Interpelacja nr 9696
Interpelacja w sprawie bierności rządu wobec wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Klimat, Energia i Środowisko (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie bierności rządu wobec wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2
Interpelacja nr 9696
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie bierności rządu wobec wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 05-05-2025
Szanowna Pani Minister,
niemiecka giełda EEX w Lipsku zapowiada rozpoczęcie notowań uprawnień ETS2 już 7 lipca 2025 roku. To symboliczne potwierdzenie: odliczanie do wprowadzenia najbardziej drastycznego i uciążliwego elementu unijnej polityki klimatycznej, który dla Polaków oznacza masowe zubożenie, właśnie się rozpoczęło – i dzieje się to na oczach polskiego rządu, który od miesięcy deklarował, że będzie temu przeciwdziałać.
System ETS2 oznacza drastyczne podwyżki:
cena tony węgla wzrośnie o 500 zł,
gazu ziemnego o ok. 50 zł/MWh,
paliw silnikowych o ponad 50 groszy za litr.
Eksperci ostrzegają: przeciętna polska rodzina zapłaci 6 338 zł więcej za ogrzewanie gazem i 10 311 zł przy ogrzewaniu węglem w latach 2027–2030. To tylko początek – koszty mają gwałtownie rosnąć w następnych latach, przekraczając możliwości finansowe nie tylko mniej zarabiających, ale nawet klasy średniej.
Tymczasem Pani Minister i przedstawiciele Pani Minister wielokrotnie zapowiadaliście budowę koalicji państw i działania zmierzające do odsunięcia terminu wejścia w życie systemu ETS2.
W październiku 2024 roku oświadczyła Pani publicznie:
„Każdy tydzień upewnia mnie w przekonaniu, że to przesunięcie jest realne. Rozmawiamy na arenie UE budując koalicję państw. Jest wiele krajów, które są zainteresowane derogacją tego systemu. Rozmawiamy także z Komisją Europejską nad zmianami w systemie. Chodzi o oddalenie wejścia w życie tego systemu”.
W grudniu Pani zastępca, Krzysztof Bolesta, precyzował:
„Dla mnie wymarzona data to 2030 rok.”
Oczekiwaliśmy więc, że Polska – w ramach swojej prezydencji w Radzie UE – realnie wpłynie na decyzje Brukseli. Niestety, prezydencja ta dobiega końca bez jakichkolwiek widocznych efektów: brak sukcesów nie tylko w odniesieniu do ETS2, ale również w jakiejkolwiek innej istotnej polityce.
O ironio, jedyną „efektywnością” wykazaną przez rząd może się okazać przyspieszenie wdrażania unijnego paktu migracyjnego.
Premier Donald Tusk ostrzegał przed ETS2 w styczniu w Parlamencie Europejskim:
„Jego konsekwencje będą upiornie przewidywalne, wysokie ceny energii mogą obalić niejeden rząd.”
Te słowa brzmią dziś proroczo, ale tym bardziej oczekuję odpowiedzi co zrobiliście Państwo żeby ochronić Polaków przed drożyzną ETS2, którą narzuca Polsce Wasza partia w Parlamencie Europejskim.
W związku z finalizowanymi przygotowaniami niemieckiej giełdy do uruchomienia systemu ETS2 już latem 2025 r., zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jakie konkretne działania podjął rząd RP od końca 2024 roku w celu realnego odsunięcia w czasie wdrożenia ETS2?
2. Które państwa członkowskie Unii Europejskiej oficjalnie i jednoznacznie poparły polską inicjatywę zmierzającą do przesunięcia wejścia w życie tego systemu?
3. Czy Polska formalnie złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zmianę harmonogramu wdrażania ETS2? Jeśli tak – kiedy i z jakim rezultatem?
4. Czy którakolwiek z prowadzonych przez rząd rozmów zakończyła się formalnym zobowiązaniem innego państwa członkowskiego do poparcia przesunięcia ETS2?
