. decyzję. Odczyty inflacji za 2024 r. świadczą o tym, że decyzja
(warunkowana sytuacją budżetową) w zakresie powrotu do stawki obowiązującej
przed 1 lutym 2022 r. była uzasadniona.
Jeszcze raz należy podkreślić, że podatek VAT jest tylko jednym z wielu czynników
cenotwórczych. Ostateczna cena towaru lub usługi uzależniona jest bowiem od
wielu czynników, takich jak popyt, podaż, koszty wytworzenia, marże, jak również
inne koszty dodatkowe. To sami przedsiębiorcy decydują finalnie o wysokości cen
danych towarów bądź usług. Zaznaczyć przy tym należy, że wskazane powyżej
podstawowe produkty żywnościowe są nadal opodatkowane z zastosowaniem
preferencyjnej stawki VAT w wysokości 5%.
Nie należy również zapominać, że podatki są źródłem finansowania sfery
publicznej, a podstawowym źródłem wpływów budżetu państwa jest właśnie
podatek VAT. Mając na uwadze powyższe, decyzje o rezygnacji z części wpływów
podatkowych powinny być podejmowane z wielką ostrożnością i przy właściwym
rozpoznaniu możliwości i potrzeb, tak, aby nie ograniczały możliwości dotarcia
finansowania tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne.
Trzeba też uwzględniać to, że od lipca 2024 r. Polska jest objęta procedurą
nadmiernego deficytu.
2. Paliwa
Na wstępie podkreślić należy, że Minister Aktywów Państwowych, wykonując
prawa z akcji należących do Skarbu Państwa akcji spółek sektora
elektroenergetycznego oraz paliwowego, realizuje uprawnienia wynikające z praw
korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa, w szczególności
2 W okresie od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na podstawie art. 146da
pkt 1 ustawy o VAT, w 2023 r. na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
2 grudnia 2022 r. sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w roku 2023
(Dz. U. poz. 2495 z późn. zm.), a w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2024 r. na podstawie
§ 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie obniżonych
stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 2670, z późn. zm.).

-- 2 of 6 --

3/6
w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych3 (dalej: KSH)
oraz statutach spółek. Stosownie do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw
spółki należy do kompetencji zarządu, a zgodnie z art. 3751 KSH walne
zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń
dotyczących prowadzenia spraw spółki. Jak wynika z powyższego Minister
Aktywów Państwowych, podejmując działania w roli akcjonariusza spółek
energetycznych, nie ma uprawnień do ingerowania w prowadzenie spraw tych
spółek, również w zakresie kształtowania cen energii i paliw oraz wykonywania
praw z akcji albo udziałów spółek zależnych.
W odniesieniu do cen paliw uprzejmie informuję, że są one ustalane zgodnie
z zasadami rynkowymi, w relacji do notowań na giełdach europejskich. Również
w oparciu o takie notowania ORLEN S.A. kupuje ropę naftową do produkcji paliw.
Taki sposób kształtowania cen jest standardem międzynarodowym, stosowanym
na całym świecie. ORLEN S.A. ceny paliw na rynku krajowym ustala w relacji
do notowań paliw na giełdach europejskich, a nie w relacji do notowań ropy
naftowej, z której produkuje się nie tylko benzynę, ale również wszystkie inne
paliwa, w tym olej napędowy, paliwa lotnicze, żeglugowe, opałowe oraz wiele
innych produktów rafineryjnych i petrochemicznych.
Notowania ropy nie mają wyłącznego wpływu na wysokość cen detalicznych
na stacjach paliw ORLEN, ponieważ o wysokości tych cen w sprzedaży detalicznej
decyduje cały szereg innych czynników i są to między innymi:
 hurtowe ceny paliw,
 ceny biododatków i biokomponentów wykorzystywanych do produkcji
paliw,
 lokalizacja stacji,
 obciążenia fiskalne.
Nie bez znaczenia są także takie aspekty jak bezpośrednie otoczenie
konkurencyjne stacji, jej położenie, czyli odległość od aglomeracji oraz węzłów
komunikacyjnych. Z tego powodu ceny na poszczególnych stacjach mogą się różnić
w zależności od lokalizacji i jest to zjawisko powszechne, występujące w całym
kraju, dotyczące również stacji prowadzonych przez inne firmy.
Spadające ceny ropy na globalnym rynku nie mają natychmiastowego przełożenia
na ceny obserwowane na stacjach paliw. Informacje medialne o spadających cenach
ropy naftowej dotyczą przede wszystkim cen kontraktów terminowych, tj. cen
surowca z dostawą w określonym czasie. Ponadto należy uwzględnić czas
na dostawę ropy oraz jej przerobu. Ostateczny efekt zmian notowań surowca może
być odczuwalny w obrocie detalicznym po upływie nawet 2 miesięcy.
Dzięki działaniom podejmowanym przez Grupę ORLEN ceny paliw w Polsce są
jednymi z najniższych w Unii Europejskiej. Koncern od wielu miesięcy prowadzi
działania stabilizujące ceny paliw dla polskich kierowców, mimo trwającej wojny
w Ukrainie i konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Jak informuje portal e-petrol.pl (dane z 21 maja 2025 r.) benzyna 95 w Polsce
kosztowała średnio 5,73 zł/l, na Litwie 5,91 zł/l, na Słowacji 6,28 zł/l,
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96