5. Jakie konkretne propozycje zmian w systemie ETS2 Polska przedstawiła Komisji Europejskiej i Radzie UE?
6. Ile razy temat przesunięcia ETS2 był oficjalnie poruszany podczas polskiej prezydencji w Radzie UE i na jakich forach? Czy są protokoły z tych spotkań? Jeżeli tak, to proszę o ich przekazanie w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
7. Czy rząd RP posiada aktualne analizy skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, a jeśli tak – dlaczego nie zostały one przedstawione opinii publicznej? Dlaczego jedynie informacje i ostrzeżenia w tym zakresie pochodzą od ekspertów?
8. Czy w ocenie rządu istnieje realna możliwość zablokowania lub zamrożenia systemu ETS2, jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do jego wdrożenia zgodnie z planem?
9. Czy rząd RP przygotowuje plan awaryjny (plan B) na wypadek, gdyby ETS2 wszedł w życie w 2027 roku bez jakichkolwiek zmian? Jeżeli tak, to proszę o jego przedstawienie.
10. Czy ministerstwo prowadzi analizę ryzyk ekonomicznych i społecznych związanych z gwałtownym wzrostem kosztów życia w wyniku ETS2, np. wzrostu inflacji, spadku PKB, wzrostu ubóstwa?
Polacy mają prawo znać prawdę. Mają prawo wiedzieć, czy rząd ich broni – czy tylko ich uspokaja.
Z poważaniem
Interpelacja nr 9696
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie bierności rządu wobec wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 05-05-2025
Szanowna Pani Minister,
niemiecka giełda EEX w Lipsku zapowiada rozpoczęcie notowań uprawnień ETS2 już 7 lipca 2025 roku. To symboliczne potwierdzenie: odliczanie do wprowadzenia najbardziej drastycznego i uciążliwego elementu unijnej polityki klimatycznej, który dla Polaków oznacza masowe zubożenie, właśnie się rozpoczęło – i dzieje się to na oczach polskiego rządu, który od miesięcy deklarował, że będzie temu przeciwdziałać.
System ETS2 oznacza drastyczne podwyżki:
cena tony węgla wzrośnie o 500 zł,
gazu ziemnego o ok. 50 zł/MWh,
paliw silnikowych o ponad 50 groszy za litr.
Eksperci ostrzegają: przeciętna polska rodzina zapłaci 6 338 zł więcej za ogrzewanie gazem i 10 311 zł przy ogrzewaniu węglem w latach 2027–2030. To tylko początek – koszty mają gwałtownie rosnąć w następnych latach, przekraczając możliwości finansowe nie tylko mniej zarabiających, ale nawet klasy średniej.
Tymczasem Pani Minister i przedstawiciele Pani Minister wielokrotnie zapowiadaliście budowę koalicji państw i działania zmierzające do odsunięcia terminu wejścia w życie systemu ETS2.
W październiku 2024 roku oświadczyła Pani publicznie:
„Każdy tydzień upewnia mnie w przekonaniu, że to przesunięcie jest realne. Rozmawiamy na arenie UE budując koalicję państw. Jest wiele krajów, które są zainteresowane derogacją tego systemu. Rozmawiamy także z Komisją Europejską nad zmianami w systemie. Chodzi o oddalenie wejścia w życie tego systemu”.
W grudniu Pani zastępca, Krzysztof Bolesta, precyzował:
„Dla mnie wymarzona data to 2030 rok.”
Oczekiwaliśmy więc, że Polska – w ramach swojej prezydencji w Radzie UE – realnie wpłynie na decyzje Brukseli. Niestety, prezydencja ta dobiega końca bez jakichkolwiek widocznych efektów: brak sukcesów nie tylko w odniesieniu do ETS2, ale również w jakiejkolwiek innej istotnej polityce.
O ironio, jedyną „efektywnością” wykazaną przez rząd może się okazać przyspieszenie wdrażania unijnego paktu migracyjnego.
Premier Donald Tusk ostrzegał przed ETS2 w styczniu w Parlamencie Europejskim:
„Jego konsekwencje będą upiornie przewidywalne, wysokie ceny energii mogą obalić niejeden rząd.”
Te słowa brzmią dziś proroczo, ale tym bardziej oczekuję odpowiedzi co zrobiliście Państwo żeby ochronić Polaków przed drożyzną ETS2, którą narzuca Polsce Wasza partia w Parlamencie Europejskim.
W związku z finalizowanymi przygotowaniami niemieckiej giełdy do uruchomienia systemu ETS2 już latem 2025 r., zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jakie konkretne działania podjął rząd RP od końca 2024 roku w celu realnego odsunięcia w czasie wdrożenia ETS2?
2. Które państwa członkowskie Unii Europejskiej oficjalnie i jednoznacznie poparły polską inicjatywę zmierzającą do przesunięcia wejścia w życie tego systemu?
3. Czy Polska formalnie złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zmianę harmonogramu wdrażania ETS2? Jeśli tak – kiedy i z jakim rezultatem?
4. Czy którakolwiek z prowadzonych przez rząd rozmów zakończyła się formalnym zobowiązaniem innego państwa członkowskiego do poparcia przesunięcia ETS2?
5. Jakie konkretne propozycje zmian w systemie ETS2 Polska przedstawiła Komisji Europejskiej i Radzie UE?
6. Ile razy temat przesunięcia ETS2 był oficjalnie poruszany podczas polskiej prezydencji w Radzie UE i na jakich forach? Czy są protokoły z tych spotkań? Jeżeli tak, to proszę o ich przekazanie w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
7. Czy rząd RP posiada aktualne analizy skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, a jeśli tak – dlaczego nie zostały one przedstawione opinii publicznej? Dlaczego jedynie informacje i ostrzeżenia w tym zakresie pochodzą od ekspertów?
8. Czy w ocenie rządu istnieje realna możliwość zablokowania lub zamrożenia systemu ETS2, jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do jego wdrożenia zgodnie z planem?
9. Czy rząd RP przygotowuje plan awaryjny (plan B) na wypadek, gdyby ETS2 wszedł w życie w 2027 roku bez jakichkolwiek zmian? Jeżeli tak, to proszę o jego przedstawienie.
10. Czy ministerstwo prowadzi analizę ryzyk ekonomicznych i społecznych związanych z gwałtownym wzrostem kosztów życia w wyniku ETS2, np. wzrostu inflacji, spadku PKB, wzrostu ubóstwa?
Polacy mają prawo znać prawdę. Mają prawo wiedzieć, czy rząd ich broni – czy tylko ich uspokaja.
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9385 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.14.2025.JM
3790718.15076371.12242180
Warszawa, 29-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Macieja Małeckiego w sprawie bierności rządu wobec
wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2, K10INT9696 przekazuję poniżej
stosowne wyjaśnienia:
1. Jakie konkretne działania podjął rząd RP od końca 2024 roku w celu realnego
odsunięcia w czasie wdrożenia ETS2?
Państwa Członkowskie UE, w tym Polska przyjęły zmiany w Dyrektywie EU ETS11, w tym
wprowadzające system ETS2, w kwietniu 2023 r. podczas rządów PiS. Polska jest w związku
z tymi ustaleniami zobowiązana do wdrożenia od 2025 r. (z opłatami od roku 2027) nowego
systemu nakładającego opłaty na paliwa kopalne używane w transporcie i ogrzewaniu.
Obecny Rząd zdaje sobie sprawę z zagrożeń i działa aby im zapobiegać.