-- 3 of 6 --

4/6
a w Niemczech 7,13 zł/l. Olej napędowy w Polsce kosztował przeciętnie 5,74 zł/l,
na Słowacji 5,94 zł/l, na Litwie 5,98, zł/l, a w Niemczech – 6,62 zł/l. Dla porównania
w maju 2023 r. benzyna kosztowała ok. 6,50 zł za litr, a diesel – 6,11 zł za litr.
Jednocześnie rok do roku rośnie płaca minimalna, która od 1 stycznia 2023 r.
wynosiła 3 490 zł brutto (około 2 700 zł netto), a obecnie w 2025 r. płaca
minimalna wynosi 4 666 zł brutto (około 3500 zł netto). W 2023 r. za płacę
minimalną, można było nabyć około 395 litrów benzyny 95 lub około 400 litrów
diesla. Z kolei w roku 2025 za płacę minimalną można kupić około 595 litrów
benzyny 95 lub 588 litrów oleju napędowego. Polacy za płacę minimalną mogą
obecnie kupić około 50% więcej benzyny lub około 47% więcej diesla niż dwa lata
temu.
Należy podkreślić, że w sprawie zaniżania cen paliw przed wyborami
parlamentarnymi prowadzi obecnie śledztwo Prokuratura Regionalna w Łodzi.
3. Energia elektryczna
Wypowiadając się natomiast w sprawie cen energii zauważam, że od kilkunastu
miesięcy sytuacja na rynkach hurtowych energii jest ustabilizowana. Ceny energii
elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek Dnia Następnego), jak i na rynku
terminowym (kontrakty z dostawą na przyszły rok) od początku roku kształtują się
w przedziale 400-500 zł/MWh. Takie warunki kształtowania się cen na rynkach
hurtowych energii elektrycznej wskazują na przestrzeń do obniżenia cen
w taryfach dla energii elektrycznej sprzedawców pełniących funkcję sprzedawców
z urzędu dla gospodarstw domowych. Sprzedawcy energii elektrycznej pełniący
funkcję sprzedawców z urzędu, celem mitygacji ryzyk związanych z zakupem
energii elektrycznej, dokonują zakupów tej energii sekwencyjnie, tj. na bieżąco
w każdym miesiącu roku.
Pomimo ustabilizowanej sytuacji na rynku hurtowym, z uwagi na poziom cen
energii elektrycznej w taryfach dla odbiorców w gospodarstwach domowych,
obowiązujących w 2025 r., odbiorcy ci mają zapewnioną możliwość korzystania
z ceny maksymalnej energii elektrycznej w wysokości 500 zł/MWh do 30 września
2025 r.4. Dodatkowo, w celu zwiększenia wsparcia gospodarstw domowych,
przedłużono zawieszenie poboru opłaty mocowej w całym I półroczu 2025 r.
Ustawa wprowadziła również obowiązek złożenia przez sprzedawców energii
elektrycznej wniosku o zmianę taryf dla odbiorców w gospodarstwach domowych,
które obowiązują do 31 grudnia 2025 r. Przewiduje się, że taka zmiana mogłaby
pozwolić na obniżenie cen w obowiązujących taryfach (obecnie ok. 623 zł/MWh)
i umożliwić jej zbliżenie do wysokości obecnie stosowanej ceny maksymalnej. Taka
zmiana skieruje ceny energii elektrycznej w obowiązujących taryfach na ich dalsze
obniżenie w IV kwartale 2025 r.
Dlatego początek funkcjonowania nowych taryf dla energii elektrycznej dla
4 Zostało to zagwarantowane przepisami ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie
ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii
elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1831).