W dotychczasowych rozmowach z innymi państwami członkowskimi podnosimy kwestię
nadmiernych kosztów społecznych związanych z wprowadzeniem tego systemu oraz
konieczności odroczenia jego obowiązywania. Okres przejściowy, którego nie był w stanie
zapewnić poprzedni rząd umożliwiłby prowadzenie przez państwo inwestycji w
budownictwie i transporcie oraz lepsze przygotowanie gospodarki poprzez zmniejszenie
liczby gospodarstw domowych dotkniętych zwiększonymi opłatami. Taki okres przejściowy
chcemy wywalczyć teraz, choć na etapie uzgodnionych już regulacji jest to o wiele
trudniejsze.
Popieramy również wprowadzenie wszelkich innych rozwiązań mających zapobiegać
nadmiernym obciążeniom. Jednym z takich rozwiązań jest dodanie do ETS2 efektywnego
mechanizmu kontroli ceny lub ceny maksymalnej.
Przy okazji Nieformalnego spotkania Rady ds. Środowiska (ENVI) w dniach 28-29 kwietnia
2025 w Warszawie zorganizowaliśmy spotkanie państw, które są zainteresowane
wprowadzeniem do ETS2 dodatkowych mechanizmów zabezpieczających ceny uprawnień
w nowym systemie. W spotkaniu wzięło udział kilkanaście państw członkowskich.
Uczestniczymy też w projektowaniu przepisów korygujących mechanizm kontroli ceny,
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z dnia 10 maja 2023 r. zmieniająca
dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w
Unii oraz decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności
rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
-- 1 of 4 --
które wypracowywane są w grupie państw wykreowanej podczas spotkania Rady UE w
Warszawie.
2. Które państwa członkowskie Unii Europejskiej oficjalnie i jednoznacznie poparły polską
inicjatywę zmierzającą do przesunięcia wejścia w życie tego systemu?
Grupa ponad 10 państw popiera wprowadzenie zmian do systemu ETS2, ale pomysły na
zmiany są zróżnicowane – na chwilę obecną ścierają się koncepcje odsunięcia w czasie
wprowadzenia systemu lub konieczności wprowadzenia większych zabezpieczeń do
systemu bez potrzeby jego przesuwania. Są również państwa, które popierają
wprowadzenie systemu bez zmian.
Dyskusje na temat zmian w ETS2 nadal trwają.
3. Czy Polska formalnie złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zmianę harmonogramu
wdrażania ETS2? Jeśli tak – kiedy i z jakim rezultatem?
Traktaty nie przewidują takiej procedury. Komisja Europejska jest jedyną instytucją UE
uprawnioną do proponowania unijnych aktów ustawodawczych, w tym takich które
wprowadzają zmiany do aktów już przyjętych. Proponuje ona takie akty z własnej
inicjatywy, na wniosek innej instytucji UE lub w odpowiedzi na inicjatywę obywateli. Rada
może (zwykłą większością głosów swoich członków) poprosić Komisję o przeanalizowanie
jakiegoś zagadnienia i ewentualne przedłożenie wniosku ustawodawczego. Tak więc
zainicjowanie jakichkolwiek zmian w ustawodawstwie UE nie może być zrealizowane na
wniosek jednego państwa członkowskiego. Działania Rządu nakierowane są na
wykreowanie takiej większości, co jest trudniejsze niż blokowanie nowych inicjatyw, na co
była szansa podczas rządów PiS, kiedy przyjmowana była dyrektywa wprowadzająca ETS2
w 2023 r.
4. Czy którakolwiek z prowadzonych przez rząd rozmów zakończyła się formalnym
zobowiązaniem innego państwa członkowskiego do poparcia przesunięcia ETS2?
Jak w odp. na pyt. 2.
5. Jakie konkretne propozycje zmian w systemie ETS2 Polska przedstawiła Komisji
Europejskiej i Radzie UE?
W rozmowach z KE oraz państwami członkowskimi Polska przedstawiła propozycję
odsunięcia w czasie obowiązku rozliczania uprawnień do emisji w ramach systemu ETS2,
przy jednoczesnym zachowaniu terminu wejścia w życie Społecznego Funduszu
Klimatycznego. Popieramy również wprowadzenie wszelkich innych rozwiązań mających
zapobiegać nadmiernym obciążeniom konsumentów. Jednym z takich rozwiązań jest
dodanie do ETS2 efektywnego mechanizmu kontroli ceny np. w formie ceny maksymalnej.
6. Ile razy temat przesunięcia ETS2 był oficjalnie poruszany podczas polskiej prezydencji
w Radzie UE i na jakich forach? Czy są protokoły z tych spotkań? Jeżeli tak to proszę o
ich przekazanie w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
Podczas jednej jak dotychczas formalnej rady UE ds. Środowiska punkt ws. ETS2 figurował
w programie obrad.
Działania Rządu doprowadziły do tego, że podczas jedynego spotkania nieformalnej Rady
ds. Środowiska w Warszawie stworzona została grupa państw, która popiera wprowadzenie
zmian do systemu ETS2 i pracuje nad propozycją konkretnych rozwiązań do przedstawienia
na kolejnej Radzie UE, jeszcze podczas polskiej Prezydencji.
-- 2 of 4 --
Przedstawiciele Rządu prowadzili szereg rozmów ws. ETS2 z przedstawicielami innych
państw członkowskich oraz instytucji UE.
7. Czy rząd RP posiada aktualne analizy skutków ETS2 dla polskich gospodarstw
domowych i przedsiębiorstw, a jeśli tak – dlaczego nie zostały one przedstawione opinii
publicznej? Dlaczego jedynie informacje i ostrzeżenia w tym zakresie pochodzą od
ekspertów?
Analizy dot. skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i
przedsiębiorstw publikowane są m.in. przez Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych
(CAKE)/Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE)
(https://climatecake.ios.edu.pl/materialyinformacyjne-i-publikacje/raporty-cake/),
działający w ramach Instytutu Ochrony Środowiska nadzorowanego przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Są one publicznie dostępne. Rząd nie ukrywa efektów uzgodnionego za
czasów Rządów PiS systemu ETS2. Komunikujemy to wyraźnie w przekazie medialnym, przy
czym informacje te bazują na analizach ekspertów.
8. Czy w ocenie rządu istnieje realna możliwość zablokowania lub zamrożenia systemu
ETS2, jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do jego wdrożenia zgodnie
z planem?
Jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do wdrożenia systemu ETS2 zgodnie
z planem to nie ma realnej możliwości zablokowania lub zamrożenia systemu ETS2.
W ramach negocjacji chodzi o to, żeby do takiej sytuacji nie dopuścić, przekonać inne
państwa do swojego stanowiska i w ten sposób zbudować koalicję, która byłaby w stanie
przeforsować odpowiednie zmiany. Brak skuteczności poprzednich rządów w budowaniu
mniejszości blokującej skutkował przyjęciem niekorzystnych dla Polski rozwiązań, których
zmiana wymaga większości państw.
9. Czy rząd RP przygotowuje plan awaryjny (plan B) na wypadek, gdyby ETS2 wszedł w
życie w 2027 roku bez jakichkolwiek zmian? Jeżeli tak to proszę o jego przedstawienie.
Polska cały czas postuluje przesunięcie terminu wejścia ETS2. Bierzemy również udział w
rozmowach dotyczących m.in. wprowadzenia dodatkowych mechanizmów
zabezpieczających przed zbyt dużymi cenami uprawnień do emisji w ramach ETS2.
Popieramy i współpracujemy przy wypracowywaniu wszelkich rozwiązań ograniczających
negatywne skutki wejścia w życie ETS2.