-- 4 of 6 --

5/6
gospodarstw domowych przesunięto5 z 1 lipca 2025 r. na 1 października 2025 r.
dzięki czemu sprzedawcy energii elektrycznej będą mieli możliwość uwzględnienia
w zmienionych taryfach okresu, w którym dokonywali, dokonują lub dokonają
zakupów energii elektrycznej po korzystnych cenach.
W odniesieniu do kwestii akceptowalnych cen energii dla odbiorców końcowych,
w tym również mikro, małych i średnich przedsiębiorców, należy zauważyć,
że proces budowania oferty cenowej uwzględnia szereg czynników, warunków,
prognoz i ryzyka oraz jest informacją stanowiącą know-how spółki energetycznej
i stanowi część jej strategii handlowej. Spółki energetyczne jako podmioty prawa
handlowego działające na konkurencyjnym rynku energetycznym, dążą do wyceny
ofert w sposób przenoszący na odbiorcę koszty związane ze sprzedażą
w uzasadnionej wysokości oraz marżę z tytułu sprzedaży energii w oparciu
o rzeczywiste warunki rynkowe. Zespoły handlowe spółek na bieżąco dzielą się
ekspercką wiedzą o rynku i przedstawiają zasady kształtowania cen
w oferowanych produktach, tak aby odbiorca/przedsiębiorca świadomie podjął
decyzję o wyborze danej oferty. W swoich ofertach, spółki posiadają szereg
produktów, które w różnym stopniu i w różnych okresach zabezpieczają cenę
energii w sposób wybrany przez klienta/odbiorcę - czyli taryfy, przez umowy
kilkuletnie ze stałą ceną, do produktów bazujących na bieżących notowaniach
na Towarowej Giełdzie Energii. Oznacza to, że rozliczenie zużytej energii odbywa
się po cenie ustalanej na podstawie indeksów Towarowej Giełdy Energii. Mikro,
małe i średnie przedsiębiorstwa preferują oferty, które gwarantują niezmienność
cen w całym okresie obowiązywania umowy. Co do zasady, przyjęcie oferty
sprzedaży wiąże się z koniecznością zabezpieczenia przez spółki wolumenu energii
elektrycznej na potrzeby danego klienta lub grupy klientów, a moment zakupu
energii ma kluczowy wpływ na wysokość jej cen w ofercie.
Należy podkreślić również, że kontrakty zawarte w latach 2022 i 2023 przez
odbiorców/przedsiębiorców zostały już zakończone lub niebawem (w trakcie 2025
roku) się zakończą. Nowe oferty, jakie klienci otrzymują od przedsiębiorstw
energetycznych, odzwierciedlają bieżącą sytuację na rynku i są znacząco niższe niż
w latach 2022 i 2023. Istnieje grupa klientów, którzy historycznie posiadają
kontrakty trzyletnie, jednak z informacji pozyskanych od spółek Skarbu Państwa
w 2025 roku kontrakty takie stanowić będą około 10% sprzedaży.
Dodatkowo spółki wskazały, że funkcjonuje również procedura renegocjacji cen,
która umożliwia klientom biznesowym zmianę oferty w przypadku dużych wahań
cen na rynku energii.
W tym miejscu należy wskazać, że w dalszej perspektywie prowadzona
transformacja energetyczna, która zakłada stopniową przemianę systemu
energetycznego w kierunku systemu zeroemisyjnego, przyczyni się do dalszego
obniżania cen energii elektrycznej. Dekarbonizacja oparta zostanie o dalszy rozwój
odnawialnych źródeł energii (przede wszystkim morskiej energetyki wiatrowej)
i energetyki jądrowej, z uwzględnieniem roli gazu ziemnego, jako niskoemisyjnego
5 Ustawą z dnia 23 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku
w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 565).

-- 5 of 6 --

6/6
paliwa przejściowego wykorzystywanego w sektorze energetycznym,
wspomagającego transformację gospodarki w kierunku zeroemisyjnym.
Dodatkowo należy wskazać istniejące mechanizmy mające na celu aktywizację
bardziej świadomych odbiorców, którzy chcą aktywnie uczestniczyć w rynku
energii elektrycznej. Wprowadzono umowy z dynamiczną ceną energii
elektrycznej, które powiązane są ze zróżnicowanymi cenami na rynku hurtowym.
Odbiorcy korzystający z cen dynamicznych, którzy znają zasady funkcjonowania
rynku energii i potrafią aktywnie zarządzać własnym zużyciem prądu mogą za
pomocą tego mechanizmu obniżyć koszty energii elektrycznej w swoich
gospodarstwach domowych. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia
6 grudnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania
i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną6
wprowadziło konto regulacyjne dla opłaty jakościowej. Rozwiązanie to pozwala
operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego ograniczyć wysokość
kosztów opłaty jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku na rachunki
odbiorców. Wprowadzone zmiany zwiększają stabilność i przewidywalność stawek
opłat za przesyłanie energii elektrycznej dla odbiorcy – w konsekwencji opłaty
sieciowe ujęte na rachunku odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe niż bez
wprowadzenie konta regulacyjnego. Zatem działania takie jak cena dynamiczna
oraz konto regulacyjne dla opłaty jakościowej przełożą się na spadek cen
rachunków dla wszystkich odbiorców końcowych.
Konkludując, opisane działania doprowadzą w najbliższych latach do zmiany
struktury miksu energetycznego w Polsce, co spowoduje trwałe obniżenie cen
energii elektrycznej dla odbiorców energii elektrycznej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
6 Dz.U. z 2024 r. poz. 1814

-- 6 of 6 --