Równolegle toczą się prace nad przygotowaniem Planu Społeczno-Klimatycznego, w
którym to dokumencie przedstawiony zostanie sposób wydatkowania środków z Socjalnego
Funduszu Klimatycznego. Projekt Planu przewiduje zarówno bezpośrednie formy wsparcia
dochodów takie jak tymczasowa pomoc finansowa dla gospodarstw domowych i osób
najbardziej narażonych na rosnące koszty transportu i ogrzewania, jak i wsparcie
inwestycyjne typu finansowanie renowacji budynków czy dostęp do bezemisyjnych
i niskoemisyjnych pojazdów. Polska ma zostać największym beneficjentem nowego
funduszu, przypada na nią 17,6% całego budżetu, co łącznie z wkładem własnym wyniesie
15,2 mld euro.
Plan awaryjny będzie przygotowany w przypadku niepowodzenia przeforsowania polskich
pomysłów na zmiany w ETS2.
10. Czy ministerstwo prowadzi analizę ryzyk ekonomicznych i społecznych związanych z
gwałtownym wzrostem kosztów życia w wyniku ETS2, np. wzrostu inflacji, spadku PKB,
wzrostu ubóstwa?
-- 3 of 4 --
Funkcjonujące w ramach KOBiZE Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych
przygotowało do tej pory szereg analiz dotyczących polityki klimatycznej UE w tym również
ETS2. Analizy dostępne są pod adresem: https://climatecake.ios.edu.pl/materialy-
informacyjne-publikacje/
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.14.2025.JM
3790718.15076371.12242180
Warszawa, 29-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Macieja Małeckiego w sprawie bierności rządu wobec
wdrażania nowego podatku klimatycznego ETS2, K10INT9696 przekazuję poniżej
stosowne wyjaśnienia:
1. Jakie konkretne działania podjął rząd RP od końca 2024 roku w celu realnego
odsunięcia w czasie wdrożenia ETS2?
Państwa Członkowskie UE, w tym Polska przyjęły zmiany w Dyrektywie EU ETS11, w tym
wprowadzające system ETS2, w kwietniu 2023 r. podczas rządów PiS. Polska jest w związku
z tymi ustaleniami zobowiązana do wdrożenia od 2025 r. (z opłatami od roku 2027) nowego
systemu nakładającego opłaty na paliwa kopalne używane w transporcie i ogrzewaniu.
Obecny Rząd zdaje sobie sprawę z zagrożeń i działa aby im zapobiegać.
W dotychczasowych rozmowach z innymi państwami członkowskimi podnosimy kwestię
nadmiernych kosztów społecznych związanych z wprowadzeniem tego systemu oraz
konieczności odroczenia jego obowiązywania. Okres przejściowy, którego nie był w stanie
zapewnić poprzedni rząd umożliwiłby prowadzenie przez państwo inwestycji w
budownictwie i transporcie oraz lepsze przygotowanie gospodarki poprzez zmniejszenie
liczby gospodarstw domowych dotkniętych zwiększonymi opłatami. Taki okres przejściowy
chcemy wywalczyć teraz, choć na etapie uzgodnionych już regulacji jest to o wiele
trudniejsze.
Popieramy również wprowadzenie wszelkich innych rozwiązań mających zapobiegać
nadmiernym obciążeniom. Jednym z takich rozwiązań jest dodanie do ETS2 efektywnego
mechanizmu kontroli ceny lub ceny maksymalnej.
Przy okazji Nieformalnego spotkania Rady ds. Środowiska (ENVI) w dniach 28-29 kwietnia
2025 w Warszawie zorganizowaliśmy spotkanie państw, które są zainteresowane
wprowadzeniem do ETS2 dodatkowych mechanizmów zabezpieczających ceny uprawnień
w nowym systemie. W spotkaniu wzięło udział kilkanaście państw członkowskich.
Uczestniczymy też w projektowaniu przepisów korygujących mechanizm kontroli ceny,
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z dnia 10 maja 2023 r. zmieniająca
dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w
Unii oraz decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności
rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
-- 1 of 4 --
które wypracowywane są w grupie państw wykreowanej podczas spotkania Rady UE w
Warszawie.
2. Które państwa członkowskie Unii Europejskiej oficjalnie i jednoznacznie poparły polską
inicjatywę zmierzającą do przesunięcia wejścia w życie tego systemu?
Grupa ponad 10 państw popiera wprowadzenie zmian do systemu ETS2, ale pomysły na
zmiany są zróżnicowane – na chwilę obecną ścierają się koncepcje odsunięcia w czasie
wprowadzenia systemu lub konieczności wprowadzenia większych zabezpieczeń do
systemu bez potrzeby jego przesuwania. Są również państwa, które popierają
wprowadzenie systemu bez zmian.
Dyskusje na temat zmian w ETS2 nadal trwają.
3. Czy Polska formalnie złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zmianę harmonogramu
wdrażania ETS2? Jeśli tak – kiedy i z jakim rezultatem?
Traktaty nie przewidują takiej procedury. Komisja Europejska jest jedyną instytucją UE
uprawnioną do proponowania unijnych aktów ustawodawczych, w tym takich które
wprowadzają zmiany do aktów już przyjętych. Proponuje ona takie akty z własnej
inicjatywy, na wniosek innej instytucji UE lub w odpowiedzi na inicjatywę obywateli. Rada
może (zwykłą większością głosów swoich członków) poprosić Komisję o przeanalizowanie
jakiegoś zagadnienia i ewentualne przedłożenie wniosku ustawodawczego. Tak więc
zainicjowanie jakichkolwiek zmian w ustawodawstwie UE nie może być zrealizowane na
wniosek jednego państwa członkowskiego. Działania Rządu nakierowane są na
wykreowanie takiej większości, co jest trudniejsze niż blokowanie nowych inicjatyw, na co
była szansa podczas rządów PiS, kiedy przyjmowana była dyrektywa wprowadzająca ETS2
w 2023 r.
4. Czy którakolwiek z prowadzonych przez rząd rozmów zakończyła się formalnym
zobowiązaniem innego państwa członkowskiego do poparcia przesunięcia ETS2?
Jak w odp. na pyt. 2.
5. Jakie konkretne propozycje zmian w systemie ETS2 Polska przedstawiła Komisji
Europejskiej i Radzie UE?
W rozmowach z KE oraz państwami członkowskimi Polska przedstawiła propozycję
odsunięcia w czasie obowiązku rozliczania uprawnień do emisji w ramach systemu ETS2,
przy jednoczesnym zachowaniu terminu wejścia w życie Społecznego Funduszu
Klimatycznego. Popieramy również wprowadzenie wszelkich innych rozwiązań mających
zapobiegać nadmiernym obciążeniom konsumentów. Jednym z takich rozwiązań jest
dodanie do ETS2 efektywnego mechanizmu kontroli ceny np. w formie ceny maksymalnej.
6. Ile razy temat przesunięcia ETS2 był oficjalnie poruszany podczas polskiej prezydencji
w Radzie UE i na jakich forach? Czy są protokoły z tych spotkań? Jeżeli tak to proszę o
ich przekazanie w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
Podczas jednej jak dotychczas formalnej rady UE ds. Środowiska punkt ws. ETS2 figurował
w programie obrad.
Działania Rządu doprowadziły do tego, że podczas jedynego spotkania nieformalnej Rady
ds. Środowiska w Warszawie stworzona została grupa państw, która popiera wprowadzenie
zmian do systemu ETS2 i pracuje nad propozycją konkretnych rozwiązań do przedstawienia
na kolejnej Radzie UE, jeszcze podczas polskiej Prezydencji.
-- 2 of 4 --
Przedstawiciele Rządu prowadzili szereg rozmów ws. ETS2 z przedstawicielami innych
państw członkowskich oraz instytucji UE.
7. Czy rząd RP posiada aktualne analizy skutków ETS2 dla polskich gospodarstw
domowych i przedsiębiorstw, a jeśli tak – dlaczego nie zostały one przedstawione opinii
publicznej? Dlaczego jedynie informacje i ostrzeżenia w tym zakresie pochodzą od
ekspertów?
Analizy dot. skutków ETS2 dla polskich gospodarstw domowych i
przedsiębiorstw publikowane są m.in. przez Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych
(CAKE)/Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE)
(https://climatecake.ios.edu.pl/materialyinformacyjne-i-publikacje/raporty-cake/),
działający w ramach Instytutu Ochrony Środowiska nadzorowanego przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Są one publicznie dostępne. Rząd nie ukrywa efektów uzgodnionego za
czasów Rządów PiS systemu ETS2. Komunikujemy to wyraźnie w przekazie medialnym, przy
czym informacje te bazują na analizach ekspertów.
8. Czy w ocenie rządu istnieje realna możliwość zablokowania lub zamrożenia systemu
ETS2, jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do jego wdrożenia zgodnie
z planem?
Jeśli KE i większość państw członkowskich będą dążyć do wdrożenia systemu ETS2 zgodnie
z planem to nie ma realnej możliwości zablokowania lub zamrożenia systemu ETS2.
W ramach negocjacji chodzi o to, żeby do takiej sytuacji nie dopuścić, przekonać inne
państwa do swojego stanowiska i w ten sposób zbudować koalicję, która byłaby w stanie
przeforsować odpowiednie zmiany. Brak skuteczności poprzednich rządów w budowaniu
mniejszości blokującej skutkował przyjęciem niekorzystnych dla Polski rozwiązań, których
zmiana wymaga większości państw.
9. Czy rząd RP przygotowuje plan awaryjny (plan B) na wypadek, gdyby ETS2 wszedł w
życie w 2027 roku bez jakichkolwiek zmian? Jeżeli tak to proszę o jego przedstawienie.
Polska cały czas postuluje przesunięcie terminu wejścia ETS2. Bierzemy również udział w
rozmowach dotyczących m.in. wprowadzenia dodatkowych mechanizmów
zabezpieczających przed zbyt dużymi cenami uprawnień do emisji w ramach ETS2.
Popieramy i współpracujemy przy wypracowywaniu wszelkich rozwiązań ograniczających
negatywne skutki wejścia w życie ETS2.
Równolegle toczą się prace nad przygotowaniem Planu Społeczno-Klimatycznego, w
którym to dokumencie przedstawiony zostanie sposób wydatkowania środków z Socjalnego
Funduszu Klimatycznego. Projekt Planu przewiduje zarówno bezpośrednie formy wsparcia
dochodów takie jak tymczasowa pomoc finansowa dla gospodarstw domowych i osób
najbardziej narażonych na rosnące koszty transportu i ogrzewania, jak i wsparcie
inwestycyjne typu finansowanie renowacji budynków czy dostęp do bezemisyjnych
i niskoemisyjnych pojazdów. Polska ma zostać największym beneficjentem nowego
funduszu, przypada na nią 17,6% całego budżetu, co łącznie z wkładem własnym wyniesie
15,2 mld euro.
Plan awaryjny będzie przygotowany w przypadku niepowodzenia przeforsowania polskich
pomysłów na zmiany w ETS2.
10. Czy ministerstwo prowadzi analizę ryzyk ekonomicznych i społecznych związanych z
gwałtownym wzrostem kosztów życia w wyniku ETS2, np. wzrostu inflacji, spadku PKB,
wzrostu ubóstwa?
-- 3 of 4 --
Funkcjonujące w ramach KOBiZE Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych
przygotowało do tej pory szereg analiz dotyczących polityki klimatycznej UE w tym również
ETS2. Analizy dostępne są pod adresem: https://climatecake.ios.edu.pl/materialy-
informacyjne-publikacje/
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --